Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 9.66

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

9.66.1

पव॑स्व विश्वचर्षणे अ॒भि विश्वा॑नि॒ काव्या॑ ।
सखा॒ सखि॑भ्य॒ ईड्यः॑ ॥

हे सर्वद्रष्टा सोमा, वाहून पवित्र हो; सर्व काव्यांमध्ये. मित्र होऊन तू मित्रांसाठी स्तुत्य आहेस.

9.66.2

ताभ्यां॒ विश्व॑स्य राजसि॒ ये प॑वमान॒ धाम॑नी ।
प्र॒ती॒ची सो॑म त॒स्थतुः॑ ॥

हे पवमाना सोमा, त्या दोन्ही धामांवर तू सर्व विश्वाचा राजा आहेस; ती दोन्ही तुझ्यासमोर उभी आहेत.

9.66.3

परि॒ धामा॑नि॒ यानि॑ ते॒ त्वं सो॑मासि वि॒श्वतः॑ ।
पव॑मान ऋ॒तुभिः॑ कवे ॥

हे सोमा, तुझी सर्व धामे सभोवती; तूच सर्व दिशांना आहेस. हे पवमाना, हे कवी, ऋतूंसह.

9.66.4

पव॑स्व ज॒नय॒न्निषो॑ अ॒भि विश्वा॑नि॒ वार्या॑ ।
सखा॒ सखि॑भ्य ऊ॒तये॑ ॥

वाह, अन्न व रस निर्माण करत, सर्व इच्छित धनांमध्ये. मित्र होऊन मित्रांच्या साहाय्यासाठी.

9.66.5

तव॑ शु॒क्रासो॑ अ॒र्चयो॑ दि॒वस्पृ॒ष्ठे वि त॑न्वते ।
प॒वित्रं॑ सोम॒ धाम॑भिः ॥

तुझी तेजस्वी किरणे आकाशाच्या पृष्ठावर पसरतात. हे सोमा, तुझ्या धारांनी गाळणी पसरते.

9.66.6

तवे॒मे स॒प्त सिन्ध॑वः प्र॒शिषं॑ सोम सिस्रते ।
तुभ्यं॑ धावन्ति धे॒नवः॑ ॥

तुझ्या प्रेरणेने ह्या सात नद्या वाहतात, हे सोमा. तुझ्यासाठी गायी धावतात.

9.66.7

प्र सो॑म याहि॒ धार॑या सु॒त इन्द्रा॑य मत्स॒रः ।
दधा॑नो॒ अक्षि॑ति॒ श्रवः॑ ॥

हे सोमा, गाळलेला तू धारेसह इंद्रासाठी आनंददायक होऊन पुढे चल, अक्षय कीर्ती धारण करीत.

9.66.8

समु॑ त्वा धी॒भिर॑स्वरन्हिन्व॒तीः स॒प्त जा॒मयः॑ ।
विप्र॑मा॒जा वि॒वस्व॑तः ॥

सात भगिनी प्रेरणा देत प्रार्थनांसह तुला एकत्र गर्जवतात; विवस्वानाच्या जन्मस्थानातील विप्राला.

9.66.9

मृ॒जन्ति॑ त्वा॒ सम॒ग्रुवोऽव्ये॑ जी॒रावधि॒ ष्वणि॑ ।
रे॒भो यद॒ज्यसे॒ वने॑ ॥

मेंढीच्या लोकरीची बोटे तुला एकत्र शुद्ध करतात, चाळणीवर; रेभा, वनात तू अभिषिक्त होतोस तेव्हा.

9.66.10

पव॑मानस्य ते कवे॒ वाजि॒न्त्सर्गा॑ असृक्षत ।
अर्व॑न्तो॒ न श्र॑व॒स्यवः॑ ॥

हे कवी, हे बलवान, तुझे वाहणारे प्रवाह कीर्तीची इच्छा करणाऱ्या घोड्यांसारखे बाहेर पडले.

