Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 9.62

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

9.62.1

ए॒ते अ॑सृग्र॒मिन्द॑वस्ति॒रः प॒वित्र॑मा॒शवः॑ ।
विश्वा॑न्य॒भि सौभ॑गा ॥

ਇਹ ਇੰਦੂ-ਬੂੰਦਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਛਾਣਨੀ ਰਾਹੀਂ ਵਹਿ ਤੁਰੀਆਂ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਸੁਭਾਗਾਂ ਵੱਲ ਉਹ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ।

9.62.2

वि॒घ्नन्तो॑ दुरि॒ता पु॒रु सु॒गा तो॒काय॑ वा॒जिनः॑ ।
तना॑ कृ॒ण्वन्तो॒ अर्व॑ते ॥

ਬਲਵਾਨ ਸੋਮ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਔਖੇ ਰਾਹ ਸੌਖੇ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਸੰਤਾਨ ਲਈ ਅਤੇ ਦੌੜਦੇ ਘੋੜੇ ਲਈ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਰਾਹ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।

9.62.3

कृ॒ण्वन्तो॒ वरि॑वो॒ गवे॑ अ॒भ्य॑र्षन्ति सुष्टु॒तिम् ।
इळा॑म॒स्मभ्यं॑ सं॒यत॑म् ॥

ਗਊ ਲਈ ਧਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਚੰਗੀ ਉਸਤਤ ਵੱਲ ਦੌੜਦੇ ਹਨ; ਇਲਾ ਦੇਵੀ ਸਾਨੂੰ ਮੇਲ ਦੇਵੇ।

9.62.4

असा॑व्य॒ंशुर्मदा॑या॒प्सु दक्षो॑ गिरि॒ष्ठाः ।
श्ये॒नो न योनि॒मास॑दत् ॥

ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੀ ਬਲਵਾਨ ਸੋਮ-ਬੂੰਦ ਮਸਤੀ ਲਈ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਛੱਡੀ ਗਈ; ਬਾਜ਼ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਟਿਕਾਣੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਈ।

9.62.5

शु॒भ्रमन्धो॑ दे॒ववा॑तम॒प्सु धू॒तो नृभिः॑ सु॒तः ।
स्वद॑न्ति॒ गावः॒ पयो॑भिः ॥

ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹਿਲਾਇਆ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿਚੋੜਿਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਚਮਕੀਲਾ ਰਸ ਗਾਵਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਚੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।

9.62.6

आदी॒मश्वं॒ न हेता॒रोऽशू॑शुभन्न॒मृता॑य ।
मध्वो॒ रसं॑ सध॒मादे॑ ॥

ਫਿਰ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੇ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਅਮਰਤਾ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆ; ਸਧਮਾਦ ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਮਧੂ-ਰਸ ਨੂੰ।

9.62.7

यास्ते॒ धारा॑ मधु॒श्चुतोऽसृ॑ग्रमिन्द ऊ॒तये॑ ।
ताभिः॑ प॒वित्र॒मास॑दः ॥

ਹੇ ਇੰਦੂ (ਸੋਮ), ਤੇਰੀਆਂ ਸ਼ਹਿਦ ਚੋਂਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਛੱਡੀਆਂ ਗਈਆਂ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਛਾਨਣੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠਦਾ ਹੈਂ।

9.62.8

सो अ॒र्षेन्द्रा॑य पी॒तये॑ ति॒रो रोमा॑ण्य॒व्यया॑ ।
सीद॒न्योना॒ वने॒ष्वा ॥

ਉਹ (ਸੋਮ) ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੀਣ ਲਈ ਵਗੇ; ਅਟੱਲ ਆਪਣੇ ਰੋਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੋਵੇ; ਉਹ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ।

9.62.9

त्वमि॑न्दो॒ परि॑ स्रव॒ स्वादि॑ष्ठो॒ अङ्गि॑रोभ्यः ।
व॒रि॒वो॒विद्घृ॒तं पयः॑ ॥

ਹੇ ਇੰਦੂ (ਸੋਮ), ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਿੱਠਾ ਹੋ ਕੇ ਅੰਗਿਰਸਾਂ ਲਈ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਵਹਿ; ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਕੇ ਘਿਓ ਤੇ ਦੁੱਧ ਵਰਖਾ ਕਰ।

