بهاغافاد غيتا · الفصل 14
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.1
परं भूयः प्रवक्ष्यामि ज्ञानानां ज्ञानमुत्तमम् ।
यज्ज्ञात्वा मुनयः सर्वे परां सिद्धिमितो गताः ॥ १४.१ ॥
قال الربّ: سأعلن مرة أخرى المعرفة العليا، أسمى المعارف كلها، التي بمعرفتها بلغ جميع الحكماء من هنا الكمال الأسمى.
14.2
इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः ।
सर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथन्ति च ॥ १४.२ ॥
الذين لجأوا إلى هذه المعرفة وبلغوا طبيعة كطبيعتي لا يولدون حتى عند الخلق، ولا يضطربون عند الفناء.
14.3
मम योनिर्महद्ब्रह्म तस्मिन् गर्भं दधाम्यहम् ।
संभवः सर्वभूतानां ततो भवति भारत ॥ १४.३ ॥
رحمي هو البراهمان العظيم، وفيه أضع البذرة. ومن ذلك يا بهاراتا يكون مولد جميع الكائنات.
14.4
सर्वयोनिषु कौन्तेय मूर्तयः सम्भवन्ति याः ।
तासां ब्रह्म महद्योनिरहं बीजप्रदः पिता ॥ १४.४ ॥
يا كاونتيا، كلّ الصور التي تنشأ في جميع الأرحام، رحمها البراهمان العظيم، وأنا الأب واهب البذرة.
14.5
सत्त्वं रजस्तम इति गुणाः प्रकृतिसंभवाः ।
निबध्नन्ति महाबाहो देहे देहिनमव्ययम् ॥ १४.५ ॥
يا قويّ الساعدين، الساتفا والراجاس والتاماس، هذه الغونات المولودة من البراكريتي، تقيّد الساكنَ في الجسد الذي لا يفنى بالجسد.
14.6
तत्र सत्त्वं निर्मलत्वात्प्रकाशकमनामयम् ।
सुखसङ्गेन बध्नाति ज्ञानसङ्गेन चानघ ॥ १४.६ ॥
ومن بينها الساتفا، لنقائها، منيرة وخالية من الأذى؛ وهي تقيّد بالتعلّق بالسعادة والتعلّق بالمعرفة، يا من لا إثم عليه.
14.7
रजो रागात्मकं विद्धि तृष्णासङ्गसमुद्भवम् ।
तन्निबध्नाति कौन्तेय कर्मसङ्गेन देहिनम् ॥ १४.७ ॥
اعلم يا كاونتيا أن الرَّجَس طبيعته الشهوة، وأنه ينشأ من التوق والتعلّق. وهو يقيّد صاحب الجسد بالتعلّق بالعمل.
14.8
तमस्त्वज्ञानजं विद्धि मोहनं सर्वदेहिनाम् ।
प्रमादालस्यनिद्राभिस्तन्निबध्नाति भारत ॥ १४.८ ॥
واعلم أن التَّمَس وليد الجهل، يُضلّ جميع ذوي الأجساد. وهو يقيّد يا بهاراتا بالغفلة والكسل والنوم.
14.9
सत्त्वं सुखे सञ्जयति रजः कर्मणि भारत ।
ज्ञानमावृत्य तु तमः प्रमादे सञ्जयत्युत ॥ १४.९ ॥
يا بهاراتا، السَّتْوا يربط بالسعادة، والرَّجَس بالعمل؛ أما التَّمَس فيحجب المعرفة ويربط بالغفلة.
14.10
रजस्तमश्चाभिभूय सत्त्वं भवति भारत ।
रजः सत्त्वं तमश्चैव तमः सत्त्वं रजस्तथा ॥ १४.१० ॥
يا بهاراتا، يغلب السَّتْوا متغلّبًا على الرَّجَس والتَّمَس؛ وكذلك يغلب الرَّجَس على السَّتْوا والتَّمَس، والتَّمَس على السَّتْوا والرَّجَس.
14.11
सर्वद्वारेषु देहेऽस्मिन्प्रकाश उपजायते ।
ज्ञानं यदा तदा विद्याद्विवृद्धं सत्त्वमित्युत ॥ १४.११ ॥
حين يشرق نور المعرفة في جميع أبواب هذا الجسد، فليُعلَم عندئذٍ أن السَّتْوا قد ازداد.
14.12
लोभः प्रवृत्तिरारम्भः कर्मणामशमः स्पृहा ।
रजस्येतानि जायन्ते विवृद्धे भरतर्षभ ॥ १४.१२ ॥
يا بهاراتارشابها، إذا ازداد الرَّجَس نشأت هذه: الطمع، والنشاط، والشروع في الأعمال، والقلق، والرغبة.
14.13
अप्रकाशोऽप्रवृत्तिश्च प्रमादो मोह एव च ।
तमस्येतानि जायन्ते विवृद्धे कुरुनन्दन ॥ १४.१३ ॥
يا كورونندانا، حين يزداد التاماس تنشأ هذه: الظلمة، والخمول، والغفلة، والضلال.
14.14
यदा सत्त्वे प्रवृद्धे तु प्रलयं याति देहभृत् ।
तदोत्तमविदां लोकानमलान्प्रतिपद्यते ॥ १४.१४ ॥
أمّا إذا مات المتجسِّد والساتفا غالبة، فإنه يبلغ العوالم الطاهرة لعارفي الأسمى.
