Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

सामवेद · विभाग 2.17

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

2.17.1617

वि꣡श्वे꣢भिरग्ने अ꣣ग्नि꣡भि꣢रि꣣मं꣢य꣣ज्ञ꣢मि꣣दं꣡ वचः꣢꣯ ।
च꣡नो꣢ धाः सहसा यहो ॥ १६१७ ॥

हे अग्ने, सर्व अग्नींसह या यज्ञात आणि या वचनात अन्न व सुख स्थापन कर, हे सहसाच्या पुत्रा.

2.17.1618

य꣢च्चि꣣द्धि꣡ शश्व꣢꣯ता꣣ त꣡ना꣢ दे꣣वं꣡दे꣢वं꣣ य꣡जा꣢महे ।
त्वे꣡ इद्धू꣢꣯यते ह꣣विः꣢ ॥ १६१८ ॥

पुरातन काळापासून प्रत्येक देवाचे यजन करताना हविष्य तुझ्यातच अर्पिले जाते.

2.17.1619

प्रि꣣यो꣡ नो꣢ अस्तु वि꣣श्प꣢ति꣣र्हो꣡ता꣢ म꣣न्द्रो꣡ वरे꣢꣯ण्यः ।
प्रि꣣याः꣢ स्व꣣ग्न꣡यो꣢ व꣣य꣢म् ॥ १६१९ ॥

विश्पती, होता, आनंददायक आणि श्रेष्ठ असा तो आम्हाला प्रिय होवो; उत्तम अग्नी असलेले आम्हीही प्रिय होऊ.

2.17.1620

इ꣡न्द्रं꣢ वो वि꣣श्व꣢त꣣स्प꣢रि꣣ ह꣡वा꣢महे꣣ ज꣡ने꣢भ्यः ।
अ꣣स्मा꣡क꣢मस्तु꣣ के꣡व꣢लः ॥ १६२० ॥

तुमच्यासाठी सर्व बाजूंनी लोकांसाठी आम्ही इंद्राला आवाहन करतो; तो केवळ आमचाच होवो.

2.17.1621

स꣡ नो꣢ वृषन्न꣣मुं꣢ च꣣रु꣡ꣳ सत्रा꣢꣯दाव꣣न्न꣡पा꣢ वृधि ।
अ꣣स्म꣢भ्य꣣म꣡प्र꣢तिष्कुतः ॥ १६२१ ॥

हे वृषन्, तू आमच्यासाठी त्या चरूला खरोखर दाता होऊन उघड आणि वाढव; आमच्यासाठी, हे अप्रतिष्कुता.

2.17.1622

वृ꣡षा꣢ यू꣣थे꣢व꣣ व꣡ꣳस꣢गः कृ꣣ष्टी꣡रि꣢य꣣र्त्यो꣡ज꣢सा ।
ई꣡शा꣢नो꣣ अ꣡प्र꣢तिष्कुतः ॥ १६२२ ॥

वृषा, कळपासारखा इच्छित ध्येयाकडे जाणारा, आपल्या ओजाने प्रजांना हलवतो; ईशान, अप्रतिष्कुत.

2.17.1623

त्वं꣡ न꣢श्चि꣣त्र꣢ ऊ꣣त्या꣢꣫ वसो꣣ रा꣡धा꣢ꣳसि चोदय ।
अ꣣स्य꣢ रा꣣य꣡स्त्वम꣢꣯ग्ने र꣣थी꣡र꣢सि वि꣣दा꣢ गा꣣धं꣢ तु꣣चे꣡ तु नः꣢꣯ ॥ १६२३ ॥

हे वसो, तुझ्या तेजस्वी संरक्षणाने आम्हाला संपत्ती प्रेरित कर. हे अग्ने, या धनाचा रथी तूच आहेस; आम्हाला बलासाठी दृढ आधार मिळवून दे.

