Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 7.1

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

7.1.1

अ॒ग्निं नरो॒ दीधि॑तिभिर॒रण्यो॒र्हस्त॑च्युती जनयन्त प्रश॒स्तम् ।
दू॒रे॒दृशं॑ गृ॒हप॑तिमथ॒र्युम् ॥

ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਦੋ ਅਰਣੀਆਂ ਤੋਂ, ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਹਰਕਤ ਨਾਲ, ਚਮਕਦੀ ਅਗਨੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ — ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ, ਦੂਰ ਤੱਕ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਘਰ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਅਥਰਵਨ ਵਰਗਾ।

7.1.2

तम॒ग्निमस्ते॒ वस॑वो॒ न्यृ॑ण्वन्त्सुप्रति॒चक्ष॒मव॑से॒ कुत॑श्चित् ।
द॒क्षाय्यो॒ यो दम॒ आस॒ नित्यः॑ ॥

ਉਸ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਵਸੂਆਂ ਨੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਇਆ — ਦੂਰੋਂ ਦਿਖਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਕਿਤੋਂ ਵੀ; ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦੇ ਯੋਗ, ਜੋ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

7.1.3

प्रेद्धो॑ अग्ने दीदिहि पु॒रो नोऽज॑स्रया सू॒र्म्या॑ यविष्ठ ।
त्वां शश्व॑न्त॒ उप॑ यन्ति॒ वाजाः॑ ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਬਲ ਕੇ ਸਾਡੇ ਅੱਗੇ ਅਣਥੱਕ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ; ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਸਦਾ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

7.1.4

प्र ते॑ अ॒ग्नयो॒ऽग्निभ्यो॒ वरं॒ निः सु॒वीरा॑सः शोशुचन्त द्यु॒मन्तः॑ ।
यत्रा॒ नरः॑ स॒मास॑ते सुजा॒ताः ॥

ਤੇਰੀਆਂ ਲਾਟਾਂ ਅਗਨੀਆਂ ਲਈ ਵਰ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਵੀਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਚਮਕਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਜਗਮਗਾਉਣ — ਜਿੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਉੱਤਮ ਲੋਕ ਬੈਠਦੇ ਹਨ।

7.1.5

दा नो॑ अग्ने धि॒या र॒यिं सु॒वीरं॑ स्वप॒त्यं स॑हस्य प्रश॒स्तम् ।
न यं यावा॒ तर॑ति यातु॒मावा॑न् ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਵੀਰਾਂ ਤੇ ਚੰਗੀ ਸੰਤਾਨ ਸਮੇਤ ਧਨ ਦੇ; ਹੇ ਬਲਵਾਨ, ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ — ਜਿਸ ਨੂੰ ਯਾਤੂਧਾਨ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।

7.1.6

उप॒ यमेति॑ युव॒तिः सु॒दक्षं॑ दो॒षा वस्तो॑र्ह॒विष्म॑ती घृ॒ताची॑ ।
उप॒ स्वैन॑म॒रम॑तिर्वसू॒युः ॥

ਜਿਸ ਕੋਲ ਜਵਾਨ ਉਸ਼ਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ — ਨਿਪੁਣ, ਰਾਤ ਨਾਲ, ਹਵਿ ਵਾਲੀ, ਘਿਓ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦੀ — ਉਸ ਕੋਲ ਆਪਣੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਧਨ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਵਾਲੀ ਅਰਤੀ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

7.1.7

विश्वा॑ अ॒ग्नेऽप॑ द॒हारा॑ती॒र्येभि॒स्तपो॑भि॒रद॑हो॒ जरू॑थम् ।
प्र नि॑स्व॒रं चा॑तय॒स्वामी॑वाम् ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤਪਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜਿਆ ਅਤੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਪਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਲਈ ਬੇਰੋਕ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹ; ਰੋਗ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾ ਦੇ।

7.1.8

आ यस्ते॑ अग्न इध॒ते अनी॑कं॒ वसि॑ष्ठ॒ शुक्र॒ दीदि॑वः॒ पाव॑क ।
उ॒तो न॑ ए॒भि स्त॒वथै॑रि॒ह स्याः॑ ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਜੋ ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਬਾਲਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਵਸਿਸ਼ਠ, ਹੇ ਸ਼ੁਕਰ, ਹੇ ਦੀਪਤੀਮਾਨ, ਹੇ ਪਾਵਕ, ਉਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਸਾਡਾ ਹੋ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਸਤਤਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਰਹਿ।

7.1.9

वि ये ते॑ अग्ने भेजि॒रे अनी॑कं॒ मर्ता॒ नरः॒ पित्र्या॑सः पुरु॒त्रा ।
उ॒तो न॑ ए॒भिः सु॒मना॑ इ॒ह स्याः॑ ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਰਤਾਂ, ਆਗੂਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਨੇ ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਵੰਡ ਕੇ ਰੱਖਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਸਾਡਾ ਹੋ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਰਹਿ।

7.1.10

इ॒मे नरो॑ वृत्र॒हत्ये॑षु॒ शूरा॒ विश्वा॒ अदे॑वीर॒भि स॑न्तु मा॒याः ।
ये मे॒ धियं॑ प॒नय॑न्त प्रश॒स्ताम् ॥

ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਵਧ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੂਰਮੇ ਆਗੂ ਸਾਰੀਆਂ ਅਸੁਰ-ਮਾਇਆਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ; ਜੋ ਮੇਰੀ ਸਰਾਹਣਯੋਗ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਣ।

7.1.11

मा शूने॑ अग्ने॒ नि ष॑दाम नृ॒णां माशेष॑सो॒ऽवीर॑ता॒ परि॑ त्वा ।
प्र॒जाव॑तीषु॒ दुर्या॑सु दुर्य ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਉਜਾੜ ਥਾਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਵਸੀਏ ਨਾ; ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਣਗਹਿਲੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੈਨੂੰ ਘੇਰੇ ਨਾ; ਸੰਤਾਨ ਨਾਲ ਭਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਵਾਲੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਦਰਵਾਨ, ਅਸੀਂ ਵਸੀਏ।

7.1.12

यम॒श्वी नित्य॑मुप॒याति॑ य॒ज्ञं प्र॒जाव॑न्तं स्वप॒त्यं क्षयं॑ नः ।
स्वज॑न्मना॒ शेष॑सा वावृधा॒नम् ॥

ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਸਦਾ ਜਿਸ ਯੱਗ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਯੱਗ ਸੰਤਾਨ-ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਸੰਤਾਨ ਵਾਲਾ ਸਾਡਾ ਘਰ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਹੀ ਜਨਮ ਅਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਵਧਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਯੱਗ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ।

7.1.13

पा॒हि नो॑ अग्ने र॒क्षसो॒ अजु॑ष्टात्पा॒हि धू॒र्तेरर॑रुषो अघा॒योः ।
त्वा यु॒जा पृ॑तना॒यूँर॒भि ष्या॑म् ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਅਣਚਾਹੇ ਰਾਖਸ਼ ਤੋਂ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ; ਦੁਸ਼ਟ, ਕੰਜੂਸ, ਹਿੰਸਕ ਤੋਂ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਤੇਰੇ ਨਾਲ, ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ, ਅਸੀਂ ਯੁੱਧ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾਈਏ।

7.1.14

सेद॒ग्निर॒ग्नीँरत्य॑स्त्व॒न्यान्यत्र॑ वा॒जी तन॑यो वी॒ळुपा॑णिः ।
स॒हस्र॑पाथा अ॒क्षरा॑ स॒मेति॑ ॥

ਉਹ ਅਗਨੀ ਹੀ ਹੋਰ ਅਗਨੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਉੱਤਮ ਹੋਵੇ; ਜਿੱਥੇ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਚਮਕਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਾ, ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਅਕਸ਼ਰ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

7.1.15

सेद॒ग्निर्यो व॑नुष्य॒तो नि॒पाति॑ समे॒द्धार॒मंह॑स उरु॒ष्यात् ।
सु॒जा॒तासः॒ परि॑ चरन्ति वी॒राः ॥

ਉਹ ਅਗਨੀ ਹੀ, ਜੋ ਸੇਵਕ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਗਨੀ ਬਾਲਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰੇ। ਸੁਜਾਤ ਵੀਰ ਚੁਫੇਰੇ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ।

7.1.16

अ॒यं सो अ॒ग्निराहु॑तः पुरु॒त्रा यमीशा॑नः॒ समिदि॒न्धे ह॒विष्मा॑न् ।
परि॒ यमेत्य॑ध्व॒रेषु॒ होता॑ ॥

ਇਹੀ ਉਹ ਅਗਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਆਹੂਤ ਹੈ; ਸ਼ਾਸਕ ਤੇ ਹਵਿਸ਼ਮਾਨ ਜਿਸਨੂੰ ਬਾਲਦਾ ਹੈ; ਯੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਤਾ ਜਿਸ ਕੋਲ ਘੁੰਮ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

7.1.17

त्वे अ॑ग्न आ॒हव॑नानि॒ भूरी॑शा॒नास॒ आ जु॑हुयाम॒ नित्या॑ ।
उ॒भा कृ॒ण्वन्तो॑ वह॒तू मि॒येधे॑ ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਕਈ ਆਹਵਾਨ, ਮਾਲਕ ਬਣ ਕੇ, ਸਦਾ ਅਰਪਿਤ ਕਰੀਏ; ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾ ਕੇ, ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਦੋ ਰਥਾਂ ਨੂੰ।

7.1.18

इ॒मो अ॑ग्ने वी॒तत॑मानि ह॒व्याज॑स्रो वक्षि दे॒वता॑ति॒मच्छ॑ ।
प्रति॑ न ईं सुर॒भीणि॑ व्यन्तु ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਇਹ ਅਤਿ ਪਿਆਰੇ ਹਵਿ ਹਨ; ਬਿਨਾਂ ਥਕਾਵਟ ਤੂੰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਲੈ ਜਾ। ਸੁਗੰਧਿਤ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਆਉਣ।

