Vedyatra वेदयात्रा
തിരയുക

ഋഗ്വേദം · സൂക്തം 1.164

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

പദാർഥങ്ങളോടെ വായിക്കുക

1.164.1

अ॒स्य वा॒मस्य॑ पलि॒तस्य॒ होतु॒स्तस्य॒ भ्राता॑ मध्य॒मो अ॒स्त्यश्नः॑ ।
तृ॒तीयो॒ भ्राता॑ घृ॒तपृ॑ष्ठो अ॒स्यात्रा॑पश्यं वि॒श्पतिं॑ स॒प्तपु॑त्रम् ॥

ഇദ്ദേഹത്തിന് മൂന്ന് സഹോദരന്മാരുണ്ട്; നടുവിലുള്ളവനും നെയ്യിന്റെ പുറമുള്ള മൂന്നാമനും. ഇവിടെ ഏഴു പുത്രന്മാരുള്ള വിശ്വപതിയെ ഞാൻ കണ്ടു.

1.164.2

स॒प्त यु॑ञ्जन्ति॒ रथ॒मेक॑चक्र॒मेको॒ अश्वो॑ वहति स॒प्तना॑मा ।
त्रि॒नाभि॑ च॒क्रम॒जर॑मन॒र्वं यत्रे॒मा विश्वा॒ भुव॒नाधि॑ त॒स्थुः ॥

ഏഴു കുതിരകൾ ഏകചക്രരഥത്തെ കെട്ടുന്നു; ഏഴു നാമങ്ങളുള്ള ഒരേയൊരു കുതിര അത് വലിക്കുന്നു. മൂന്ന് നാഭികളുള്ള, ജരയില്ലാത്ത, നശിക്കാത്ത ചക്രം; അതിൽ ഈ ലോകങ്ങളെല്ലാം നിലകൊള്ളുന്നു.

1.164.3

इ॒मं रथ॒मधि॒ ये स॒प्त त॒स्थुः स॒प्तच॑क्रं स॒प्त व॑ह॒न्त्यश्वाः॑ ।
स॒प्त स्वसा॑रो अ॒भि सं न॑वन्ते॒ यत्र॒ गवां॒ निहि॑ता स॒प्त नाम॑ ॥

ഈ രഥത്തിൽ നിൽക്കുന്ന ഏഴുപേർ; ഏഴു ചക്രരഥത്തെ ഏഴു കുതിരകൾ വഹിക്കുന്നു. ഏഴു സഹോദരിമാർ അതിനടുത്തേക്ക് ഒന്നിച്ചു നീങ്ങുന്നു; അവിടെ പശുക്കളുടെ ഏഴു നാമങ്ങൾ വെച്ചിരിക്കുന്നു.

1.164.4

को द॑दर्श प्रथ॒मं जाय॑मानमस्थ॒न्वन्तं॒ यद॑न॒स्था बिभ॑र्ति ।
भूम्या॒ असु॒रसृ॑गा॒त्मा क्व॑ स्वि॒त्को वि॒द्वांस॒मुप॑ गा॒त्प्रष्टु॑मे॒तत् ॥

ജനിച്ചുവരുന്ന ആദ്യത്തേതിനെ ആരു കണ്ടു? അസ്ഥിയില്ലാത്തത് അസ്ഥിയുള്ളതിനെ ധരിക്കുന്നത് എന്ത്? ഭൂമിയുടെ പ്രാണൻ, രക്തം, ആത്മാവ് എവിടെ? ഇതു ചോദിക്കാൻ അറിവുള്ളവന്റെ അടുത്ത് ആര് പോകും?

1.164.5

पाकः॑ पृच्छामि॒ मन॒सावि॑जानन्दे॒वाना॑मे॒ना निहि॑ता प॒दानि॑ ।
व॒त्से ब॒ष्कयेऽधि॑ स॒प्त तन्तू॒न्वि त॑त्निरे क॒वय॒ ओत॒वा उ॑ ॥

അറിയാതെ മനസ്സുകൊണ്ട് ഞാൻ ചോദിക്കുന്നു: ദേവന്മാരുടെ ഈ പദങ്ങൾ എവിടെ വെക്കപ്പെട്ടു? കിടാവിലും നൂൽ നൂൽക്കുന്ന കയറിലും ഏഴു നൂലുകൾ കെട്ടപ്പെട്ടു; കവികൾ നെയ്ത്തിനായി ഇഴകൾ വലിച്ചുനീട്ടി.

1.164.6

अचि॑कित्वाञ्चिकि॒तुष॑श्चि॒दत्र॑ क॒वीन्पृ॑च्छामि वि॒द्मने॒ न वि॒द्वान् ।
वि यस्त॒स्तम्भ॒ षळि॒मा रजां॑सि अ॒जस्य॑ रू॒पे किमपि॑ स्वि॒देक॑म् ॥

ഇവിടെ അറിഞ്ഞവനായിരിക്കെയും അറിയാത്തവനായി, അറിയാൻ ജ്ഞാനികളായ കവികളോട് ഞാൻ ചോദിക്കുന്നു: ഈ ആറു ലോകങ്ങളെ വേർതിരിച്ചു നിറുത്തിയവൻ ആര്? ജനിക്കാത്തവന്റെ രൂപത്തിൽ അത് ഒന്നുതന്നെയോ?