2.17.1624

प꣡र्षि꣢ तो꣣कं꣡ तन꣢꣯यं प꣣र्तृ꣢भि꣣ष्ट्व꣡मद꣢꣯ब्धै꣣र꣡प्र꣢युत्वभिः ।
अ꣢ग्ने꣣ हे꣡डा꣢ꣳसि꣣ दै꣡व्या꣢ युयोधि꣣ नो꣡ऽदे꣢वानि꣣ ह꣡रा꣢ꣳसि च ॥ १६२४ ॥

न फसणाऱ्या, न विखुरणाऱ्या रक्षकांनी पुत्र व वंश पार नेई. हे अग्ने, दैवी क्रोध आणि देवविरोधी हिंसा आमच्यापासून दूर कर.

2.17.1625

कि꣡मित्ते꣢꣯ विष्णो परि꣣च꣢क्षि꣣ ना꣢म꣣ प्र꣡ यद्व꣢꣯व꣣क्षे꣡ शि꣢पिवि꣣ष्टो꣡ अ꣢स्मि ।
मा꣡ वर्पो꣢꣯ अ꣣स्म꣡दप꣢꣯ गूह ए꣣त꣢꣫द्यद꣣न्य꣡रू꣢पः समि꣣थे꣢ ब꣣भू꣡थ꣢ ॥ १६२५ ॥

हे विष्णो, तुझे कोणते नाव मी जाहीर करू? मी बोलताना शिपिविष्ट आहे. आमच्यापासून तुझे हे रूप लपवू नकोस, कारण युद्धात तू वेगळ्या रूपाचा झालास.

2.17.1626

प्र꣡ तत्ते꣢꣯ अ꣣द्य꣡ शि꣢पिविष्ट ह꣣व्य꣢म꣣र्यः꣡ श꣢ꣳसामि व꣣यु꣡ना꣢नि वि꣣द्वा꣢न् ।
तं꣡ त्वा꣢ गृणामि त꣣व꣢स꣣म꣡त꣢व्या꣣न्क्ष꣡य꣢न्तम꣣स्य꣡ रज꣢꣯सः परा꣣के꣢ ॥ १६२६ ॥

हे शिपिविष्टा, आज तुला हे हविष्य अर्पण करतो. ज्ञानी होऊन पवित्र ज्ञान सांगतो. बलवान, अतुल्य अशा तुझी स्तुती करतो; या लोकाच्या दूरवर वास करणाऱ्या.

2.17.1627

व꣡ष꣢ट् ते विष्णवा꣣स꣡ आ कृ꣢꣯णोमि꣣ त꣡न्मे꣢ जुषस्व शिपिविष्ट ह꣣व्य꣢म् ।
व꣡र्ध꣢न्तु त्वा सुष्टु꣣त꣢यो꣣ गि꣡रो꣢ मे यू꣣यं꣡ पा꣢त स्व꣣स्त꣢भिः꣣ स꣡दा꣢ नः ॥ १६२७ ॥

वषट्! हे विष्णो, तुझ्यासाठी हे अर्पण करतो. हे शिपिविष्टा, माझे हे हविष्य स्वीकार. माझी सुंदर स्तोत्रे व गीते तुला वाढवोत. तुम्ही सर्वजण कल्याणासह सदैव आमचे रक्षण करा.

2.17.1628

वा꣡यो꣢ शु꣣क्रो꣡ अ꣢यामि ते꣣ म꣢ध्वो꣣ अ꣢ग्रं꣣ दि꣡वि꣢ष्टिषु ।
आ꣡ या꣢हि꣣ सो꣡म꣢पीतये स्पा꣣र्हो꣡ दे꣢व नि꣣यु꣡त्व꣢ता ॥ १६२८ ॥

हे वायो, तुझ्यासाठी मधुर सोमाचा श्रेष्ठ भाग स्वर्गीय यज्ञांत आणतो. सोम पिण्यास ये; हे देवा, तुझ्या जोडलेल्या घोड्यांसह, इष्ट होऊन ये.

