Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 9.67

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

9.67.1

त्वं सो॑मासि धार॒युर्म॒न्द्र ओजि॑ष्ठो अध्व॒रे ।
पव॑स्व मंह॒यद्र॑यिः ॥

हे सोमा, तू धारक, आनंददायक आणि सर्वात बलवान आहेस. यज्ञात वाहा आणि दगडांनी उत्तेजित होऊन शुद्ध हो.

9.67.2

त्वं सु॒तो नृ॒माद॑नो दध॒न्वान्म॑त्स॒रिन्त॑मः ।
इन्द्रा॑य सू॒रिरन्ध॑सा ॥

तू पिळला गेलास, मानवांना आनंद देणारा आहेस, वाहून अत्यंत हर्ष देणारा आहेस. इंद्रासाठी गायक सोमरसासह (अर्पित होतो).

9.67.3

त्वं सु॑ष्वा॒णो अद्रि॑भिर॒भ्य॑र्ष॒ कनि॑क्रदत् ।
द्यु॒मन्तं॒ शुष्म॑मुत्त॒मम् ॥

तू दगडांनी पिळला जाऊन, गर्जत (त्याकडे) वाहा. तेजस्वी, सर्वोच्च बलाकडे (जा).

9.67.4

इन्दु॑र्हिन्वा॒नो अ॑र्षति ति॒रो वारा॑ण्य॒व्यया॑ ।
हरि॒र्वाज॑मचिक्रदत् ॥

वाढणारा इंदु (सोम) अक्षय जलमार्गांवरून वाहतो. हरीने (सोमाने) बलाला गर्जून हाक दिली.

9.67.5

इन्दो॒ व्यव्य॑मर्षसि॒ वि श्रवां॑सि॒ वि सौभ॑गा ।
वि वाजा॑न्त्सोम॒ गोम॑तः ॥

हे इंदो, तू गोधन वाहवितोस; कीर्ती आणि सौभाग्य वाहवितोस. हे सोमा, गोसंपत्तीयुक्त बलांना (प्रकट कर).

9.67.6

आ न॑ इन्दो शत॒ग्विनं॑ र॒यिं गोम॑न्तम॒श्विन॑म् ।
भरा॑ सोम सह॒स्रिण॑म् ॥

हे इंदो, आम्हाला शतपट, गोसमृद्ध, अश्वसमृद्ध धन आण. हे सोमा, सहस्रपट (धन) आण.

9.67.7

पव॑मानास॒ इन्द॑वः ति॒रः प॒वित्र॑मा॒शवः॑ ।
इन्द्रं॒ यामे॑भिराशत ॥

पवित्र होत असलेले सोमबिंदू गाळणीतून वेगाने वाहतात. आपल्या मार्गांनी ते इंद्रापर्यंत पोहोचले.

9.67.8

क॒कु॒हः सो॒म्यो रस॒ इन्दु॒रिन्द्रा॑य पू॒र्व्यः ।
आ॒युः प॑वत आ॒यवे॑ ॥

तांबूस रंगाचा, सोमाचा रस/बिंदू इंद्रासाठी वाहतो; तो प्राचीन आहे. जीवनदायी रस मानवासाठी शुद्ध होतो.

9.67.9

हि॒न्वन्ति॒ सूर॒मुस्र॑यः॒ पव॑मानं मधु॒श्चुत॑म् ।
अ॒भि गि॒रा सम॑स्वरन् ॥

प्रवाह सूर्याला प्रेरित करतात; तो शुद्ध होऊन मध ठिबकवतो. ते स्तुतिगीतासह एकत्र गर्जतात.

9.67.10

अ॒वि॒ता नो॑ अ॒जाश्वः॑ पू॒षा याम॑नियामनि ।
आ भ॑क्षत्क॒न्या॑सु नः ॥

आमचा रक्षक, शेळ्या-घोड्यांनी समृद्ध पूषन प्रत्येक प्रवासात आमच्यासाठी, कन्यांमध्ये आहुती स्वीकारो.

9.67.11

अ॒यं सोमः॑ कप॒र्दिने॑ घृ॒तं न प॑वते॒ मधु॑ ।
आ भ॑क्षत्क॒न्या॑सु नः ॥

हा सोम जटाधारी कपर्दीसाठी तुपासारखा मधुर होऊन शुद्ध होतो. आमच्यासाठी तो कन्यांमध्ये आहुती स्वीकारो.

9.67.12

अ॒यं त॑ आघृणे सु॒तो घृ॒तं न प॑वते॒ शुचि॑ ।
आ भ॑क्षत्क॒न्या॑सु नः ॥

हे ज्वालाधारी, तुझ्यासाठी पिळलेला हा सोम तुपासारखा तेजस्वी होऊन शुद्ध होतो. आमच्यासाठी तो कन्यांमध्ये आहुती स्वीकारो.

9.67.13

वा॒चो ज॒न्तुः क॑वी॒नां पव॑स्व सोम॒ धार॑या ।
दे॒वेषु॑ रत्न॒धा अ॑सि ॥

हे सोमा, कवींच्या वाणीचा जनक, तू आपल्या धारेसह पवित्र हो. देवांमध्ये तू रत्ने देणारा आहेस.

9.67.14

आ क॒लशे॑षु धावति श्ये॒नो वर्म॒ वि गा॑हते ।
अ॒भि द्रोणा॒ कनि॑क्रदत् ॥

बाजासारखा सोम कलशांमध्ये धावतो; आपले कवच आत घालतो; लाकडी द्रोणांकडे गर्जत जातो.

9.67.15

परि॒ प्र सो॑म ते॒ रसोऽस॑र्जि क॒लशे॑ सु॒तः ।
श्ये॒नो न त॒क्तो अ॑र्षति ॥

हे सोमा, तुझा रस कलशात गाळून सोडला आहे; बाजासारखा तो वेगाने धावतो.

9.67.16

पव॑स्व सोम म॒न्दय॑न्न् ।
इन्द्रा॑य॒ मधु॑मत्तमः ॥

हे सोमा, इंद्राला आनंदित करत पवित्र हो; तू मधापेक्षाही अत्यंत गोड आहेस.

9.67.17

असृ॑ग्रन्दे॒ववी॑तये ।
वा॒ज॒यन्तो॒ रथा॑ इव ॥

देवांच्या कृपेसाठी ते सोडले गेले; बल इच्छिणाऱ्या रथांप्रमाणे.

9.67.18

ते सु॒तासो॑ म॒दिन्त॑माः ।
शु॒क्रा वा॒युम॑सृक्षत ॥

ते गाळलेले सोम अत्यंत हर्षदायक व तेजस्वी आहेत; ते वायूकडे वाहिले आहेत.

9.67.19

ग्राव्णा॑ तु॒न्नो अ॒भिष्टु॑तः प॒वित्रं॑ सोम गच्छसि ।
दध॑त्स्तो॒त्रे सु॒वीर्य॑म् ॥

दगडाने ठेचला गेलेला, स्तुत झालेला, हे सोमा, तू गाळणीकडे जातोस, स्तोत्या्ला उत्तम वीर्य देत.

9.67.20

ए॒ष तु॒न्नो अ॒भिष्टु॑तः प॒वित्र॒मति॑ गाहते ।
र॒क्षो॒हा वार॑म॒व्यय॑म् ॥

हा सोम दगडाने ठेचला गेलेला, स्तुत झालेला, गाळणीत उतरतो; राक्षसांचा नाशक, अक्षय मार्गाने.

9.67.21

यदन्ति॒ यच्च॑ दूर॒के भ॒यं वि॒न्दति॒ मामि॒ह ।
पव॑मान॒ वि तज्ज॑हि ॥

जवळचे आणि दूरचे जे भय इथे मला गाठते, हे पवमाना, ते दूर कर.

9.67.22

पव॑मानः॒ सो अ॒द्य नः॑ प॒वित्रे॑ण॒ विच॑र्षणिः ।
यः पो॒ता स पु॑नातु नः ॥

तो पवमान सोम आज आम्हांला गाळणीने पवित्र करो — तो सर्वदर्शी, रक्षक आहे; तोच आम्हांला शुद्ध करो.

