Bhagavad Gītā · Capítulo 8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.1
किं तद्ब्रह्म किमध्यात्मं किं कर्म पुरुषोत्तम ।
अधिभूतं च किं प्रोक्तमधिदैवं किमुच्यते ॥ ८.१ ॥
Arjuna dijo: ¿Qué es ese Brahman? ¿Qué es el adhyātma? ¿Qué es el karma, Puruṣottama? ¿Qué se declara adhibhūta y qué se llama adhidaiva?
8.2
अधियज्ञः कथं कोऽत्र देहेऽस्मिन्मधुसूदन ।
प्रयाणकाले च कथं ज्ञेयोऽसि नियतात्मभिः ॥ ८.२ ॥
¿Quién es el adhiyajña aquí, en este cuerpo, y cómo, Madhusūdana? ¿Y cómo te conocen, en la hora de la partida, quienes se dominan a sí mismos?
8.3
अक्षरं ब्रह्म परमं स्वभावोऽध्यात्ममुच्यते ।
भूतभावोद्भवकरो विसर्गः कर्मसंज्ञितः ॥ ८.३ ॥
El Señor dijo: Brahman es lo imperecedero, lo supremo; su propia naturaleza se llama adhyātma. La ofrenda creadora que hace surgir a los seres se denomina karma.
8.4
अधिभूतं क्षरो भावः पुरुषश्चाधिदैवतम् ।
अधियज्ञोऽहमेवात्र देहे देहभृतां वर ॥ ८.४ ॥
El adhibhūta es la existencia perecedera; el adhidaivata es el Puruṣa; y el adhiyajña soy yo mismo, aquí en el cuerpo, oh el mejor de los encarnados.
8.5
अन्तकाले च मामेव स्मरन्मुक्त्वा कलेवरम् ।
यः प्रयाति स मद्भावं याति नास्त्यत्र संशयः ॥ ८.५ ॥
Y quien, en la hora final, parte dejando el cuerpo mientras me recuerda solo a mí, alcanza mi ser; de esto no hay duda.
8.6
यं यं वापि स्मरन्भावं त्यजत्यन्ते कलेवरम् ।
तं तमेवैति कौन्तेय सदा तद्भावभावितः ॥ ८.६ ॥
Cualquiera que sea el estado de ser que uno recuerde al dejar el cuerpo al final, a ese mismo estado va, Kaunteya, por haber estado siempre impregnado de él.
8.7
तस्मात्सर्वेषु कालेषु मामनुस्मर युध्य च ।
मय्यर्पितमनोबुद्धिर्मामेवैष्यस्यसंशयम् ॥ ८.७ ॥
Por tanto, en todo momento recuérdame y lucha. Con la mente y el entendimiento ofrecidos a mí, sin duda vendrás a mí.
8.8
अभ्यासयोगयुक्तेन चेतसा नान्यगामिना ।
परमं पुरुषं दिव्यं याति पार्थानुचिन्तयन् ॥ ८.८ ॥
Con una mente disciplinada por el yoga de la práctica, que no se desvía a otra cosa, oh Pārtha, quien medita sin cesar llega a la Persona suprema y divina.
8.9
कविं पुराणमनुशासितार ।
मणोरणीयांसमनुस्मरेद्यः ।
सर्वस्य धातारमचिन्त्यरूप ।
मादित्यवर्णं तमसः परस्तात् ॥ ८.९ ॥
Quien recuerda al Vidente, al Antiguo, al Gobernante, más sutil que lo sutil, sostén de todo, de forma inconcebible, radiante como el sol, más allá de la oscuridad—
8.10
प्रयाणकाले मनसाऽचलेन ।
भक्त्या युक्तो योगबलेन चैव ।
भ्रुवोर्मध्ये प्राणमावेश्य सम्यक् ।
स तं परं पुरुषमुपैति दिव्यम् ॥ ८.१० ॥
En la hora de la partida, con la mente inmóvil, unido a la devoción y por la fuerza del yoga, fijando bien el aliento vital entre las cejas, alcanza a esa Persona suprema y divina.
8.11
यदक्षरं वेदविदो वदन्ति ।
विशन्ति यद्यतयो वीतरागाः ।
यदिच्छन्तो ब्रह्मचर्यं चरन्ति ।
तत्ते पदं संग्रहेण प्रवक्ष्ये ॥ ८.११ ॥
Aquello que los conocedores del Veda llaman lo Imperecedero, en lo que entran los ascetas libres de pasión, y deseando lo cual practican el brahmacarya, ese estado te lo declararé brevemente.
8.12
सर्वद्वाराणि संयम्य मनो हृदि निरुध्य च ।
मूर्ध्न्याधायात्मनः प्राणमास्थितो योगधारणाम् ॥ ८.१२ ॥
Dominando todas las puertas del cuerpo, recogiendo la mente en el corazón, situando su aliento vital en la cabeza, establecido en la concentración del yoga—
8.13
ओमित्येकाक्षरं ब्रह्म व्याहरन्मामनुस्मरन् ।
यः प्रयाति त्यजन्देहं स याति परमां गतिम् ॥ ८.१३ ॥
Quien parte abandonando el cuerpo mientras pronuncia Om, el Brahman de una sola sílaba, y me recuerda, alcanza la meta suprema.
8.14
अनन्यचेताः सततं यो मां स्मरति नित्यशः ।
तस्याहं सुलभः पार्थ नित्ययुक्तस्य योगिनः ॥ ८.१४ ॥
Para quien, con la mente dirigida a nada más, me recuerda constantemente y siempre, Pārtha, para ese yogui siempre unido soy fácil de alcanzar.
