ऋग्वेद · सूक्त 9.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.62.1
ए॒ते अ॑सृग्र॒मिन्द॑वस्ति॒रः प॒वित्र॑मा॒शवः॑ ।
विश्वा॑न्य॒भि सौभ॑गा ॥
हे इंदु-बिंदू वेगाने गाळणीतून वाहिले आहेत; सर्व सौभाग्याकडे ते चालले आहेत.
9.62.2
वि॒घ्नन्तो॑ दुरि॒ता पु॒रु सु॒गा तो॒काय॑ वा॒जिनः॑ ।
तना॑ कृ॒ण्वन्तो॒ अर्व॑ते ॥
बलवान सोम अनेक कठीण मार्ग सुगम करत, संततीसाठी आणि धावणाऱ्या घोड्यासाठी आपल्या सामर्थ्याने मार्ग तयार करतात.
9.62.3
कृ॒ण्वन्तो॒ वरि॑वो॒ गवे॑ अ॒भ्य॑र्षन्ति सुष्टु॒तिम् ।
इळा॑म॒स्मभ्यं॑ सं॒यत॑म् ॥
गाईसाठी धन निर्माण करत ते उत्तम स्तुतीकडे धावतात; इळा देवी आम्हांस संयोग देवो.
9.62.4
असा॑व्य॒ंशुर्मदा॑या॒प्सु दक्षो॑ गिरि॒ष्ठाः ।
श्ये॒नो न योनि॒मास॑दत् ॥
डोंगरावर राहणारा बलवान सोमबिंदू मदासाठी पाण्यात सोडला गेला; बाजाप्रमाणे आपल्या आसनावर बसला.
9.62.5
शु॒भ्रमन्धो॑ दे॒ववा॑तम॒प्सु धू॒तो नृभिः॑ सु॒तः ।
स्वद॑न्ति॒ गावः॒ पयो॑भिः ॥
पाण्यात हलवलेला, माणसांनी पिळलेला, देवांना प्रिय असा तेजस्वी रस गाई दुधासह चाखतात.
9.62.6
आदी॒मश्वं॒ न हेता॒रोऽशू॑शुभन्न॒मृता॑य ।
मध्वो॒ रसं॑ सध॒मादे॑ ॥
तेव्हा पुरोहितांनी घोड्याप्रमाणे अमरत्वासाठी त्याला सजवले; सधमाद उत्सवात मधुर रसाला.
9.62.7
यास्ते॒ धारा॑ मधु॒श्चुतोऽसृ॑ग्रमिन्द ऊ॒तये॑ ।
ताभिः॑ प॒वित्र॒मास॑दः ॥
हे इंदू (सोमा), तुझ्या मधुस्रावी धारा संरक्षणासाठी सोडल्या गेल्या; त्या धारांसह तू पवित्र गाळणीत बसतोस.
9.62.8
सो अ॒र्षेन्द्रा॑य पी॒तये॑ ति॒रो रोमा॑ण्य॒व्यया॑ ।
सीद॒न्योना॒ वने॒ष्वा ॥
तो (सोमा) इंद्राच्या पानासाठी वाहो; अक्षय अशा आपल्या केसांमधून झिरपो; तो वनांतील आसनावर बसो.
9.62.9
त्वमि॑न्दो॒ परि॑ स्रव॒ स्वादि॑ष्ठो॒ अङ्गि॑रोभ्यः ।
व॒रि॒वो॒विद्घृ॒तं पयः॑ ॥
हे इंदू (सोमा), तू अत्यंत गोड होऊन अंगिरसांसाठी चहूकडे वाहा; धन देणारा होऊन तूप व दूध वर्षाव कर.
9.62.10
अ॒यं विच॑र्षणिर्हि॒तः पव॑मानः॒ स चे॑तति ।
हि॒न्वा॒न आप्यं॑ बृ॒हत् ॥
हा दूरदर्शी (सोमा), प्रेरित होऊन पवित्र होत जागृत राहतो; पाण्याच्या काठांवरून मोठा प्रवाह चालवीत.