9.66.11

अच्छा॒ कोशं॑ मधु॒श्चुत॒मसृ॑ग्रं॒ वारे॑ अ॒व्यये॑ ।
अवा॑वशन्त धी॒तयो॑ ॥

मधु गळणाऱ्या पात्राकडे त्यांनी चाळणीत ओतले; अडथळाविरहित ठिकाणी विचार व प्रार्थना जागृत झाल्या.

9.66.12

अच्छा॑ समु॒द्रमिन्द॒वोऽस्तं॒ गावो॒ न धे॒नवः॑ ।
अग्म॑न्नृ॒तस्य॒ योनि॒मा ॥

समुद्राकडे, हे थेंबांनो, घराकडे, दूध देणाऱ्या गाईंप्रमाणे; ते ऋताच्या गर्भस्थानी पोहोचले.

9.66.13

प्र ण॑ इन्दो म॒हे रण॒ आपो॑ अर्षन्ति॒ सिन्ध॑वः ।
यद्गोभि॑र्वासयि॒ष्यसे॑ ॥

हे इंदो, महान दानासाठी नद्यांप्रमाणे पाणी वाहते; तू आम्हांला गाईंनी भरून टाकशील.

9.66.14

अस्य॑ ते स॒ख्ये व॒यं इय॑क्षन्त॒स्त्वोत॑यः ।
इन्दो॑ सखि॒त्वमु॑श्मसि ॥

तुझ्या या मैत्रीत, तुझे संरक्षण इच्छिणारे आम्ही, हे इंदो, मैत्री इच्छितो.

9.66.15

आ प॑वस्व॒ गवि॑ष्टये म॒हे सो॑म नृ॒चक्ष॑से ।
एन्द्र॑स्य ज॒ठरे॑ विश ॥

हे सोमा, गाईंच्या इच्छेसाठी आणि महान नरदर्शकासाठी वाहा; इंद्राच्या उदरात प्रवेश कर.

9.66.16

म॒हाँ अ॑सि सोम॒ ज्येष्ठ॑ उ॒ग्राणा॑मिन्द॒ ओजि॑ष्ठः ।
युध्वा॒ सञ्च्छश्व॑ज्जिगेथ ॥

हे सोमा, तू महान आहेस, उग्रांमध्ये श्रेष्ठ आहेस; हे इंदो, तू अत्यंत बलवान व विजयी आहेस; सदैव तू जिंकला आहेस.

9.66.17

य उ॒ग्रेभ्य॑श्चि॒दोजी॑या॒ञ्शूरे॑भ्यश्चि॒च्छूर॑तरः ।
भू॒रि॒दाभ्य॑श्चि॒न्मंही॑यान् ॥

जो उग्रांपेक्षाही बलवान, शूरांपेक्षाही अधिक शूर, आणि दात्यांपेक्षाही अधिक महिमावान आहे.

9.66.18

त्वं सो॑म॒ सूर॒ एष॑स्तो॒कस्य॑ सा॒ता त॒नूना॑म् ।
वृ॒णी॒महे॑ स॒ख्याय॑ वृणी॒महे॒ युज्या॑य ॥

तू, हे सोमा, सूर्य आहेस; अन्नासाठी, संततीच्या दानासाठी, शरीरांसाठी; आम्ही मैत्री निवडतो, मिलन निवडतो.

9.66.19

अग्न॒ आयूं॑षि पवस॒ आ सु॒वोर्ज॒मिषं॑ च नः ।
आ॒रे बा॑धस्व दु॒च्छुना॑म् ॥

हे अग्नी, आयुष्य शुद्ध करीत आमच्यासाठी बल व अन्न आण; दुष्टबुद्धींना दूर हाकून लाव.

9.66.20

अ॒ग्निर्ऋषिः॒ पव॑मानः॒ पाञ्च॑जन्यः पु॒रोहि॑तः ।
तमी॑महे महाग॒यम् ॥

अग्नी, ऋषी, पवित्र करणारा, पाच जनांचा पुरोहित; त्या महाधनाला आम्ही आवाहन करतो.