1.164.7

इ॒ह ब्र॑वीतु॒ य ई॑म॒ङ्ग वेदा॒स्य वा॒मस्य॒ निहि॑तं प॒दं वेः ।
शी॒र्ष्णः क्षी॒रं दु॑ह्रते॒ गावो॑ अस्य व॒व्रिं वसा॑ना उद॒कं प॒दापुः॑ ॥

ഇവിടെ ഇതറിയുന്നവൻ പറയട്ടെ; വാമത്തിന്റെ പക്ഷിയുടെ പാദം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. തലയിൽ നിന്ന് പശുക്കൾ പാൽ കറക്കുന്നു; മൂടുപടം ധരിച്ച് അവ കാലുകൊണ്ട് വെള്ളം കുടിച്ചു.

1.164.8

मा॒ता पि॒तर॑मृ॒त आ ब॑भाज धी॒त्यग्रे॒ मन॑सा॒ सं हि ज॒ग्मे ।
सा बी॑भ॒त्सुर्गर्भ॑रसा॒ निवि॑द्धा॒ नम॑स्वन्त॒ इदु॑पवा॒कमी॑युः ॥

അമ്മ ഋതത്തിൽ പിതാവിനെ പങ്കിട്ടു; ആദിയിൽ മനസ്സിനാൽ അവനോടു ചേർന്നു. ആ ഭയങ്കരി, ഗർഭരസത്താൽ ബന്ധിതയായി, നമസ്കരിച്ചുകൊണ്ട് ഉപവാക്കിലേക്ക് എത്തി.

1.164.9

यु॒क्ता मा॒तासी॑द्धु॒रि दक्षि॑णाया॒ अति॑ष्ठ॒द्गर्भो॑ वृज॒नीष्व॒न्तः ।
अमी॑मेद्व॒त्सो अनु॒ गाम॑पश्यद्विश्वरू॒प्यं॑ त्रि॒षु योज॑नेषु ॥

അമ്മ ദക്ഷിണയുടെ നുകത്തിൽ കെട്ടപ്പെട്ടിരുന്നു; ഗർഭം വൃജനികളുടെ ഉള്ളിൽ നിന്നു. കിടാവ് പശുവിനെ പിന്തുടർന്ന്, പല രൂപങ്ങളുള്ള അവളെ മൂന്നു യാത്രകളിൽ കണ്ടു.

1.164.10

ति॒स्रो मा॒तॄस्त्रीन्पि॒तॄन्बिभ्र॒देक॑ ऊ॒र्ध्वस्त॑स्थौ॒ नेमव॑ ग्लापयन्ति ।
म॒न्त्रय॑न्ते दि॒वो अ॒मुष्य॑ पृ॒ष्ठे वि॑श्व॒विदं॒ वाच॒मवि॑श्वमिन्वाम् ॥

മൂന്നു അമ്മമാരെയും മൂന്നു പിതാക്കന്മാരെയും താങ്ങുന്ന ഒരുവൻ ഉയരത്തിൽ നില്ക്കുന്നു; അവർ അവനെ താഴെ വീഴ്ത്തുന്നില്ല. ആ ദ്യുലോകത്തിന്റെ പുറത്ത് സർവജ്ഞമായ വാക്കിനെക്കുറിച്ച് അവർ പരസ്പരം സംസാരിക്കുന്നു; അറിവില്ലാത്തതും അതിൽ ഉണ്ട്.

1.164.11

द्वाद॑शारं न॒हि तज्जरा॑य॒ वर्व॑र्ति च॒क्रं परि॒ द्यामृ॒तस्य॑ ।
आ पु॒त्रा अ॑ग्ने मिथु॒नासो॒ अत्र॑ स॒प्त श॒तानि॑ विंश॒तिश्च॑ तस्थुः ॥

പന്ത്രണ്ടു ആരുകളുള്ളത് ജരയ്ക്കുള്ളതല്ല; ഋതത്തിന്റെ ചക്രം ദ്യുലോകത്തെ ചുറ്റി തിരിയുന്നു. അഗ്നേ, ഇവിടെ ജോടികളായി നില്ക്കുന്ന പുത്രന്മാർ — എഴുനൂറ്റി ഇരുപത്.

1.164.12

पञ्च॑पादं पि॒तरं॒ द्वाद॑शाकृतिं दि॒व आ॑हुः॒ परे॒ अर्धे॑ पुरी॒षिण॑म् ।
अथे॒मे अ॒न्य उप॑रे विचक्ष॒णं स॒प्तच॑क्रे॒ षळ॑र आहु॒रर्पि॑तम् ॥

അഞ്ചു പാദങ്ങളും പന്ത്രണ്ടു രൂപങ്ങളും ഉള്ള പിതാവിനെ, ദ്യുലോകത്തിന്റെ ദൂരപകുതിയിലുള്ളവനെ, ആളുകൾ പറയുന്നു; മറ്റുള്ളവർ അടുത്ത പകുതിയിൽ, സർവദർശിയും ഏഴു ചക്രവും ആറു ആരുമുള്ള സ്ഥിരനെ പറയുന്നു.

1.164.13

पञ्चा॑रे च॒क्रे प॑रि॒वर्त॑माने॒ तस्मि॒न्ना त॑स्थु॒र्भुव॑नानि॒ विश्वा॑ ।
तस्य॒ नाक्ष॑स्तप्यते॒ भूरि॑भारः स॒नादे॒व न शी॑र्यते॒ सना॑भिः ॥

അഞ്ച് ആരങ്ങളുള്ള കറങ്ങുന്ന ചക്രത്തിൽ എല്ലാ ലോകങ്ങളും നിലകൊള്ളുന്നു. പല ഭാരങ്ങൾ വഹിക്കുന്ന അതിന്റെ അച്ചു ചൂടാകുന്നു; എന്നാൽ അതിന്റെ ആരങ്ങളോടുകൂടി അത് ഒരിക്കലും തേഞ്ഞുപോകുന്നില്ല.

