ಭಗವದ್ಗೀತೆ · ಅಧ್ಯಾಯ 14
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.1
परं भूयः प्रवक्ष्यामि ज्ञानानां ज्ञानमुत्तमम् ।
यज्ज्ञात्वा मुनयः सर्वे परां सिद्धिमितो गताः ॥ १४.१ ॥
ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಉತ್ತಮವಾದ ಆ ಪರಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಅದನ್ನು ತಿಳಿದು ಎಲ್ಲ ಮುನಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಂದ ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
14.2
इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः ।
सर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथन्ति च ॥ १४.२ ॥
ಈ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನನ್ನ ಸಮಾನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಪಡೆದವರು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ, ಪ್ರಳಯದಲ್ಲೂ ವ್ಯಥೆಪಡುವುದಿಲ್ಲ.
14.3
मम योनिर्महद्ब्रह्म तस्मिन् गर्भं दधाम्यहम् ।
संभवः सर्वभूतानां ततो भवति भारत ॥ १४.३ ॥
ಭಾರತ, ಮಹದ್ಬ್ರಹ್ಮವೇ ನನ್ನ ಯೋನಿ; ಅದರಲ್ಲಿ ನಾನು ಗರ್ಭವನ್ನು ಇರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅದರಿಂದ ಸಕಲ ಜೀವಿಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಆಗುತ್ತದೆ.
14.4
सर्वयोनिषु कौन्तेय मूर्तयः सम्भवन्ति याः ।
तासां ब्रह्म महद्योनिरहं बीजप्रदः पिता ॥ १४.४ ॥
ಕೌಂತೇಯ, ಎಲ್ಲ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೂಪಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆಯೋ ಅವುಗಳಿಗೆ ಮಹದ್ಬ್ರಹ್ಮವೇ ಯೋನಿ; ನಾನು ಬೀಜವನ್ನು ನೀಡುವ ತಂದೆ.
14.5
सत्त्वं रजस्तम इति गुणाः प्रकृतिसंभवाः ।
निबध्नन्ति महाबाहो देहे देहिनमव्ययम् ॥ १४.५ ॥
ಮಹಾಬಾಹು, ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಸತ್ತ್ವ, ರಜಸ್ಸು, ತಮಸ್ಸು ಎಂಬ ಗುಣಗಳು ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ದೇಹಿಯನ್ನು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸುತ್ತವೆ.
14.6
तत्र सत्त्वं निर्मलत्वात्प्रकाशकमनामयम् ।
सुखसङ्गेन बध्नाति ज्ञानसङ्गेन चानघ ॥ १४.६ ॥
ಅನಘ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸತ್ತ್ವವು ನಿರ್ಮಲವಾದುದರಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಕವೂ ನಿರಾಮಯವೂ ಆಗಿದೆ; ಅದು ಸುಖದ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದಲೂ ಜ್ಞಾನದ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದಲೂ ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ.
14.7
रजो रागात्मकं विद्धि तृष्णासङ्गसमुद्भवम् ।
तन्निबध्नाति कौन्तेय कर्मसङ्गेन देहिनम् ॥ १४.७ ॥
ಕೌಂತೇಯ, ರಜಸ್ಸು ರಾಗಸ್ವರೂಪವಾದುದು, ತೃಷ್ಣೆ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದುದು ಎಂದು ತಿಳಿ. ಅದು ದೇಹಿಯನ್ನು ಕರ್ಮಾಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ.
14.8
तमस्त्वज्ञानजं विद्धि मोहनं सर्वदेहिनाम् ।
प्रमादालस्यनिद्राभिस्तन्निबध्नाति भारत ॥ १४.८ ॥
ಭಾರತ, ತಮಸ್ಸು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದುದು, ಎಲ್ಲ ದೇಹಿಗಳನ್ನೂ ಮೋಹಗೊಳಿಸುವುದು ಎಂದು ತಿಳಿ. ಅದು ಪ್ರಮಾದ, ಆಲಸ್ಯ ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆಗಳಿಂದ ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ.
14.9
सत्त्वं सुखे सञ्जयति रजः कर्मणि भारत ।
ज्ञानमावृत्य तु तमः प्रमादे सञ्जयत्युत ॥ १४.९ ॥
ಭಾರತ, ಸತ್ತ್ವವು ಸುಖದಲ್ಲಿ, ರಜಸ್ಸು ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಂಟಿಸುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ತಮಸ್ಸು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿ ಪ್ರಮಾದದಲ್ಲಿ ಅಂಟಿಸುತ್ತದೆ.
