Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

यजुर्वेद · अध्याय 36

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

36.1

ऋचं वाचं प्र पद्ये मनो यजुः प्र पद्ये साम प्राणं प्र पद्ये चक्षुः श्रोत्रं प्र पद्ये ।
वाग् ओजः सहौजो मयि प्राणापानौ ॥ ३६.१ ॥

मी ऋचेचा, वाणीचा आश्रय घेतो; मन, यजुःचा आश्रय घेतो; साम, प्राणाचा आश्रय घेतो; डोळे व कान यांचा आश्रय घेतो. वाणीत ओज असो; सहस् आणि ओज माझ्यात असो; माझ्यात प्राण व अपान असोत.

36.2

यन् मे छिद्रं चक्षुषो हृदयस्य मनसो वातितृण्णं बृहस्पतिर् मे तद् दधातु ।
शं नो भवतु भुवनस्य यस् पतिः ॥ ३६.२ ॥

माझ्या डोळ्यांत, हृदयात, मनात जे छिद्र किंवा जखम असेल, ते बृहस्पती माझ्यासाठी दुरुस्त करो. जो भुवनाचा स्वामी आहे, तो आमच्यासाठी कल्याणकारी होवो.

36.3

भूर् भुवः स्वः ।
तत् सवितुर् वरेण्यं भर्गो देवस्य धीमहि ।
धियो यो नः प्रचोदयात् ॥ ३६.३ ॥

भूः, भुवः, स्वः. सविता देवाच्या त्या वरेण्य तेजाचे आम्ही ध्यान करतो. तो आमच्या बुद्धीला प्रेरणा देवो.

36.4

कया नश् चित्र ऽ आ भुवद् ऊती सदावृधः सखा ।
कया शचिष्ठया वृता ॥ ३६.४ ॥

कोणत्या सहाय्याने तो आमच्यासाठी अद्भुत, सदा वाढणारा मित्र होईल? कोणत्या अत्यंत सामर्थ्यशाली शक्तीने तो वेढलेला आहे?

36.5

कस् त्वा सत्यो मदानां मꣳहिष्ठो मत्सद् अन्धसः ।
दृढा चिद् आरुजे वसु ॥ ३६.५ ॥

सत्य आणि मदांमध्ये सर्वात उदार असा कोण सोमरसाने तुला हर्षित करेल? दृढ किल्ले फोडूनही संपत्ती मिळवण्यासाठी कोण तुला हर्षित करेल?

36.6

अभी षु णः सखीनाम् अविता जरितॄणाम् ।
शतं भवास्य् ऊतिभिः ॥ ३६.६ ॥

आमच्या मित्रांचे आणि स्तुती करणाऱ्यांचे उत्तम रक्षक हो. शेकडो साहाय्यांसह आमच्यासाठी असो.

36.7

कया त्वम् न ऽ ऊत्याभि प्र मन्दसे वृषन् ।
कया स्तोतृभ्य ऽ आ भर ॥ ३६.७ ॥

हे वृषन्, कोणत्या साहाय्याने तू आमच्याकडे आनंदित होतोस? कोणत्या साहाय्याने स्तोत्रकर्त्यांसाठी (धन) आणतोस?

36.8

इन्द्रो विश्वस्य राजति ।
शं नो ऽ अस्तु द्विपदे शं चतुष्पदे ॥ ३६.८ ॥

इंद्र सर्वांवर राज्य करतो. आमच्यासाठी द्विपादांना शांती असो; चतुष्पादांना शांती असो.

36.9

शं नो मित्रः शं वरुणः शं नो भवत्व् अर्यमा ।
शं न ऽ इन्द्रो बृहस्पतिः शं नो विष्णुर् उरुक्रमः ॥ ३६.९ ॥

मित्र आमच्यासाठी शांती करो. वरुण शांती करो. अर्यमा आमच्यासाठी शांती करो. इंद्र आणि बृहस्पती आमच्यासाठी शांती करोत. विशाल पावले टाकणारा विष्णू आमच्यासाठी शांती करो.

36.10

शं नो वातः पवताꣳ शं नस् तपतु सूर्यः ।
शं नः कनिक्रदद् देवः पर्जन्यो ऽ अभि वर्षतु ॥ ३६.१० ॥

वारा आमच्यासाठी शांतपणे वाहो; सूर्य आमच्यासाठी शांतपणे तापो. गर्जणारा देव पर्जन्य आमच्यावर वर्षाव करो.

36.11

अहानि शं भवन्तु नः शꣳ रात्रीः प्रति धीयताम् ।
शं न ऽ इन्द्राग्नी भवताम् अवोभिः शं न ऽ इन्द्रावरुणा रातहव्या ।
शं न ऽ इन्द्रापूषणा वाजसातौ शम् इन्द्रासोमा सुविताय शं योः ॥ ३६.११ ॥

दिवस आमच्यासाठी शांतिमय होवोत; रात्री शांतीने येवोत. इंद्र आणि अग्नी आपल्या रक्षणाने आमच्यासाठी शांती करोत. हविर्भाग स्वीकारणारे इंद्र-वरुण आमच्यासाठी शांती करोत. धनप्राप्तीच्या संग्रामात इंद्र-पूषन् आमच्यासाठी शांती करोत. कल्याणासाठी इंद्र-सोम शांती आणि हित करोत.

36.12

शं नो देवीर् अभिष्टय ऽ आपो भवन्तु पीतये ।
शं योर् अभि स्रवन्तु नः ॥ ३६.१२ ॥

दिव्य जल आमच्या इच्छापूर्तीसाठी आणि पिण्यासाठी शांती करो; कल्याणाने आमच्यावर वाहो.

