భగవద్గీత · అధ్యాయం 17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
17.1
ये शास्त्रविधिमुत्सृज्य यजन्ते श्रद्धयाऽन्विताः ।
तेषां निष्ठा तु का कृष्ण सत्त्वमाहो रजस्तमः ॥ १७.१ ॥
అర్జునుడు పలికెను: కృష్ణా, శాస్త్రవిధిని విడిచిపెట్టి శ్రద్ధతో కూడి యజించేవారి నిష్ఠ ఏది? అది సత్త్వమా, రజస్సా, తమస్సా?
17.2
त्रिविधा भवति श्रद्धा देहिनां सा स्वभावजा ।
सात्त्विकी राजसी चैव तामसी चेति तां शृणु ॥ १७.२ ॥
శ్రీ భగవానుడు పలికెను: దేహధారుల స్వభావం నుండి పుట్టిన శ్రద్ధ మూడు విధాలు — సాత్త్వికం, రాజసం, తామసం. దాని గురించి విను.
17.3
सत्त्वानुरूपा सर्वस्य श्रद्धा भवति भारत ।
श्रद्धामयोऽयं पुरुषो यो यच्छ्रद्धः स एव सः ॥ १७.३ ॥
భారతా, ప్రతి ఒక్కరి శ్రద్ధ వారి అంతఃస్వభావానికి అనుగుణంగా ఉంటుంది. ఈ పురుషుడు శ్రద్ధామయుడు; ఎవరి శ్రద్ధ ఏదో, వారు అదే.
17.4
यजन्ते सात्त्विका देवान्यक्षरक्षांसि राजसाः ।
प्रेतान्भूतगणांश्चान्ये यजन्ते तामसा जनाः ॥ १७.४ ॥
సాత్త్వికులు దేవతలను పూజిస్తారు; రాజసులు యక్షరాక్షసులను; ఇతరులైన తామసజనులు ప్రేతాలను, భూతగణాలను పూజిస్తారు.
17.5
अशास्त्रविहितं घोरं तप्यन्ते ये तपो जनाः ।
दम्भाहङ्कारसंयुक्ताः कामरागबलान्विताः ॥ १७.५ ॥
శాస్త్రవిహితం కాని ఘోర తపస్సును చేసే జనులు, డంబాహంకారాలతో కూడి, కామరాగాల బలంతో ప్రేరితులై —
17.6
कर्षयन्तः शरीरस्थं भूतग्राममचेतसः ।
मां चैवान्तःशरीरस्थं तान्विद्ध्यासुरनिश्चयान् ॥ १७.६ ॥
వివేకహీనులైన వారు శరీరంలోని భూతసముదాయాన్ని, శరీరం లోపల ఉన్న నన్ను కూడా కృశింపజేస్తారు; వారిని ఆసుర నిశ్చయం కలవారిగా తెలుసుకో.
17.7
आहारस्त्वपि सर्वस्य त्रिविधो भवति प्रियः ।
यज्ञस्तपस्तथा दानं तेषां भेदमिमं शृणु ॥ १७.७ ॥
అందరికీ ప్రియమైన ఆహారం కూడా మూడు విధాలుగా ఉంటుంది; అలాగే యజ్ఞం, తపస్సు, దానం కూడా. వాటి ఈ భేదాన్ని విను.
17.8
आयुःसत्त्वबलारोग्यसुखप्रीतिविवर्धनाः ।
रस्याः स्निग्धाः स्थिरा हृद्या आहाराः सात्त्विकप्रियाः ॥ १७.८ ॥
ఆయువు, సత్త్వం, బలం, ఆరోగ్యం, సుఖం, ప్రీతిని పెంచేవి, రసవంతమైనవి, స్నిగ్ధమైనవి, స్థిరమైనవి, హృదయానికి ఇంపైనవి అయిన ఆహారాలు సాత్త్వికులకు ప్రియమైనవి.
17.9
कट्वम्ललवणात्युष्णतीक्ष्णरूक्षविदाहिनः ।
आहारा राजसस्येष्टा दुःखशोकामयप्रदाः ॥ १७.९ ॥
చేదు, పులుపు, ఉప్పు, అతి వేడి, ఘాటు, పొడి, మంట కలిగించే ఆహారాలు రాజసునికి ఇష్టమైనవి; అవి దుఃఖాన్ని, శోకాన్ని, రోగాన్ని కలిగిస్తాయి.
