奥义书 · Bṛhadāraṇyaka 3.9

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

带释义阅读

Bṛhadāraṇyaka 3.9.1

(शाकल्यब्राह्मणग्रन्थो वा शाकल्यब्राह्मणम्)
अथ हैनं विदग्धः शाकल्यः पप्रच्छ कति देवा याज्ञवल्क्येति ।
स हैतयैव निविदा प्रतिपेदे यावन्तो वैश्वदेवस्य निविद्युच्यन्ते ।
त्रयश्च त्री च शता त्रयश्च त्री च सहस्रेति ।
ओमिति होवाच ।
कत्येव देवा याज्ञवल्क्येति ।
त्रयस्त्रिंशदिति ।
ओमिति होवाच ।
कत्येव देवा याज्ञवल्क्येति ।
षडिति ।
ओमिति होवाच ।
कत्येव देवा याज्ञवल्क्येति ।
त्रय इति ।
ओमिति होवाच ।
कत्येव देवा याज्ञवल्क्येति ।
द्वाविति ।
ओमिति होवाच ।
कत्येव देवा याज्ञवल्क्येति ।
अध्यर्ध इति ।
ओमिति होवाच ।
कत्येव देवा याज्ञवल्क्येति ।
एक इति ।
ओमिति होवाच ।
कतमे ते त्रयश्च त्री च शता त्रयश्च त्री च सहस्रेति ॥ ३.९.१ ॥

于是毗陀格陀·沙迦利亚问他：“耶若婆佉，神有多少？”他以毗奢婆提神（Viśvedevas）的尼维德（nivid）颂词作答：“三百三，三千。”“好。”“耶若婆佉，神有多少？”“三十三。”“好。”“六。”“好。”“三。”“好。”“二。”“好。”“一又半。”“好。”“一。”“好。”沙迦利亚说：“那么三百三和三千是哪些？”

Bṛhadāraṇyaka 3.9.2

स होवाच महिमान एवैषामेते ।
त्रयस्त्रिंशत्त्वेव देवा इति ।
कतमे ते त्रयस्त्रिंशदिति ।
अष्टौ वसव एकादश रुद्रा द्वादशादित्याः त एकत्रिंशदैन्द्रश्चैव प्रजापतिश्च त्रयस्त्रिंशाविति ॥ ३.९.२ ॥

他说：“这些只是他们的显现。神实际上是三十三位。”“那三十三位是谁？”“八位婆薮（Vasu）、十一位楼陀罗（Rudra）、十二位阿迪提耶（Āditya）——共三十一位——加上因陀罗与生主（Prajāpati）；这便是三十三位。”

Bṛhadāraṇyaka 3.9.3

कतमे वसव इति ।
अग्निश्च पृथिवी च वायुश्चान्तरिक्षं चादित्यश्च द्यौः च चन्द्रमाश्च नक्षत्राणि चैते वसवः ।
एतेषु हीदं सर्वं वसु हितं इति तस्माद्वसव इति ॥ ३.९.३ ॥

“哪些是婆薮（Vasu）？”“火、地、风、虚空、太阳、天、月亮与星辰——这些便是婆薮。这一切财富都安置于其中，故名婆薮。”

Bṛhadāraṇyaka 3.9.4

कतमे रुद्रा इति ।
दशेमे पुरुषे प्राणा आत्मैकादशः ।
ते यदास्माच्छरीरान्मर्त्यादुत्क्रामन्त्यथ रोदयन्ति ।
तद्यद्रोदयन्ति तस्माद्रुद्रा इति ॥ ३.९.४ ॥

“哪些是楼陀罗（Rudra）？”“人身中有这十种生气（prāṇa），第十一是自我（ātman）。当它们离开这有死的身体时，人们便哭泣。因其使人哭泣，故名楼陀罗。”

Bṛhadāraṇyaka 3.9.5

कतम आदित्या इति ।
द्वादश वै मासाः संवत्सरस्यैत आदित्याः ।
एते हीदं सर्वमाददाना यन्ति ।
ते यदिदं सर्वमाददाना यन्ति तस्मादादित्या इति ॥ ३.९.५ ॥

何者是阿提耶？一年的十二个月便是这些阿提耶。因为它们携带着这一切而行进，所以被称为阿提耶。

Bṛhadāraṇyaka 3.9.6

कतम इन्द्रः कतमः प्रजापतिरिति ।
स्तनयित्नुरेवेन्द्रो यज्ञः प्रजापतिरिति ।
कतमः स्तनयित्नुरिति ।
अशनिरिति ।
कतमो यज्ञ इति ।
पशव इति ॥ ३.९.६ ॥

