ଯଜୁର୍ବେଦ · ଅଧ୍ୟାୟ 14
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.1
ध्रुवक्षितिर् ध्रुवयोनिर् ध्रुवासि ध्रुवं योनिम् आ सीद साधुया ।
उख्यस्य केतुं प्रथमं जुषाणा ।
अश्विनाध्वर्यू सादयताम् इह त्वा ॥ १४.१ ॥
ତୁମେ ସ୍ଥିର ଭୂମି ଓ ସ୍ଥିର ଯୋନିବିଶିଷ୍ଟା; ସ୍ଥିର ସ୍ଥାନରେ ଭଲ ଭାବେ ବସ। ଉଖ୍ୟର ପ୍ରଥମ ଧ୍ୱଜକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଗ୍ରହଣ କରି। ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ଅଧ୍ୱର୍ଯୁଗଣ ତୁମକୁ ଏଠାରେ ବସାଉନ୍ତୁ।
14.2
कुलायिनी घृतवती पुरंधिः स्योने सीद सदने पृथिव्याः ।
अभि त्वा रुद्रा वसवो गृणन्त्व् इमा ब्रह्म पीपिहि सौभगाय ।
अश्विनाध्वर्यू सादयताम् इह त्वा ॥ १४.२ ॥
ନୀଡ଼ବତୀ, ଘୃତବତୀ, ସମୃଦ୍ଧି ଧାରଣକାରିଣୀ, ପୃଥିବୀର ସୁଖଦ ଆସନରେ ବସ। ରୁଦ୍ର ଓ ବସୁଗଣ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତୁ; ସୌଭାଗ୍ୟ ପାଇଁ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣ କର। ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ଅଧ୍ୱର୍ଯୁଗଣ ତୁମକୁ ଏଠାରେ ବସାଉନ୍ତୁ।
14.3
स्वैर् दक्षैर् दक्षपितेह सीद देवानाꣳ सुम्ने बृहते रणाय ।
पितेवैधि सूनव ऽ आ सुशेवा स्वावेशा तन्वा सं विशस्व ।
अश्विनाध्वर्यू सादयताम् इह त्वा ॥ १४.३ ॥
ନିଜ ବଳରେ, ହେ ଦକ୍ଷର ସ୍ୱାମୀ, ଏଠାରେ ବସ; ଦେବତାଙ୍କ ମହାନ କୃପା ଓ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ। ପିତା ପରି ହୁଅ, ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହିତକାରୀ; ତୁମ ଶରୀର ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରବେଶ କର। ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ଅଧ୍ୱର୍ଯୁଗଣ ତୁମକୁ ଏଠାରେ ବସାଉନ୍ତୁ।
14.4
पृथिव्याः पुरीषम् अस्य् अप्सो नाम तां त्वा विश्वे ऽ अभि गृणन्तु देवाः ।
स्तोमपृष्ठा घृतवतीह सीद प्रजावद् अस्मे द्रविणा यजस्व ।
अश्विनाध्वर्यू सादयताम् इह त्वा ॥ १४.४ ॥
ତୁମେ ପୃଥିବୀର ପୂର୍ଣ୍ଣତା, ଅପ୍ସସ୍ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ; ସମସ୍ତ ଦେବତା ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତୁ। ସ୍ତୋମକୁ ପୃଷ୍ଠ କରି, ଘୃତବତୀ ହୋଇ ଏଠାରେ ବସ; ଆମକୁ ସନ୍ତାନ ସହିତ ଧନ ଦିଅ। ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ଅଧ୍ୱର୍ଯୁଗଣ ତୁମକୁ ଏଠାରେ ବସାଉନ୍ତୁ।
14.5
अदित्यास् त्वा पृष्ठे सादयाम्य् अन्तरिक्षस्य धर्त्रीं विष्टम्भनीं दिशामधिपत्नीं भुवनानामूर्मिर् द्रप्सो ऽ अपाम् असि विश्वकर्मा त ऽ ऋषिः ।