1.164.14

सने॑मि च॒क्रम॒जरं॒ वि वा॑वृत उत्ता॒नायां॒ दश॑ यु॒क्ता व॑हन्ति ।
सूर्य॑स्य॒ चक्षू॒ रज॑सै॒त्यावृ॑तं॒ तस्मि॒न्नार्पि॑ता॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॑ ॥

അരികോടുകൂടിയ ജരയില്ലാത്ത ചക്രം വേറിട്ട് തിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; വലിച്ചുനീട്ടപ്പെട്ട ഒന്നിന്മേൽ പത്ത് കെട്ടിയ (കുതിരകൾ) അതിനെ വഹിക്കുന്നു. സൂര്യന്റെ കണ്ണ് പ്രകാശത്താൽ ആവൃതമായി വരുന്നു; അതിൽ സകല ലോകങ്ങളും ഉറപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

1.164.15

सा॒कं॒जानां॑ स॒प्तथ॑माहुरेक॒जं षळिद्य॒मा ऋष॑यो देव॒जा इति॑ ।
तेषा॑मि॒ष्टानि॒ विहि॑तानि धाम॒शः स्था॒त्रे रे॑जन्ते॒ विकृ॑तानि रूप॒शः ॥

ഒന്നിച്ചു ജനിച്ചവരിൽ ഏഴാമത്തേതിനെ അവർ പറയുന്നു; ഒരേ ജന്മമുള്ള ആറുപേർ — യമന്മാരും ഋഷികളും, ദേവന്മാരിൽനിന്ന് ജനിച്ചവർ. അവരുടെ ഇഷ്ടമായവയും വിധിക്കപ്പെട്ടവയും സ്ഥാനംസ്ഥാനമായുണ്ട്; നിൽക്കുന്നവനു വേണ്ടി അവ രൂപംരൂപമായി മെനഞ്ഞ് വിറയ്ക്കുന്നു.

1.164.16

स्त्रियः॑ स॒तीस्ताँ उ॑ मे पुं॒स आ॑हुः॒ पश्य॑दक्ष॒ण्वान्न वि चे॑तद॒न्धः ।
क॒विर्यः पु॒त्रः स ई॒मा चि॑केत॒ यस्ता वि॑जा॒नात्स पि॒तुष्पि॒तास॑त् ॥

ഞാൻ സ്ത്രീയായിരിക്കെ അവർ എന്നെ പുരുഷൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നു; കാഴ്ചയില്ലാത്തവൻ കാണട്ടെ, എന്നാൽ കുരുടൻ വേറിട്ട് നന്നായി മനസ്സിലാക്കാതിരിക്കട്ടെ. ജ്ഞാനിയായ പുത്രൻ അത് നന്നായി അറിയുന്നു; അവയെ അറിയുന്നവൻ പിതാവിനും പിതാവാകട്ടെ.

1.164.17

अ॒वः परे॑ण प॒र ए॒नाव॑रेण प॒दा व॒त्सं बिभ्र॑ती॒ गौरुद॑स्थात् ।
सा क॒द्रीची॒ कं स्वि॒दर्धं॒ परा॑गा॒त्क्व॑ स्वित्सूते न॒हि यू॒थे अ॒न्तः ॥

താഴെ ദൂരത്തുള്ളതിനാലും ഇവിടെ അടുത്തുള്ളതിനാലും കാലാൽ, കിടാവിനെ വഹിക്കുന്ന പശു മേൽ എഴുന്നേറ്റു നിന്നു. ചരിഞ്ഞ് അവൾ ഏത് പകുതിയിലേക്ക് ദൂരെ പോയി? അവൾ എവിടെ പ്രസവിക്കുന്നു? കൂട്ടത്തിലല്ല തീർച്ചയായും.

1.164.18

अ॒वः परे॑ण पि॒तरं॒ यो अ॑स्यानु॒वेद॑ प॒र ए॒नाव॑रेण ।
क॒वी॒यमा॑नः॒ क इ॒ह प्र वो॑चद्दे॒वं मनः॒ कुतो॒ अधि॒ प्रजा॑तम् ॥

താഴെ ദൂരത്തുള്ളതിനാലും ഇവിടെ അടുത്തുള്ളതിനാലും പിതാവിനെ അറിഞ്ഞവൻ ആര്? ഇവിടെ ജ്ഞാനിയായി ആ ദേവനെ ആര് പറയും? മനസ്സ് എവിടെനിന്ന് ജനിച്ചു?

1.164.19

ये अ॒र्वाञ्च॒स्ताँ उ॒ परा॑च आहु॒र्ये परा॑ञ्च॒स्ताँ उ॑ अ॒र्वाच॑ आहुः ।
इन्द्र॑श्च॒ या च॒क्रथुः॑ सोम॒ तानि॑ धु॒रा न यु॒क्ता रज॑सो वहन्ति ॥

ഇവിടെയുള്ളവർ അവയെ ദൂരെയുള്ളവയെന്നും, ദൂരെയുള്ളവർ അവയെ ഇവിടെയുള്ളവയെന്നും പറയുന്നു. ഹേ സോമാ, ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം നിങ്ങൾ ഇരുവരും ചെയ്തവ, നുകത്തിൽ കെട്ടിയ കുതിരകളെപ്പോലെ അന്തരീക്ഷത്തെ വഹിക്കുന്നു.

