Yajurveda · Adhyāya 14
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.1
ध्रुवक्षितिर् ध्रुवयोनिर् ध्रुवासि ध्रुवं योनिम् आ सीद साधुया ।
उख्यस्य केतुं प्रथमं जुषाणा ।
अश्विनाध्वर्यू सादयताम् इह त्वा ॥ १४.१ ॥
You are of firm ground and firm base; sit well in a firm seat, accepting with pleasure the first banner of the ukhyā. May the two Aśvins, the Adhvaryus, seat you here.
14.2
कुलायिनी घृतवती पुरंधिः स्योने सीद सदने पृथिव्याः ।
अभि त्वा रुद्रा वसवो गृणन्त्व् इमा ब्रह्म पीपिहि सौभगाय ।
अश्विनाध्वर्यू सादयताम् इह त्वा ॥ १४.२ ॥
Nest-bearing, ghee-rich, bearer of abundance, sit in the pleasant seat of the earth. May the Rudras and Vasus praise you; fill these formulas for good fortune. May the two Aśvins, the Adhvaryus, seat you here.
14.3
स्वैर् दक्षैर् दक्षपितेह सीद देवानाꣳ सुम्ने बृहते रणाय ।
पितेवैधि सूनव ऽ आ सुशेवा स्वावेशा तन्वा सं विशस्व ।
अश्विनाध्वर्यू सादयताम् इह त्वा ॥ १४.३ ॥
With your own strengths, lord of skill, sit here, for the great grace and delight of the gods. Become like a father, most kindly to the son; enter fully with your own body. May the two Aśvins, the Adhvaryus, seat you here.
14.4
पृथिव्याः पुरीषम् अस्य् अप्सो नाम तां त्वा विश्वे ऽ अभि गृणन्तु देवाः ।
स्तोमपृष्ठा घृतवतीह सीद प्रजावद् अस्मे द्रविणा यजस्व ।
अश्विनाध्वर्यू सादयताम् इह त्वा ॥ १४.४ ॥
You are the fullness of the earth, named apsas; may all the gods praise you. With the hymn as your back, rich in ghee, sit here; grant us wealth together with offspring. May the two Aśvins, the Adhvaryus, seat you here.
14.5
अदित्यास् त्वा पृष्ठे सादयाम्य् अन्तरिक्षस्य धर्त्रीं विष्टम्भनीं दिशामधिपत्नीं भुवनानामूर्मिर् द्रप्सो ऽ अपाम् असि विश्वकर्मा त ऽ ऋषिः ।
अश्विनाध्वर्यू सादयताम् इह त्वा ॥ १४.५ ॥
I set you on the back of Aditi. You are the supporter of the atmosphere, the prop of the directions, the sovereign mistress of the worlds. You are the wave and the drop of the waters; your seer is Viśvakarman. Let the two Aśvins, the priests, set you down here.
14.6
शुक्रश् च शुचिश् च ग्रीष्माव् ऋतू ऽ अग्नेर् अन्तःश्लेषो ऽसि कल्पेतां द्यावापृथिवी कल्पन्ताम् आप ऽ ओषधयः कल्पन्ताम् अग्नयः पृथङ् नम ज्यैष्ठ्याय सव्रताः ।
ये ऽ अग्नयः समनसो ऽन्तरा द्यावापृथिवी ऽ इमे ग्रैष्माव् ऋतू ऽ अभिकल्पमानाऽ इन्द्रम् इव देवा ऽ अभिसं विशन्तु तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवे सीदतम् ॥ १४.६ ॥
May the two summer seasons, Śukra and Śuci, be the inner joining of Agni. May heaven and earth be fitted, may waters and plants be fitted; may the fires, each with homage, be of one vow for supremacy. The fires of one mind, that are between heaven and earth, and these summer seasons being fitted: may the gods enter them like Indra. With that deity, sit firm like the Aṅgirases.