2.17.1629

इ꣡न्द्र꣢श्च वायवेषा꣣ꣳसो꣡मा꣢नां पी꣣ति꣡म꣢र्हथः ।
यु꣣वा꣡ꣳ हि यन्तीन्द꣢꣯वो नि꣣म्न꣢꣫मापो꣣ न꣢ स꣣꣬ध्र्य꣢꣯क् ॥ १६२९ ॥

हे वायू, इंद्र आणि तुम्ही दोघे हे सोम पिण्यास योग्य आहात; कारण सोमबिंदू खालच्या दिशेने वाहणाऱ्या पाण्याप्रमाणे एकत्र तुमच्याकडे जातात.

2.17.1630

वा꣢य꣣वि꣡न्द्र꣢श्च शु꣣ष्मि꣡णा꣢ स꣣र꣡थ꣢ꣳशवसस्पती ।
नि꣣यु꣡त्व꣢न्ता न ऊ꣣त꣢य꣣ आ꣡ या꣢त꣣ꣳसो꣡म꣢पीतये ॥ १६३० ॥

हे वायू, इंद्रा, बलाधीशांनो, बल व रथासह, नियुत् अश्वांसह आमच्या रक्षणासाठी सोमपानासाठी या.

2.17.1631

अ꣡ध꣢ क्ष꣣पा꣡ परि꣢꣯ष्कृतो꣣ वा꣡जा꣢ꣳअ꣣भि꣡ प्र गा꣢꣯हसे ।
य꣡दी꣢ वि꣣व꣡स्व꣢तो꣣ धि꣢यो꣣ ह꣡रि꣢ꣳहि꣣न्व꣢न्ति꣣ या꣡त꣢वे ॥ १६३१ ॥

तेव्हा रात्री परिष्कृत सोम बलांकडे पुढे जाऊन प्रवेश करतो; जेव्हा विवस्वानाच्या कर्मांसाठी ते हरीला गतिमान करतात.

2.17.1632

त꣡म꣢स्य मर्जयामसि꣣ म꣢दो꣣ य꣡ इ꣢न्द्र꣣पा꣡त꣢मः ।
यं꣡ गाव꣢꣯ आ꣣स꣡भि꣢र्द꣣धुः꣢ पु꣣रा꣢ नू꣣नं꣡ च꣢ सू꣣र꣡यः꣢ ॥ १६३२ ॥

याचा तो मद आम्ही शुद्ध करतो; जो इंद्राला सर्वाधिक प्रिय पेय आहे; पूर्वी गायींनी तो आपल्या मुखांनी धारण केला, आता ज्ञानीही धारण करतात.

2.17.1633

तं꣡ गाथ꣢꣯या पुरा꣣ण्या꣡ पु꣢ना꣣न꣢म꣣꣬भ्य꣢꣯नूषत ।
उ꣣तो꣡ कृ꣢पन्त धी꣣त꣡यो꣢ दे꣣वा꣢नां꣣ ना꣢म꣣ बि꣡भ्र꣢तीः ॥ १६३३ ॥

त्या पवित्र होणाऱ्या सोमाची प्राचीन गाथेने स्तुती केली; बुद्धीही त्याला सजवतात, देवांची नावे धारण करीत.

2.17.1634

अ꣢श्वं꣣ न꣢ त्वा꣣ वा꣡र꣢वन्तं व꣣न्द꣡ध्या꣢ अ꣣ग्निं꣡ नमो꣢꣯भिः ।
स꣣म्रा꣡ज꣢न्तमध्व꣣रा꣡णा꣢म् ॥ १६३४ ॥

घोड्याप्रमाणे तुला, चामरधारी, नमस्कारांनी मी वंदन करीन; हे अग्नी, यज्ञांचा सम्राट.