9.66.21

अग्ने॒ पव॑स्व॒ स्वपा॑ अ॒स्मे वर्चः॑ सु॒वीर्य॑म् ।
दध॑द्र॒यिं मयि॒ पोष॑म् ॥

हे अग्नी, शुद्ध होऊन वाहत आम्हाला तेज व उत्तम वीर्य दे; माझ्यामध्ये धन व पोषण ठेव.

9.66.22

पव॑मानो॒ अति॒ स्रिधो॑ अ॒भ्य॑र्षति सुष्टु॒तिम् ।
सूरो॒ न वि॒श्वद॑र्शतः ॥

वाहणारा सोम शत्रूंच्या सेना ओलांडून उत्तम स्तुतीकडे धावतो; सर्वांना दिसणाऱ्या सूर्याप्रमाणे.

9.66.23

स म॑र्मृजा॒न आ॒युभि॒र्प्रय॑स्वा॒न्प्रय॑से हि॒तः ।
इन्दु॒रत्यो॑ विचक्ष॒णः ॥

तो धारांसह शुद्ध करणारा, पोषणाने भरलेला, पोषणासाठी प्रिय, वेगवान सोमबिंदू, सर्वद्रष्टा आहे.

9.66.24

पव॑मान ऋ॒तं बृ॒हच्शु॒क्रं ज्योति॑रजीजनत् ।
कृ॒ष्णा तमां॑सि॒ जङ्घ॑नत् ॥

वाहणारा सोम ऋताला व महान शुभ्र प्रकाशाला निर्माण करतो; काळ्या अंधारांना मारत.

9.66.25

पव॑मानस्य॒ जङ्घ्न॑तो॒ हरे॑श्च॒न्द्रा अ॑सृक्षत ।
जी॒रा अ॑जि॒रशो॑चिषः ॥

वाहणाऱ्या सोमाच्या पिंगट-पिवळ्या रसाच्या तेजस्वी धारा सोडल्या गेल्या; थकवा न येणाऱ्या तेजाने त्या चमकल्या, तो प्रहार करत वाहत असताना.

9.66.26

पव॑मानो र॒थीत॑मः शु॒भ्रेभिः॑ शु॒भ्रश॑स्तमः ।
हरि॑श्चन्द्रो म॒रुद्ग॑णः ॥

पवमान सोम हा सर्वश्रेष्ठ रथी आहे; तेजस्वींमध्ये तो सर्वाधिक स्तुत आहे; तो पिवळ्या-सोनेरी किरणांचा असून मरुद्गणही आहे.

9.66.27

पव॑मानो॒ व्य॑श्नवद्र॒श्मिभि॑र्वाज॒सात॑मः ।
दध॑त्स्तो॒त्रे सु॒वीर्य॑म् ॥

पवमान सोम आपल्या किरणांनी सर्वत्र व्यापतो; बल आणि संपत्ती सर्वाधिक देणारा होऊन, स्तोत्रकर्त्याला उत्तम पौरुष देतो.

9.66.28

प्र सु॑वा॒न इन्दु॑रक्षाः प॒वित्र॒मत्य॒व्यय॑म् ।
पु॒ना॒न इन्दु॒रिन्द्र॒मा ॥

पिळलेला सोम-बिंदू वाहून बाहेर पडला; तो अविनाशी गाळणी ओलांडून गेला; शुद्ध होणारा सोम-बिंदू इंद्राकडे गेला.

9.66.29

ए॒ष सोमो॒ अधि॑ त्व॒चि गवां॑ क्रीळ॒त्यद्रि॑भिः ।
इन्द्रं॒ मदा॑य॒ जोहु॑वत् ॥

हा सोम गाईंच्या कातडीवर दगडांनी खेळतो; इंद्राच्या आनंदासाठी त्याला बोलावत आहुती देतो.

9.66.30

यस्य॑ ते द्यु॒म्नव॒त्पयः॒ पव॑मा॒नाभृ॑तं दि॒वः ।
तेन॑ नो मृळ जी॒वसे॑ ॥

हे पवमाना! तुझे तेजस्वी दूध स्वर्गातून आणले गेले आहे; त्यानेच आमच्यावर कृपा करून जीवनासाठी सुखी कर.