何者是因陀罗，何者是生主？雷鸣本身即是因陀罗；祭祀即是生主。何者是雷鸣？霹雳。何者是祭祀？牲畜。

Bṛhadāraṇyaka 3.9.7

कतमे षडिति ।
अग्निश्च पृथिवी च वायुश्चान्तरिक्षश्चादित्यश्च द्यौश्चैते षट् ।
एते हीदं सर्वं षडिति ॥ ३.९.७ ॥

何者为六？火、地、风、虚空、太阳与天——这六者。因为这六者即是此一切。

Bṛhadāraṇyaka 3.9.8

कतमे ते त्रयो देवा इति ।
इम एव त्रयो लोकाः ।
एषु हीमे सर्वे देवा इति ।
कतमौ तौ द्वौ देवा इति ।
अन्नं चैव प्राणश्चेति ।
कतमोऽध्यर्ध इति ।
योऽयं पवत इति ॥ ३.९.८ ॥

那三位神是谁？正是这三界，因为这一切神都在其中。那两位神是谁？食物与气息（生命气）。一又半者是何？此吹拂之风（pavamāna）。

Bṛhadāraṇyaka 3.9.9

तदाहुर्यदयमेक इवैव पवते ।
अथ कथमध्यर्ध इति ।
यदस्मिन्निदं सर्वमध्यार्ध्नोत्तेनाध्यर्ध इति ।
कतम एको देव इति ।
प्राण इति ।
स ब्रह्म त्यदित्याचक्षते ॥ ३.९.९ ॥

他们说：这一位似乎独自吹拂。那为何称为'半'（adhyardha）呢？因为他在自身中承载了这一切，所以称为'adhyardha'。那唯一的神是谁？是气息（prāṇa）。人们称他为梵（brahman），即'彼'（tat）。

Bṛhadāraṇyaka 3.9.10

पृथिव्येव यस्यायतनमग्निर्लोको मनो ज्योतिर्यो वै तं पुरुषं विद्यात्सर्वस्यात्मनः परायणं स वै वेदिता स्यात् ।
याज्ञवल्क्य वेद वा अहं तं पुरुषं सर्वस्यात्मनः परायणं यमात्थ ।
य एवायं शारीरः पुरुषः स एषः ।
वदैव शाकल्य तस्य का देवतेति ।
अमृतमिति होवाच ॥ ३.९.१० ॥

其居所是地，其世界是火，其光是意，知晓此补鲁沙为一切我（ātman）之至高归宿者，即是知者。耶若婆佉：我知你所说的此补鲁沙，即一切我的至高归宿。他就是这居于身中的补鲁沙。沙迦利亚，请告诉我，他的神是谁？他说：不死。

Bṛhadāraṇyaka 3.9.11

काम एव यस्यायतनं हृदयं लोको मनो ज्योतिर्यो वै तं पुरुषं विद्यात्सर्वस्यात्मनः परायणं स वै वेदिता स्यात् ।
याज्ञवल्क्य वेद वा अहं तं पुरुषं सर्वस्यात्मनः परायणं यमात्थ ।
य एवायं काममयः पुरुषः स एषः ।
वदैव शाकल्य तस्य का देवतेति ।
स्त्रिय इति होवाच ॥ ३.९.११ ॥

其居所是欲，其居所是心，其世界是意，其光是意，知晓此补鲁沙为一切我（ātman）之至高归宿者，即是知者。耶若婆佉：我知你所说的此补鲁沙，即一切我的至高归宿。他就是由欲构成的补鲁沙。沙迦利亚，请告诉我，他的神是谁？他说：女人。

Bṛhadāraṇyaka 3.9.12

रूपाण्येव यस्यायतनं चक्षुर्लोको मनो ज्योतिर्यो वै तं पुरुषं विद्यात्सर्वस्यात्मनः परायणं स वै वेदिता स्यात् ।
याज्ञवल्क्य वेद वा अहं तं पुरुषं सर्वस्यात्मनः परायणं यमात्थ ।
य एवासावादित्ये पुरुषः स एषः ।
वदैव शाकल्य तस्य का देवतेति ।
सत्यमिति होवाच ॥ ३.९.१२ ॥

其居所是色，其居所是眼，其世界是眼，其光是意，知晓此补鲁沙为一切我（ātman）之至高归宿者，即是知者。耶若婆佉：我知你所说的此补鲁沙，即一切我的至高归宿。他就是在太阳中的补鲁沙。沙迦利亚，请告诉我，他的神是谁？他说：真实（satya）。

