ऋग्वेद · सूक्त 9.64
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.64.1
वृषा॑ सोम द्यु॒माँ अ॑सि॒ वृषा॑ देव॒ वृष॑व्रतः ।
वृषा॒ धर्मा॑णि दधिषे ॥
हे सोमा, तू वृषभासारखा बलवान आणि तेजस्वी आहेस; हे देवा, तुझा व्रतनियम वृषभासारखा आहे. वृषभासारखा तू धर्मांना धारण करतोस.
9.64.2
वृष्ण॑स्ते॒ वृष्ण्यं॒ शवो॒ वृषा॒ वनं॒ वृषा॒ मदः॑ ।
स॒त्यं वृ॑ष॒न्वृषेद॑सि ॥
वृषभाचे वृषभत्व हेच तुझे वीर्य आणि बल आहे; तू वृषभ आहेस, तुझा मद वृषभासारखा आहे. हे वृषन्, खरोखर तू वृषभच आहेस.
9.64.3
अश्वो॒ न च॑क्रदो॒ वृषा॒ सं गा इ॑न्दो॒ समर्व॑तः ।
वि नो॑ रा॒ये दुरो॑ वृधि ॥
घोड्यासारखा तू वृषभासारखा गर्जलास; हे इंदो, गायी आणि घोडे एकत्र आमच्यासाठी वाढव. धनासाठी दारे उघड.
9.64.4
असृ॑क्षत॒ प्र वा॒जिनो॑ ग॒व्या सोमा॑सो अश्व॒या ।
शु॒क्रासो॑ वीर॒याशवः॑ ॥
गायी आणि घोड्यांसह वेगवान सोमरस वाहू लागले; ते तेजस्वी, वीरबलाने वेगवान आहेत.
9.64.5
शु॒म्भमा॑ना ऋता॒युभि॑र्मृ॒ज्यमा॑ना॒ गभ॑स्त्योः ।
पव॑न्ते॒ वारे॑ अ॒व्यये॑ ॥
ऋतप्रिय जनांनी अलंकृत होऊन, दोन्ही हातांत शुद्ध होऊन, अक्षय पात्रात आणि गाळणीत वाहून शुद्ध होतात.
9.64.6
ते विश्वा॑ दा॒शुषे॒ वसु॒ सोमा॑ दि॒व्यानि॒ पार्थि॑वा ।
पव॑न्ता॒मान्तरि॑क्ष्या ॥
ते सोमरस दात्यासाठी सर्व धन, दिव्य आणि पार्थिव वस्तू वाहू देत; अंतरिक्षातीलही वाहू देत.
9.64.7
पव॑मानस्य विश्ववि॒त्प्र ते॒ सर्गा॑ असृक्षत ।
सूर्य॑स्येव॒ न र॒श्मयः॑ ॥
हे सर्वज्ञ सोमा, पवित्र केलेल्या तुझ्या धारा सूर्याच्या किरणांप्रमाणे प्रवाहित होऊन बाहेर पडल्या आहेत.
9.64.8
के॒तुं कृ॒ण्वन्दि॒वस्परि॒ विश्वा॑ रू॒पाभ्य॑र्षसि ।
स॒मु॒द्रः सो॑म पिन्वसे ॥
हे सोमा, आकाशातून प्रकाशाची ध्वजा निर्माण करीत तू सर्व रूपांकडे वाहतोस; समुद्राप्रमाणे तू भरून उसळतोस.
9.64.9
हि॒न्वा॒नो वाच॑मिष्यसि॒ पव॑मान॒ विध॑र्मणि ।
अक्रा॑न्दे॒वो न सूर्यः॑ ॥
पवित्र होणाऱ्या सोमा, विस्तृत धर्मात वाणीला प्रेरणा देत तू पाठवतोस; देव सूर्याप्रमाणे तू धावतोस.
9.64.10
इन्दुः॑ पविष्ट॒ चेत॑नः प्रि॒यः क॑वी॒नां म॒ती ।
सृ॒जदश्वं॑ र॒थीरि॑व ॥
सोमरसा, तू पवित्र होऊन प्रवेश करतोस; सचेत आणि कवींना प्रिय असा तू, मतीने घोड्याला रथिकांप्रमाणे सोडतोस.
9.64.11
ऊ॒र्मिर्यस्ते॑ प॒वित्र॒~आ दे॑वा॒वीः प॒र्यक्ष॑रत् ।
सीद॑न्नृ॒तस्य॒ योनि॒मा ॥
देवांना संतुष्ट करणारी तुझी लाट पवित्र गाळणीतून खाली झरली; ऋताच्या स्थानी बसून (ती पोहोचते).
9.64.12
स नो॑ अर्ष प॒वित्र॒~आ मदो॒ यो दे॑व॒वीत॑मः ।
इन्द॒विन्द्रा॑य पी॒तये॑ ॥
देवांना अत्यंत प्रिय असा तो मद आमच्यासाठी पवित्र गाळणीतून वाहो; हे सोमबिंदो, इंद्राच्या पानासाठी वाहा.
9.64.13
इ॒षे प॑वस्व॒ धार॑या मृ॒ज्यमा॑नो मनी॒षिभिः॑ ।
इन्दो॑ रु॒चाभि गा इ॑हि ॥
अन्नासाठी धारेसह वाहा, मनीषींनी शुद्ध केलेल्या हे सोमा. हे इंदो, तुझ्या तेजासह गाईंकडे ये.
9.64.14
पु॒ना॒नो वरि॑वस्कृधि॒ ऊर्जं॒ जना॑य गिर्वणः ।
हरे॑ सृजा॒न आ॒शिर॑म् ॥
हे स्तुत्य, शुद्ध होत असताना माणसासाठी धन आणि बल निर्माण कर. हे हरी, पिळलेली धारा वाहू दे.
9.64.15
पु॒ना॒नो दे॒ववी॑तय॒ इन्द्र॑स्य याहि निष्कृ॒तम् ।
द्यु॒ता॒नो वा॒जिभि॑र्य॒तः ॥
देवांच्या कृपेसाठी शुद्ध होत इंद्राच्या गाळलेल्या धारेकडे जा. वेगवान घोड्यांनी प्रेरित होऊन तेजस्वी होत.
9.64.16
प्र हि॑न्वा॒नास॒ इन्द॒वोऽछा॑ समु॒द्रमा॒शवः॑ ।
धि॒या जू॒ता अ॑सृक्षत ॥
समुद्राकडे पुढे जाणारे प्रेरित सोमबिंदू वेगाने गेले. बुद्धीने प्रेरित होऊन ते वाहू लागले.
9.64.17
म॒र्मृ॒जा॒नास॑ आ॒यवो॒ वृथा॑ समु॒द्रमिन्द॑वः ।
अग्म॑न्नृ॒तस्य॒ योनि॒मा ॥
स्वतःला शुद्ध करत सोमबिंदू व्यर्थ न जाता समुद्राकडे गेले. ऋताच्या स्थानापर्यंत ते पोहोचले.
9.64.18
परि॑ णो याह्यस्म॒युर्विश्वा॒ वसू॒न्योज॑सा ।
पा॒हि नः॒ शर्म॑ वी॒रव॑त् ॥
आमच्याभोवती ये, आमच्यावर कृपा करून, बलाने सर्व धन आण. आम्हाला वीरपुत्रांसह आश्रय देऊन संरक्षण कर.
9.64.19
मिमा॑ति॒ वह्नि॒रेत॑शः प॒दं यु॑जा॒न ऋक्व॑भिः ।
प्र यत्स॑मु॒द्र आहि॑तः ॥
वाहक सोम आपला मार्ग मोजतो; ऋषींसह स्वतःला जोडून, तो समुद्रात ठेवला जातो तेव्हा.
9.64.20
आ यद्योनिं॑ हिर॒ण्ययं॑ आ॒शुर्ऋ॒तस्य॒ सीद॑ति ।
जहा॒त्यप्र॑चेतसः ॥
वेगवान सोम ऋताच्या सुवर्ण स्थानी बसतो, तेव्हा तो अज्ञानी लोकांना सोडतो.