1.164.20

द्वा सु॑प॒र्णा स॒युजा॒ सखा॑या समा॒नं वृ॒क्षं परि॑ षस्वजाते ।
तयो॑र॒न्यः पिप्प॑लं स्वा॒द्वत्ति॒ अन॑श्नन्न॒न्यो अ॒भि चा॑कशीति ॥

രണ്ട് സുന്ദരച്ചിറകുള്ള പക്ഷികൾ, ഒരുമിച്ചു കെട്ടിയ സുഹൃത്തുക്കൾ, ഒരേ വൃക്ഷത്തെ ചുറ്റിപ്പിടിക്കുന്നു. അവയിൽ ഒന്ന് മധുരമുള്ള അത്തിപ്പഴം തിന്നുന്നു; മറ്റേത് തിന്നാതെ നോക്കിനിൽക്കുന്നു.

1.164.21

यत्रा॑ सुप॒र्णा अ॒मृत॑स्य भा॒गमनि॑मेषं वि॒दथा॑भि॒स्वर॑न्ति ।
इ॒नो विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य गो॒पाः स मा॒ धीरः॒ पाक॒मत्रा वि॑वेश ॥

സുന്ദരപക്ഷികൾ അമൃതത്വത്തിന്റെ പങ്ക് കണ്ണടക്കാതെ സ്തുതികളാൽ പാടുന്നിടത്ത്, സർവ്വലോകങ്ങളുടെയും കാവലാളായ ആ ധീരൻ, ജ്ഞാനിയായ എന്നെ ഇവിടെ പഴുത്ത ഫലത്തിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു.

1.164.22

यस्मि॑न्वृ॒क्षे म॒ध्वदः॑ सुप॒र्णा नि॑वि॒शन्ते॒ सुव॑ते॒ चाधि॒ विश्वे॑ ।
तस्येदा॑हुः॒ पिप्प॑लं स्वा॒द्वग्रे॒ तन्नोन्न॑श॒द्यः पि॒तरं॒ न वेद॑ ॥

മധു കുടിക്കുന്ന പക്ഷികൾ ഏത് വൃക്ഷത്തിൽ ഇരുന്ന് ഫലം ഉണ്ടാക്കുന്നുവോ, ആ വൃക്ഷത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ മധുരമുള്ള അത്തിപ്പഴത്തെയാണ് അവർ പറയുന്നത്. പിതാവിനെ അറിയാത്തവൻ അത് നശിപ്പിക്കരുത്.

1.164.23

यद्गा॑य॒त्रे अधि॑ गाय॒त्रमाहि॑तं॒ त्रैष्टु॑भाद्वा॒ त्रैष्टु॑भं नि॒रत॑क्षत ।
यद्वा॒ जग॒ज्जग॒त्याहि॑तं प॒दं य इत्तद्वि॒दुस्ते अ॑मृत॒त्वमा॑नशुः ॥

ഗായത്രിയിൽ ഗായത്രി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടപ്പോഴോ, ത്രിഷ്ടുപ്പിൽ നിന്ന് ത്രിഷ്ടുപ്പ് പുറത്തെടുക്കപ്പെട്ടപ്പോഴോ; അല്ലെങ്കിൽ ജഗതിയിൽ ജഗതിയുടെ പാദം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, അത് അറിയുന്നവർ അമൃതത്വം നേടി.

1.164.24

गा॒य॒त्रेण॒ प्रति॑ मिमीते अ॒र्कम॒र्केण॒ साम॒ त्रैष्टु॑भेन वा॒कम् ।
वा॒केन॑ वा॒कं द्वि॒पदा॒ चतु॑ष्पदा॒क्षरे॑ण मिमते स॒प्त वाणीः॑ ॥

ഗായത്രിയാൽ അർക്കത്തെ അളക്കുന്നു; അർക്കത്താൽ സാമത്തെ; ത്രിഷ്ടുപ്പിനാൽ വാക്കിനെ; വാക്കിനാൽ വാക്കിനെ; ദ്വിപദയും ചതുഷ്പദയും അക്ഷരത്താൽ ഏഴ് വാണികളെ അളക്കുന്നു.

1.164.25

जग॑ता॒ सिन्धुं॑ दि॒व्य॑स्तभायद्रथंत॒रे सूर्यं॒ पर्य॑पश्यत् ।
गा॒य॒त्रस्य॑ स॒मिध॑स्ति॒स्र आ॑हु॒स्ततो॑ म॒ह्ना प्र रि॑रिचे महि॒त्वा ॥

ലോകത്തോടൊപ്പം അവൻ സമുദ്രത്തെ ആകാശത്ത് താങ്ങി; രഥന്തരത്തിൽ സൂര്യനെ ചുറ്റും കണ്ടു. ഗായത്രിയുടെ മൂന്ന് സമിധകൾ പറയപ്പെടുന്നു; അതിൽ നിന്ന് തന്റെ മഹിമയാൽ അവൻ മികവുറ്റവനായി.

1.164.26

उप॑ ह्वये सु॒दुघां॑ धे॒नुमे॒तां सु॒हस्तो॑ गो॒धुगु॒त दो॑हदेनाम् ।
श्रेष्ठं॑ स॒वं स॑वि॒ता सा॑विषन्नो अ॒भी॑द्धो घ॒र्मस्तदु॒ षु प्र वो॑चम् ॥

നന്നായി പാൽ തരുന്ന ഈ പശുവിനെ ഞാൻ അടുത്ത് വിളിക്കുന്നു; നൈപുണ്യമുള്ള കൈയുള്ളവൻ ഇവളെ കറക്കട്ടെ. സവിതാവ് ഞങ്ങൾക്ക് ഉത്തമമായ പ്രേരണ നൽകട്ടെ; ജ്വലിച്ച ചൂടുള്ള പാനീയത്തെക്കുറിച്ച് ഞാൻ നന്നായി പറയും.