अश्विनाध्वर्यू सादयताम् इह त्वा ॥ १४.५ ॥
ଅଦିତିଙ୍କ ପୃଷ୍ଠରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସ୍ଥାପନ କରେ। ତୁମେ ଅନ୍ତରିକ୍ଷକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଦିଗସମୂହକୁ ସ୍ତମ୍ଭିତ କରୁଥିବା, ଲୋକସମୂହର ଅଧିପତ୍ନୀ। ତୁମେ ଜଳର ତରଙ୍ଗ ଓ ବିନ୍ଦୁ; ତୁମର ଋଷି ବିଶ୍ୱକର୍ମା। ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ଅଧ୍ୱର୍ଯୁ ଏଠାରେ ତୁମକୁ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ।
14.6
शुक्रश् च शुचिश् च ग्रीष्माव् ऋतू ऽ अग्नेर् अन्तःश्लेषो ऽसि कल्पेतां द्यावापृथिवी कल्पन्ताम् आप ऽ ओषधयः कल्पन्ताम् अग्नयः पृथङ् नम ज्यैष्ठ्याय सव्रताः ।
ये ऽ अग्नयः समनसो ऽन्तरा द्यावापृथिवी ऽ इमे ग्रैष्माव् ऋतू ऽ अभिकल्पमानाऽ इन्द्रम् इव देवा ऽ अभिसं विशन्तु तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवे सीदतम् ॥ १४.६ ॥
ଶୁକ୍ର ଓ ଶୁଚି ଏହି ଦୁଇ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ଅଗ୍ନିର ଅନ୍ତଃଶ୍ଳେଷ ହେଉ। ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀ ସମର୍ଥ ହେଉ; ଜଳ ଓ ଓଷଧି ସମର୍ଥ ହେଉ; ଅଗ୍ନିସମୂହ ପୃଥକ୍ ଭାବେ ନମସ୍କାର ସହ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ପାଇଁ ସମାନ ବ୍ରତଧାରୀ ହେଉ। ସମାନ ମନର ଯେଉଁ ଅଗ୍ନିସମୂହ ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି, ଏହି ଗ୍ରୈଷ୍ମ ଋତୁ ସଜ୍ଜିତ ହେଉଥିବାବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଦେବତା ଏଥିରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତୁ। ସେହି ଦେବତା ସହ ଆଙ୍ଗିରସଙ୍କ ପରି ଧ୍ରୁବରେ ବସ।
14.7
सजूर् ऋतुभिः सजूर् विधाभिः सजूर् देवैः सजूर् देवैर् वयोनाधैर् अग्नये त्वा वैश्वानरायाश्विनाध्वर्यू सादयताम् इह त्वा ।
सजूर् ऋतुभिः सजूर् विधाभिः सजूर् वसुभिः सजूर् देवैर् वयोनाधैर् अग्नये त्वा वैश्वानरायाश्विनाध्वर्यू सादयताम् इह त्वा ।
सजूर् ऋतुभिः सजूर् विधाभिः सजू रुद्रैः सजूर् देवैर् वयोनाधैर् अग्नये त्वा वैश्वानरायाश्विनाध्वर्यू सादयताम् इह त्वा ।
सजूर् ऋतुभिः सजूर् विधाभिः सजूर् आदित्यैः सजूर् देवैर् वयोनाधैर् अग्नये त्वा वैश्वानरायाश्विनाध्वर्यू सादयताम् इह त्वा ।
सजूर् ऋतुभिः सजूर् विधाभिः सजूर् विश्वैर् देवैः सजूर् देवैर् वयोनाधैर् अग्नये त्वा वैश्वानरायाश्विनाध्वर्यू सादयताम् इह त्वा ॥ १४.७ ॥