9.62.11
ए॒ष वृषा॒ वृष॑व्रतः॒ पव॑मानो अशस्ति॒हा ।
कर॒द्वसू॑नि दा॒शुषे॑ ॥
हा वृषभ, वृषभ-व्रती, पवित्र होत, कृपणांचा नाश करणारा, दात्यासाठी संपत्ती निर्माण करो.
9.62.12
आ प॑वस्व सह॒स्रिणं॑ र॒यिं गोम॑न्तम॒श्विन॑म् ।
पु॒रु॒श्च॒न्द्रं पु॑रु॒स्पृह॑म् ॥
वाहा — सहस्रयुक्त, गोयुक्त, अश्वयुक्त, अत्यंत प्रशंसित, बहुविध संपत्तीकडे.
9.62.13
ए॒ष स्य परि॑ षिच्यते मर्मृ॒ज्यमा॑न आ॒युभिः॑ ।
उ॒रु॒गा॒यः क॒विक्र॑तुः ॥
तोच सोम बोटांनी शुद्ध केला जात असताना सर्वत्र ओतला जात आहे; तो व्यापकपणे स्तुत, कवींच्या संकल्पाचा आहे.
9.62.14
स॒हस्रो॑तिः श॒ताम॑घो वि॒मानो॒ रज॑सः क॒विः ।
इन्द्रा॑य पवते॒ मदः॑ ॥
सहस्र प्रकारची मदत करणारा, शंभर धनांचा, अंतराळाचा निर्माता, कवी असा सोम इंद्रासाठी वाहतो; तो मादक रस आहे.
9.62.15
गि॒रा जा॒त इ॒ह स्तु॒त इन्दु॒रिन्द्रा॑य धीयते ।
विर्योना॑ वस॒तावि॑व ॥
स्तुतीने जन्मलेला, येथे स्तुत झालेला सोमबिंदू इंद्रासाठी ठेवला जातो; घरात स्थिर होणाऱ्या माणसाप्रमाणे.
9.62.16
पव॑मानः सु॒तो नृभिः॒ सोमो॒ वाज॑मिवासरत् ।
च॒मूषु॒ शक्म॑ना॒सद॑म् ॥
माणसांनी पिळलेला व शुद्ध होणारा सोम, जणू बलासाठी, कलशांमध्ये आपल्या शक्तीने आपल्या आसनाकडे धावतो.
9.62.17
तं त्रि॑पृ॒ष्ठे त्रि॑वन्धु॒रे रथे॑ युञ्जन्ति॒ यात॑वे ।
ऋषी॑णां स॒प्त धी॒तिभिः॑ ॥
त्याला तीन पाठी आणि तीन आधार असलेल्या रथात, प्रवासासाठी, ऋषींच्या सात धींनी जुंपतात.
9.62.18
तं सो॑तारो धन॒स्पृत॑मा॒शुं वाजा॑य॒ यात॑वे ।
हरिं॑ हिनोत वा॒जिन॑म् ॥
हे सोम पिळणाऱ्यांनो, धनाचे रक्षक, वेगवान अशा त्याला बल व प्रवासासाठी पाठवा; हिरव्या, बलवान त्याला चालवा.
9.62.19
आ॒वि॒शन्क॒लशं॑ सु॒तो विश्वा॒ अर्ष॑न्न॒भि श्रियः॑ ।
शूरो॒ न गोषु॑ तिष्ठति ॥
कलशात प्रवेश करणारा, पिळला गेलेला सोम सर्व वैभवांकडे वाहतो; वीराप्रमाणे तो गाईंमध्ये उभा राहतो.
9.62.20
आ त॑ इन्दो॒ मदा॑य॒ कं पयो॑ दुहन्त्या॒यवः॑ ।
दे॒वा दे॒वेभ्यो॒ मधु॑ ॥
हे इंदो, तुझ्या आनंदासाठी भक्त दूध काढतात; देवांसाठी देव मधु देतात.