17.10
यातयामं गतरसं पूति पर्युषितं च यत् ।
उच्छिष्टमपि चामेध्यं भोजनं तामसप्रियम् ॥ १७.१० ॥
చాలా సేపు నిల్వ ఉన్నది, రుచి పోయినది, దుర్వాసన గలది, పాచిపోయినది, ఎంగిలిది, అపవిత్రమైనది అయిన భోజనం తామసునికి ప్రియమైనది.
17.11
अफलाकाङ्क्षिभिर्यज्ञो विधिदृष्टो य इज्यते ।
यष्टव्यमेवेति मनः समाधाय स सात्त्विकः ॥ १७.११ ॥
ఫలాన్ని కోరనివారు, "ఇది చేయవలసినదే" అని మనస్సును నిలిపి, విధి ప్రకారం చేసే యజ్ఞం సాత్త్వికమైనది.
17.12
अभिसंधाय तु फलं दम्भार्थमपि चैव यत् ।
इज्यते भरतश्रेष्ठ तं यज्ञं विद्धि राजसम् ॥ १७.१२ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, ఫలాన్ని ఉద్దేశించి గానీ, దంభం కోసం గానీ చేసే యజ్ఞాన్ని రాజసమైనదిగా తెలుసుకో.
17.13
विधिहीनमसृष्टान्नं मन्त्रहीनमदक्षिणम् ।
श्रद्धाविरहितं यज्ञं तामसं परिचक्षते ॥ १७.१३ ॥
శాస్త్రవిధి లేనిది, అన్నదానం లేనిది, మంత్రాలు లేనిది, దక్షిణ లేనిది, శ్రద్ధ లేనిది అయిన యజ్ఞాన్ని తామసమని చెబుతారు.
17.14
देवद्विजगुरुप्राज्ञपूजनं शौचमार्जवम् ।
ब्रह्मचर्यमहिंसा च शारीरं तप उच्यते ॥ १७.१४ ॥
దేవతలను, ద్విజులను, గురువులను, జ్ఞానులను పూజించడం, శుచిత్వం, సరళత, బ్రహ్మచర్యం, అహింస — ఇది శారీరక తపస్సు అని చెప్పబడుతుంది.
17.15
अनुद्वेगकरं वाक्यं सत्यं प्रियहितं च यत् ।
स्वाध्यायाभ्यसनं चैव वाङ्मयं तप उच्यते ॥ १७.१५ ॥
కలత కలిగించని, సత్యమైన, ప్రియమైన, హితకరమైన మాట, స్వాధ్యాయ అభ్యాసం — ఇది వాచిక తపస్సు అని చెప్పబడుతుంది.
17.16
मनःप्रसादः सौम्यत्वं मौनमात्मविनिग्रहः ।
भावसंशुद्धिरित्येतत्तपो मानसमुच्यते ॥ १७.१६ ॥
మనఃప్రసన్నత, సౌమ్యత, మౌనం, ఆత్మనిగ్రహం, భావశుద్ధి — ఇది మానసిక తపస్సు అని చెప్పబడుతుంది.
17.17
श्रद्धया परया तप्तं तपस्तत्ति्रविधं नरैः ।
अफलाकाङ्क्षिभिर्युक्तैः सात्त्विकं परिचक्षते ॥ १७.१७ ॥
ఫలాపేక్ష లేని, యుక్తులైన మనుష్యులు పరమ శ్రద్ధతో ఆచరించే ఈ మూడు విధాల తపస్సును సాత్త్వికమని చెబుతారు.
17.18
सत्कारमानपूजार्थं तपो दम्भेन चैव यत् ।
क्रियते तदिह प्रोक्तं राजसं चलमध्रुवम् ॥ १७.१८ ॥
సత్కారం, గౌరవం, పూజల కోసం, దంభంతో చేసే తపస్సు ఇక్కడ రాజసమని చెప్పబడింది; అది చంచలమైనది, అస్థిరమైనది.
17.19
मूढग्राहेणात्मनो यत्पीडया क्रियते तपः ।
परस्योत्सादनार्थं वा तत्तामसमुदाहृतम् ॥ १७.१९ ॥
మూఢమైన పట్టుదలతో తనను తాను పీడించుకుంటూ గానీ, ఇతరులను నాశనం చేయడానికి గానీ చేసే తపస్సు తామసమని చెప్పబడింది.