7.1.19

मा नो॑ अग्ने॒ऽवीर॑ते॒ परा॑ दा दु॒र्वास॒सेऽम॑तये॒ मा नो॑ अ॒स्यै ।
मा नः॑ क्षु॒धे मा र॒क्षस॑ ऋतावो॒ मा नो॒ दमे॒ मा वन॒ आ जु॑हूर्थाः ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਵੀਰ-ਹੀਣ, ਫਟੇ ਕਪੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅਕਲ-ਹੀਣ ਦੇ ਹੱਥ ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਦੇਹ। ਹੇ ਰਿਤ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਭੁੱਖ, ਰਾਖਸ਼, ਘਰ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਹੱਥ ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਸੌਂਪ; ਇੱਥੇ ਲਿਆ।

7.1.20

नू मे॒ ब्रह्मा॑ण्यग्न॒ उच्छ॑शाधि॒ त्वं दे॑व म॒घव॑द्भ्यः सुषूदः ।
रा॒तौ स्या॑मो॒भया॑स॒ आ ते॑ यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभिः॒ सदा॑ नः ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਹੁਣ ਮੇਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕਰ। ਹੇ ਦੇਵ, ਦਾਤਿਆਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਚੋੜ ਦੇ; ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਤੇਰੇ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹੀਏ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਆਪਣੇ ਬਚਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਸਦਾ ਬਚਾਓ।

7.1.21

त्वम॑ग्ने सु॒हवो॑ र॒ण्वसं॑दृक्सुदी॒ती सू॑नो सहसो दिदीहि ।
मा त्वे सचा॒ तन॑ये॒ नित्य॒ आ ध॒क्मा वी॒रो अ॒स्मन्नर्यो॒ वि दा॑सीत् ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਸੌਖਾ ਸੱਦਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਧਨਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਹੇ ਬਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਚਮਕ। ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸੰਤਾਨ ਸਹਿਤ, ਹੇ ਵੀਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਸਾੜੇ ਨਾ ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੱਖ ਨਾ ਕਰੇ।

7.1.22

मा नो॑ अग्ने दुर्भृ॒तये॒ सचै॒षु दे॒वेद्धे॑ष्व॒ग्निषु॒ प्र वो॑चः ।
मा ते॑ अ॒स्मान्दु॑र्म॒तयो॑ भृ॒माच्चि॑द्दे॒वस्य॑ सूनो सहसो नशन्त ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਮਾੜੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਗਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰ। ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ ਸਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਾ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ; ਹੇ ਬਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਦੇਵ ਦੀ ਉਲਝਣ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ।

7.1.23

स मर्तो॑ अग्ने स्वनीक रे॒वानम॑र्त्ये॒ य आ॑जु॒होति॑ ह॒व्यम् ।
स दे॒वता॑ वसु॒वनिं॑ दधाति॒ यं सू॒रिर॒र्थी पृ॒च्छमा॑न॒ एति॑ ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸੁੰਦਰ ਲਾਟਾਂ ਵਾਲਾ, ਧਨਵਾਨ ਉਹ ਮਰਨਹਾਰ ਅਮਰ ਲਈ ਹਵਿ ਡੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤੇ ਉਸੇ ਨੂੰ ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਵੀ ਮੰਗਦਾ ਹੋਇਆ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

7.1.24

म॒हो नो॑ अग्ने सुवि॒तस्य॑ वि॒द्वान्र॒यिं सू॒रिभ्य॒ आ व॑हा बृ॒हन्त॑म् ।
येन॑ व॒यं स॑हसाव॒न्मदे॒मावि॑क्षितास॒ आयु॑षा सु॒वीराः॑ ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਉੱਤਮ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੋਇਆ, ਕਵੀਆਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਧਨ ਲਿਆ। ਹੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਜਿਸ ਧਨ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਉਮਰ ਸਹਿਤ ਬਿਨਾਂ ਹਾਨੀ ਦੇ ਚੰਗੇ ਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਈਏ, ਉਹ ਧਨ ਲਿਆ।

7.1.25

नू मे॒ ब्रह्मा॑ण्यग्न॒ उच्छ॑शाधि॒ त्वं दे॑व म॒घव॑द्भ्यः सुषूदः ।
रा॒तौ स्या॑मो॒भया॑स॒ आ ते॑ यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभिः॒ सदा॑ नः ॥

ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਉੱਚਾ ਕਰ। ਹੇ ਦੇਵ, ਦਾਨੀ ਯਜਮਾਨਾਂ ਲਈ (ਸੋਮ) ਤਿਆਰ ਕਰ। ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਤੇਰੇ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹੀਏ; ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਕਲਿਆਣ ਨਾਲ ਸਦਾ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।