8.15
मामुपेत्य पुनर्जन्म दुःखालयमशाश्वतम् ।
नाप्नुवन्ति महात्मानः संसिद्धिं परमां गताः ॥ ८.१५ ॥
Habiendo llegado a mí, las grandes almas que han alcanzado la perfección suprema no vuelven a nacer, pues el nacimiento es morada del dolor e impermanente.
8.16
आब्रह्मभुवनाल्लोकाः पुनरावर्तिनोऽर्जुन ।
मामुपेत्य तु कौन्तेय पुनर्जन्म न विद्यते ॥ ८.१६ ॥
Todos los mundos, hasta el reino de Brahmā, están sujetos al retorno, Arjuna; pero para quien ha llegado a mí, Kaunteya, no hay renacimiento.
8.17
सहस्रयुगपर्यन्तमहर्यद्ब्रह्मणो विदुः ।
रात्रिं युगसहस्रान्तां तेऽहोरात्रविदो जनाः ॥ ८.१७ ॥
Quienes saben que un día de Brahmā dura mil yugas y que su noche termina tras mil yugas son las personas que conocen el día y la noche.
8.18
अव्यक्ताद्व्यक्तयः सर्वाः प्रभवन्त्यहरागमे ।
रात्र्यागमे प्रलीयन्ते तत्रैवाव्यक्तसंज्ञके ॥ ८.१८ ॥
Al llegar el día, todas las cosas manifiestas surgen de lo inmanifiesto; al llegar la noche, se disuelven en eso mismo que se llama lo inmanifiesto.
8.19
भूतग्रामः स एवायं भूत्वा भूत्वा प्रलीयते ।
रात्र्यागमेऽवशः पार्थ प्रभवत्यहरागमे ॥ ८.१९ ॥
Esta misma multitud de seres, naciendo una y otra vez, se disuelve sin remedio al llegar la noche, Pārtha, y vuelve a surgir al llegar el día.
8.20
परस्तस्मात्तु भावोऽन्योऽव्यक्तोऽव्यक्तात्सनातनः ।
यः स सर्वेषु भूतेषु नश्यत्सु न विनश्यति ॥ ८.२० ॥
Pero más allá de ese no manifestado hay otra realidad no manifestada y eterna, que no perece cuando perecen todos los seres.
8.21
अव्यक्तोऽक्षर इत्युक्तस्तमाहुः परमां गतिम् ।
यं प्राप्य न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम ॥ ८.२१ ॥
Ese no manifestado se llama lo imperecedero; lo declaran la meta suprema. Quienes lo alcanzan no regresan; esa es mi morada suprema.
8.22
पुरुषः स परः पार्थ भक्त्या लभ्यस्त्वनन्यया ।
यस्यान्तःस्थानि भूतानि येन सर्वमिदं ततम् ॥ ८.२२ ॥
Esa Persona suprema, Pārtha, en quien moran todos los seres y por quien todo esto está impregnado, se alcanza mediante una devoción exclusiva.
8.23
यत्र काले त्वनावृत्तिमावृत्तिं चैव योगिनः ।
प्रयाता यान्ति तं कालं वक्ष्यामि भरतर्षभ ॥ ८.२३ ॥
Ahora te diré, Bharatarṣabha, el tiempo en que los yoguis, al partir, van al no retorno y también al retorno.
8.24
अग्निर्ज्योतिरहः शुक्लः षण्मासा उत्तरायणम् ।
तत्र प्रयाता गच्छन्ति ब्रह्म ब्रह्मविदो जनाः ॥ ८.२४ ॥
Fuego, luz, día, la quincena clara, los seis meses del curso septentrional del sol: partiendo entonces, los conocedores de Brahman van a Brahman.
8.25
धूमो रात्रिस्तथा कृष्णः षण्मासा दक्षिणायनम् ।
तत्र चान्द्रमसं ज्योतिर्योगी प्राप्य निवर्तते ॥ ८.२५ ॥
Humo, noche, la quincena oscura, los seis meses del curso meridional del sol: yendo por este camino, el yogui alcanza la luz lunar y regresa.
8.26
शुक्लकृष्णे गती ह्येते जगतः शाश्वते मते ।
एकया यात्यनावृत्तिमन्ययाऽऽवर्तते पुनः ॥ ८.२६ ॥
Estos dos caminos del mundo, el luminoso y el oscuro, se consideran eternos. Por uno se va hacia el no retorno; por el otro se vuelve de nuevo.
8.27
नैते सृती पार्थ जानन्योगी मुह्यति कश्चन ।
तस्मात्सर्वेषु कालेषु योगयुक्तो भवार्जुन ॥ ८.२७ ॥
Conociendo estos dos caminos, Pārtha, ningún yogui se engaña. Por eso, Arjuna, permanece firme en el yoga en todo momento.
8.28
वेदेषु यज्ञेषु तपःसु चैव ।
दानेषु यत्पुण्यफलं प्रदिष्टम् ।
अत्येति तत्सर्वमिदं विदित्वा ।
योगी परं स्थानमुपैति चाद्यम् ॥ ८.२८ ॥
Cualquier fruto de mérito que se declare para los Vedas, los sacrificios, las austeridades y las dádivas, el yogui que conoce esto lo trasciende todo y alcanza la morada suprema y primordial.