ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 9.64
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.64.1
वृषा॑ सोम द्यु॒माँ अ॑सि॒ वृषा॑ देव॒ वृष॑व्रतः ।
वृषा॒ धर्मा॑णि दधिषे ॥
ਹੇ ਸੋਮ, ਤੂੰ ਬਲਦ ਵਾਂਗ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਤੇਜੱਸਵੀ ਹੈਂ; ਹੇ ਦੇਵ, ਤੇਰਾ ਵਰਤ ਬਲਦ ਦੇ ਵਰਤ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਬਲਦ ਵਾਂਗ ਤੂੰ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
9.64.2
वृष्ण॑स्ते॒ वृष्ण्यं॒ शवो॒ वृषा॒ वनं॒ वृषा॒ मदः॑ ।
स॒त्यं वृ॑ष॒न्वृषेद॑सि ॥
ਬਲਦ ਦਾ ਬਲਦਪਨ ਹੀ ਤੇਰਾ ਵੀਰਜ ਅਤੇ ਬਲ ਹੈ; ਤੂੰ ਬਲਦ ਹੈਂ, ਤੇਰਾ ਨਸ਼ਾ ਬਲਦ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਹੇ ਵ੍ਰਸ਼ਨ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਤੂੰ ਬਲਦ ਹੀ ਹੈਂ।
9.64.3
अश्वो॒ न च॑क्रदो॒ वृषा॒ सं गा इ॑न्दो॒ समर्व॑तः ।
वि नो॑ रा॒ये दुरो॑ वृधि ॥
ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਤੂੰ ਬਲਦ ਵਾਂਗ ਗਰਜਿਆ; ਹੇ ਇੰਦੂ, ਗਾਵਾਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਿਆਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਵਧਾ। ਧਨ ਲਈ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹ।
9.64.4
असृ॑क्षत॒ प्र वा॒जिनो॑ ग॒व्या सोमा॑सो अश्व॒या ।
शु॒क्रासो॑ वीर॒याशवः॑ ॥
ਗਾਵਾਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਵੇਗਵਾਨ ਸੋਮ-ਰਸ ਵਹਿ ਤੁਰੇ; ਉਹ ਉੱਜਲ ਹਨ, ਵੀਰ ਬਲ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ ਹਨ।
9.64.5
शु॒म्भमा॑ना ऋता॒युभि॑र्मृ॒ज्यमा॑ना॒ गभ॑स्त्योः ।
पव॑न्ते॒ वारे॑ अ॒व्यये॑ ॥
ਰਿਤ-ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਜਾਏ ਜਾ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਪਾਤਰ ਤੇ ਛਾਨਣੀ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
9.64.6
ते विश्वा॑ दा॒शुषे॒ वसु॒ सोमा॑ दि॒व्यानि॒ पार्थि॑वा ।
पव॑न्ता॒मान्तरि॑क्ष्या ॥
ਉਹ ਸੋਮ-ਰਸ ਦਾਤੇ ਲਈ ਸਾਰਾ ਧਨ, ਦਿਵ੍ਯ ਤੇ ਪਾਰਥਿਵ ਵਸਤੂਆਂ ਵਹਾਉਣ; ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਵੀ ਵਹਿਣ।
9.64.7
पव॑मानस्य विश्ववि॒त्प्र ते॒ सर्गा॑ असृक्षत ।
सूर्य॑स्येव॒ न र॒श्मयः॑ ॥
ਹੇ ਸਰਬਗਿਆਨੀ ਸੋਮ, ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤੇਰੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਵਹਿ ਨਿਕਲੀਆਂ ਹਨ।
9.64.8
के॒तुं कृ॒ण्वन्दि॒वस्परि॒ विश्वा॑ रू॒पाभ्य॑र्षसि ।
स॒मु॒द्रः सो॑म पिन्वसे ॥
ਹੇ ਸੋਮ, ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਧਵਜਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈਂ; ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਤੂੰ ਭਰ ਕੇ ਉਛਲਦਾ ਹੈਂ।
9.64.9
हि॒न्वा॒नो वाच॑मिष्यसि॒ पव॑मान॒ विध॑र्मणि ।
अक्रा॑न्दे॒वो न सूर्यः॑ ॥
ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਰਹੇ ਸੋਮ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਭੇਜਦਾ ਹੈਂ; ਦੇਵਤਾ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਤੂੰ ਦੌੜਦਾ ਹੈਂ।
9.64.10
इन्दुः॑ पविष्ट॒ चेत॑नः प्रि॒यः क॑वी॒नां म॒ती ।
सृ॒जदश्वं॑ र॒थीरि॑व ॥