1.164.27

हि॒ङ्कृ॒ण्व॒ती व॑सु॒पत्नी॒ वसू॑नां व॒त्समि॒च्छन्ती॒ मन॑सा॒भ्यागा॑त् ।
दु॒हाम॒श्विभ्यां॒ पयो॑ अ॒घ्न्येयं सा व॑र्धतां मह॒ते सौभ॑गाय ॥

മുക്രയിട്ടുകൊണ്ട്, സമ്പത്തുകളുടെ റാണിയായി, കിടാവിനെ മനസ്സാൽ തേടി അവൾ വന്നു. അശ്വിനികൾക്കായി അവൾ അവധ്യമായ പാൽ ചുരത്തട്ടെ; മഹത്തായ സൗഭാഗ്യത്തിനായി അവൾ വളരട്ടെ.

1.164.28

गौर॑मीमे॒दनु॑ व॒त्सं मि॒षन्तं॑ मू॒र्धानं॒ हिङ्ङ॑कृणो॒न्मात॒वा उ॑ ।
सृक्वा॑णं घ॒र्मम॒भि वा॑वशा॒ना मिमा॑ति मा॒युं पय॑ते॒ पयो॑भिः ॥

പശു തുള്ളിച്ചാടുന്ന കിടാവിന്റെ പിന്നാലെ മുക്രയിട്ടു; തലകൊണ്ട് ഹുങ്കാരമിട്ടു, അലറാനും. ജ്വലിക്കുന്ന തിളങ്ങുന്ന ചൂടുള്ള പാനീയത്തിനായി അവൾ ആഗ്രഹിച്ചു അലറുന്നു; പാലുകളോടൊപ്പം പാൽ തരുന്നവനെ അവൾ കുടിക്കുന്നു.

1.164.29

अ॒यं स शि॑ङ्क्ते॒ येन॒ गौर॒भीवृ॑ता॒ मिमा॑ति मा॒युं ध्व॒सना॒वधि॑ श्रि॒ता ।
सा चि॒त्तिभि॒र्नि हि च॒कार॒ मर्त्यं॑ वि॒द्युद्भव॑न्ती॒ प्रति॑ व॒व्रिमौ॑हत ॥

ഇതിനാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ആ പശു മുക്രയിടുന്നു; രണ്ട് തുരുത്തികളുടെ മേൽ നിന്ന് അവൾ ഹുങ്കരിക്കുന്നു. അവൾ തന്റെ ചിന്തകളാൽ മർത്യനെ യഥാർത്ഥത്തിൽ താഴ്ത്തിവെക്കുന്നു; മിന്നലായി അവൾ വിശാലമായതിനെ അടിക്കുന്നു.

1.164.30

अ॒नच्छ॑ये तु॒रगा॑तु जी॒वमेज॑द्ध्रु॒वं मध्य॒ आ प॒स्त्या॑नाम् ।
जी॒वो मृ॒तस्य॑ चरति स्व॒धाभि॒रम॑र्त्यो॒ मर्त्ये॑ना॒ सयो॑निः ॥

അവൻ ചലിക്കാതെ കിടക്കുന്നു; വേഗമുള്ള വഴിയുള്ള ജീവൻ, ചലിച്ച്, സ്ഥിരമായ വീടുകളുടെ മധ്യത്തിലേക്ക് എത്തുന്നു. മരിച്ചവന്റെ ജീവിക്കുന്നവൻ തന്റെ ശക്തികളാൽ നടക്കുന്നു; അമർത്യൻ മർത്യനോടൊപ്പം ഒരേ ഗർഭത്തിലെ സഹോദരൻ.

1.164.31

अप॑श्यं गो॒पामनि॑पद्यमान॒मा च॒ परा॑ च प॒थिभि॒श्चर॑न्तम् ।
स स॒ध्रीचीः॒ स विषू॑ची॒र्वसा॑न॒ आ व॑रीवर्ति॒ भुव॑नेष्व॒न्तः ॥

വീഴാത്ത ആ കാവൽക്കാരനെ ഞാൻ കണ്ടു; അവൻ വഴികളിലൂടെ വരുകയും പോവുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇരുവശങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിച്ച വസ്ത്രം ധരിച്ച് അവൻ ലോകങ്ങൾക്കിടയിൽ ചുറ്റിത്തിരിയുന്നു.

1.164.32

य ईं॑ च॒कार॒ न सो अ॒स्य वे॑द॒ य ईं॑ द॒दर्श॒ हिरु॒गिन्नु तस्मा॑त् ।
स मा॒तुर्योना॒ परि॑वीतो अ॒न्तर्ब॑हुप्र॒जा निरृ॑ति॒मा वि॑वेश ॥

ഇത് സൃഷ്ടിച്ചവനും ഇത് അറിയുന്നില്ല; ഇത് കണ്ടവനും ഇതിൽനിന്ന് അധികം അറിയുന്നില്ല. അവൻ അമ്മയുടെ ഗർഭത്തിൽ പൊതിഞ്ഞ് അകത്തുണ്ട്; ബഹുസന്തതിയോടെ നാശത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.