14.10
रजस्तमश्चाभिभूय सत्त्वं भवति भारत ।
रजः सत्त्वं तमश्चैव तमः सत्त्वं रजस्तथा ॥ १४.१० ॥
ಭಾರತ, ರಜಸ್ಸು ತಮಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಅಡಗಿಸಿ ಸತ್ತ್ವವು ಪ್ರಬಲವಾಗುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಸತ್ತ್ವ ತಮಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಅಡಗಿಸಿ ರಜಸ್ಸು, ಸತ್ತ್ವ ರಜಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಅಡಗಿಸಿ ತಮಸ್ಸು ಪ್ರಬಲವಾಗುತ್ತವೆ.
14.11
सर्वद्वारेषु देहेऽस्मिन्प्रकाश उपजायते ।
ज्ञानं यदा तदा विद्याद्विवृद्धं सत्त्वमित्युत ॥ १४.११ ॥
ಈ ದೇಹದ ಎಲ್ಲ ದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾಶ ಉದಯಿಸಿದಾಗ, ಸತ್ತ್ವವು ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
14.12
लोभः प्रवृत्तिरारम्भः कर्मणामशमः स्पृहा ।
रजस्येतानि जायन्ते विवृद्धे भरतर्षभ ॥ १४.१२ ॥
ಭರತರ್ಷಭ, ರಜಸ್ಸು ವೃದ್ಧಿಯಾದಾಗ ಲೋಭ, ಪ್ರವೃತ್ತಿ, ಕರ್ಮಗಳ ಆರಂಭ, ಅಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಹಂಬಲ ಇವು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.
14.13
अप्रकाशोऽप्रवृत्तिश्च प्रमादो मोह एव च ।
तमस्येतानि जायन्ते विवृद्धे कुरुनन्दन ॥ १४.१३ ॥
ಕುರುನಂದನ, ತಮಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚಿದಾಗ ಕತ್ತಲು, ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆ, ಅಜಾಗರೂಕತೆ ಮತ್ತು ಮೋಹ ಇವು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.
14.14
यदा सत्त्वे प्रवृद्धे तु प्रलयं याति देहभृत् ।
तदोत्तमविदां लोकानमलान्प्रतिपद्यते ॥ १४.१४ ॥
ಸತ್ತ್ವವು ಹೆಚ್ಚಿರುವಾಗ ದೇಹಧಾರಿಯು ಮರಣ ಹೊಂದಿದರೆ, ಅವನು ಉತ್ತಮವನ್ನು ಅರಿತವರ ನಿರ್ಮಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
14.15
रजसि प्रलयं गत्वा कर्मसङ्गिषु जायते ।
तथा प्रलीनस्तमसि मूढयोनिषु जायते ॥ १४.१५ ॥
ರಜಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮರಣಹೊಂದಿದರೆ ಕರ್ಮಾಸಕ್ತರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ತಮಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮರಣಹೊಂದಿದರೆ ಮೂಢ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ.
14.16
कर्मणः सुकृतस्याहुः सात्त्विकं निर्मलं फलम् ।
रजसस्तु फलं दुःखमज्ञानं तमसः फलम् ॥ १४.१६ ॥
ಸತ್ಕರ್ಮದ ಫಲವು ಸಾತ್ತ್ವಿಕವೂ ನಿರ್ಮಲವೂ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ರಜಸ್ಸಿನ ಫಲ ದುಃಖ, ತಮಸ್ಸಿನ ಫಲ ಅಜ್ಞಾನ.
14.17
सत्त्वात्सञ्जायते ज्ञानं रजसो लोभ एव च ।
प्रमादमोहौ तमसो भवतोऽज्ञानमेव च ॥ १४.१७ ॥
ಸತ್ತ್ವದಿಂದ ಜ್ಞಾನವೂ ರಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಲೋಭವೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ; ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಜಾಗರೂಕತೆ, ಮೋಹ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನವೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.