Bṛhadāraṇyaka 3.9.13

आकश एव यस्यायतनं श्रोत्रं लोको मनो ज्योतिर्यो वै तं पुरुषं विद्यात्सर्वस्यात्मनः परायणं स वै वेदिता स्यात् ।
याज्ञवल्क्य वेद वा अहं तं पुरुषं सर्वस्यात्मनः परायणं यमात्थ ।
य एवायं श्रौतः प्रातिश्रुत्कः पुरुषः स एष ।
वदैव शाकल्य तस्य का देवतेति ।
दिश इति होवच ॥ ३.९.१३ ॥

以虚空为住处、以听觉、世界、意与光为其所有的，知道那位作为一切自我（ātman）最终归宿的补鲁沙的人，他确实会成为知者。耶若婆佉：喔，沙迦利亚，我知道你所说的那位作为一切自我最终归宿的补鲁沙。他就是在回声中、在耳中被听到的这位。沙迦利亚，告诉我，他的神是什么？他说：方位。

Bṛhadāraṇyaka 3.9.14

तम एव यस्यायतनं हृदयं लोको मनो ज्योतिर्यो वै तं पुरुषं विद्यात्सर्वस्यात्मनः परायणं स वै वेदिता स्यात् ।
याज्ञवल्क्य वेद वा अहं तं पुरुषं सर्वस्यात्मनः परायणं यमात्थ ।
य एवायं छायामयः पुरुषः स एषः ।
वदैव शाकल्य तस्य का देवतेति ।
मृत्युरिति होवाच ॥ ३.९.१४ ॥

以黑暗为住处、以心、世界、意与光为其所有的，知道那位作为一切自我（ātman）最终归宿的补鲁沙的人，他确实会成为知者。耶若婆佉：喔，沙迦利亚，我知道你所说的那位作为一切自我最终归宿的补鲁沙。他就是由影子构成的这位。沙迦利亚，告诉我，他的神是什么？他说：死亡。

Bṛhadāraṇyaka 3.9.15

रूपाण्येव यस्यायतनं हृदयं लोको मनो ज्योतिर्यो वै तं पुरुषं विद्यात्सर्वस्यात्मनः परायणं स वै वेदिता स्यात् ।
याज्ञवल्क्य वेद वा अहं तं पुरुषं सर्वस्यात्मनः परायणं यमात्थ ।
य एवायमादर्शे पुरुषः स एषः ।
वदैव शाकल्य तस्य का देवतेति ।
सत्यमिति होवाच ॥ ३.९.१५ ॥

以形色为住处、以心、世界、意与光为其所有的，知道那位作为一切自我（ātman）最终归宿的补鲁沙的人，他确实会成为知者。耶若婆佉：喔，沙迦利亚，我知道你所说的那位作为一切自我最终归宿的补鲁沙。他就是在镜中显现的这位。沙迦利亚，告诉我，他的神是什么？他说：真理。

Bṛhadāraṇyaka 3.9.16

आप एव यस्यायतनं हृदयं लोको मनो ज्योतिर्यो वै तं पुरुषं विद्यात्सर्वस्यात्मनः परायणं स वै वेदिता स्यात् ।
याज्ञवल्क्य वेद वा अहं तं पुरुषं सर्वस्यात्मनः परायणं यमात्थ ।
य एवायं अप्सु पुरुषः स एषः ।
वदैव शाकल्य तस्य का देवतेति ।
वरुण इति होवाच ॥ ३.९.१६ ॥

以水为住处、以心、世界、意与光为其所有的，知道那位作为一切自我（ātman）最终归宿的补鲁沙的人，他确实会成为知者。耶若婆佉：喔，沙迦利亚，我知道你所说的那位作为一切自我最终归宿的补鲁沙。他就是居于水中的这位。沙迦利亚，告诉我，他的神是什么？他说：伐楼那。

Bṛhadāraṇyaka 3.9.17

रेत एव यस्यायतनं हृदयं लोको मनो ज्योतिर्यो वै तं पुरुषं विद्यात्सर्वस्यात्मनः परायणं स वै वेदिता स्यात् ।
याज्ञवल्क्य वेद वा अहं तं पुरुषं सर्वस्यात्मनः परायणं यमात्थ ।
य एवायं पुत्रमयः पुरुषः स एषः ।
वदैव शाकल्य तस्य का देवतेति ।
प्रजापतिरिति होवाच ॥ ३.९.१७ ॥

以精液为居所，以心为世界，以意为光明者——应当认识那补特伽罗，他是一切自我的最高归宿。他确实将成为知者。耶若婆佧耶：我认识您所说的那位补特伽罗，一切自我的最高归宿。那由子嗣构成的补特伽罗，正是此人。沙迦利耶，请告诉我，他的神是谁？他说：生主。