1.164.33

द्यौर्मे॑ पि॒ता ज॑नि॒ता नाभि॒रत्र॒ बन्धु॑र्मे मा॒ता पृ॑थि॒वी म॒हीयम् ।
उ॒त्ता॒नयो॑श्च॒म्वो॑र्योनि॑र॒न्तरत्रा॑ पि॒ता दु॑हि॒तुर्गर्भ॒माधा॑त् ॥

ദ്യൗ എന്റെ പിതാവ്, ജനിപ്പിക്കുന്നവൻ; ഇവിടെയാണ് നാഭി. പൃഥിവി എന്റെ മാതാവ്, എന്റെ ബന്ധു; ഈ മഹത്തായത്. വിരിഞ്ഞ രണ്ടു പാത്രങ്ങളുടെ നടുവിലെ യോനിയിൽ പിതാവ് മകളുടെ ഗർഭം വെച്ചു.

1.164.34

पृ॒च्छामि॑ त्वा॒ पर॒मन्तं॑ पृथि॒व्याः पृ॒च्छामि॒ यत्र॒ भुव॑नस्य॒ नाभिः॑ ।
पृ॒च्छामि॑ त्वा॒ वृष्णो॒ अश्व॑स्य॒ रेतः॑ पृ॒च्छामि॑ वा॒चः प॑र॒मं व्यो॑म ॥

ഭൂമിയുടെ ഏറ്റവും ദൂരമുള്ള അറ്റം നിന്നോട് ഞാൻ ചോദിക്കുന്നു; ലോകത്തിന്റെ നാഭി എവിടെയെന്ന് ചോദിക്കുന്നു. കാളയുടെയും കുതിരയുടെയും ബീജം നിന്നോട് ഞാൻ ചോദിക്കുന്നു; വാക്കിന്റെ പരമമായ ആകാശം ചോദിക്കുന്നു.

1.164.35

इ॒यं वेदिः॒ परो॒ अन्तः॑ पृथि॒व्या अ॒यं य॒ज्ञो भुव॑नस्य॒ नाभिः॑ ।
अ॒यं सोमो॒ वृष्णो॒ अश्व॑स्य॒ रेतो॑ ब्र॒ह्मायं वा॒चः प॑र॒मं व्यो॑म ॥

ഈ വേദി ഭൂമിയുടെ ഏറ്റവും ദൂരമുള്ള അറ്റമാണ്; ഈ യജ്ഞം ലോകത്തിന്റെ നാഭിയാണ്. ഈ സോമം കാളയുടെയും കുതിരയുടെയും ബീജമാണ്; ഈ ബ്രഹ്മാവ് വാക്കിന്റെ പരമമായ ആകാശമാണ്.

1.164.36

स॒प्तार्ध॑ग॒र्भा भुव॑नस्य॒ रेतो॒ विष्णो॑स्तिष्ठन्ति प्र॒दिशा॒ विध॑र्मणि ।
ते धी॒तिभि॒र्मन॑सा॒ ते वि॑प॒श्चितः॑ परि॒भुवः॒ परि॑ भवन्ति वि॒श्वतः॑ ॥

ഏഴ് അർധഗർഭങ്ങൾ ലോകത്തിന്റെ ബീജമാണ്; വിഷ്ണുവിന്റെ വിധാനത്തിൽ ദിക്കുകളിൽ നിൽക്കുന്നു. അവ ബുദ്ധികൊണ്ടും മനസ്സുകൊണ്ടും ജ്ഞാനികളായി സർവത്ര ചുറ്റിനിൽക്കുന്നവരായി ഭവിക്കുന്നു.

1.164.37

न वि जा॑नामि॒ यदि॑वे॒दमस्मि॑ नि॒ण्यः संन॑द्धो॒ मन॑सा चरामि ।
य॒दा माग॑न्प्रथम॒जा ऋ॒तस्यादिद्वा॒चो अ॑श्नुवे भा॒गम॒स्याः ॥

ഞാൻ എന്താണെന്ന് വ്യക്തമായി അറിയുന്നില്ല; മറഞ്ഞവനായി, മനസ്സാൽ ബന്ധിതനായി ഞാൻ അലയുന്നു. ഋതത്തിന്റെ ആദ്യജാതൻ എന്റെ അടുത്ത് വന്നപ്പോൾ, ഈ വാക്കിന്റെ പങ്ക് ഞാൻ നേടുന്നു.

1.164.38

अपा॒ङ्प्राङे॑ति स्व॒धया॑ गृभी॒तो अम॑र्त्यो॒ मर्त्ये॑ना॒ सयो॑निः ।
ता शश्व॑न्ता विषू॒चीना॑ वि॒यन्ता॒ न्य॑न्यं चि॒क्युर्न नि चि॑क्युर॒न्यम् ॥

താഴെയും മുന്നോട്ടും അവൻ തന്റെ ശക്തിയാൽ പോകുന്നു; പിടിക്കപ്പെട്ട അമർത്യൻ, മർത്യനോടൊപ്പം ഒരേ ഗർഭത്തിൽ നിന്നുള്ളവൻ. ഈ രണ്ടുപേരും എപ്പോഴും ചലിക്കുന്നു, വേർപിരിഞ്ഞ് വ്യത്യസ്തരാകുന്നു, പരസ്പരം അറിയുന്നു, എന്നാൽ പരസ്പരം അറിയുന്നില്ല.