ਹੇ ਸੋਮਰਸ, ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਸੁਚੇਤ ਅਤੇ ਕਵੀਆਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਤੂੰ, ਮਤਿ ਨਾਲ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਛੱਡਦਾ ਹੈਂ।
9.64.11
ऊ॒र्मिर्यस्ते॑ प॒वित्र॒~आ दे॑वा॒वीः प॒र्यक्ष॑रत् ।
सीद॑न्नृ॒तस्य॒ योनि॒मा ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤੇਰੀ ਲਹਿਰ ਪਵਿੱਤਰ ਛਾਣਨੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹੇਠਾਂ ਟਪਕੀ; ਰਿਤ ਦੇ ਥਾਂ ਬੈਠ ਕੇ (ਉਹ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ)।
9.64.12
स नो॑ अर्ष प॒वित्र॒~आ मदो॒ यो दे॑व॒वीत॑मः ।
इन्द॒विन्द्रा॑य पी॒तये॑ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਉਹ ਮਦ ਸਾਡੇ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਛਾਣਨੀ ਵਿੱਚ ਵਹੇ; ਹੇ ਸੋਮਬਿੰਦੂ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੀਣ ਲਈ ਵਹਿ।
9.64.13
इ॒षे प॑वस्व॒ धार॑या मृ॒ज्यमा॑नो मनी॒षिभिः॑ ।
इन्दो॑ रु॒चाभि गा इ॑हि ॥
ਅੰਨ ਲਈ ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਵਹਿ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹੇ ਇੰਦੂ, ਆਪਣੀ ਆਭਾ ਨਾਲ ਗਾਵਾਂ ਵੱਲ ਆ।
9.64.14
पु॒ना॒नो वरि॑वस्कृधि॒ ऊर्जं॒ जना॑य गिर्वणः ।
हरे॑ सृजा॒न आ॒शिर॑म् ॥
ਹੇ ਸਤੁਤ ਯੋਗ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਧਨ ਅਤੇ ਬਲ ਪੈਦਾ ਕਰ। ਹੇ ਹਰੀ, ਨਿਚੋੜੀ ਧਾਰਾ ਵਹਾ।
9.64.15
पु॒ना॒नो दे॒ववी॑तय॒ इन्द्र॑स्य याहि निष्कृ॒तम् ।
द्यु॒ता॒नो वा॒जिभि॑र्य॒तः ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਲਈ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਇੰਦਰ ਦੀ ਛਾਣੀ ਧਾਰਾ ਵੱਲ ਜਾ। ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ।
9.64.16
प्र हि॑न्वा॒नास॒ इन्द॒वोऽछा॑ समु॒द्रमा॒शवः॑ ।
धि॒या जू॒ता अ॑सृक्षत ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀਆਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੋਮ-ਬੂੰਦਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲੀਆਂ। ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਵਹਿ ਤੁਰੀਆਂ।
9.64.17
म॒र्मृ॒जा॒नास॑ आ॒यवो॒ वृथा॑ समु॒द्रमिन्द॑वः ।
अग्म॑न्नृ॒तस्य॒ योनि॒मा ॥
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦੀਆਂ ਸੋਮ-ਬੂੰਦਾਂ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਰਿਤ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀਆਂ।
9.64.18
परि॑ णो याह्यस्म॒युर्विश्वा॒ वसू॒न्योज॑सा ।
पा॒हि नः॒ शर्म॑ वी॒रव॑त् ॥
ਸਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਆ, ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਰਪਾਲੂ ਹੋ ਕੇ, ਬਲ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਧਨ ਲਿਆ। ਸਾਨੂੰ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸ਼ਰਨ ਦੇ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
9.64.19
मिमा॑ति॒ वह्नि॒रेत॑शः प॒दं यु॑जा॒न ऋक्व॑भिः ।
प्र यत्स॑मु॒द्र आहि॑तः ॥
ਵਾਹਕ ਸੋਮ ਆਪਣਾ ਰਾਹ ਮਾਪਦਾ ਹੈ; ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
9.64.20
आ यद्योनिं॑ हिर॒ण्ययं॑ आ॒शुर्ऋ॒तस्य॒ सीद॑ति ।
जहा॒त्यप्र॑चेतसः ॥