ଋତୁମାନଙ୍କ ସହିତ, ବିଧାମାନଙ୍କ ସହିତ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ, ବୟୋନାଧମାନଙ୍କ ସହିତ — ଅଗ୍ନି ବୈଶ୍ୱାନର ପାଇଁ ତୁମକୁ, ଦୁଇ ଅଧ୍ୱର୍ଯୁ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ଏଠାରେ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ। (ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ଆଦିତ୍ୟ ଓ ବିଶ୍ୱଦେବଙ୍କ ସହିତ ପାଞ୍ଚ ଥର)
14.8
प्राणं मे पाहि ।
अपानं मे पाहि ।
व्यानं मे पाहि ।
चक्षुर् म ऽ उर्व्या वि भाहि ।
श्रोत्रं मे श्लोकय ।
अपः पिन्व ।
ओषधीर् जिन्व ।
द्विपाद् अव ।
चतुष्पात् पाहि ।
दिवो वृष्टिम् एरय ॥ १४.८ ॥
ମୋ ପ୍ରାଣକୁ ରକ୍ଷା କର। ମୋ ଅପାନକୁ ରକ୍ଷା କର। ମୋ ବ୍ୟାନକୁ ରକ୍ଷା କର। ମୋ ଚକ୍ଷୁକୁ ବିସ୍ତୃତଭାବେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କର। ମୋ ଶ୍ରବଣକୁ ଖ୍ୟାତିଯୁକ୍ତ କର। ଜଳକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କର। ଓଷଧିକୁ ସଜୀବ କର। ଦ୍ୱିପଦ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର। ଚତୁଷ୍ପଦ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର। ଦ୍ୟୁଲୋକରୁ ବୃଷ୍ଟି ପ୍ରେରଣ କର।
14.9
मूर्धा वयः प्रजापतिश् छन्दः ।
क्षत्रं वयो मयंदं छन्दः ।
विष्टम्भो वयो ऽधिपतिश् छन्दः ।
विश्वकर्मा वयः परमेष्ठी छन्दः ।
वस्तो वयो विवलं छन्दः ।
वृष्णिर् वयो विशालं छन्दः ।
पुरुषो वयस् तन्द्रं छन्दः ।
व्याघ्रो वयो ऽनाधृष्टं छन्दः ।
सिꣳहो वयश् छदिश् छन्दः ।
पष्ठवाड् वयो बृहती छन्दः ।
ऽ उक्षा वयः ककुप् छन्दः ।
ऽ ऋषभो वयः सतोबृहती छन्दः ॥ १४.९ ॥
ମୂର୍ଧା ବୟସ, ପ୍ରଜାପତି ଛନ୍ଦ। କ୍ଷତ୍ର ବୟସ, ମୟନ୍ଦ ଛନ୍ଦ। ବିଷ୍ଟମ୍ଭ ବୟସ, ଅଧିପତି ଛନ୍ଦ। ବିଶ୍ୱକର୍ମା ବୟସ, ପରମେଷ୍ଠୀ ଛନ୍ଦ। ବସ୍ତ ବୟସ, ବିବଳ ଛନ୍ଦ। ବୃଷ୍ଣି ବୟସ, ବିଶାଳ ଛନ୍ଦ। ପୁରୁଷ ବୟସ, ତନ୍ଦ୍ର ଛନ୍ଦ। ବ୍ୟାଘ୍ର ବୟସ, ଅନାଧୃଷ୍ଟ ଛନ୍ଦ। ସିଂହ ବୟସ, ଛଦିସ୍ ଛନ୍ଦ। ପଷ୍ଠବାଡ୍ ବୟସ, ବୃହତୀ ଛନ୍ଦ। ଉକ୍ଷା ବୟସ, ककୁପ୍ ଛନ୍ଦ। ଋଷଭ ବୟସ, ସତୋବୃହତୀ ଛନ୍ଦ।
14.10
अनड्वान् वयः पङ्क्तिश् छन्दः ।
धेनुर् वयो जगती छन्दः ।
त्र्यविर् वयस् त्रिष्टुप् छन्दः ।
दित्यवाड् वयो विराट् छन्दः ।
पञ्चाविर् वयो गायत्री छन्दः ।
त्रिवत्सो वय ऽ उष्णिक् छन्दः ।
तुर्यवाड् वयो ऽनुष्टुप् छन्दः ॥ १४.१० ॥
ବଳଦ ପକ୍ଷୀରୂପ ଏବଂ ଶକ୍ତି; ଛନ୍ଦ ପଙ୍କ୍ତି। ଗାଈ ପକ୍ଷୀରୂପ ଏବଂ ଶକ୍ତି; ଛନ୍ଦ ଜଗତୀ। ତିନି ବର୍ଷର ମେଣ୍ଢୀ ପକ୍ଷୀରୂପ ଏବଂ ଶକ୍ତି; ଛନ୍ଦ ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍। ଦୁଇ ବର୍ଷର ବଳଦ ପକ୍ଷୀରୂପ ଏବଂ ଶକ୍ତି; ଛନ୍ଦ ବିରାଟ୍। ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷର ମେଣ୍ଢୀ ପକ୍ଷୀରୂପ ଏବଂ ଶକ୍ତି; ଛନ୍ଦ ଗାୟତ୍ରୀ। ତିନି ବର୍ଷର ଗୋବତ୍ସ ପକ୍ଷୀରୂପ ଏବଂ ଶକ୍ତି; ଛନ୍ଦ ଉଷ୍ଣିକ୍। ଚାରି ବର୍ଷର ବଳଦ ପକ୍ଷୀରୂପ ଏବଂ ଶକ୍ତି; ଛନ୍ଦ ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍।
14.11
इन्द्राग्नी ऽ अव्यथमानाम् इष्टकां दृꣳहतं युवम् ।
पृष्ठेन द्यावापृथिवी ऽ अन्तरिक्षं च विबाधसे ॥ १४.११ ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଦୁହେଁ ଅଚଳ ଇଷ୍ଟକାକୁ ଦୃଢ଼ କର। ପୃଷ୍ଠ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଦୁହେଁ ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀ ଓ ଅନ୍ତରିକ୍ଷକୁ ପୃଥକ ରଖ।
14.12
विश्वकर्मा त्वा सादयत्व् अन्तरिक्षस्य पृष्ठे व्यचस्वतीं प्रथस्वतीम् अन्तरिक्षं यच्छान्तरिक्षं दृꣳहान्तरिक्षं मा हिꣳसीः ।
विश्वस्मै प्राणायापानाय व्यानायोदानाय प्रतिष्ठायै चरित्राय ।
वायुष् ट्वाभि पातु मह्या स्वस्त्या छर्दिषा शंतमेन तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवा सीद ॥ १४.१२ ॥
ବିଶ୍ୱକର୍ମା ତୁମକୁ ଅନ୍ତରିକ୍ଷର ପୃଷ୍ଠରେ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ; ବିସ୍ତୃତ, ପ୍ରସାରିତ ଅନ୍ତରିକ୍ଷକୁ ଧର, ଅନ୍ତରିକ୍ଷକୁ ଦୃଢ଼ କର, ଅନ୍ତରିକ୍ଷର ହାନି କରନାହିଁ। ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ, ପ୍ରାଣ ପାଇଁ, ଅପାନ ପାଇଁ, ବ୍ୟାନ ପାଇଁ, ଉଦାନ ପାଇଁ, ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ, ଗତି ପାଇଁ। ବାୟୁ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ମହାନ କଲ୍ୟାଣ ଓ ଅତି ମଙ୍ଗଳମୟ ଆଶ୍ରୟ ସହିତ, ସେହି ଦେବତା ସହିତ; ଅଙ୍ଗିରସମାନଙ୍କ ପରି ସ୍ଥିର ହୋଇ ବସ।
14.13
राज्ञ्य् असि प्राची दिक् ।
विराड् असि दक्षिणा दिक् ।
सम्राड् असि प्रतीची दिक् ।
स्वराड् अस्य् उदीची दिक् ।
अधिपत्न्य् असि बृहती दिक् ॥ १४.१३ ॥
ତୁମେ ରାଜ୍ଞୀ, ପୂର୍ବ ଦିଗ। ତୁମେ ବିରାଟ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ। ତୁମେ ସମ୍ରାଟ, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗ। ତୁମେ ସ୍ୱରାଟ, ଉତ୍ତର ଦିଗ। ତୁମେ ଅଧିପତ୍ନୀ, ବିଶାଳ ଦିଗ।
14.14
विश्वकर्मा त्वा सादयत्व् अन्तरिक्षस्य पृष्ठे ज्योतिष्मतीम् ।
विश्वस्मै प्राणायापानाय व्यानाय विश्वं ज्योतिर् यच्छ ।
वायुष्टे ऽधिपतिस् तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवा सीद ॥ १४.१४ ॥
ବିଶ୍ୱକର୍ମା ତୁମକୁ ଅନ୍ତରିକ୍ଷର ପୃଷ୍ଠରେ ଆଲୋକମୟ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ। ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରାଣ, ଅପାନ, ବ୍ୟାନ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଆଲୋକ ଦିଅ। ବାୟୁ ତୁମର ଅଧିପତି; ସେହି ଦେବତା ସହିତ ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କ ପରି ସ୍ଥିର ହୋଇ ବସ।
14.15
नभश् च नभस्यश् च वार्षिकाव् ऋतू ऽ अग्नेर् अन्तःश्लेषो सि कल्पेतां द्यावापृथिवी कल्पन्ताम् आप ऽ ओषधयः कल्पन्ताम् अग्नयः पृथङ् नम ज्यैष्ठ्याय सव्रताः ।
ये ऽ अग्नयः समनसोऽन्तरा द्यावापृथिवी ऽ इमे वार्षिकाव् ऋतू ऽ अभिकल्पमानाऽ इन्द्रम् इव देवा ऽ अभिसं विशन्तु तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवे सीदतम् ॥ १४.१५ ॥
ନଭ ଓ ନଭସ୍ୟ, ଏହି ବର୍ଷାର ଋତୁ ଦୁଇଟି ଅଗ୍ନିର ବନ୍ଧନ ହେଉ। ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀ ସମର୍ଥ ହେଉ, ଜଳ ଓ ଔଷଧି ସମର୍ଥ ହେଉ, ଅଗ୍ନିମାନେ ପୃଥକ ଭାବରେ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠତା ପାଇଁ ସମାନ ବ୍ରତରେ, ନମସ୍କାର ସହିତ ସମର୍ଥ ହେଉ। ସମାନ ମନର ଯେଉଁ ଅଗ୍ନିମାନେ ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ, ଏହି ବର୍ଷା ଋତୁକୁ ସମର୍ଥ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଦେବତାମାନେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତୁ। ସେହି ଦେବତା ସହିତ ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କ ପରି ସ୍ଥିର ହୋଇ ବସ।
14.16
इषश् चोर्जश् च शारदाव् ऋतू ऽ अग्नेर् अन्तःश्लेषोऽसि कल्पेतां द्यावापृथिवी कल्पन्ताम् आप ऽ ओषधयः कल्पन्ताम् अग्नयः पृथङ् नम ज्यैष्ठ्याय सव्रताः ।
ये ऽ अग्नयः समनसोऽन्तरा द्यावापृथिवी ऽ इमे शारदाव् ऋतू ऽ अभिकल्पमाना ऽइन्द्रम् इव देवाऽ अभिसं विशन्तु तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवे सीदतम् ॥ १४.१६ ॥
ଇଷ ଓ ଊର୍ଜ, ଶରତ ଋତୁ; ତୁମେ ଅଗ୍ନିର ଅନ୍ତଃଶ୍ଳେଷ। ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀ ସମର୍ଥ ହେଉ; ଜଳ ଓ ଔଷଧି ସମର୍ଥ ହେଉ; ଅଗ୍ନିସବୁ ପୃଥକ ଭାବେ ସମର୍ଥ ହେଉ। ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ପାଇଁ ନମସ୍କାର, ସମାନ ବ୍ରତଧାରୀଗଣ। ସମାନ ମନର ଅଗ୍ନିସବୁ, ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ, ଏହି ଶରତ ଋତୁ ସିଦ୍ଧ ହେଉଥିବାବେଳେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କଠାରେ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି ପରି, ସେହି ଦେବତା ସହିତ, ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କ ପରି, ସ୍ଥିର ହୋଇ ବସ।