2.17.1635

स꣡ घा꣢ नः सू꣣नुः꣡ शव꣢꣯सा पृ꣣थु꣡प्र꣢गामा सु꣣शे꣡वः꣢ ।
मी꣣ढ्वा꣢ꣳअ꣣स्मा꣡कं꣢ बभूयात् ॥ १६३५ ॥

तो आमचा पुत्र होवो; बलाने विशाल पावले टाकणारा, अत्यंत कृपाळू; आमच्यासाठी दाता होवो.

2.17.1636

स꣡ नो꣢ दू꣣रा꣢च्चा꣣सा꣢च्च꣣ नि꣡ मर्त्या꣢दघा꣣योः꣢ ।
पा꣣हि꣢꣫ सद꣣मि꣢द्वि꣣श्वा꣡युः꣢ ॥ १६३६ ॥

तो दुरून आणि जवळून, दुष्ट माणसापासून आमचे रक्षण करो; नेहमी रक्षण कर, विश्वायु.

2.17.1637

त्व꣡मि꣢न्द्र꣣ प्र꣡तू꣢र्तिष्व꣣भि꣡ विश्वा꣢꣯ असि꣣ स्पृ꣡धः꣢ ।
अ꣣शस्तिहा꣡ ज꣢नि꣣ता꣡ वृ꣢त्र꣣तू꣡र꣢सि꣣ त्वं꣡ तू꣢र्य तरुष्य꣣तः꣢ ॥ १६३७ ॥

हे इंद्रा, स्पर्धांमध्ये तू सर्व शत्रूंवर विजयी आहेस; अशस्तीचा नाश करणारा, जनिता, वृत्राला जिंकणारा तूच; हे विजेत्या, शत्रूंना हरवणारा तूच आहेस.

2.17.1638

अ꣡नु꣢ ते꣣ शु꣡ष्मं꣢ तु꣣र꣡य꣢न्तमीयतुः क्षो꣣णी꣢꣫ शिशुं꣣ न꣢ मा꣣त꣡रा꣢ ।
वि꣡श्वा꣢स्ते꣣ स्पृ꣡धः꣢ श्नथयन्त म꣣न्य꣡वे꣢ वृ꣣त्रं꣡ यदि꣢न्द्र꣣ तू꣡र्व꣢सि ॥ १६३८ ॥

वेगाने जाणाऱ्या तुझ्या बलामागे दोन्ही लोक गेले, बाळामागे दोन माता जाव्यात तसे; हे इंद्रा, तू वृत्राला जिंकलेस तेव्हा तुझ्या क्रोधाने सर्व शत्रू दुर्बळ झाले.

2.17.1639

य꣣ज्ञ꣡ इन्द्र꣢꣯मवर्धय꣣द्य꣢꣯द्भूमिं꣣ व्य꣡व꣢र्तयत् ।
च꣣क्राण꣡ ओ꣢प꣣शं꣢ दि꣣वि꣢ ॥ १६३९ ॥

यज्ञाने इंद्राला वाढवले; त्याने पृथ्वी फिरवली तेव्हा आकाशात अलंकार निर्माण केला.

2.17.1640

व्य꣢꣣ऽ.न्त꣡रि꣢क्षमतिर꣣न्म꣢दे꣣ सो꣡म꣢स्य रोच꣣ना꣢ ।
इ꣢न्द्रो꣣ य꣡दभि꣢꣯नद्व꣣ल꣢म् ॥ १६४० ॥

आनंदात इंद्राने अंतरिक्ष ओलांडले; सोमाचे तेज पसरले; इंद्राने वलाला फोडले तेव्हा.

2.17.1641

उ꣡द्गा आ꣢꣯ज꣣द꣡ङ्गि꣢रोभ्य आ꣣वि꣢ष्कृ꣣ण्व꣡न्गुहा꣢꣯ स꣣तीः꣢ ।
अ꣣र्वा꣡ञ्चं꣢ नुनुदे व꣣ल꣢म् ॥ १६४१ ॥

अंगिरसांसाठी गुहेत लपलेले प्रकट करून त्याने ते बाहेर आणले; वलाला आमच्याकडे वळवून दूर पळवले.