14.7
सजूर् ऋतुभिः सजूर् विधाभिः सजूर् देवैः सजूर् देवैर् वयोनाधैर् अग्नये त्वा वैश्वानरायाश्विनाध्वर्यू सादयताम् इह त्वा ।
सजूर् ऋतुभिः सजूर् विधाभिः सजूर् वसुभिः सजूर् देवैर् वयोनाधैर् अग्नये त्वा वैश्वानरायाश्विनाध्वर्यू सादयताम् इह त्वा ।
सजूर् ऋतुभिः सजूर् विधाभिः सजू रुद्रैः सजूर् देवैर् वयोनाधैर् अग्नये त्वा वैश्वानरायाश्विनाध्वर्यू सादयताम् इह त्वा ।
सजूर् ऋतुभिः सजूर् विधाभिः सजूर् आदित्यैः सजूर् देवैर् वयोनाधैर् अग्नये त्वा वैश्वानरायाश्विनाध्वर्यू सादयताम् इह त्वा ।
सजूर् ऋतुभिः सजूर् विधाभिः सजूर् विश्वैर् देवैः सजूर् देवैर् वयोनाधैर् अग्नये त्वा वैश्वानरायाश्विनाध्वर्यू सादयताम् इह त्वा ॥ १४.७ ॥
With the seasons, with the arrangements, with the gods, with the bonds of vigor — for Agni Vaiśvānara, may the two adhvaryus, the Aśvins, set you here. (Repeated five times, with the Vasus, the Rudras, the Ādityas and the Viśvedevas.)
14.8
प्राणं मे पाहि ।
अपानं मे पाहि ।
व्यानं मे पाहि ।
चक्षुर् म ऽ उर्व्या वि भाहि ।
श्रोत्रं मे श्लोकय ।
अपः पिन्व ।
ओषधीर् जिन्व ।
द्विपाद् अव ।
चतुष्पात् पाहि ।
दिवो वृष्टिम् एरय ॥ १४.८ ॥
Protect my prāṇa. Protect my apāna. Protect my vyāna. Make my eyes shine widely. Make my hearing renowned. Fill the waters. Quicken the plants. Protect the two-footed beings. Protect the four-footed beings. Send forth rain from heaven.
14.9
मूर्धा वयः प्रजापतिश् छन्दः ।
क्षत्रं वयो मयंदं छन्दः ।
विष्टम्भो वयो ऽधिपतिश् छन्दः ।
विश्वकर्मा वयः परमेष्ठी छन्दः ।
वस्तो वयो विवलं छन्दः ।
वृष्णिर् वयो विशालं छन्दः ।
पुरुषो वयस् तन्द्रं छन्दः ।
व्याघ्रो वयो ऽनाधृष्टं छन्दः ।
सिꣳहो वयश् छदिश् छन्दः ।
पष्ठवाड् वयो बृहती छन्दः ।
ऽ उक्षा वयः ककुप् छन्दः ।
ऽ ऋषभो वयः सतोबृहती छन्दः ॥ १४.९ ॥
The head is vigor; Prajāpati is the meter. Power is vigor; Mayanda is the meter. Support is vigor; Adhipati is the meter. Viśvakarman is vigor; Parameṣṭhin is the meter. The ram is vigor; Vivala is the meter. The bull Vṛṣṇi is vigor; Viśāla is the meter. The man is vigor; Tandra is the meter. The tiger is vigor; Anādhṛṣṭa is the meter. The lion is vigor; Chadis is the meter. The draft ox is vigor; Bṛhatī is the meter. The bull is vigor; Kakubh is the meter. The bull Ṛṣabha is vigor; Satobṛhatī is the meter.