ਤੇਜ਼ ਸੋਮ ਰਿਤ ਦੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਉਹ ਅਣਜਾਣਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
9.64.21
अ॒भि वे॒ना अ॑नूष॒तेय॑क्षन्ति॒ प्रचे॑तसः ।
मज्ज॒न्त्यवि॑चेतसः ॥
ਗਿਆਨੀ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਉਸਤਤ ਕੀਤੀ; ਉਹ ਯੱਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਣਜਾਣ ਲੋਕ ਉਸ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
9.64.22
इन्द्रा॑येन्दो म॒रुत्व॑ते॒ पव॑स्व॒ मधु॑मत्तमः ।
ऋ॒तस्य॒ योनि॑मा॒सद॑म् ॥
ਹੇ ਸੋਮ, ਇੰਦਰ ਲਈ ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਸਹਿਤ ਉਸ ਲਈ ਤੂੰ ਵਹਿ, ਅਤਿ ਮਿੱਠਾ ਹੋ ਕੇ; ਰਿਤ ਦੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠਣ ਲਈ।
9.64.23
तं त्वा॒ विप्रा॑ वचो॒विदः॒ परि॑ ष्कृण्वन्ति वे॒धसः॑ ।
सं त्वा॑ मृजन्त्या॒यवः॑ ॥
ਬੋਲ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ ਚੁਫੇਰਿਓਂ ਸਜਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ।
9.64.24
रसं॑ ते मि॒त्रो अ॑र्य॒मा पिब॑न्ति॒ वरु॑णः कवे ।
पव॑मानस्य म॒रुतः॑ ॥
ਹੇ ਕਵੀ, ਮਿੱਤਰ, ਅਰਯਮਾ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਤੇਰਾ ਰਸ ਪੀਂਦੇ ਹਨ; ਪਵਮਾਨ ਸੋਮ ਦਾ ਰਸ ਮਰੁਤ ਪੀਂਦੇ ਹਨ।
9.64.25
त्वं सो॑म विप॒श्चितं॑ पुना॒नो वाच॑मिष्यसि ।
इन्दो॑ स॒हस्र॑भर्णसम् ॥
ਹੇ ਸੋਮ, ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਵਿਪਸ਼ਚਿਤ (ਗਿਆਨੀ) ਦੀ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹੈਂ; ਹੇ ਇੰਦੂ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਾਤਾਂ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਬਾਣੀ ਨੂੰ।
9.64.26
उ॒तो स॒हस्र॑भर्णसं॒ वाचं॑ सोम मख॒स्युव॑म् ।
पु॒ना॒न इ॑न्द॒वा भ॑र ॥
ਅਤੇ ਹੇ ਸੋਮ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਾਤਾਂ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਯੱਗ-ਪ੍ਰਿਯ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਇੱਥੇ ਲਿਆ; ਹੇ ਇੰਦੂ।
9.64.27
पु॒ना॒न इ॑न्दवेषां॒ पुरु॑हूत॒ जना॑नाम् ।
प्रि॒यः स॑मु॒द्रमा वि॑श ॥
ਹੇ ਇੰਦੂ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਪੁਰੂਹੂਤ, ਪਿਆਰਾ ਹੋ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ।
9.64.28
दवि॑द्युतत्या रु॒चा प॑रि॒ष्टोभ॑न्त्या कृ॒पा ।
सोमाः॑ शु॒क्रा गवा॑शिरः ॥
ਚਮਕਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਚੁਫੇਰੇ ਫੈਲੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਸੋਮ-ਬੂੰਦਾਂ ਉੱਜਲ ਹਨ, ਗਊ-ਸਿਰ ਵਾਲੀਆਂ।
9.64.29
हि॒न्वा॒नो हे॒तृभि॑र्य॒त आ वाजं॑ वा॒ज्य॑क्रमीत् ।
सीद॑न्तो व॒नुषो॑ यथा ॥
ਸੰਦਾਂ (ਪੱਥਰਾਂ) ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ, ਬਲਵਾਨ ਸੋਮ ਇਨਾਮ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਬੈਠੇ ਹੋਣ।
9.64.30
ऋ॒धक्सो॑म स्व॒स्तये॑ संजग्मा॒नो दि॒वः क॒विः ।
पव॑स्व॒ सूर्यो॑ दृ॒शे ॥
ਹੇ ਸੋਮ, ਕਲਿਆਣ ਲਈ, ਦਿਊਲੋਕ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਕਵੀ ਬਣ ਕੇ ਤੂੰ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ; ਸੂਰਜ ਬਣ ਕੇ, ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ।