バガヴァッド・ギーター · 章 17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
17.1
ये शास्त्रविधिमुत्सृज्य यजन्ते श्रद्धयाऽन्विताः ।
तेषां निष्ठा तु का कृष्ण सत्त्वमाहो रजस्तमः ॥ १७.१ ॥
アルジュナは言った。クリシュナよ、聖典の規定を捨てながらも信仰をもって祭祀する者たちの拠り所は何か。それはサットヴァか、ラジャスか、タマスか。
17.2
त्रिविधा भवति श्रद्धा देहिनां सा स्वभावजा ।
सात्त्विकी राजसी चैव तामसी चेति तां शृणु ॥ १७.२ ॥
聖バガヴァーンは言った。身体をもつ者の信仰は、その本性から生じ、三種類ある。サットヴァ的、ラジャス的、タマス的である。それを聞け。
17.3
सत्त्वानुरूपा सर्वस्य श्रद्धा भवति भारत ।
श्रद्धामयोऽयं पुरुषो यो यच्छ्रद्धः स एव सः ॥ १७.३ ॥
バーラタよ、各人の信仰はその内なる本性に応じたものとなる。人は信仰からなる。人の信仰がいかなるものであれ、その人はまさにそれである。
17.4
यजन्ते सात्त्विका देवान्यक्षरक्षांसि राजसाः ।
प्रेतान्भूतगणांश्चान्ये यजन्ते तामसा जनाः ॥ १७.४ ॥
サットヴァ的な者は神々を祀り、ラジャス的な者はヤクシャやラークシャサを祀り、他のタマス的な人々は亡霊や精霊の群れを祀る。
17.5
अशास्त्रविहितं घोरं तप्यन्ते ये तपो जनाः ।
दम्भाहङ्कारसंयुक्ताः कामरागबलान्विताः ॥ १७.५ ॥
聖典に定められていない恐ろしい苦行を行う人々は、偽善と我執にとらわれ、欲望と愛着の力に駆られて――
17.6
कर्षयन्तः शरीरस्थं भूतग्राममचेतसः ।
मां चैवान्तःशरीरस्थं तान्विद्ध्यासुरनिश्चयान् ॥ १७.६ ॥
無分別な彼らは、身体の中の諸元素の集まりを苦しめ、身体の内に住む私をも苦しめる。彼らをアスラ的な決意を持つ者と知れ。
17.7
आहारस्त्वपि सर्वस्य त्रिविधो भवति प्रियः ।
यज्ञस्तपस्तथा दानं तेषां भेदमिमं शृणु ॥ १७.७ ॥
各人が好む食物もまた三種であり、祭祀・苦行・布施も同様である。それらのこの区別を聞け。
17.8
आयुःसत्त्वबलारोग्यसुखप्रीतिविवर्धनाः ।
रस्याः स्निग्धाः स्थिरा हृद्या आहाराः सात्त्विकप्रियाः ॥ १७.८ ॥
寿命・活力・体力・健康・幸福・喜びを増し、味よく、滋潤で、滋養に富み、心にかなう食物は、サットヴァ的な人に好まれる。
17.9
कट्वम्ललवणात्युष्णतीक्ष्णरूक्षविदाहिनः ।
आहारा राजसस्येष्टा दुःखशोकामयप्रदाः ॥ १७.९ ॥
苦く、酸っぱく、塩辛く、熱すぎ、刺激が強く、乾いて、焼けつくような食物は、ラジャス的な人に好まれ、苦痛・悲嘆・病をもたらす。
17.10
यातयामं गतरसं पूति पर्युषितं च यत् ।
उच्छिष्टमपि चामेध्यं भोजनं तामसप्रियम् ॥ १७.१० ॥
時を経て古び、味が失せ、腐り、一晩置かれ、食べ残しで、不浄な食物は、タマス的な人に好まれる。
17.11
अफलाकाङ्क्षिभिर्यज्ञो विधिदृष्टो य इज्यते ।
यष्टव्यमेवेति मनः समाधाय स सात्त्विकः ॥ १७.११ ॥
果報を求めない人々が、規定に従い、「これは捧げるべきものである」と心を定めて行う祭祀は、サットヴァ的である。
17.12
अभिसंधाय तु फलं दम्भार्थमपि चैव यत् ।
इज्यते भरतश्रेष्ठ तं यज्ञं विद्धि राजसम् ॥ १७.१२ ॥
バラタ族の最上の者よ、果報を目当てに、あるいは見せびらかしのために行われる祭祀は、ラジャス的であると知れ。
17.13
विधिहीनमसृष्टान्नं मन्त्रहीनमदक्षिणम् ।
श्रद्धाविरहितं यज्ञं तामसं परिचक्षते ॥ १७.१३ ॥
規定に従わず、食物を施さず、マントラもなく、祭官への布施もなく、信仰を欠いた祭祀は、タマス的であると言われる。
17.14
देवद्विजगुरुप्राज्ञपूजनं शौचमार्जवम् ।
ब्रह्मचर्यमहिंसा च शारीरं तप उच्यते ॥ १७.१४ ॥