9.62.10

अ॒यं विच॑र्षणिर्हि॒तः पव॑मानः॒ स चे॑तति ।
हि॒न्वा॒न आप्यं॑ बृ॒हत् ॥

ਇਹ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ (ਸੋਮ), ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਪਾਣੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਧਾਰ ਚਲਾਉਂਦਾ।

9.62.11

ए॒ष वृषा॒ वृष॑व्रतः॒ पव॑मानो अशस्ति॒हा ।
कर॒द्वसू॑नि दा॒शुषे॑ ॥

ਇਹ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਵ੍ਰਤੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ, ਕੰਜੂਸਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ਕ, ਦਾਤਾ ਲਈ ਧਨ ਪੈਦਾ ਕਰੇ।

9.62.12

आ प॑वस्व सह॒स्रिणं॑ र॒यिं गोम॑न्तम॒श्विन॑म् ।
पु॒रु॒श्च॒न्द्रं पु॑रु॒स्पृह॑म् ॥

ਵਹਿ ਆ — ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਗਾਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਬਹੁਤ ਸਲਾਹੀ ਗਈ, ਅਨੇਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਦੌਲਤ ਵੱਲ।

9.62.13

ए॒ष स्य परि॑ षिच्यते मर्मृ॒ज्यमा॑न आ॒युभिः॑ ।
उ॒रु॒गा॒यः क॒विक्र॑तुः ॥

ਉਹ ਸੋਮ ਉਂਗਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਵਹਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਉਹ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸਤਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਵਾਲਾ ਹੈ।

9.62.14

स॒हस्रो॑तिः श॒ताम॑घो वि॒मानो॒ रज॑सः क॒विः ।
इन्द्रा॑य पवते॒ मदः॑ ॥

ਹਜ਼ਾਰ ਸਹਾਇਤਾਵਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੌ ਧਨਾਂ ਵਾਲਾ, ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਦਾ ਰਚਣ ਵਾਲਾ, ਕਵੀ ਸੋਮ ਇੰਦਰ ਲਈ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਨਸ਼ੀਲਾ ਰਸ ਹੈ।

9.62.15

गि॒रा जा॒त इ॒ह स्तु॒त इन्दु॒रिन्द्रा॑य धीयते ।
विर्योना॑ वस॒तावि॑व ॥

ਸਤੁਤੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਇੱਥੇ ਉਸਤਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੋਮ-ਬਿੰਦੂ ਇੰਦਰ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ।

9.62.16

पव॑मानः सु॒तो नृभिः॒ सोमो॒ वाज॑मिवासरत् ।
च॒मूषु॒ शक्म॑ना॒सद॑म् ॥

ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਚੋੜਿਆ ਗਿਆ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਸੋਮ, ਜਿਵੇਂ ਬਲ ਲਈ, ਕਲਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਸਣ ਵੱਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ।

9.62.17

तं त्रि॑पृ॒ष्ठे त्रि॑वन्धु॒रे रथे॑ युञ्जन्ति॒ यात॑वे ।
ऋषी॑णां स॒प्त धी॒तिभिः॑ ॥

ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਪਿੱਠਾਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਆਧਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਰਥ ਵਿੱਚ, ਯਾਤਰਾ ਲਈ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ।

9.62.18

तं सो॑तारो धन॒स्पृत॑मा॒शुं वाजा॑य॒ यात॑वे ।
हरिं॑ हिनोत वा॒जिन॑म् ॥

ਹੇ ਸੋਮ ਨਿਚੋੜਨ ਵਾਲਿਓ, ਧਨ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ, ਤੇਜ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਬਲ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਭੇਜੋ; ਹਰੇ, ਬਲਵਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਚਲਾਓ।

9.62.19

आ॒वि॒शन्क॒लशं॑ सु॒तो विश्वा॒ अर्ष॑न्न॒भि श्रियः॑ ।
शूरो॒ न गोषु॑ तिष्ठति ॥

ਕਲਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ, ਨਿਚੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੋਮ ਸਾਰੇ ਵੈਭਵਾਂ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਵੀਰ ਵਾਂਗ ਉਹ ਗਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

9.62.20

आ त॑ इन्दो॒ मदा॑य॒ कं पयो॑ दुहन्त्या॒यवः॑ ।
दे॒वा दे॒वेभ्यो॒ मधु॑ ॥

ਹੇ ਇੰਦੂ, ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਭਗਤ ਦੁੱਧ ਚੋਂਦੇ ਹਨ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਦੇਵਤੇ ਮਧੂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