14.17
आयुर् मे पाहि ।
प्राणं मे पाहि ।
अपानं मे पाहि ।
व्यानं मे पाहि ।
चक्षुर् मे पाहि ।
श्रोत्रं मे पाहि ।
वाचं मे पिन्व ।
मनो मे जिन्व ।
आत्मानं मे पाहि ।
ज्योतिर् मे यच्छ ॥ १४.१७ ॥
ମୋ ଆୟୁଷ ରକ୍ଷା କର। ମୋ ପ୍ରାଣ ରକ୍ଷା କର। ମୋ ଅପାନ ରକ୍ଷା କର। ମୋ ବ୍ୟାନ ରକ୍ଷା କର। ମୋ ଚକ୍ଷୁ ରକ୍ଷା କର। ମୋ ଶ୍ରୋତ୍ର ରକ୍ଷା କର। ମୋ ବାଣୀକୁ ପୁଷ୍ଟ କର। ମୋ ମନକୁ ସଜୀବ କର। ମୋ ଆତ୍ମା ରକ୍ଷା କର। ମୋତେ ଜ୍ୟୋତି ଦିଅ।
14.18
मा छन्दः ।
प्रमा छन्दः ।
प्रतिमा छन्दः ।
ऽ अस्रीवयश् छन्दः ।
पङ्क्तिश् छन्दः ।
ऽ उष्णिक् छन्दः ।
बृहती छन्दः ।
ऽअनुष्टुप् छन्दः ।
विराट् छन्दः ।
गायत्री छन्दः ।
त्रिष्टुप् छन्दः ।
जगती छन्दः ॥ १४.१८ ॥
ମା ଛନ୍ଦ। ପ୍ରମା ଛନ୍ଦ। ପ୍ରତିମା ଛନ୍ଦ। ଅସ୍ରୀବୟ ଛନ୍ଦ। ପଙ୍କ୍ତି ଛନ୍ଦ। ଉଷ୍ଣିକ୍ ଛନ୍ଦ। ବୃହତୀ ଛନ୍ଦ। ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ଛନ୍ଦ। ବିରାଟ୍ ଛନ୍ଦ। ଗାୟତ୍ରୀ ଛନ୍ଦ। ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ଛନ୍ଦ। ଜଗତୀ ଛନ୍ଦ।
14.19
पृथिवी छन्दः ।
ऽअन्तरिक्षं छन्दः ।
द्यौश् छन्दः ।
समाश् छन्दः ।
नक्षत्राणि छन्दः ।
वाक् छन्दः ।
मनश् छन्दः ।
कृषिश् छन्दः ।
हिरण्यं छन्दः ।
गौश् छन्दः ।
ऽअजा छन्दः ।
ऽअश्वश् छन्दः ॥ १४.१९ ॥
ପୃଥିବୀ ଛନ୍ଦ। ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ଛନ୍ଦ। ଦ୍ୟୌ ଛନ୍ଦ। ସମାଃ ଛନ୍ଦ। ନକ୍ଷତ୍ର ଛନ୍ଦ। ବାକ୍ ଛନ୍ଦ। ମନସ୍ ଛନ୍ଦ। କୃଷି ଛନ୍ଦ। ହିରଣ୍ୟ ଛନ୍ଦ। ଗୌଃ ଛନ୍ଦ। ଅଜା ଛନ୍ଦ। ଅଶ୍ୱଃ ଛନ୍ଦ।
14.20
अग्निर् देवता ।
वातो देवता ।
सूर्यो देवता ।
चन्द्रमा देवता ।
वसवो देवता ।
रुद्रा देवता ।
ऽऽआदित्या देवता ।
मरुतो देवता ।
विश्वे देवा देवता ।
बृहस्पतिर् देवता ।
इन्द्रो देवता ।
वरुणो देवता ॥ १४.२० ॥
ଅଗ୍ନି ଦେବତା। ବାୟୁ ଦେବତା। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବତା। ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦେବତା। ବସୁଗଣ ଦେବତା। ରୁଦ୍ରଗଣ ଦେବତା। ଆଦିତ୍ୟଗଣ ଦେବତା। ମରୁତ୍ ଦେବତା। ବିଶ୍ୱେଦେବ ଦେବତା। ବୃହସ୍ପତି ଦେବତା। ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବତା। ବରୁଣ ଦେବତା।
14.21
मूर्धासि राड् ध्रुवासि धरुणा धर्त्र्य् असि धरणी ।
आयुषे त्वा वर्चसे त्वा कृष्यै त्वा क्षेमाय त्वा ॥ १४.२१ ॥
