Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 8.92

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

8.92.1

पान्त॒मा वो॒ अन्ध॑स॒ इन्द्र॑म॒भि प्र गा॑यत ।
वि॒श्वा॒साहं॑ श॒तक्र॑तुं॒ मंहि॑ष्ठं चर्षणी॒नाम् ॥

सोमरस पिणाऱ्या इंद्राकडे गा; जो सर्वांना जिंकणारा, शंभर शक्तींचा आणि मानवांमध्ये सर्वात महान आहे.

8.92.2

पु॒रु॒हू॒तं पु॑रुष्टु॒तं गा॑था॒न्यं॑ सन॑श्रुतम् ।
इन्द्र॒ इति॑ ब्रवीतन ॥

पुष्कळांनी आवाहिलेल्या, पुष्कळांनी स्तविलेल्या, गीतांस योग्य, प्राचीन काळापासून ऐकलेल्या त्यांना 'इंद्र' असे म्हणा.

8.92.3

इन्द्र॒ इन्नो॑ म॒हानां॑ दा॒ता वाजा॑नां नृ॒तुः ।
म॒हाँ अ॑भि॒ज्ञ्वा य॑मत् ॥

इंद्रच आमच्या महान लोकांना आणि बलांना दाता व नेता आहे; महान इंद्राने आपल्या हातात लगाम धरावी.

8.92.4

अपा॑दु शि॒प्र्यन्ध॑सः सु॒दक्ष॑स्य प्रहो॒षिणः॑ ।
इन्दो॒रिन्द्रो॒ यवा॑शिरः ॥

सुदक्ष आणि सोम ओतणाऱ्याचा सोमरस पिऊन, वेगवान इंद्राने यवाकार शिर असलेले पात्र प्यायले.

8.92.5

तं व॒भि प्रार्च॑त॒ इन्द्रं॒ सोम॑स्य पी॒तये॑ ।
तदिद्ध्य॑स्य॒ वर्ध॑नम् ॥

सोमपानासाठी त्या इंद्राचीच स्तुती करा; तीच त्याची वाढ आहे.

8.92.6

अ॒स्य पी॒त्वा मदा॑नां दे॒वो दे॒वस्यौज॑सा ।
विश्वा॒भि भुव॑ना भुवत् ॥

या मादक सोमरसांचे प्राशन करून देव, देवाच्या बलाने सर्व भुवनांचा स्वामी झाला.

8.92.7

त्यमु॑ वः सत्रा॒साहं॒ विश्वा॑सु गी॒र्ष्वाय॑तम् ।
आ च्या॑वयस्यू॒तये॑ ॥

सर्वांना एकाच वेळी जिंकणारा तो इन्द्र तुमच्या सर्व स्तुतींमध्ये स्थित आहे. आमच्या रक्षणासाठी तो येथे येवो.

8.92.8

यु॒ध्मं सन्त॑मन॒र्वाणं॑ सोम॒पामन॑पच्युतम् ।
नर॑मवा॒र्यक्र॑तुम् ॥

युद्धप्रिय, अतुलनीय, सोमपान करणारा, सोमापासून कधीही न ढळणारा, वीर, अबाधित संकल्प असलेला त्या इन्द्राची स्तुती करा.

8.92.9

शिक्षा॑ ण इन्द्र रा॒य~आ पु॒रु वि॒द्वाँ ऋ॑चीषम ।
अवा॑ नः॒ पार्ये॒ धने॑ ॥

हे इन्द्रा, आम्हाला भरपूर धनाचा मार्ग शिकव. हे ऋचांनी समृद्ध, सर्व जाणणाऱ्या, आम्हाला पलीकडच्या धनात रक्षण कर.

8.92.10

अत॑श्चिदिन्द्र ण॒ उपा या॑हि श॒तवा॑जया ।
इ॒षा स॒हस्र॑वाजया ॥

म्हणून, हे इन्द्रा, आमच्याकडे ये—शंभर बक्षिसांसह, उत्साहासह, हजारो बक्षिसांसह.

8.92.11

अया॑म॒ धीव॑तो॒ धियोऽर्व॑द्भिः शक्र गोदरे ।
जये॑म पृ॒त्सु व॑ज्रिवः ॥

धीमानाच्या विचारांपर्यंत घोड्यांसह आम्ही पोहोचू. हे शक्तिमान, गोठ्यात. लढायांमध्ये आम्ही जिंकू, हे वज्रधारी.

