ಭಗವದ್ಗೀತೆ · ಅಧ್ಯಾಯ 17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
17.1
ये शास्त्रविधिमुत्सृज्य यजन्ते श्रद्धयाऽन्विताः ।
तेषां निष्ठा तु का कृष्ण सत्त्वमाहो रजस्तमः ॥ १७.१ ॥
ಅರ್ಜುನ ಹೇಳಿದನು: ಕೃಷ್ಣ, ಶಾಸ್ತ್ರವಿಧಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೂಡಿ ಪೂಜಿಸುವವರ ನಿಷ್ಠೆ ಯಾವುದು? ಅದು ಸತ್ತ್ವವೋ, ರಜಸ್ಸೋ, ತಮಸ್ಸೋ?
17.2
त्रिविधा भवति श्रद्धा देहिनां सा स्वभावजा ।
सात्त्विकी राजसी चैव तामसी चेति तां शृणु ॥ १७.२ ॥
ಶ್ರೀ ಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ದೇಹಧಾರಿಗಳ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಶ್ರದ್ಧೆ ಮೂರು ವಿಧ — ಸಾತ್ತ್ವಿಕ, ರಾಜಸ ಮತ್ತು ತಾಮಸ. ಅದನ್ನು ಕೇಳು.
17.3
सत्त्वानुरूपा सर्वस्य श्रद्धा भवति भारत ।
श्रद्धामयोऽयं पुरुषो यो यच्छ्रद्धः स एव सः ॥ १७.३ ॥
ಭಾರತ, ಎಲ್ಲರ ಶ್ರದ್ಧೆಯೂ ಅವರ ಅಂತಃಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪುರುಷನು ಶ್ರದ್ಧಾಮಯನು; ಯಾರ ಶ್ರದ್ಧೆ ಯಾವುದೋ, ಅವನು ಅದೇ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ.
17.4
यजन्ते सात्त्विका देवान्यक्षरक्षांसि राजसाः ।
प्रेतान्भूतगणांश्चान्ये यजन्ते तामसा जनाः ॥ १७.४ ॥
ಸಾತ್ತ್ವಿಕರು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ರಾಜಸರು ಯಕ್ಷರಾಕ್ಷಸರನ್ನು; ಇತರ ತಾಮಸ ಜನರು ಪ್ರೇತಗಳನ್ನೂ ಭೂತಗಣಗಳನ್ನೂ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
17.5
अशास्त्रविहितं घोरं तप्यन्ते ये तपो जनाः ।
दम्भाहङ्कारसंयुक्ताः कामरागबलान्विताः ॥ १७.५ ॥
ಶಾಸ್ತ್ರವಿಹಿತವಲ್ಲದ ಘೋರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡುವ ಜನರು, ದಂಭ ಅಹಂಕಾರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ, ಕಾಮ ರಾಗಗಳ ಬಲದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ —
17.6
कर्षयन्तः शरीरस्थं भूतग्राममचेतसः ।
मां चैवान्तःशरीरस्थं तान्विद्ध्यासुरनिश्चयान् ॥ १७.६ ॥
ಅವಿವೇಕಿಗಳಾದ ಅವರು ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಭೂತಸಮೂಹವನ್ನೂ ದೇಹದೊಳಗಿರುವ ನನ್ನನ್ನೂ ಹಿಂಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರನ್ನು ಆಸುರ ನಿಶ್ಚಯವುಳ್ಳವರೆಂದು ತಿಳಿ.
17.7
आहारस्त्वपि सर्वस्य त्रिविधो भवति प्रियः ।
यज्ञस्तपस्तथा दानं तेषां भेदमिमं शृणु ॥ १७.७ ॥
ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರಿಯವಾದ ಆಹಾರವೂ ಮೂರು ವಿಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಯಜ್ಞ, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ದಾನವೂ. ಅವುಗಳ ಈ ಭೇದವನ್ನು ಕೇಳು.
17.8
आयुःसत्त्वबलारोग्यसुखप्रीतिविवर्धनाः ।
रस्याः स्निग्धाः स्थिरा हृद्या आहाराः सात्त्विकप्रियाः ॥ १७.८ ॥
ಆಯುಸ್ಸು, ಸತ್ತ್ವ, ಬಲ, ಆರೋಗ್ಯ, ಸುಖ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ, ರಸಭರಿತವಾದ, ಸ್ನಿಗ್ಧವಾದ, ಸ್ಥಿರವಾದ ಮತ್ತು ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಹಿತವಾದ ಆಹಾರಗಳು ಸಾತ್ತ್ವಿಕರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ.
17.9
कट्वम्ललवणात्युष्णतीक्ष्णरूक्षविदाहिनः ।
आहारा राजसस्येष्टा दुःखशोकामयप्रदाः ॥ १७.९ ॥
ಕಹಿ, ಹುಳಿ, ಉಪ್ಪು, ಅತಿ ಬಿಸಿ, ಖಾರ, ಒಣ ಮತ್ತು ಉರಿಯುಂಟುಮಾಡುವ ಆಹಾರಗಳು ರಾಜಸನಿಗೆ ಇಷ್ಟ; ಅವು ದುಃಖ, ಶೋಕ ಮತ್ತು ರೋಗವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ.
17.10
यातयामं गतरसं पूति पर्युषितं च यत् ।
उच्छिष्टमपि चामेध्यं भोजनं तामसप्रियम् ॥ १७.१० ॥
ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಇಟ್ಟಿದ್ದ, ರುಚಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡ, ದುರ್ವಾಸನೆಯ, ಹಳಸಿದ, ಎಂಜಲಾದ ಮತ್ತು ಅಪವಿತ್ರವಾದ ಭೋಜನವು ತಾಮಸನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದು.
17.11
अफलाकाङ्क्षिभिर्यज्ञो विधिदृष्टो य इज्यते ।
यष्टव्यमेवेति मनः समाधाय स सात्त्विकः ॥ १७.११ ॥
ಫಲವನ್ನು ಬಯಸದವರು, "ಇದನ್ನು ಮಾಡಲೇಬೇಕು" ಎಂದು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಮಾಡುವ ಯಜ್ಞವು ಸಾತ್ತ್ವಿಕವಾದುದು.
17.12
अभिसंधाय तु फलं दम्भार्थमपि चैव यत् ।
इज्यते भरतश्रेष्ठ तं यज्ञं विद्धि राजसम् ॥ १७.१२ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ, ಫಲವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಅಥವಾ ಡಂಭಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡುವ ಯಜ್ಞವನ್ನು ರಾಜಸವೆಂದು ತಿಳಿ.
17.13
विधिहीनमसृष्टान्नं मन्त्रहीनमदक्षिणम् ।
श्रद्धाविरहितं यज्ञं तामसं परिचक्षते ॥ १७.१३ ॥
ಶಾಸ್ತ್ರವಿಧಿಯಿಲ್ಲದ, ಅನ್ನದಾನವಿಲ್ಲದ, ಮಂತ್ರವಿಲ್ಲದ, ದಕ್ಷಿಣೆಯಿಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಲ್ಲದ ಯಜ್ಞವನ್ನು ತಾಮಸ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
17.14
देवद्विजगुरुप्राज्ञपूजनं शौचमार्जवम् ।
ब्रह्मचर्यमहिंसा च शारीरं तप उच्यते ॥ १७.१४ ॥
ದೇವತೆಗಳು, ದ್ವಿಜರು, ಗುರುಗಳು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪೂಜೆ, ಶುಚಿತ್ವ, ಸರಳತೆ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆ — ಇದನ್ನು ಶಾರೀರಿಕ ತಪಸ್ಸು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
17.15
अनुद्वेगकरं वाक्यं सत्यं प्रियहितं च यत् ।
स्वाध्यायाभ्यसनं चैव वाङ्मयं तप उच्यते ॥ १७.१५ ॥
ಕ್ಷೋಭೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡದ, ಸತ್ಯವಾದ, ಪ್ರಿಯವೂ ಹಿತವೂ ಆದ ಮಾತು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದ ಅಭ್ಯಾಸ — ಇದನ್ನು ವಾಚಿಕ ತಪಸ್ಸು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
17.16
मनःप्रसादः सौम्यत्वं मौनमात्मविनिग्रहः ।
भावसंशुद्धिरित्येतत्तपो मानसमुच्यते ॥ १७.१६ ॥
ಮನಸ್ಸಿನ ಪ್ರಸನ್ನತೆ, ಸೌಮ್ಯತೆ, ಮೌನ, ಆತ್ಮಸಂಯಮ ಮತ್ತು ಭಾವಶುದ್ಧಿ — ಇದನ್ನು ಮಾನಸಿಕ ತಪಸ್ಸು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
17.17
श्रद्धया परया तप्तं तपस्तत्ति्रविधं नरैः ।
अफलाकाङ्क्षिभिर्युक्तैः सात्त्विकं परिचक्षते ॥ १७.१७ ॥
ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದ, ಯುಕ್ತರಾದ ಮನುಷ್ಯರು ಪರಮ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸುವ ಈ ಮೂರು ಬಗೆಯ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
17.18
सत्कारमानपूजार्थं तपो दम्भेन चैव यत् ।
क्रियते तदिह प्रोक्तं राजसं चलमध्रुवम् ॥ १७.१८ ॥
ಸತ್ಕಾರ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಗಾಗಿ, ದಂಭದಿಂದ ಮಾಡುವ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ರಾಜಸ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ; ಅದು ಚಂಚಲವೂ ಅಸ್ಥಿರವೂ ಆಗಿದೆ.