14.10
अनड्वान् वयः पङ्क्तिश् छन्दः ।
धेनुर् वयो जगती छन्दः ।
त्र्यविर् वयस् त्रिष्टुप् छन्दः ।
दित्यवाड् वयो विराट् छन्दः ।
पञ्चाविर् वयो गायत्री छन्दः ।
त्रिवत्सो वय ऽ उष्णिक् छन्दः ।
तुर्यवाड् वयो ऽनुष्टुप् छन्दः ॥ १४.१० ॥
The ox is the bird-form and vigour; the metre is Paṅkti. The cow is the bird-form and vigour; the metre is Jagatī. The three-year-old ewe is the bird-form and vigour; the metre is Triṣṭubh. The two-year-old ox is the bird-form and vigour; the metre is Virāj. The five-year-old ewe is the bird-form and vigour; the metre is Gāyatrī. The three-year-old calf is the bird-form and vigour; the metre is Uṣṇih. The four-year-old ox is the bird-form and vigour; the metre is Anuṣṭubh.
14.11
इन्द्राग्नी ऽ अव्यथमानाम् इष्टकां दृꣳहतं युवम् ।
पृष्ठेन द्यावापृथिवी ऽ अन्तरिक्षं च विबाधसे ॥ १४.११ ॥
Indra and Agni, you two make the unshaken brick firm. With the back you two keep heaven and earth and the atmosphere apart.
14.12
विश्वकर्मा त्वा सादयत्व् अन्तरिक्षस्य पृष्ठे व्यचस्वतीं प्रथस्वतीम् अन्तरिक्षं यच्छान्तरिक्षं दृꣳहान्तरिक्षं मा हिꣳसीः ।
विश्वस्मै प्राणायापानाय व्यानायोदानाय प्रतिष्ठायै चरित्राय ।
वायुष् ट्वाभि पातु मह्या स्वस्त्या छर्दिषा शंतमेन तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवा सीद ॥ १४.१२ ॥
May Viśvakarman set you on the back of the atmosphere. Hold the wide, spreading atmosphere, make the atmosphere firm, do not harm the atmosphere. For all, for the in-breath, for the out-breath, for the diffused breath, for the upward breath, for standing firm, for movement. May Vāyu protect you with great well-being and most auspicious shelter, with that deity; sit firm like the Aṅgirases.
14.13
राज्ञ्य् असि प्राची दिक् ।
विराड् असि दक्षिणा दिक् ।
सम्राड् असि प्रतीची दिक् ।
स्वराड् अस्य् उदीची दिक् ।
अधिपत्न्य् असि बृहती दिक् ॥ १४.१३ ॥
You are the queen, the eastern quarter. You are the resplendent one, the southern quarter. You are the sovereign, the western quarter. You are the self-ruling one, the northern quarter. You are the sovereign consort, the vast quarter.
14.14
विश्वकर्मा त्वा सादयत्व् अन्तरिक्षस्य पृष्ठे ज्योतिष्मतीम् ।
विश्वस्मै प्राणायापानाय व्यानाय विश्वं ज्योतिर् यच्छ ।
वायुष्टे ऽधिपतिस् तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवा सीद ॥ १४.१४ ॥
May Viśvakarman set you on the back of the atmosphere, full of light. Grant all light for the in-breath, the out-breath and the diffused breath of all. Vāyu is your lord; with that deity, like the Aṅgirasas, sit firm.
14.15
नभश् च नभस्यश् च वार्षिकाव् ऋतू ऽ अग्नेर् अन्तःश्लेषो सि कल्पेतां द्यावापृथिवी कल्पन्ताम् आप ऽ ओषधयः कल्पन्ताम् अग्नयः पृथङ् नम ज्यैष्ठ्याय सव्रताः ।
ये ऽ अग्नयः समनसोऽन्तरा द्यावापृथिवी ऽ इमे वार्षिकाव् ऋतू ऽ अभिकल्पमानाऽ इन्द्रम् इव देवा ऽ अभिसं विशन्तु तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवे सीदतम् ॥ १४.१५ ॥
May Nabhas and Nabhasya, the two rainy seasons, be the binding of Agni. May heaven and earth be made fit, may the waters and plants be made fit, may the fires, separately and with the same vow, be made fit for supremacy with homage. May the fires of one mind, between heaven and earth, making these rainy seasons fit, enter together like Indra, O gods. With that deity, like the Aṅgirasas, sit both of you firm.