9.64.21
अ॒भि वे॒ना अ॑नूष॒तेय॑क्षन्ति॒ प्रचे॑तसः ।
मज्ज॒न्त्यवि॑चेतसः ॥
ज्ञानी कवींनी त्याची स्तुती केली; ते यज्ञ करू इच्छितात. अज्ञानी लोक त्यात बुडतात.
9.64.22
इन्द्रा॑येन्दो म॒रुत्व॑ते॒ पव॑स्व॒ मधु॑मत्तमः ।
ऋ॒तस्य॒ योनि॑मा॒सद॑म् ॥
हे सोमा, इंद्रासाठी आणि मरुतांसह असलेल्यासाठी तू वाहा, अत्यंत मधुर होऊन; ऋताच्या स्थानी बसण्यासाठी.
9.64.23
तं त्वा॒ विप्रा॑ वचो॒विदः॒ परि॑ ष्कृण्वन्ति वे॒धसः॑ ।
सं त्वा॑ मृजन्त्या॒यवः॑ ॥
वाणी जाणणारे ज्ञानी आणि यज्ञकर्ते तुला सभोवती सजवतात; उद्योगी लोक तुला शुद्ध करतात.
9.64.24
रसं॑ ते मि॒त्रो अ॑र्य॒मा पिब॑न्ति॒ वरु॑णः कवे ।
पव॑मानस्य म॒रुतः॑ ॥
हे कवी, मित्र, अर्यमा आणि वरुण तुझा रस पितात; पवमान सोमाचा रस मरुत पितात.
9.64.25
त्वं सो॑म विप॒श्चितं॑ पुना॒नो वाच॑मिष्यसि ।
इन्दो॑ स॒हस्र॑भर्णसम् ॥
हे सोमा, तू पवित्र होत विपश्चित (ज्ञानी) ची वाणी प्रेरित करतोस; हे इन्दो, सहस्रांना धारण करणारी वाणी.
9.64.26
उ॒तो स॒हस्र॑भर्णसं॒ वाचं॑ सोम मख॒स्युव॑म् ।
पु॒ना॒न इ॑न्द॒वा भ॑र ॥
आणि हे सोमा, सहस्रांना धारण करणारी, यज्ञप्रिय वाणी पवित्र होत येथे आण; हे इन्दो.
9.64.27
पु॒ना॒न इ॑न्दवेषां॒ पुरु॑हूत॒ जना॑नाम् ।
प्रि॒यः स॑मु॒द्रमा वि॑श ॥
हे इन्दो, पवित्र होत या लोकांमध्ये, हे पुरुहूता, प्रिय होऊन समुद्रात प्रवेश कर.
9.64.28
दवि॑द्युतत्या रु॒चा प॑रि॒ष्टोभ॑न्त्या कृ॒पा ।
सोमाः॑ शु॒क्रा गवा॑शिरः ॥
चमकत्या तेजाने, सभोवती पसरलेल्या कृपेने, सोमबिंदू तेजस्वी आहेत, गोशीर्ष असलेले.
9.64.29
हि॒न्वा॒नो हे॒तृभि॑र्य॒त आ वाजं॑ वा॒ज्य॑क्रमीत् ।
सीद॑न्तो व॒नुषो॑ यथा ॥
साधनांनी (दगडांनी) प्रेरित, संयमित होऊन, बलवान सोम बक्षिसाकडे पुढे सरला; स्पर्धक बसलेले असतात तसे.
9.64.30
ऋ॒धक्सो॑म स्व॒स्तये॑ संजग्मा॒नो दि॒वः क॒विः ।
पव॑स्व॒ सूर्यो॑ दृ॒शे ॥
हे सोमा, कल्याणासाठी, द्युलोकाशी एकत्र आलेला द्रष्टा (कवी) म्हणून तू वेगळा असूनही पवित्र हो; सूर्य होऊन दर्शनासाठी पवित्र हो.