17.19
मूढग्राहेणात्मनो यत्पीडया क्रियते तपः ।
परस्योत्सादनार्थं वा तत्तामसमुदाहृतम् ॥ १७.१९ ॥
ಮೂಢ ಹಠದಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ಪೀಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಅಥವಾ ಇತರರನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡುವ ತಪಸ್ಸನ್ನು ತಾಮಸ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
17.20
दातव्यमिति यद्दानं दीयतेऽनुपकारिणे ।
देशे काले च पात्रे च तद्दानं सात्त्विकं स्मृतम् ॥ १७.२० ॥
"ಕೊಡಬೇಕಾದದ್ದು" ಎಂಬ ಭಾವದಿಂದ, ಯೋಗ್ಯ ದೇಶ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ, ಯೋಗ್ಯ ಪಾತ್ರನಾದ, ಪ್ರತ್ಯುಪಕಾರ ಮಾಡದವನಿಗೆ ಕೊಡುವ ದಾನವನ್ನು ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
17.21
यत्तु प्रत्युपकारार्थं फलमुद्दिश्य वा पुनः ।
दीयते च परिक्लिष्टं तद्दानं राजसं स्मृतम् ॥ १७.२१ ॥
ಆದರೆ ಪ್ರತ್ಯುಪಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ಫಲವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ, ಕ್ಲೇಶದಿಂದ ಕೊಡುವ ದಾನವನ್ನು ರಾಜಸ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
17.22
अदेशकाले यद्दानमपात्रेभ्यश्च दीयते ।
असत्कृतमवज्ञातं तत्तामसमुदाहृतम् ॥ १७.२२ ॥
ಅಯೋಗ್ಯ ದೇಶ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ, ಅಪಾತ್ರರಿಗೆ, ಸತ್ಕಾರವಿಲ್ಲದೆ, ತಿರಸ್ಕಾರದಿಂದ ಕೊಡುವ ದಾನವನ್ನು ತಾಮಸ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
17.23
तत्सदिति निर्देशो ब्रह्मणस्त्रिविधः स्मृतः ।
ब्राह्मणास्तेन वेदाश्च यज्ञाश्च विहिताः पुरा ॥ १७.२३ ॥
"ಓಂ ತತ್ ಸತ್" ಎಂಬುದು ಬ್ರಹ್ಮದ ಮೂರು ವಿಧದ ನಿರ್ದೇಶ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದರಿಂದಲೇ ಹಿಂದೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂ ವೇದಗಳೂ ಯಜ್ಞಗಳೂ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.
17.24
तस्मादोमित्युदाहृत्य यज्ञदानतपःक्रियाः ।
प्रवर्तन्ते विधानोक्ताः सततं ब्रह्मवादिनाम् ॥ १७.२४ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾದ ಯಜ್ಞ, ದಾನ, ತಪಸ್ಸುಗಳ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ "ಓಂ" ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿಯೇ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ.
17.25
तदित्यनभिसन्धाय फलं यज्ञतपःक्रियाः ।
दानक्रियाश्च विविधाः क्रियन्ते मोक्षकाङ्क्षि ॥ १७.२५ ॥
'ತತ್' ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಫಲವನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸದೆ, ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಯಜ್ಞ, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ದಾನಗಳ ವಿವಿಧ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
17.26
सद्भावे साधुभावे च सदित्येतत्प्रयुज्यते ।
प्रशस्ते कर्मणि तथा सच्छब्दः पार्थ युज्यते ॥ १७.२६ ॥
'ಸತ್' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯತನದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಪಾರ್ಥ, ಶ್ಲಾಘನೀಯ ಕರ್ಮಕ್ಕೂ 'ಸತ್' ಶಬ್ದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
17.27
यज्ञे तपसि दाने च स्थितिः सदिति चोच्यते ।
कर्म चैव तदर्थीयं सदित्येवाभिधीयते ॥ १७.२७ ॥
ಯಜ್ಞ, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ದಾನಗಳಲ್ಲಿನ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನೂ 'ಸತ್' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅವುಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾಡುವ ಕರ್ಮವನ್ನೂ 'ಸತ್' ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
17.28
अश्रद्धया हुतं दत्तं तपस्तप्तं कृतं च यत् ।
असदित्युच्यते पार्थ न च तत्प्रेत्य नो इह ॥ १७.२८ ॥
ಪಾರ್ಥ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದ ಹೋಮ, ಕೊಟ್ಟ ದಾನ, ಆಚರಿಸಿದ ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮಾಡಿದ ಯಾವುದೇ ಕರ್ಮವನ್ನು 'ಅಸತ್' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅದು ಮರಣಾನಂತರವೂ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಫಲಕಾರಿಯಲ್ಲ.