17.20
दातव्यमिति यद्दानं दीयतेऽनुपकारिणे ।
देशे काले च पात्रे च तद्दानं सात्त्विकं स्मृतम् ॥ १७.२० ॥
"ఇవ్వవలసినదే" అనే భావంతో, తగిన దేశకాలాలలో, యోగ్యుడైన, ప్రత్యుపకారం చేయనివానికి ఇచ్చే దానం సాత్వికమని భావించబడుతుంది.
17.21
यत्तु प्रत्युपकारार्थं फलमुद्दिश्य वा पुनः ।
दीयते च परिक्लिष्टं तद्दानं राजसं स्मृतम् ॥ १७.२१ ॥
కానీ ప్రత్యుపకారం కోసం గానీ, ఫలాన్ని ఉద్దేశించి గానీ, అయిష్టంగా ఇచ్చే దానం రాజసమని భావించబడుతుంది.
17.22
अदेशकाले यद्दानमपात्रेभ्यश्च दीयते ।
असत्कृतमवज्ञातं तत्तामसमुदाहृतम् ॥ १७.२२ ॥
తగని దేశకాలాలలో, అయోగ్యులకు, సత్కారం లేకుండా, అవమానంతో ఇచ్చే దానం తామసమని చెప్పబడింది.
17.23
तत्सदिति निर्देशो ब्रह्मणस्त्रिविधः स्मृतः ।
ब्राह्मणास्तेन वेदाश्च यज्ञाश्च विहिताः पुरा ॥ १७.२३ ॥
"ఓం తత్ సత్" అనేది బ్రహ్మము యొక్క మూడు విధాల నిర్దేశమని చెప్పబడింది. దానిచేతనే పూర్వం బ్రాహ్మణులు, వేదాలు, యజ్ఞాలు విధించబడ్డాయి.
17.24
तस्मादोमित्युदाहृत्य यज्ञदानतपःक्रियाः ।
प्रवर्तन्ते विधानोक्ताः सततं ब्रह्मवादिनाम् ॥ १७.२४ ॥
అందువల్ల బ్రహ్మవాదులు విధిప్రకారం చెప్పబడిన యజ్ఞ, దాన, తపః క్రియలను ఎల్లప్పుడూ "ఓం" అని ఉచ్చరించి ప్రారంభిస్తారు.
17.25
तदित्यनभिसन्धाय फलं यज्ञतपःक्रियाः ।
दानक्रियाश्च विविधाः क्रियन्ते मोक्षकाङ्क्षि ॥ १७.२५ ॥
'తత్' అని పలికి, ఫలాన్ని ఆశించకుండా, మోక్షాన్ని కోరేవారు యజ్ఞ, తపో, దాన రూపమైన వివిధ క్రియలను చేస్తారు.
17.26
सद्भावे साधुभावे च सदित्येतत्प्रयुज्यते ।
प्रशस्ते कर्मणि तथा सच्छब्दः पार्थ युज्यते ॥ १७.२६ ॥
'సత్' అనే పదం సద్భావం అనే అర్థంలోనూ, సాధుభావం అనే అర్థంలోనూ ప్రయోగించబడుతుంది; అలాగే పార్థా, ప్రశస్తమైన కర్మకు కూడా 'సత్' శబ్దం వాడబడుతుంది.
17.27
यज्ञे तपसि दाने च स्थितिः सदिति चोच्यते ।
कर्म चैव तदर्थीयं सदित्येवाभिधीयते ॥ १७.२७ ॥
యజ్ఞం, తపస్సు, దానాలలో నిలకడ కూడా 'సత్' అని చెప్పబడుతుంది; వాటి కోసం చేసే కర్మ కూడా 'సత్' అనే పిలువబడుతుంది.
17.28
अश्रद्धया हुतं दत्तं तपस्तप्तं कृतं च यत् ।
असदित्युच्यते पार्थ न च तत्प्रेत्य नो इह ॥ १७.२८ ॥
పార్థా, శ్రద్ధ లేకుండా చేసిన హోమం, ఇచ్చిన దానం, చేసిన తపస్సు, మరి ఏ కర్మయినా 'అసత్' అని చెప్పబడుతుంది; అది మరణానంతరం గానీ ఇక్కడ గానీ ప్రయోజనం కాదు.