Bṛhadāraṇyaka 3.9.18

शाकल्येति होवाच याज्ञवल्क्यः ।
त्वां स्विदिमे ब्राह्मणा अङ्गारावक्षयणमक्रता३ इति ॥ ३.९.१८ ॥

耶若婆佧耶说：沙迦利耶，这些婆罗门是否把你变成了一堆余烬？

Bṛhadāraṇyaka 3.9.19

याज्ञवल्क्येति होवाच शाकल्यः ।
यदिदं कुरुपञ्चालानां ब्राह्मनानत्यवादीः किं ब्रह्म विद्वानिति ।
दिशो वेद सदेवाः सप्रतिष्ठा इति ।
यद्दिशो वेत्थ सदेवाः सप्रतिष्ठाः ॥ ३.९.१९ ॥

沙迦利耶说：耶若婆佧耶，既然你胜过了俱卢与般遮罗的婆罗门，你是否知晓梵？耶若婆佧耶说：我知晓诸方与诸神及其依据。沙迦利耶说：若你知晓诸方与诸神及其依据……

Bṛhadāraṇyaka 3.9.20

किंदेवतोऽस्यां प्राच्यां दिश्यसीति ।
आदित्यदेवत इति ।
स आदित्यः कस्मिन् प्रतिष्ठित इति ।
चक्षुषीति ।
कस्मिन्नु चक्षुः प्रतिष्ठितमिति ।
रूपेष्विति ।
चक्षुषा हि रूपाणि पश्यति ।
कस्मिन्नु रूपाणि प्रतिष्ठितानीति ।
हृदय इति होवाच ।
हृदयेन हि रूपाणि जानाति ।
हृदये ह्येव रूपाणि प्रतिष्ठितानि भवन्तीति ।
एवमेवैतद्याज्ञवल्क्य ॥ ३.९.२० ॥

"在此东方方位，你与何神同在？""与太阳神同在。""那太阳确立于何处？""确立于眼中。""眼又确立于何处？""确立于色相中。""因为借眼才见色相。色相又确立于何处？"他说："确立于心中。因为借心才知色相，色相唯确立于心中。""的确如此，耶若婆佧耶。"

Bṛhadāraṇyaka 3.9.21

किंदेवतोऽस्यां दक्षिणायां दिश्यसीति ।
यमदेवत इति ।
स यमः कस्मिन् प्रतिष्ठित इति ।
यज्ञ इति ।
कस्मिन्नु यज्ञः प्रतिष्ठित इति ।
दक्षिणायामिति ।
कस्मिन्नु दक्षिणा प्रतिष्ठितेति ।
श्रद्धायामिति ।
यदा ह्येव श्रद्धत्तेऽथ दक्षिणां ददाति ।
श्रद्धायां ह्येव दक्षिणा प्रतिष्ठितेति ।
कस्मिन्नु श्रद्धा प्रतिष्ठितेति ।
हृदय इति होवाच ।
हृदयेन हि श्रद्धाम् ।
हृदये ह्येव श्रद्धा प्रतिष्ठिता भवतीति ।
एवमेवैतद्याज्ञवल्क्य ॥ ३.९.२१ ॥

在此南方方位，你与哪位神明同在？与阎摩神同在。那阎摩立足于何处？立足于祭祀。祭祀立足于何处？立足于布施（达克莎那）。布施立足于何处？立足于信心（什拉达），因为唯有怀有信心才会布施；布施唯立足于信心。信心立足于何处？他说立足于心，因为心才能认知信心；信心唯立足于心。确实如此，耶若婆尔迦啊。

Bṛhadāraṇyaka 3.9.22

किंदेवतोऽस्यां प्रतीच्यां दिश्यसीति ।
वरुणदेवत इति ।
स वरुणः कस्मिन् प्रतिष्ठित इति ।
अप्स्विति ।
कस्मिन्न्वापः प्रतिष्ठिता इति ।
रेतसीति ।
कस्मिन्नु रेतः प्रतिष्ठितमिति ।
हृदय इति ।
तस्मादपि प्रतिरूपं जातमाहुर्हृदयादिव सृप्तो हृदयादिव निर्मित इति ।
हृदये ह्येव रेतः प्रतिष्ठितं भवतीति ।
एवमेवैतद्याज्ञवल्क्य ॥ ३.९.२२ ॥