ତୁମେ ମୂର୍ଧା, ରାଜ୍ଞୀ; ତୁମେ ଧ୍ରୁବା, ଧରୁଣା; ତୁମେ ଧର୍ତ୍ରୀ, ଧରଣୀ। ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଇଁ ତୁମକୁ, ତେଜ ପାଇଁ ତୁମକୁ, କୃଷି ପାଇଁ ତୁମକୁ, କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ତୁମକୁ (ସ୍ଥାପନ କରୁଛି)।
14.22
यन्त्री राड् यन्त्र्य् असि यमनी ध्रुवासि धरित्री ।
इषे त्वोर्जे त्वा रय्यै त्वा पोषाय त्वा ।
लोकं पृण छिद्रं पृणाथो सीद ध्रुवा त्वम् ।
इन्द्राग्नी त्वा बृहस्पतिर् अस्मिन् योनाव् असीषदन् ।
ता अस्य सूददोहसः सोमꣳ श्रीणन्ति पृश्नयः ।
जन्मन् देवानां विशस् त्रिष्व् आ रोचने दिवः ।
इन्द्रं विश्वा अवीवृधन्त् समुद्रव्यचसं गिरः ।
रथीतमꣳ रथीनां वाजानाꣳ सत्पतिं पतिम् ॥ १४.२२ ॥
ତୁମେ ଯନ୍ତ୍ରୀ, ରାଜ୍ଞୀ; ତୁମେ ଯନ୍ତ୍ରୀ, ଯମନୀ; ତୁମେ ଧ୍ରୁବା, ଧରିତ୍ରୀ। ଅନ୍ନ ପାଇଁ ତୁମକୁ, ବଳ ପାଇଁ ତୁମକୁ, ଧନ ପାଇଁ ତୁମକୁ, ପୋଷଣ ପାଇଁ ତୁମକୁ (ସ୍ଥାପନ କରୁଛି)। ଲୋକ ପୂର୍ଣ୍ଣ କର, ଛିଦ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣ କର, ତା'ପରେ ବସ, ତୁମେ ସ୍ଥିର। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ଏବଂ ବୃହସ୍ପତି ତୁମକୁ ଏହି ଯୋନିରେ ବସାଇଲେ। ସେହି ଦୁଗ୍ଧ ଦୋହନକାରୀ ଚିତ୍ରିତ ଗାଈମାନେ ଏହି ସୋମ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି। ଦେବତାମାନଙ୍କ ଜନ୍ମରେ, ତିନି ଦୀପ୍ତ ଲୋକରେ, ସ୍ୱର୍ଗର... ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସମୁଦ୍ର ପରି ବିଶାଳ ସ୍ତୁତିରେ ବଢ଼ାଇଲେ। ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ, ବାଜମାନଙ୍କର ସତ୍ପତି, ପ୍ରଭୁ (ଇନ୍ଦ୍ର)।
14.23
आशुर् त्रिवृत् ।
भान्तः पञ्चदशः ।
व्योमा सप्तदशः ।
धरुण ऽ एकविꣳशः ।
प्रतूर्तिर् अष्टादशः ।
तपो नवदशः ।
ऽअभीवर्तः सविꣳशः ।
वर्चो द्वाविꣳशः ।
संभरणस् त्रयोविꣳशः ।
योनिश् चतुर्विꣳशः ।
गर्भाः पञ्चविꣳशः ।
ऽ ओजस् त्रिणवः ।
क्रतुर् एकत्रिꣳशः ।
प्रतिष्ठा त्रयस्त्रिꣳशः ।
ब्रध्नस्य विष्टपं चतुस्त्रिꣳशः ।
नाकः षट्त्रिꣳशः ।
विवर्तो ष्टाचत्वारिꣳशः ।
धर्त्रं चतुष्टोमः ॥ १४.२३ ॥
ତିନିଗୁଣ ଦ୍ରୁତ; ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପନ୍ଦରତମ; ଆକାଶସଦୃଶ ସତରତମ; ଧାରକ ଏକବିଂଶତି; ବିଜୟଦାତା ଅଠରତମ; ତପ ଊନବିଂଶତି; ବେଢ଼ୁଥିବା ବିଂଶତି; ତେଜ ଦ୍ୱାବିଂଶତି; ସଂଗ୍ରହ ତ୍ରୟୋବିଂଶତି; ଉତ୍ସ ଚତୁର୍ବିଂଶତି; ଗର୍ଭସମୂହ ପଞ୍ଚବିଂଶତି; ଓଜ ସପ୍ତବିଂଶତି; ସଂକଳ୍ପ ଏକତ୍ରିଂଶତି; ପ୍ରତିଷ୍ଠା ତ୍ରୟସ୍ତ୍ରିଂଶତି; ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଆବାସ ଚତୁସ୍ତ୍ରିଂଶତି; ସ୍ୱର୍ଗ ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶତି; ଆବର୍ତ୍ତନ ଅଷ୍ଟଚତ୍ୱାରିଂଶତି; ଧାରକ — ଚତୁଷ୍ଟୋମ।