神々、再生族、師、賢者を敬うこと、清浄、正直、梵行、不殺生、これが身体の苦行と呼ばれる。
17.15
अनुद्वेगकरं वाक्यं सत्यं प्रियहितं च यत् ।
स्वाध्यायाभ्यसनं चैव वाङ्मयं तप उच्यते ॥ १७.१५ ॥
人を動揺させず、真実で、快く、有益な言葉、そして聖典の読誦の修練、これが言葉の苦行と呼ばれる。
17.16
मनःप्रसादः सौम्यत्वं मौनमात्मविनिग्रहः ।
भावसंशुद्धिरित्येतत्तपो मानसमुच्यते ॥ १७.१६ ॥
心の平静、温和さ、沈黙、自制、心情の清らかさ、これが心の苦行と呼ばれる。
17.17
श्रद्धया परया तप्तं तपस्तत्ति्रविधं नरैः ।
अफलाकाङ्क्षिभिर्युक्तैः सात्त्विकं परिचक्षते ॥ १७.१७ ॥
果報を望まず、心を統一した人々が至高の信仰をもって行うこの三種の苦行は、サットヴァ的であると言われる。
17.18
सत्कारमानपूजार्थं तपो दम्भेन चैव यत् ।
क्रियते तदिह प्रोक्तं राजसं चलमध्रुवम् ॥ १७.१८ ॥
尊敬、名誉、崇拝を得るために、見せかけをもって行われる苦行は、ここではラジャス的と言われる。それは揺れ動き、永続しない。
17.19
मूढग्राहेणात्मनो यत्पीडया क्रियते तपः ।
परस्योत्सादनार्थं वा तत्तामसमुदाहृतम् ॥ १७.१९ ॥
愚かな頑迷さから自らを苦しめて、あるいは他者を滅ぼすために行われる苦行は、タマス的であると言われる。
17.20
दातव्यमिति यद्दानं दीयतेऽनुपकारिणे ।
देशे काले च पात्रे च तद्दानं सात्त्विकं स्मृतम् ॥ १७.२० ॥
「与えるべきである」との思いで、ふさわしい場所と時に、ふさわしい相手であり見返りをしない者へ与えられる布施は、サットヴァ的であるとされる。
17.21
यत्तु प्रत्युपकारार्थं फलमुद्दिश्य वा पुनः ।
दीयते च परिक्लिष्टं तद्दानं राजसं स्मृतम् ॥ १७.२१ ॥
しかし見返りのために、あるいは果報を目当てに、また不承不承に与えられる布施は、ラジャス的であるとされる。
17.22
अदेशकाले यद्दानमपात्रेभ्यश्च दीयते ।
असत्कृतमवज्ञातं तत्तामसमुदाहृतम् ॥ १७.२२ ॥
ふさわしくない場所と時に、ふさわしくない者たちへ、敬意なく、侮りをもって与えられる布施は、タマス的であると言われる。
17.23
तत्सदिति निर्देशो ब्रह्मणस्त्रिविधः स्मृतः ।
ब्राह्मणास्तेन वेदाश्च यज्ञाश्च विहिताः पुरा ॥ १७.२३ ॥
「オーム・タット・サット」は、ブラフマンの三重の名称であるとされる。それによって、いにしえにバラモンとヴェーダと祭祀とが定められた。
17.24
तस्मादोमित्युदाहृत्य यज्ञदानतपःक्रियाः ।
प्रवर्तन्ते विधानोक्ताः सततं ब्रह्मवादिनाम् ॥ १७.२४ ॥
それゆえ、ブラフマンを説く者たちの、規定に説かれた祭祀・布施・苦行の行為は、常に「オーム」と唱えてから始められる。
17.25
तदित्यनभिसन्धाय फलं यज्ञतपःक्रियाः ।
दानक्रियाश्च विविधाः क्रियन्ते मोक्षकाङ्क्षि ॥ १७.२५ ॥
「タット」と唱え、果報を求めずに、解脱を願う者たちは祭祀・苦行・布施のさまざまな行為を行う。
17.26
सद्भावे साधुभावे च सदित्येतत्प्रयुज्यते ।
प्रशस्ते कर्मणि तथा सच्छब्दः पार्थ युज्यते ॥ १७.२६ ॥
「サット」という語は実在の意味と善の意味で用いられる。同様に、パールタよ、称賛すべき行為にも「サット」の語が用いられる。
17.27
यज्ञे तपसि दाने च स्थितिः सदिति चोच्यते ।
कर्म चैव तदर्थीयं सदित्येवाभिधीयते ॥ १७.२७ ॥
祭祀・苦行・布施に堅く立つことも「サット」と呼ばれ、それらのためになされる行為もまた「サット」と称される。
17.28
अश्रद्धया हुतं दत्तं तपस्तप्तं कृतं च यत् ।
असदित्युच्यते पार्थ न च तत्प्रेत्य नो इह ॥ १७.२८ ॥
パールタよ、信仰なしに捧げられた供物、与えられた布施、行われた苦行、なされた行為は「アサット」と呼ばれる。それは死後にもこの世にも益をもたらさない。