9.62.21
आ नः॒ सोमं॑ प॒वित्र॒~आ सृ॒जता॒ मधु॑मत्तमम् ।
दे॒वेभ्यो॑ देव॒श्रुत्त॑मम् ॥
आमच्यासाठी, अत्यंत गोड सोमाला गाळणीत सोडा; देवांसाठी, देवांना सर्वाधिक ऐकणाऱ्याला.
9.62.22
ए॒ते सोमा॑ असृक्षत गृणा॒नाः श्रव॑से म॒हे ।
म॒दिन्त॑मस्य॒ धार॑या ॥
हे सोम, स्तुती करीत, महान कीर्तीसाठी सोडले गेले; अत्यंत आनंददायक सोमाच्या धारेने.
9.62.23
अ॒भि गव्या॑नि वी॒तये॑ नृ॒म्णा पु॑ना॒नो अ॑र्षसि ।
स॒नद्वा॑जः॒ परि॑ स्रव ॥
गाई आणि धन मिळविण्यासाठी तू वाहतोस, पवित्र होत; हे जयधन आणणाऱ्या, सभोवती वाहा.
9.62.24
उ॒त नो॒ गोम॑ती॒रिषो॒ विश्वा॑ अर्ष परि॒ष्टुभः॑ ।
गृ॒णा॒नो ज॒मद॑ग्निना ॥
आणि आमच्यासाठी गोधनसमृद्ध सर्व पोषक रस परिष्टुप छंदाने सोडा; जमदग्नीसह स्तुती करीत.
9.62.25
पव॑स्व वा॒चो अ॑ग्रि॒यः सोम॑ चि॒त्राभि॑रू॒तिभिः॑ ।
अ॒भि विश्वा॑नि॒ काव्या॑ ॥
हे सोमा, वाणीत अग्रेसर, तुझ्या तेजस्वी साहाय्यासह वाहात ये; सर्व काव्यरचनांकडे वाहात ये.
9.62.26
त्वं स॑मु॒द्रिया॑ अ॒पोऽग्रि॒यो वाच॑ ई॒रय॑न् ।
पव॑स्व विश्वमेजय ॥
तू, वाणीला प्रेरणा देणारा अग्रेसर, समुद्रीय जलांना प्रेरित करीत वाहात ये; हे सर्वजेत्या, वाहात ये.
9.62.27
तुभ्ये॒मा भुव॑ना कवे महि॒म्ने सो॑म तस्थिरे ।
तुभ्य॑मर्षन्ति॒ सिन्ध॑वः ॥
हे कवी, ही भुवने तुझ्या महिम्यासाठी स्थिर उभी राहिली; हे सोमा, तुझ्यासाठी नद्या धावतात.
9.62.28
प्र ते॑ दि॒वो न वृ॒ष्टयो॒ धारा॑ यन्त्यस॒श्चतः॑ ।
अ॒भि शु॒क्रामु॑प॒स्तिर॑म् ॥
तुझ्याकडे, आकाशातील पावसांप्रमाणे, अखंड धारा वाहतात; त्या तेजस्वी गाळणीच्या आसनाकडे जातात.
9.62.29
इन्द्रा॒येन्दुं॑ पुनीतनो॒ग्रं दक्षा॑य॒ साध॑नम् ।
ई॒शा॒नं वी॒तिरा॑धसम् ॥
इंद्रासाठी सोमबिंदू शुद्ध करा; तो उग्र, बलाचे साधन आहे; तो स्वामी, उदारतेने धन देणारा आहे.
9.62.30
पव॑मान ऋ॒तः क॒विः सोमः॑ प॒वित्र॒मास॑दत् ।
दध॑त्स्तो॒त्रे सु॒वीर्य॑म् ॥
वाहत पवित्र होणारा, ऋताचा कवी सोम गाळणीवर बसला; स्तोत्र करणाऱ्याला उत्तम वीर्य देत.