8.92.12

व॒यमु॑ त्वा शतक्रतो॒ गावो॒ न यव॑से॒ष्वा ।
उ॒क्थेषु॑ रणयामसि ॥

आम्ही तुला, हे शतकर्मा, कुरणात गायी आनंदतात तसे आनंदित करतो—स्तोत्रांमध्ये तुला आनंदित करतो.

8.92.13

विश्वा॒ हि म॑र्त्यत्व॒नानु॑का॒मा श॑तक्रतो ।
अग॑न्म वज्रिन्ना॒शसः॑ ॥

हे शतक्रतू, हे वज्रधारी, मर्त्य स्वभावाने आम्ही सर्व इच्छांसह आपल्याकडे आलो आहोत.

8.92.14

त्वे सु पु॑त्र शव॒सोऽवृ॑त्र॒न्काम॑कातयः ।
न त्वामि॒न्द्राति॑ रिच्यते ॥

हे पुत्रा, तुझ्या सामर्थ्याने इच्छा पूर्ण करणाऱ्या स्तुती तुला वेढून राहिल्या आहेत; हे इंद्रा, कोणीही तुला ओलांडू शकत नाही.

8.92.15

स नो॑ वृष॒न्त्सनि॑ष्ठया॒ सं घो॒रया॑ द्रवि॒त्न्वा ।
धि॒यावि॑ड्ढि॒ पुरं॑ध्या ॥

हे वृषन्, तो आम्हाला मैत्रीने, भयंकर वेगाने आणि विचाराने परिपूर्ण करो; पुरंधी बुद्धीने आम्हाला साहाय्य कर.

8.92.16

यस्ते॑ नू॒नं श॑तक्रत॒विन्द्र॑ द्यु॒म्नित॑मो॒ मदः॑ ।
तेन॑ नू॒नं मदे॑ मदेः ॥

हे शतक्रतू, हे इंद्रा, आपल्या सर्वात तेजस्वी मदानेच आपण मदात आनंदित व्हा.

8.92.17

यस्ते॑ चि॒त्रश्र॑वस्तमो॒ य इ॑न्द्र वृत्र॒हन्त॑मः ।
य ओ॑जो॒दात॑मो॒ मदः॑ ॥

आपला सर्वात तेजस्वी कीर्तीचा मद, हे इंद्रा, वृत्राचा सर्वाधिक संहार करणारा मद, सर्वाधिक ओज देणारा मद.

8.92.18

वि॒द्मा हि यस्ते॑ अद्रिव॒स्त्वाद॑त्तः सत्य सोमपाः ।
विश्वा॑सु दस्म कृ॒ष्टिषु॑ ॥

हे अद्रिवन्, आपण ज्याला दिले तो कोण हे आम्हाला निश्चित ठाऊक आहे; हे सत्या, हे सोमपायी, हे दस्मा, सर्व संघर्षांत (आपण आमच्यासोबत असा).

8.92.19

इन्द्रा॑य॒ मद्व॑ने सु॒तं परि॑ ष्टोभन्तु नो॒ गिरः॑ ।
अ॒र्कम॑र्चन्तु का॒रवः॑ ॥

उल्हासदायक सोम पिळल्यानंतर इंद्रासाठी आमची स्तुती त्याच्याभोवती उमटो. कवींनी स्तुतिगीत गावे.

8.92.20

यस्मि॒न्विश्वा॒ अधि॒ श्रियो॒ रण॑न्ति स॒प्त सं॒सदः॑ ।
इन्द्रं॑ सु॒ते ह॑वामहे ॥

ज्याच्यामध्ये सर्व समृद्धी व सात सभा आश्रित आहेत, त्या इंद्राला सोम पिळल्यावर आम्ही आवाहन करतो.

8.92.21

त्रिक॑द्रुकेषु॒ चेत॑नं दे॒वासो॑ य॒ज्ञम॑त्नत ।
तमिद्व॑र्धन्तु नो॒ गिरः॑ ॥

त्रिकद्रुकांमध्ये देवांनी चेतना आणि यज्ञ विस्तारला. तेच आमची स्तुती वाढवो.

8.92.22

आ त्वा॑ विश॒न्त्विन्द॑वः समु॒द्रमि॑व॒ सिन्ध॑वः ।
न त्वामि॒न्द्राति॑ रिच्यते ॥

सोमबिंदू नद्या समुद्रात शिरतात तसे तुझ्यात शिरोत. हे इंद्रा, तुला कोणीही मागे टाकू शकत नाही.