14.16
इषश् चोर्जश् च शारदाव् ऋतू ऽ अग्नेर् अन्तःश्लेषोऽसि कल्पेतां द्यावापृथिवी कल्पन्ताम् आप ऽ ओषधयः कल्पन्ताम् अग्नयः पृथङ् नम ज्यैष्ठ्याय सव्रताः ।
ये ऽ अग्नयः समनसोऽन्तरा द्यावापृथिवी ऽ इमे शारदाव् ऋतू ऽ अभिकल्पमाना ऽइन्द्रम् इव देवाऽ अभिसं विशन्तु तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवे सीदतम् ॥ १४.१६ ॥
Iṣa and ūrja, the autumnal seasons; you are the joining-point of Agni. May heaven and earth be fitted; may the waters and plants be fitted; may the fires be fitted separately. Homage to supremacy, you of common vows. The fires of one mind, between heaven and earth, as these autumnal seasons are being fitted, as the gods enter into Indra, with that deity, like the Aṅgirasas, sit firmly.
14.17
आयुर् मे पाहि ।
प्राणं मे पाहि ।
अपानं मे पाहि ।
व्यानं मे पाहि ।
चक्षुर् मे पाहि ।
श्रोत्रं मे पाहि ।
वाचं मे पिन्व ।
मनो मे जिन्व ।
आत्मानं मे पाहि ।
ज्योतिर् मे यच्छ ॥ १४.१७ ॥
Protect my life. Protect my breath. Protect my exhalation. Protect my diffused breath. Protect my eye. Protect my hearing. Nourish my speech. Invigorate my mind. Protect my self. Grant me light.
14.18
मा छन्दः ।
प्रमा छन्दः ।
प्रतिमा छन्दः ।
ऽ अस्रीवयश् छन्दः ।
पङ्क्तिश् छन्दः ।
ऽ उष्णिक् छन्दः ।
बृहती छन्दः ।
ऽअनुष्टुप् छन्दः ।
विराट् छन्दः ।
गायत्री छन्दः ।
त्रिष्टुप् छन्दः ।
जगती छन्दः ॥ १४.१८ ॥
Mā is the meter. Pramā is the meter. Pratimā is the meter. Asrīvaya is the meter. Paṅkti is the meter. Uṣṇik is the meter. Bṛhatī is the meter. Anuṣṭubh is the meter. Virāj is the meter. Gāyatrī is the meter. Triṣṭubh is the meter. Jagatī is the meter.
14.19
पृथिवी छन्दः ।
ऽअन्तरिक्षं छन्दः ।
द्यौश् छन्दः ।
समाश् छन्दः ।
नक्षत्राणि छन्दः ।
वाक् छन्दः ।
मनश् छन्दः ।
कृषिश् छन्दः ।
हिरण्यं छन्दः ।
गौश् छन्दः ।
ऽअजा छन्दः ।
ऽअश्वश् छन्दः ॥ १४.१९ ॥
Earth is the meter. Atmosphere is the meter. Sky is the meter. The years are the meter. The stars are the meter. Speech is the meter. Mind is the meter. Ploughing is the meter. Gold is the meter. Cow is the meter. Goat is the meter. Horse is the meter.
14.20
अग्निर् देवता ।
वातो देवता ।
सूर्यो देवता ।
चन्द्रमा देवता ।
वसवो देवता ।
रुद्रा देवता ।
ऽऽआदित्या देवता ।
मरुतो देवता ।
विश्वे देवा देवता ।
बृहस्पतिर् देवता ।
इन्द्रो देवता ।
वरुणो देवता ॥ १४.२० ॥
Agni is the deity. Vāyu is the deity. Sūrya is the deity. Candramas is the deity. The Vasus are the deity. The Rudras are the deity. The Ādityas are the deity. The Maruts are the deity. The All-gods are the deity. Bṛhaspati is the deity. Indra is the deity. Varuṇa is the deity.