36.13

स्योना पृथिवि नो भवानृक्षरा निवेशनी ।
यच्छा नः शर्म सप्रथाः ॥ ३६.१३ ॥

हे पृथ्वी, तू आमच्यासाठी सुखदायी हो, काट्यांपासून मुक्त आणि निवास देणारी हो. विस्तीर्ण होऊन आम्हाला आश्रय दे.

36.14

आपो हि ष्ठा मयोभुवस् ता न ऽ ऊर्जे दधातन ।
महे रणाय चक्षसे ॥ ३६.१४ ॥

हे जलांनो, तुम्ही खरोखर सुखदायी आहात. आमच्यासाठी अन्नरसात त्यांना स्थापन करा; महान आनंद आणि दर्शनासाठी.

36.15

यो वः शिवतमो रसस् तस्य भाजयतेह नः ।
उशतीर् इव मातरः ॥ ३६.१५ ॥

तुमच्यातील जो सर्वात कल्याणकारी रस आहे, त्याचा भाग येथे आम्हाला द्या, उत्सुक मातांप्रमाणे.

36.16

तस्मा ऽ अरं गमाम वो यस्य क्षयाय जिन्वथ ।
आपो जनयथा च नः ॥ ३६.१६ ॥

त्या रसासाठी आम्ही पूर्णपणे तुमच्याकडे येऊ; ज्याच्या वास्तव्यासाठी तुम्ही चैतन्य देता. हे जलांनो, आम्हाला निर्माण करा.

36.17

द्यौः शान्तिर् अन्तरिक्षꣳ शान्तिः पृथिवी शान्तिर् आपः शान्तिर् ओषधयः शान्तिः ।
वनस्पतयः शान्तिर् विश्वे देवाः शान्तिर् ब्रह्म शान्तिः सर्वꣳ शान्तिः शान्तिर् एव शान्तिः सा मा शान्तिर् एधि ॥ ३६.१७ ॥

द्युलोकात शांती, अंतरिक्षात शांती, पृथ्वीवर शांती, जलात शांती, औषधींत शांती, वनस्पतींत शांती, विश्वदेवांत शांती, ब्रह्मात शांती, सर्वांत शांती, शांतीच शांती; ती शांती माझ्यात असो.

36.18

दृते दृꣳह मा मित्रस्य मा चक्षुषा सर्वाणि भूतानि सम् ईक्षन्ताम् ।
मित्रस्याहं चक्षुषा सर्वाणि भूतानि समीक्षे ।
मित्रस्य चक्षुषा सम् ईक्षामहे ॥ ३६.१८ ॥

हे बंधना, मला दृढ कर. मित्राच्या दृष्टीने सर्व प्राणी मला एकत्र पाहोत. मित्राच्या दृष्टीने मी सर्व प्राण्यांना पाहतो. मित्राच्या दृष्टीने आपण एकमेकांना पाहतो.

36.19

दृते दृꣳह मा ।
ज्योक् ते संदृशि जीव्यासं ज्योक् ते संदृशि जीव्यासम् ॥ ३६.१९ ॥

हे दृते, मला दृढ कर. तुझ्या दृष्टीत मी दीर्घकाल जगो, तुझ्या दृष्टीत मी दीर्घकाल जगो.

36.20

नमस् ते हरसे शोचिषे नमस् ते ऽ अस्त्व् अर्चिषे ।
अन्याꣳस् ते ऽ अस्मत् तपन्तु हेतयः पावको ऽ अस्मभ्यꣳ शिवो भव ॥ ३६.२० ॥

हरसेला आणि शोचीला नमस्कार. अर्चीला नमस्कार असो. तुझी शस्त्रे आमच्यापासून दूर इतरांना तापवोत. हे पावका, आमच्यासाठी कल्याणकारी हो.

36.21

नमस् ते ऽ अस्तु विद्युते नमस् ते स्तनयित्नवे ।
नमस् ते भगवन्न् अस्तु यतः स्वः समीहसे ॥ ३६.२१ ॥

विद्युताला नमस्कार असो, तुला नमस्कार. स्तनयित्नूला नमस्कार. हे भगवन्, जिथून तू स्वर्गाकडे प्रयत्न करतोस तिथून तुला नमस्कार असो.

36.22

यतो-यतः समीहसे ततो नो ऽ अभयं कुरु ।
शं नः कुरु प्रजाभ्यो ऽभयं नः पशुभ्यः ॥ ३६.२२ ॥

तू जिथून प्रयत्न करतोस तिथून आम्हाला अभय दे. आमच्यासाठी शांती कर; प्रजांसाठी आम्हाला अभय दे, पशूंसाठी आम्हाला अभय दे.

36.23

सुमित्रिया न ऽ आप ऽ ओषधयः सन्तु दुर्मित्रियास् तस्मै सन्तु यो ऽस्मान् द्वेष्टि यं च वयं द्विष्मः ॥ ३६.२३ ॥

पाणी आणि औषधी आमच्याशी मैत्रीपूर्ण असोत. जो आमचा द्वेष करतो आणि ज्याचा आम्ही द्वेष करतो त्याच्याशी ते शत्रुभावाने वागोत.

36.24

तच् चक्षुर् देवहितं पुरस्ताच् छुक्रम् उच् चरत् ।
पश्येम शरदः शतं जीवेम शरदः शतꣳ शृणुयाम शरदः शतं प्र ब्रवाम शरदः शतम् अदीनाः स्याम शरदः शतं भूयश् च शरदः शतात् ॥ ३६.२४ ॥

देवांना हितकारक असे ते नेत्र, पूर्वेकडून उगवणारा प्रकाशमान शुक्र. आम्ही शंभर शरद् पाहू, शंभर शरद् जगू, शंभर शरद् ऐकू, शंभर शरद् बोलू, शंभर शरद् दीन न होऊ; आणि शंभर शरदांहूनही अधिक.