在此西方方位，你与哪位神明同在？与水神伐楼那同在。那伐楼那立足于何处？立足于水。水立足于何处？立足于精液（热陀斯）。精液立足于何处？立足于心。因此人们说，所生之物与其形相似，仿佛从心中流出，仿佛从心中造成。精液唯立足于心。确实如此，耶若婆尔迦啊。

Bṛhadāraṇyaka 3.9.23

किंदेवतोऽस्यामुदीच्यां दिश्यसीति ।
सोमदेवत इति ।
स सोमः कस्मिन् प्रतिष्ठित इति ।
दीक्षायामिति ।
कस्मिन्नु दिक्षा प्रतिष्ठितेति ।
सत्य इति ।
तस्मादपि दीक्षितमाहुः सत्यं वदेति ।
सत्ये ह्येव दीक्षा प्रतिष्ठितेति ।
कस्मिन्नु सत्यं प्रतिष्ठितमिति ।
हृदय इति होवाच ।
हृदयेन हि सत्यं जानाति ।
हृदये ह्येव सत्यं प्रतिष्ठितं भवतीति ।
एवमेवैतद्याज्ञवल्क्य ॥ ३.९.२३ ॥

在此北方方位，你与哪位神明同在？与月神苏摩同在。那苏摩立足于何处？立足于受戒（扶持）。受戒立足于何处？他说立足于真实。因此人们对受戒者说“说真话”，因为受戒唯立足于真实。真实立足于何处？他说立足于心，因为心才能认知真实；真实唯立足于心。确实如此，耶若婆尔迦啊。

Bṛhadāraṇyaka 3.9.24

किंदेवतोऽस्यां ध्रुवायां दिश्यसीति ।
अग्निदेवत इति ।
सोऽग्निः कस्मिन् प्रतिष्ठित इति ।
वाचीति ।
कस्मिन्नु वाक्प्रतिष्ठितेति ।
हृदय इति ।
कस्मिन्नु हृदयं प्रतिष्ठितमिति ॥ ३.९.२४ ॥

在此恒定方位，你与哪位神明同在？与火神阿耆尼同在。那阿耆尼立足于何处？立足于言语（婆克）。言语立足于何处？立足于心。心立足于何处？

Bṛhadāraṇyaka 3.9.25

अहल्लिकेति होवाच याज्ञवल्क्यः ।
यत्रैतदन्यत्रास्मन्मन्यासै ।
यद्ध्येतदन्यत्रास्मत्स्याच्छ्वानो वैनदद्युर्वयांसि वैनद्विमथ्नीरन्निति ॥ ३.९.२५ ॥

耶若伐尔基耶说：

Bṛhadāraṇyaka 3.9.26

कस्मिन्नु त्वं चात्मा च प्रतिष्ठितौ स्थ इति ।
प्राण इति ।
कस्मिन्नु प्राणः प्रतिष्ठित इति ।
अपान इति ।
कस्मिन्न्वपानः प्रतिष्ठित इति ।
व्यान इति ।
कस्मिन्नु व्यानः प्रतिष्ठित इति ।
उदान इति ।
कस्मिन्नूदानः प्रतिष्ठित इति ।
समान इति ।
स एष नेति नेत्यात्मा ।
अगृह्यो न हि गृह्यते ।
अशीर्यो न हि शीर्यते ।
असङ्गो न सज्यते ।
असितो न व्यथते ।
न रिष्यति ।
एतान्यष्टावायतनान्यष्टौ लोका अद्द्. अष्टौ देवा अष्टौ पुरुषाः ।
स यस्तान् पुरुषान्निरुह्य प्रत्युह्यात्यक्रामत्तं त्वौपनिषदं पुरुषं पृच्छामि ।
तं चेन्मे न विवक्ष्यसि मूर्धा ते विपतिष्यतीति ।
तं ह न मेने शाकल्यस्।
तस्य ह मूर्धा विपपात ।
अपि हास्य परिमोषिणोऽस्थीन्यपजह्रुरन्यन्मन्यमानाः ॥ ३.९.२६ ॥

"你与我的自我（ātman）依于何处？""依于生气（prāṇa）。""生气依于何处？""依于下气（apāna）。""下气依于何处？""依于遍气（vyāna）。""遍气依于何处？""依于上气（udāna）。""上气依于何处？""依于平气（samāna）。"那自我是“非此，非此”（neti neti）。它不可把握，因为它不被把握；它不会朽坏；它不执着；它不被束缚；它不受苦；它不受伤害。这些是八种依托、八界、八神、八人。我问的是那超越了这些人、将他们分离并拉回之后而超出的奥义之人。若你不告诉我，你的头将落下。"沙迦利耶不接受此言，于是他的头落下了。盗贼甚至把他的骨头也当作别的东西带走了。