2.17.1642

त्य꣡मु꣢ वः सत्रा꣣सा꣢हं꣣ वि꣡श्वा꣢सु गी꣣र्ष्वा꣡य꣢तम् ।
आ꣡ च्या꣢वयस्यू꣣त꣡ये꣢ ॥ १६४२ ॥

सदा विजयी आणि सर्व स्तुतींमध्ये गायला जाणाऱ्या त्याला तुमच्या रक्षणासाठी येथे हलवा.

2.17.1643

यु꣣ध्म꣡ꣳसन्त꣢꣯मन꣣र्वा꣡ण꣢ꣳसोम꣣पा꣡मन꣢꣯पच्युतम् ।
न꣡र꣢मवा꣣र्य꣡क्र꣢तुम् ॥ १६४३ ॥

योद्धा, अतुलनीय, सोमपान करणारा, कधीही न पडणारा, नेता, ज्याचा संकल्प अटळ आहे.

2.17.1644

शि꣡क्षा꣢ ण इन्द्र रा꣣य꣢꣫ आ पु꣣रु꣢ वि꣣द्वा꣡ꣳऋ꣡चीषम ।
अ꣡वा꣢ नः꣣ पा꣢र्ये꣣ ध꣡ने꣢ ॥ १६४४ ॥

हे इंद्रा, आम्हाला भरपूर धन दे; तू जाणणारा आहेस. हे ऋचांमध्ये श्रेष्ठा, धनाच्या लढाईत पैलतीरी नेणारी मदत आम्हाला दे.

2.17.1645

त꣢व꣣ त्य꣡दि꣢न्द्रि꣣यं꣢ बृ꣣ह꣢꣫त्तव꣣ द꣡क्ष्म꣢मु꣣त꣡ क्रतु꣢꣯म् ।
व꣡ज्र꣢ꣳ शिशाति धि꣣ष꣢णा꣣ व꣡रे꣢ण्यम् ॥ १६४५ ॥

तुझे ते महान सामर्थ्य, तुझे कौशल्य आणि तुझा संकल्प—बुद्धी त्या श्रेष्ठ वज्राला धार लावते.

2.17.1646

त꣢व꣣ द्यौ꣡रि꣢न्द्र꣣ पौ꣡ꣳस्यं꣢ पृथि꣣वी꣡ व꣢र्धति꣣ श्र꣡वः꣢ ।
त्वा꣢꣫मापः꣣ प꣡र्व꣢तासश्च हिन्विरे ॥ १६४६ ॥

हे इंद्रा, तुझ्यामुळे द्युलोक आणि पृथ्वी तुझी कीर्ती वाढवतात; पाणी आणि पर्वत तुला प्रेरणा देतात.

2.17.1647

त्वां꣡ विष्णु꣢꣯र्बृ꣣ह꣡न्क्षयो꣢꣯ मि꣣त्रो꣡ गृ꣢णाति꣣ व꣡रु꣢णः ।
त्वा꣡ꣳ शर्धो꣢꣯ मद꣣त्य꣢नु꣣ मा꣡रु꣢तम् ॥ १६४७ ॥

विष्णू, बृहत्क्षय, मित्र आणि वरुण तुमची स्तुती करतात; मरुतांचा समूह तुमच्या मागे आनंदतो.

2.17.1648

न꣡म꣢स्ते अग्न꣣ ओ꣡ज꣢से गृ꣣ण꣡न्ति꣢ देव कृ꣣ष्ट꣡यः꣢ ।
अ꣡मै꣢र꣣मि꣡त्र꣢मर्दय ॥ १६४८ ॥

हे अग्नी, तुमच्या सामर्थ्याला नमस्कार; हे देवा, लोक तुमची स्तुती करतात. तुमच्या बळाने शत्रूला चिरडा.