1.164.39

ऋ॒चो अ॒क्षरे॑ पर॒मे व्यो॑म॒न्यस्मि॑न्दे॒वा अधि॒ विश्वे॑ निषे॒दुः ।
यस्तन्न वेद॒ किमृ॒चा क॑रिष्यति॒ य इत्तद्वि॒दुस्त इ॒मे समा॑सते ॥

ഋക്കിന്റെ അക്ഷരത്തിൽ, പരമമായ വ്യോമത്തിൽ, ഏതിന്മേൽ എല്ലാ ദേവന്മാരും ഇരുന്നുവോ. അത് അറിയാത്തവൻ ഋക്കുകൊണ്ട് എന്ത് ചെയ്യും? അത് അറിയുന്നവരത്രെ ഇവിടെ ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്നത്.

1.164.40

सू॒य॒व॒साद्भग॑वती॒ हि भू॒या अथो॑ व॒यं भग॑वन्तः स्याम ।
अ॒द्धि तृण॑मघ्न्ये विश्व॒दानीं॒ पिब॑ शु॒द्धमु॑द॒कमा॒चर॑न्ती ॥

നല്ല മേച്ചിൽകൊണ്ട് നീ ഭാഗ്യവതിയാകട്ടെ; നാമും ഭാഗ്യവാന്മാരാകട്ടെ. ഓ അഘ്ന്യേ, എപ്പോഴും പുല്ല് തിന്നുക; ശുദ്ധജലം കുടിച്ച് സഞ്ചരിക്കുക.

1.164.41

गौ॒रीर्मि॑माय सलि॒लानि॒ तक्ष॑ती॒ एक॑पदी द्वि॒पदी॒ सा चतु॑ष्पदी ।
अ॒ष्टाप॑दी॒ नव॑पदी बभू॒वुषी॑ स॒हस्रा॑क्षरा पर॒मे व्यो॑मन् ॥

പശു ജലങ്ങളെ രൂപപ്പെടുത്തി മുഴങ്ങി; അവൾ ഒരു കാലുള്ളവൾ, രണ്ടു കാലുള്ളവൾ, നാലു കാലുള്ളവൾ, എട്ടു കാലുള്ളവൾ, ഒമ്പതു കാലുള്ളവളായി; പരമമായ വ്യോമത്തിൽ ആയിരം അക്ഷരമുള്ളവളായി.

1.164.42

तस्याः॑ समु॒द्रा अधि॒ वि क्ष॑रन्ति॒ तेन॑ जीवन्ति प्र॒दिश॒श्चत॑स्रः ।
ततः॑ क्षरत्य॒क्षरं॒ तद्विश्व॒मुप॑ जीवति ॥

അവളിൽ നിന്ന് സമുദ്രങ്ങൾ ഒഴുകുന്നു; അതിനാൽ നാല് ദിക്കുകൾ ജീവിക്കുന്നു. അവിടെ നിന്ന് അക്ഷരം ഒഴുകുന്നു; ആ അക്ഷരത്താൽ സർവ്വവും ജീവിക്കുന്നു.

1.164.43

श॒क॒मयं॑ धू॒ममा॒राद॑पश्यं विषू॒वता॑ प॒र ए॒नाव॑रेण ।
उ॒क्षाणं॒ पृश्नि॑मपचन्त वी॒रास्तानि॒ धर्मा॑णि प्रथ॒मान्या॑सन् ॥

ദൂരെനിന്ന് ആ പുകയെ ഞാൻ കണ്ടു; അത് ഒരു വശത്ത് സർവ്വവ്യാപിയും മറുവശത്ത് അതിനു താഴെയുള്ളതുമായിരുന്നു. വീരന്മാർ കാളയെയും പുള്ളിയുള്ളതിനെയും പാകം ചെയ്തു; അവയായിരുന്നു ആദ്യ ധർമ്മങ്ങൾ.

1.164.44

त्रयः॑ के॒शिन॑ ऋतु॒था वि च॑क्षते संवत्स॒रे व॑पत॒ एक॑ एषाम् ।
विश्व॒मेको॑ अ॒भि च॑ष्टे॒ शची॑भि॒र्ध्राजि॒रेक॑स्य ददृशे॒ न रू॒पम् ॥

മൂന്ന് മുടിയുള്ളവർ ഋതുക്കൾക്കനുസരിച്ച് കാണപ്പെടുന്നു; സംവത്സരത്തിൽ അവരിൽ ഒരാൾ വിതയ്ക്കുന്നു. ഒരാൾ മാത്രം തന്റെ ശക്തികളാൽ എല്ലാം കാണുന്നു; ഒരാളുടെ പ്രകാശം രൂപംപോലെയല്ല, തെളിഞ്ഞു വരുന്നു.

1.164.45

च॒त्वारि॒ वाक्परि॑मिता प॒दानि॒ तानि॑ विदुर्ब्राह्म॒णा ये म॑नी॒षिणः॑ ।
गुहा॒ त्रीणि॒ निहि॑ता॒ नेङ्ग॑यन्ति तु॒रीयं॑ वा॒चो म॑नु॒ष्या॑ वदन्ति ॥

വാക്കിന് നാല് അളന്ന പദങ്ങളുണ്ട്; മനീഷികളായ ബ്രാഹ്മണർ അവയെ അറിയുന്നു. ഗുഹയിൽ വെച്ചിരിക്കുന്ന മൂന്നും ഇളകുന്നില്ല; നാലാമത്തേതിനെ മനുഷ്യർ സംസാരിക്കുന്നു.