8.92.23

वि॒व्यक्थ॑ महि॒ना वृ॑षन्भ॒क्षं सोम॑स्य जागृवे ।
य इ॑न्द्र ज॒ठरे॑षु ते ॥

हे वृषभा, तुझ्या महिमेने तू सोमाचा भाग प्रकट केलास. हे जागरूक इंद्रा, तुझ्या उदरात जे आहे ते तेच.

8.92.24

अरं॑ त इन्द्र कु॒क्षये॒ सोमो॑ भवतु वृत्रहन् ।
अरं॒ धाम॑भ्य॒ इन्द॑वः ॥

हे इंद्रा, तुझ्या उदरासाठी सोम पुरेसा होवो. हे वृत्रहंता, सोमबिंदू तुझ्या धामांसाठी पुरेसे होवोत.

8.92.25

अर॒मश्वा॑य गायति श्रु॒तक॑क्षो॒ अरं॒ गवे॑ ।
अर॒मिन्द्र॑स्य॒ धाम्ने॑ ॥

श्रुतकक्ष घोड्यासाठी पुरेसे गातो, गायीसाठी पुरेसे गातो, आणि इंद्राच्या निवासासाठी पुरेसे गातो.

8.92.26

अरं॒ हि ष्म॑ सु॒तेषु॑ णः॒ सोमे॑ष्विन्द्र॒ भूष॑सि ।
अरं॑ ते शक्र दा॒वने॑ ॥

इंद्रा, सोम-अभिषवांमध्ये तूच आमच्यासाठी पुरेसा आहेस; शक्रा, तुझे दानही पुरेसे आहे.

8.92.27

प॒रा॒कात्ता॑च्चिदद्रिव॒स्त्वां न॑क्षन्त नो॒ गिरः॑ ।
अरं॑ गमाम ते व॒यम् ॥

दूरूनही, अद्रिवन्, आमची स्तोत्रे तुझ्यापर्यंत पोहोचली आहेत; आम्ही तुझ्याकडे पुरेसे येऊ.

8.92.28

ए॒वा ह्यसि॑ वीर॒युरे॒वा शूर॑ उ॒त स्थि॒रः ।
ए॒वा ते॒ राध्यं॒ मनः॑ ॥

अशाप्रकारे तू वीरांची इच्छा करणारा आहेस; अशाप्रकारे तू शूर आणि स्थिर आहेस; अशाप्रकारे तुझे मन उपभोगण्यायोग्य आहे.

8.92.29

ए॒वा रा॒तिस्तु॑वीमघ॒ विश्वे॑भिर्धायि धा॒तृभिः॑ ।
अधा॑ चिदिन्द्र मे॒ सचा॑ ॥

अशाप्रकारे तुझे दान, हे बहुबली, सर्व दात्यांनी स्थापित केले आहे; म्हणून इंद्रा, माझ्यासोबत राहा.

8.92.30

मो षु ब्र॒ह्मेव॑ तन्द्र॒युर्भुवो॑ वाजानां पते ।
मत्स्वा॑ सु॒तस्य॒ गोम॑तः ॥

हे वाजांच्या स्वामी, ब्राह्मणासारखा थकू नकोस; पिळलेल्या सोमाने आणि गोधनाने चांगला आनंदित हो.

8.92.31

मा न॑ इन्द्रा॒भ्या॑दिशः॒ सूरो॑ अ॒क्तुष्वा य॑मन् ।
त्वा यु॒जा व॑नेम॒ तत् ॥

हे इंद्रा, रात्री आणि सूर्याच्या दिशांमध्ये आम्हांला अडवू नकोस. तुझ्या जोडलेल्या साहाय्याने आम्ही ते मिळवू.

8.92.32

त्वयेदि॑न्द्र यु॒जा व॒यं प्रति॑ ब्रुवीमहि॒ स्पृधः॑ ।
त्वम॒स्माकं॒ तव॑ स्मसि ॥

हे इंद्रा, तुझ्या जोडलेल्या साहाय्याने आम्ही शत्रूंना प्रत्युत्तर देऊ. तू आमचा आहेस, आम्ही तुझे आहोत.

8.92.33

त्वामिद्धि त्वा॒यवो॑ अनु॒नोनु॑वत॒श्चरा॑न् ।
सखा॑य इन्द्र का॒रवः॑ ॥

हे इंद्रा, तुलाच तुझे अभिलाषी, इकडे-तिकडे फिरणारे मित्र आणि स्तोते इच्छितात.