2.17.1649

कु꣣वि꣢꣫त्सु नो꣣ ग꣡वि꣢ष्ट꣣ये꣡ऽग्ने꣢ सं꣣वे꣡षि꣢षो र꣣यि꣢म् ।
उ꣡रु꣢कृदु꣣रु꣡ ण꣢स्कृधि ॥ १६४९ ॥

हे अग्नी, गाईंची इच्छा करणाऱ्या आम्हाला निश्चितच चांगले धन आणा; आमच्यासाठी ते विस्तृत करा.

2.17.1650

मा꣡ नो꣢ अग्ने महाध꣣ने꣡ परा꣢꣯ वर्ग्भार꣣भृ꣡द्य꣢था ।
सं꣣व꣢र्ग꣣ꣳ स꣢ꣳ र꣣यिं꣡ ज꣢य ॥ १६५० ॥

हे अग्नी, मोठ्या स्पर्धेत ओझे वाहणाऱ्यासारखे आम्हाला दूर फेकू नका. एकत्र करून धन जिंका.

2.17.1651

स꣡म꣢स्य म꣣न्य꣢वे꣣ वि꣢शो꣣ वि꣡श्वा꣢ नमन्त कृ꣣ष्ट꣡यः꣢ ।
स꣣मुद्रा꣡ये꣢व꣣ सि꣡न्ध꣢वः ॥ १६५१ ॥

त्याच्या क्रोधापुढे सर्व प्रजा व लोक नमले, जसे नद्या समुद्राकडे वाकतात.

2.17.1652

वि꣡ चि꣢द्वृ꣣त्र꣢स्य꣣ दो꣡ध꣢तः꣣ शि꣡रो꣢ बिभेद वृ꣣ष्णि꣡ना꣢ ।
व꣡ज्रे꣢ण श꣣त꣡प꣢र्वणा ॥ १६५२ ॥

विरोध करणाऱ्या वृत्राचे डोके वृष्णीने (इंद्राने) शंभर पेरे असलेल्या वज्राने खरोखर फोडले.

2.17.1653

ओ꣢ज꣣स्त꣡द꣢स्य तित्विष उ꣣भे꣢꣫ यत्स꣣म꣡व꣢र्त्तयत् ।
इ꣢न्द्र꣣श्च꣡र्मे꣢व꣣ रो꣡द꣢सी ॥ १६५३ ॥

त्याचे ते तेज चमकले, जेव्हा इंद्राने दोन्ही लोकांना कातडीप्रमाणे गुंडाळले.

2.17.1654

सु꣣म꣢न्मा꣣ व꣢स्वी꣣ र꣡न्ती꣢ सू꣣न꣡री꣢ ॥ १६५४ ॥

सुमन, धनवान, आनंद देणारी, दानशील.

2.17.1655

स꣡रू꣢प वृष꣣न्ना꣡ ग꣢ही꣣मौ꣢ भ꣣द्रौ꣡ धुर्या꣢꣯व꣣भि꣢ ।
ता꣢वि꣣मा꣡ उप꣢꣯ सर्पतः ॥ १६५५ ॥

हे वृषभा, एकरूप, जुंपी वाहणारे दोन कल्याणकारी घोडे, इकडे या; ते दोघे जवळ येत आहेत.

2.17.1656

नी꣢꣯व शी꣣र्षा꣡णि꣢ मृढ्वं꣣ म꣢ध्य꣣ आ꣡प꣢स्य तिष्ठति ।
शृ꣡ङ्गे꣢भिर्द꣣श꣡भि꣢र्दि꣣श꣢न् ॥ १६५६ ॥

डोकी झुकवून त्यांना शुद्ध करा; तो पाण्याच्या मध्यभागी उभा आहे, दहा शिंगांनी दिशा दाखवत.