9.67.23

यत्ते॑ प॒वित्र॑म॒र्चिषि॒ अग्ने॒ वित॑तम॒न्तरा ।
ब्रह्म॒ तेन॑ पुनीहि नः ॥

हे अग्नी, तुझ्या ज्वालांमध्ये पसरलेल्या त्या गाळणीने, पवित्र मंत्राने आम्हांला शुद्ध कर.

9.67.24

यत्ते॑ प॒वित्र॑मर्चि॒वदग्ने॒ तेन॑ पुनीहि नः ।
ब्र॒ह्म॒स॒वैः पु॑नीहि नः ॥

हे अग्नी, तुझ्या ज्वालायुक्त गाळणीने आम्हांला शुद्ध कर; मंत्रप्रेरकांद्वारे आम्हांला शुद्ध कर.

9.67.25

उ॒भाभ्यां॑ देव सवितः प॒वित्रे॑ण स॒वेन॑ च ।
मां पु॑नीहि वि॒श्वतः॑ ॥

हे देव सविता, या दोन्ही गोष्टींनी, पवित्र गाळणीने आणि प्रेरणेने मला सर्व बाजूंनी शुद्ध कर.

9.67.26

त्रि॒भिष्ट्वं दे॑व सवित॒र्वर्षि॑ष्ठैः सोम॒ धाम॑भिः ।
अग्ने॒ दक्षैः॑ पुनीहि नः ॥

हे देव सविता, हे सोमा, तीन श्रेष्ठ धामांसह तू; हे अग्ने, कुशल सामर्थ्याने आम्हाला शुद्ध कर.

9.67.27

पु॒नन्तु॒ मां दे॑वज॒नाः पु॒नन्तु॒ वस॑वो धि॒या ।
विश्वे॑ देवाः पुनी॒त मा॒ जात॑वेदः पुनी॒हि मा॑ ॥

देवजन मला शुद्ध करोत; वसू बुद्धीने मला शुद्ध करोत. हे सर्व देवांनो, मला शुद्ध करा; हे जातवेदा, मला शुद्ध कर.

9.67.28

प्र प्या॑यस्व॒ प्र स्य॑न्दस्व॒ सोम॒ विश्वे॑भिर॒ंशुभिः॑ ।
दे॒वेभ्य॑ उत्त॒मं ह॒विः ॥

हे सोमा, सर्व किरणांसह वाढ, वाहत रहा; देवांसाठी उत्तम हविर्द्रव्य हो.

9.67.29

उप॑ प्रि॒यं पनि॑प्नतं॒ युवा॑नमाहुती॒वृध॑म् ।
अग॑न्म॒ बिभ्र॑तो॒ नमः॑ ॥

प्रिय, शुद्ध केलेल्या, तरुण, आहुती वाढवणाऱ्याजवळ आम्ही गेलो आहोत, नमस्कार धारण करून.

9.67.30

अ॒लाय्य॑स्य पर॒शुर्न॑नाश॒ तमा प॑वस्व देव सोम ।
आ॒खुं चि॑दे॒व दे॑व सोम ॥

अलाय्याच्या कुऱ्हाडीने त्याचा नाश केला; त्याच्याकडेच, हे देव सोमा, तू वाहत ये. हे सोम देवा, उंदीरही तसाच.

9.67.31

यः पा॑वमा॒नीर॒ध्येति॒ ऋषि॑भिः॒ सम्भृ॑तं॒ रस॑म् ।
सर्वं॒ स पू॒तम॑श्नाति स्वदि॒तं मा॑त॒रिश्व॑ना ॥

पावमानी ऋचांद्वारे ऋषींनी संग्रहित केलेला रस जो अभ्यासतो, तो शुद्ध केलेले, रुचकर सर्व काही मातरिश्वाद्वारे उपभोगतो.

9.67.32

पा॒व॒मा॒नीर्यो अ॒ध्येति॒ ऋषि॑भिः॒ सम्भृ॑तं॒ रस॑म् ।
तस्मै॒ सर॑स्वती दुहे क्षी॒रं स॒र्पिर्मधू॑द॒कम् ॥

पावमानी ऋचांद्वारे ऋषींनी संग्रहित केलेला रस जो अभ्यासतो, त्याच्यासाठी सरस्वती दूध, तूप, मध आणि पाणी देते.