9.62.21

आ नः॒ सोमं॑ प॒वित्र॒~आ सृ॒जता॒ मधु॑मत्तमम् ।
दे॒वेभ्यो॑ देव॒श्रुत्त॑मम् ॥

ਸਾਡੇ ਲਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਮਿੱਠੇ ਸੋਮ ਨੂੰ ਛਾਨਣੀ ਵਿੱਚ ਵਹਾਓ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ।

9.62.22

ए॒ते सोमा॑ असृक्षत गृणा॒नाः श्रव॑से म॒हे ।
म॒दिन्त॑मस्य॒ धार॑या ॥

ਇਹ ਸੋਮ, ਉਸਤਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਲਈ ਵਹਾਏ ਗਏ; ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਧਾਰ ਨਾਲ।

9.62.23

अ॒भि गव्या॑नि वी॒तये॑ नृ॒म्णा पु॑ना॒नो अ॑र्षसि ।
स॒नद्वा॑जः॒ परि॑ स्रव ॥

ਗਾਵਾਂ ਅਤੇ ਧਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਤੂੰ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ; ਹੇ ਜਿੱਤ-ਧਨ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਚੁਫੇਰੇ ਵਹਿ।

9.62.24

उ॒त नो॒ गोम॑ती॒रिषो॒ विश्वा॑ अर्ष परि॒ष्टुभः॑ ।
गृ॒णा॒नो ज॒मद॑ग्निना ॥

ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਗਊ-ਧਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਾਰੇ ਪੋਸ਼ਕ ਰਸ ਪਰਿਸ਼ਟੁਭ ਛੰਦ ਨਾਲ ਵਹਾਓ; ਜਮਦਗਨੀ ਨਾਲ ਉਸਤਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।

9.62.25

पव॑स्व वा॒चो अ॑ग्रि॒यः सोम॑ चि॒त्राभि॑रू॒तिभिः॑ ।
अ॒भि विश्वा॑नि॒ काव्या॑ ॥

ਹੇ ਸੋਮ, ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅਗਰਗਾਮੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਸਹਾਇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵਹਿ; ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾਵਾਂ ਵੱਲ ਵਹਿ।

9.62.26

त्वं स॑मु॒द्रिया॑ अ॒पोऽग्रि॒यो वाच॑ ई॒रय॑न् ।
पव॑स्व विश्वमेजय ॥

ਤੂੰ, ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨ ਵਾਲਾ ਅਗਰਗਾਮੀ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਵਹਿ; ਹੇ ਸਰਬਜੇਤਾ, ਵਹਿ।

9.62.27

तुभ्ये॒मा भुव॑ना कवे महि॒म्ने सो॑म तस्थिरे ।
तुभ्य॑मर्षन्ति॒ सिन्ध॑वः ॥

ਹੇ ਕਵੀ, ਇਹ ਭਵਨ ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਲਈ ਅਡੋਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ; ਹੇ ਸੋਮ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਨਦੀਆਂ ਦੌੜਦੀਆਂ ਹਨ।

9.62.28

प्र ते॑ दि॒वो न वृ॒ष्टयो॒ धारा॑ यन्त्यस॒श्चतः॑ ।
अ॒भि शु॒क्रामु॑प॒स्तिर॑म् ॥

ਤੇਰੇ ਵੱਲ, ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਬਰਖਾ ਵਾਂਗ, ਅਟੁੱਟ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਹ ਚਮਕਦੇ ਛਾਨਣੀ-ਆਸਨ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

9.62.29

इन्द्रा॒येन्दुं॑ पुनीतनो॒ग्रं दक्षा॑य॒ साध॑नम् ।
ई॒शा॒नं वी॒तिरा॑धसम् ॥

ਇੰਦਰ ਲਈ ਸੋਮ-ਬਿੰਦੂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰੋ; ਉਹ ਪ੍ਰਚੰਡ, ਬਲ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ; ਉਹ ਸੁਆਮੀ, ਉਦਾਰਤਾ ਨਾਲ ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

9.62.30

पव॑मान ऋ॒तः क॒विः सोमः॑ प॒वित्र॒मास॑दत् ।
दध॑त्स्तो॒त्रे सु॒वीर्य॑म् ॥

ਵਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ, ਰਿਤ ਦਾ ਕਵੀ ਸੋਮ ਛਾਨਣੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ; ਸਤੋਤਾ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਬਲ ਦਿੰਦਾ ਹੋਇਆ।