14.15
रजसि प्रलयं गत्वा कर्मसङ्गिषु जायते ।
तथा प्रलीनस्तमसि मूढयोनिषु जायते ॥ १४.१५ ॥
من يموت في الراجاس يولد بين المتعلّقين بالعمل، وكذلك من يموت في التاماس يولد في أرحام الغافلين الجاهلين.
14.16
कर्मणः सुकृतस्याहुः सात्त्विकं निर्मलं फलम् ।
रजसस्तु फलं दुःखमज्ञानं तमसः फलम् ॥ १४.१६ ॥
يُقال إن ثمرة العمل الصالح ساتفية طاهرة، وثمرة الراجاس الألم، وثمرة التاماس الجهل.
14.17
सत्त्वात्सञ्जायते ज्ञानं रजसो लोभ एव च ।
प्रमादमोहौ तमसो भवतोऽज्ञानमेव च ॥ १४.१७ ॥
من الساتفا تنشأ المعرفة، ومن الراجاس الجشع، ومن التاماس تنشأ الغفلة والضلال، وكذلك الجهل.
14.18
ऊर्ध्वं गच्छन्ति सत्त्वस्था मध्ये तिष्ठन्ति राजसाः ।
जघन्यगुणवृत्तिस्था अधो गच्छन्ति तामसाः ॥ १४.१८ ॥
الراسخون في الساتفا يرتقون إلى الأعلى، والراجاسيون يبقون في الوسط، والتاماسيون القائمون في سلوك أدنى الغونات ينحدرون إلى الأسفل.
14.19
नान्यं गुणेभ्यः कर्तारं यदा द्रष्टानुपश्यति ।
गुणेभ्यश्च परं वेत्ति मद्भावं सोऽधिगच्छति ॥ १४.१९ ॥
حين لا يرى الرائي فاعلًا غير الغونات، ويعرف ما هو فوق الغونات، فإنه يبلغ كينونتي.
14.20
गुणानेतानतीत्य त्रीन्देही देहसमुद्भवान् ।
जन्ममृत्युजरादुःखैर्विमुक्तोऽमृतमश्नुते ॥ १४.२० ॥
إذا تجاوز المتجسّد هذه الغونات الثلاث التي ينشأ منها الجسد، تحرّر من الولادة والموت والشيخوخة والألم، ونال الخلود.
14.21
कैर्लिंगैस्त्रीन्गुणानेतानतीतो भवति प्रभो ।
किमाचारः कथं चैतांस्त्रीन्गुणानतिवर्तते ॥ १४.२१ ॥
قال أرجونا: بأيّ علامات يُعرَف، يا ربّ، مَن تجاوز هذه الغونات الثلاث؟ وما سلوكه، وكيف يتخطّى هذه الغونات الثلاث؟
14.22
प्रकाशं च प्रवृत्तिं च मोहमेव च पाण्डव ।
न द्वेष्टि सम्प्रवृत्तानि न निवृत्तानि काङ्क्षति ॥ १४.२२ ॥
قال الربّ: يا باندافا، إنه لا يكره النور والنشاط والوهم إذا ظهرت، ولا يتوق إليها إذا زالت.
14.23
उदासीनवदासीनो गुणैर्यो न विचाल्यते ।
गुणा वर्तन्त इत्येव योऽवतिष्ठति नेङ्गते ॥ १४.२३ ॥
يجلس كمن لا شأن له، ولا تزعزعه الغونات؛ عالمًا أن «الغونات وحدها هي التي تعمل»، يثبت ولا يتزعزع.
14.24
समदुःखसुखः स्वस्थः समलोष्टाश्मकाञ्चनः ।
तुल्यप्रियाप्रियो धीरस्तुल्यनिन्दात्मसंस्तुतिः ॥ १४.२४ ॥
هو سواءٌ في الألم واللذة، مستقرّ في ذاته؛ يستوي عنده المَدَر والحجر والذهب؛ متّزن أمام المحبوب والمكروه، ثابت، ويستوي عنده ذمُّه ومدحُه.
14.25
मानापमानयोस्तुल्यस्तुल्यो मित्रारिपक्षयोः ।
सर्वारम्भपरित्यागी गुणातीतः स उच्यते ॥ १४.२५ ॥
من كان سواءً في الكرامة والمهانة، سواءً تجاه جانب الصديق وجانب العدو، وترك كل المساعي، يُقال إنه تجاوز الغونات.
14.26
मां च योऽव्यभिचारेण भक्तियोगेन सेवते ।
स गुणान्समतीत्यैतान् ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥ १४.२६ ॥
ومن يخدمني بيوغا التعبّد الثابت الذي لا يحيد، متجاوزًا هذه الغونات تمامًا، يصير أهلًا لأن يصبح البراهمان.
14.27
ब्रह्मणो हि प्रतिष्ठाऽहममृतस्याव्ययस्य च ।
शाश्वतस्य च धर्मस्य सुखस्यैकान्तिकस्य च ॥ १४.२७ ॥
فإني أنا أساس البراهمان، الخالد الذي لا يفنى، وأساس الدharma الأبدي، والسعادة المطلقة.