14.21
मूर्धासि राड् ध्रुवासि धरुणा धर्त्र्य् असि धरणी ।
आयुषे त्वा वर्चसे त्वा कृष्यै त्वा क्षेमाय त्वा ॥ १४.२१ ॥
You are the head, you are the sovereign; you are firm, you are the supporter; you are the bearer, you are the earth that holds. For long life I set you, for splendour I set you, for cultivation I set you, for welfare I set you.
14.22
यन्त्री राड् यन्त्र्य् असि यमनी ध्रुवासि धरित्री ।
इषे त्वोर्जे त्वा रय्यै त्वा पोषाय त्वा ।
लोकं पृण छिद्रं पृणाथो सीद ध्रुवा त्वम् ।
इन्द्राग्नी त्वा बृहस्पतिर् अस्मिन् योनाव् असीषदन् ।
ता अस्य सूददोहसः सोमꣳ श्रीणन्ति पृश्नयः ।
जन्मन् देवानां विशस् त्रिष्व् आ रोचने दिवः ।
इन्द्रं विश्वा अवीवृधन्त् समुद्रव्यचसं गिरः ।
रथीतमꣳ रथीनां वाजानाꣳ सत्पतिं पतिम् ॥ १४.२२ ॥
You are the controller, you are the sovereign; you are the restrainer, you are the one who restrains; you are firm, you are the bearer. For food I set you, for strength I set you, for wealth I set you, for nourishment I set you. Fill the world, fill the gap; then sit down, you are firm. Indra, Agni, and Bṛhaspati set you down in this womb. The speckled cows that milk the pressing prepare this soma. In the birth of the gods, in the three shining realms of heaven, all peoples strengthened Indra with hymns wide as the ocean. The best charioteer among charioteers, lord of the true rewards, the lord (Indra).
14.23
आशुर् त्रिवृत् ।
भान्तः पञ्चदशः ।
व्योमा सप्तदशः ।
धरुण ऽ एकविꣳशः ।
प्रतूर्तिर् अष्टादशः ।
तपो नवदशः ।
ऽअभीवर्तः सविꣳशः ।
वर्चो द्वाविꣳशः ।
संभरणस् त्रयोविꣳशः ।
योनिश् चतुर्विꣳशः ।
गर्भाः पञ्चविꣳशः ।
ऽ ओजस् त्रिणवः ।
क्रतुर् एकत्रिꣳशः ।
प्रतिष्ठा त्रयस्त्रिꣳशः ।
ब्रध्नस्य विष्टपं चतुस्त्रिꣳशः ।
नाकः षट्त्रिꣳशः ।
विवर्तो ष्टाचत्वारिꣳशः ।
धर्त्रं चतुष्टोमः ॥ १४.२३ ॥
Swift is the threefold one; shining is the fifteenth; sky-like is the seventeenth; supporting is the twenty-first; victory-bringing is the eighteenth; heat is the nineteenth; encircling is the twentieth; lustre is the twenty-second; gathering together is the twenty-third; the source is the twenty-fourth; the embryos are the twenty-fifth; vigour is the twenty-seventh; resolve is the thirty-first; the foundation is the thirty-third; the abode of the sun is the thirty-fourth; heaven is the thirty-sixth; turning is the forty-eighth; the support is the quadruple praise-hymn.