14.18
ऊर्ध्वं गच्छन्ति सत्त्वस्था मध्ये तिष्ठन्ति राजसाः ।
जघन्यगुणवृत्तिस्था अधो गच्छन्ति तामसाः ॥ १४.१८ ॥
ಸತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದವರು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ರಾಜಸರು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ; ಕೀಳು ಗುಣದ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಾಮಸರು ಕೆಳಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
14.19
नान्यं गुणेभ्यः कर्तारं यदा द्रष्टानुपश्यति ।
गुणेभ्यश्च परं वेत्ति मद्भावं सोऽधिगच्छति ॥ १४.१९ ॥
ದ್ರಷ್ಟನು ಗುಣಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನೂ ಕರ್ತನೆಂದು ಕಾಣದೆ, ಗುಣಗಳಿಗೆ ಅತೀತವಾದುದನ್ನು ತಿಳಿದಾಗ, ಅವನು ನನ್ನ ಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
14.20
गुणानेतानतीत्य त्रीन्देही देहसमुद्भवान् ।
जन्ममृत्युजरादुःखैर्विमुक्तोऽमृतमश्नुते ॥ १४.२० ॥
ದೇಹದ ಉತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಈ ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು ದಾಟಿ, ದೇಹಿಯು ಜನ್ಮ, ಮೃತ್ಯು, ಮುಪ್ಪು ಮತ್ತು ದುಃಖಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
14.21
कैर्लिंगैस्त्रीन्गुणानेतानतीतो भवति प्रभो ।
किमाचारः कथं चैतांस्त्रीन्गुणानतिवर्तते ॥ १४.२१ ॥
ಅರ್ಜುನ ಹೇಳಿದನು: ಪ್ರಭುವೇ, ಈ ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು ದಾಟಿದವನು ಯಾವ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತಾನೆ? ಅವನ ಆಚಾರ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ? ಅವನು ಈ ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಮೀರುತ್ತಾನೆ?
14.22
प्रकाशं च प्रवृत्तिं च मोहमेव च पाण्डव ।
न द्वेष्टि सम्प्रवृत्तानि न निवृत्तानि काङ्क्षति ॥ १४.२२ ॥
ಶ್ರೀಭಗವಂತ ಹೇಳಿದನು: ಪಾಂಡವ, ಪ್ರಕಾಶ, ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಮೋಹಗಳು ಉಂಟಾದಾಗ ಅವನು ಅವುಗಳನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅವು ನಿವೃತ್ತವಾದಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ.
14.23
उदासीनवदासीनो गुणैर्यो न विचाल्यते ।
गुणा वर्तन्त इत्येव योऽवतिष्ठति नेङ्गते ॥ १४.२३ ॥
ಅವನು ಉದಾಸೀನನಂತೆ ಇರುತ್ತಾನೆ, ಗುಣಗಳಿಂದ ವಿಚಲಿತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ; "ಗುಣಗಳೇ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿವೆ" ಎಂದು ತಿಳಿದು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ, ಅಲುಗಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
14.24
समदुःखसुखः स्वस्थः समलोष्टाश्मकाञ्चनः ।
तुल्यप्रियाप्रियो धीरस्तुल्यनिन्दात्मसंस्तुतिः ॥ १४.२४ ॥
ಅವನು ದುಃಖ ಸುಖಗಳಲ್ಲಿ ಸಮನು, ಸ್ವಸ್ಥನು; ಮಣ್ಣಿನ ಹೆಂಟೆ, ಕಲ್ಲು, ಚಿನ್ನ ಅವನಿಗೆ ಸಮಾನ; ಪ್ರಿಯ ಅಪ್ರಿಯಗಳಲ್ಲಿ ತುಲ್ಯನು, ಧೀರನು, ತನ್ನ ನಿಂದೆ ಸ್ತುತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮನು.
14.25
मानापमानयोस्तुल्यस्तुल्यो मित्रारिपक्षयोः ।
सर्वारम्भपरित्यागी गुणातीतः स उच्यते ॥ १४.२५ ॥
ಮಾನ ಅಪಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಮನಾದವನು, ಮಿತ್ರ ಶತ್ರು ಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಮನಾದವನು, ಎಲ್ಲ ಆರಂಭಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವನು ಗುಣಾತೀತನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಾನೆ.
14.26
मां च योऽव्यभिचारेण भक्तियोगेन सेवते ।
स गुणान्समतीत्यैतान् ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥ १४.२६ ॥
ಯಾರು ಅಚಲವಾದ ಭಕ್ತಿಯೋಗದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಈ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದಾಟಿ ಬ್ರಹ್ಮಭಾವಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.
14.27
ब्रह्मणो हि प्रतिष्ठाऽहममृतस्याव्ययस्य च ।
शाश्वतस्य च धर्मस्य सुखस्यैकान्तिकस्य च ॥ १४.२७ ॥
ಏಕೆಂದರೆ ಅಮೃತವೂ ಅವ್ಯಯವೂ ಆದ ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಕೆ, ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಐಕಾಂತಿಕ ಸುಖಕ್ಕೆ ನಾನೇ ಆಧಾರ.