1.164.46

इन्द्रं॑ मि॒त्रं वरु॑णम॒ग्निमा॑हु॒रथो॑ दि॒व्यः स सु॑प॒र्णो ग॒रुत्मा॑न् ।
एकं॒ सद्विप्रा॑ बहु॒धा व॑दन्ति अ॒ग्निं य॒मं मा॑त॒रिश्वा॑नमाहुः ॥

ഇന്ദ്രൻ, മിത്രൻ, വരുണൻ, അഗ്നി എന്ന് അവർ വിളിക്കുന്നു; ആ ദിവ്യനും സുന്ദര ചിറകുള്ളവനും ഭാരമുള്ള ചിറകുള്ളവനുമാണ് അവൻ. സത്ത് ഒന്നാണ്; വിപ്രർ അതിനെ പലവിധത്തിൽ പറയുന്നു; അഗ്നി, യമൻ, മാതരിശ്വാവ് എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

1.164.47

कृ॒ष्णं नि॒यानं॒ हर॑यः सुप॒र्णा अ॒पो वसा॑ना॒ दिव॒मुत्प॑तन्ति ।
त आव॑वृत्र॒न्त्सद॑नादृ॒तस्यादिद्घृ॒तेन॑ पृथि॒वी व्यु॑द्यते ॥

കറുത്ത വഴികാട്ടി; മഞ്ഞനിറമുള്ള വേഗക്കാരായ ചിറകുള്ളവർ, ജലം ധരിച്ച് ആകാശത്തേക്ക് പറക്കുന്നു. അവർ ഋതത്തിന്റെ ആസനത്തിൽനിന്ന് തിരിഞ്ഞുവന്നു; ഈ നെയ്യാൽ ഭൂമി നനയുന്നു.

1.164.48

द्वाद॑श प्र॒धय॑श्च॒क्रमेकं॒ त्रीणि॒ नभ्या॑नि॒ क उ॒ तच्चि॑केत ।
तस्मि॑न्त्सा॒कं त्रि॑श॒ता न श॒ङ्कवो॑ अर्पि॒ताः ष॒ष्टिर्न च॑लाच॒लासः॑ ॥

പന്ത്രണ്ട് അറകൾ, ഒരു ചക്രം, മൂന്ന് നാഭികൾ; അത് ആരറിയുന്നു? അതിൽ മുന്നൂറ് ആണികൾപോലെ ഒന്നിച്ചു ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു; അറുപത് ചലിക്കുന്നതുപോലെ നിലകൊള്ളുന്നു.

1.164.49

यस्ते॒ स्तनः॑ शश॒यो यो म॑यो॒भूर्येन॒ विश्वा॒ पुष्य॑सि॒ वार्या॑णि ।
यो र॑त्न॒धा व॑सु॒विद्यः सु॒दत्रः॒ सर॑स्वति॒ तमि॒ह धात॑वे कः ॥

ഓ സരസ്വതീ, നിന്റെ വറ്റിയ മുല ഏതാണോ, സുഖം നൽകുന്നത് ഏതാണോ, അതിനാൽ നീ എല്ലാ അഭിലഷണീയ വസ്തുക്കളെയും പോഷിപ്പിക്കുന്നുവോ; രത്നങ്ങൾ ധരിക്കുന്നതും ധനം കണ്ടെത്തുന്നതും ഉദാരദാനമുള്ളതുമായ അതിനെ ഇവിടെ കുടിക്കുവാനായി ഒരുക്കുക.

1.164.50

य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञम॑यजन्त दे॒वास्तानि॒ धर्मा॑णि प्रथ॒मान्या॑सन् ।
ते ह॒ नाकं॑ महि॒मानः॑ सचन्त॒ यत्र॒ पूर्वे॑ सा॒ध्याः सन्ति॑ दे॒वाः ॥

ദേവന്മാർ യജ്ഞത്താൽ യജ്ഞം നടത്തി; അവയായിരുന്നു ആദ്യ ധർമ്മങ്ങൾ. ആ മഹിമാന്വിതർ തീർച്ചയായും സ്വർഗ്ഗത്തെ പ്രാപിച്ചു, അവിടെ പൂർവ്വ സാധ്യ ദേവന്മാർ ഉണ്ട്.

1.164.51

स॒मा॒नमे॒तदु॑द॒कमुच्चैत्यव॒ चाह॑भिः ।
भूमिं॑ प॒र्जन्या॒ जिन्व॑न्ति॒ दिवं॑ जिन्वन्त्य॒ग्नयः॑ ॥

ഈ ജലം എല്ലാവർക്കും സമാനം; അത് മുകളിലേക്ക് ഉയരുന്നു, ദിവസങ്ങളോടൊപ്പം താഴേക്കും വരുന്നു. മേഘങ്ങൾ ഭൂമിയെ ഉണർത്തുന്നു; അഗ്നികൾ ആകാശത്തെയും ഉണർത്തുന്നു.

1.164.52

दि॒व्यं सु॑प॒र्णं वा॑य॒सं बृ॒हन्त॑म॒पां गर्भं॑ दर्श॒तमोष॑धीनाम् ।
अ॒भी॒प॒तो वृ॒ष्टिभि॑स्त॒र्पय॑न्तं॒ सर॑स्वन्त॒मव॑से जोहवीमि ॥

ദിവ്യനും സുന്ദരച്ചിറകുള്ളവനും മഹാബലവാനും ജലങ്ങളുടെ ഗർഭവും ഔഷധികളുടെ ദർശനീയ അംശവുമായവനും ജലാധിപനും മഴകളാൽ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നവനുമായ സരസ്വാനെ ഞാൻ രക്ഷയ്ക്കായി വിളിക്കുന്നു.