14.24
अग्नेर् भागो ऽसि दीक्षाया ऽ आधिपत्यं ब्रह्म स्पृतं त्रिवृत् स्तोमः ।
इन्द्रस्य भागो ऽसि विष्णोर् आधिपत्यं क्षत्रꣳ स्पृतं पञ्चदशः स्तोमः ।
नृचक्षसां भागो ऽसि धातुर् आधिपत्यं जनित्रꣳ स्पृतꣳ सप्तदशः स्तोमः ।
मित्रस्य भागो ऽसि वरुणस्याधिपत्यं दिवो वृष्टिर् वात स्पृत ऽएकविꣳश स्तोमः ॥ १४.२४ ॥
You are the share of Agni, the lordship of consecration; joined to sacred knowledge (brahman); the threefold hymn-measure (trivṛt stoma). You are the share of Indra, the lordship of Viṣṇu; joined to royal power (kṣatra); the fifteenfold hymn-measure (pañcadaśa stoma). You are the share of the men-beholders, the lordship of Dhātṛ; joined to birth (janitra); the seventeenfold hymn-measure (saptadaśa stoma). You are the share of Mitra, the lordship of Varuṇa; joined to the rain and wind of heaven; the twenty-onefold hymn-measure (ekaviṃśa stoma).
14.25
वसूनां भागो ऽसि रुद्राणाम् आधिपत्यं चतुष्पात् स्पृतं चतुर्विꣳश स्तोमः ।
आदित्यानां भागो ऽसि मरुताम् आधिपत्यं गर्भा स्पृताः पञ्चविꣳश स्तोमः ।
अदित्यै भागो ऽसि पूष्ण ऽ आधिपत्यम् ओज स्पृतं त्रिणव स्तोमः ।
देवस्य सवितुर् भागो ऽसि बृहस्पतेर् आधिपत्यꣳ समीचीर् दिश स्पृताश् चतुष्टोम स्तोमः ॥ १४.२५ ॥
You are the share of the Vasus, the lordship of the Rudras; joined to the four-footed; the twenty-fourfold hymn-measure (caturviṃśa stoma). You are the share of the Ādityas, the lordship of the Maruts; joined to embryos; the twenty-fivefold hymn-measure (pañcaviṃśa stoma). You are the share of Aditi, the lordship of Pūṣan; joined to vigour (ojas); the threefold-nine hymn-measure (triṇava stoma). You are the share of the god Savitṛ, the lordship of Bṛhaspati; joined to the united directions; the fourfold hymn-measure (catuṣṭoma stoma).
14.26
यवानां भागो ऽस्य् अयवानाम् आधिपत्यं प्रजा स्पृताश् चतुश्चत्वारिꣳश स्तोमः ।
ऋभूणां भागो ऽसि विश्वेषां देवानाम् आधिपत्यं भूतꣳ स्पृतं त्रयस्त्रिꣳश स्तोमः ॥ १४.२६ ॥
You are the share of the barley-grains; the lordship of the non-barley; the creatures are bound together; forty-four is the stoma. You are the share of the Ṛbhus; the lordship of all the gods; the being is bound together; thirty-three is the stoma.
14.27
सहश् च सहस्यश् च हैमन्तिकाव् ऋतू ऽ अग्नेर् अन्तःश्लेषो सि कल्पेतां द्यावापृथिवी कल्पन्ताम् आप ऽ ओषधयः कल्पन्ताम् अग्नयः पृथङ् नम ज्यैष्ठ्याय सव्रताः ।
ये ऽ अग्नयः समनसो न्तरा द्यावापृथिवी ऽ इमे हैमन्तिकाव् ऋतू ऽ अभिकल्पमाना ऽ इन्द्रम् इव देवा ऽ अभिसंविशन्तु तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवे सीदतम् ॥ १४.२७ ॥
Saha and Sahasya, these two winter seasons, you are the inner joint of Agni; let heaven and earth be made fit, let the waters and plants be made fit; let the fires, each separately with homage, be of one vow for supremacy. Fires of one mind, between heaven and earth, these two winter seasons being made fit, let them enter in as the gods enter into Indra; with that deity, like the Aṅgirases, sit in the firm place.
14.28
एकयास्तुवत प्रजा ऽ अधीयन्त प्रजापतिर् अधिपतिर् आसीत् ।
तिसृभिर् अस्तुवत ब्रह्मासृज्यत ब्रह्मणस्पतिर् अधिपतिर् आसीत् ।
पञ्चभिर् अस्तुवत भूतान्य् असृज्यन्त भूतानां पतिर् अधिपतिर् आसीत् ।
सप्तभिर् अस्तुवत सप्त ऋषयो ऽसृज्यन्त धाताधिपतिर् आसीत् ॥ १४.२८ ॥
With one they praised; creatures came into being; Prajāpati was the overlord. With three they praised; the sacred word was created; Brahmaṇaspati was the overlord. With five they praised; the elements were created; the lord of beings was the overlord. With seven they praised; the seven seers were created; Dhātṛ was the overlord.
14.29
नवभिर् अस्तुवत पितरो ऽसृज्यन्तादितिर् अध्निपत्न्य् आसीत् ।
एकादशभिर् अस्तुवत ऽ ऋतवो ऽसृज्यन्तार्तवा ऽ अधिपतय ऽ आसन् ।
त्रयोदशभिर् अस्तुवत मासा ऽ असृज्यन्त संवत्सरो ऽधिपतिर् आसीत् ।
पञ्चदशभिर् अस्तुवत क्षत्रम् असृज्यतेन्द्रो ऽधिपतिर् आसीत् ।
सप्तदशभिर् अस्तुवत ग्राम्याः पशवो ऽसृज्यन्त बृहस्पतिर् अधिपतिर् आसीत् ॥ १४.२९ ॥
With nine they praised; the fathers were created; Aditi was the consort of the lord. With eleven they praised; the seasons were created; the seasonal lords were the overlords. With thirteen they praised; the months were created; the year was the overlord. With fifteen they praised; ruling power was created; Indra was the overlord. With seventeen they praised; the village animals were created; Bṛhaspati was the overlord.
14.30
नवदशभिर् अस्तुवत शूद्रार्याव् असृज्येताम् अहोरात्रे ऽ अधिपत्नी आस्ताम् ।
एकविꣳशत्यास्तुवतैकशफाः पशवो सृज्यन्त वरुणो ऽधिपतिर् आसीत् ।
त्रयोविꣳशत्यास्तुवत क्षुद्रां पशवो ऽसृज्यन्त पूषाधिपतिर् आसीत् ।
पञ्चविꣳशत्यास्तुवताऽऽरण्याः पशवो ऽसृज्यन्त वायुर् अधिपतिर् आसीत् ।
सप्तविꣳशत्यास्तुवत द्यावापृथिवी व्यैतां वसवो रुद्राऽ आदित्याऽ अनुव्य् आयꣳस् त ऽ एवाधिपतय ऽ आसन् ॥ १४.३० ॥
With eighteen they praised; the śūdra and the ārya were created; day and night were the ruling consorts. With twenty-one they praised; single-hoofed animals were created; Varuṇa was the lord. With twenty-three they praised; small animals were created; Pūṣan was the lord. With twenty-five they praised; wild animals were created; Vāyu was the lord. With twenty-seven they praised; heaven and earth separated; the Vasus, Rudras and Ādityas followed after; they were the lords.
14.31
नवविꣳशत्यास्तुवत वनस्पतयोऽसृज्यन्त सोमो ऽधिपतिर् आसीत् ।
एकत्रिꣳशतास्तुवत प्रजा ऽ असृज्यन्त यवाश् चायवाश् चाधिपतय ऽ आसन् ।
त्रयस्त्रिꣳशतास्तुवत भूतान्य् अशाम्यन् प्रजापतिः परमेष्ठ्य् अधिपतिर् आसीत् ॥ १४.३१ ॥
With twenty-nine they praised; plants and trees were created; Soma was the lord. With thirty-one they praised; creatures were created; barley and non-barley grains were the lords. With thirty-three they praised; beings were pacified; Prajāpati, the supreme one, was the lord.