14.24
अग्नेर् भागो ऽसि दीक्षाया ऽ आधिपत्यं ब्रह्म स्पृतं त्रिवृत् स्तोमः ।
इन्द्रस्य भागो ऽसि विष्णोर् आधिपत्यं क्षत्रꣳ स्पृतं पञ्चदशः स्तोमः ।
नृचक्षसां भागो ऽसि धातुर् आधिपत्यं जनित्रꣳ स्पृतꣳ सप्तदशः स्तोमः ।
मित्रस्य भागो ऽसि वरुणस्याधिपत्यं दिवो वृष्टिर् वात स्पृत ऽएकविꣳश स्तोमः ॥ १४.२४ ॥
ତୁମେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଭାଗ; ଦୀକ୍ଷାର ଆଧିପତ୍ୟ। ବ୍ରହ୍ମ ସହ ଯୁକ୍ତ; ତ୍ରିବୃତ୍ ସ୍ତୋମ। ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭାଗ; ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆଧିପତ୍ୟ। କ୍ଷତ୍ର ସହ ଯୁକ୍ତ; ପଞ୍ଚଦଶ ସ୍ତୋମ। ତୁମେ ନୃଚକ୍ଷସଙ୍କ ଭାଗ; ଧାତାଙ୍କ ଆଧିପତ୍ୟ। ଜନିତ୍ର ସହ ଯୁକ୍ତ; ସପ୍ତଦଶ ସ୍ତୋମ। ତୁମେ ମିତ୍ରଙ୍କ ଭାଗ; ବରୁଣଙ୍କ ଆଧିପତ୍ୟ। ଆକାଶର ବର୍ଷା ଓ ବାୟୁ ସହ ଯୁକ୍ତ; ଏକବିଂଶ ସ୍ତୋମ।
14.25
वसूनां भागो ऽसि रुद्राणाम् आधिपत्यं चतुष्पात् स्पृतं चतुर्विꣳश स्तोमः ।
आदित्यानां भागो ऽसि मरुताम् आधिपत्यं गर्भा स्पृताः पञ्चविꣳश स्तोमः ।
अदित्यै भागो ऽसि पूष्ण ऽ आधिपत्यम् ओज स्पृतं त्रिणव स्तोमः ।
देवस्य सवितुर् भागो ऽसि बृहस्पतेर् आधिपत्यꣳ समीचीर् दिश स्पृताश् चतुष्टोम स्तोमः ॥ १४.२५ ॥
ତୁମେ ବସୁଙ୍କ ଭାଗ; ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଆଧିପତ୍ୟ। ଚତୁଷ୍ପାଦ ସହ ଯୁକ୍ତ; ଚତୁର୍ବିଂଶ ସ୍ତୋମ। ତୁମେ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ଭାଗ; ମରୁତଙ୍କ ଆଧିପତ୍ୟ। ଗର୍ଭ ସହ ଯୁକ୍ତ; ପଞ୍ଚବିଂଶ ସ୍ତୋମ। ତୁମେ ଅଦିତିଙ୍କ ଭାଗ; ପୂଷାଙ୍କ ଆଧିପତ୍ୟ। ଓଜ ସହ ଯୁକ୍ତ; ତ୍ରିଣବ ସ୍ତୋମ। ତୁମେ ଦେବ ସବିତାଙ୍କ ଭାଗ; ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଆଧିପତ୍ୟ। ସଂଯୁକ୍ତ ଦିଗ ସହ ଯୁକ୍ତ; ଚତୁଷ୍ଟୋମ ସ୍ତୋମ।
14.26
यवानां भागो ऽस्य् अयवानाम् आधिपत्यं प्रजा स्पृताश् चतुश्चत्वारिꣳश स्तोमः ।
ऋभूणां भागो ऽसि विश्वेषां देवानाम् आधिपत्यं भूतꣳ स्पृतं त्रयस्त्रिꣳश स्तोमः ॥ १४.२६ ॥
ତୁମେ ଯବର ଭାଗ; ଅଯବର ଆଧିପତ୍ୟ; ପ୍ରଜାମାନେ ସଂଯୁକ୍ତ; ଚଉରାଳିଶ ସ୍ତୋମ। ତୁମେ ଋଭୁଙ୍କ ଭାଗ; ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଆଧିପତ୍ୟ; ଭୂତ ସଂଯୁକ୍ତ; ତେତିଶ ସ୍ତୋମ।
14.27
सहश् च सहस्यश् च हैमन्तिकाव् ऋतू ऽ अग्नेर् अन्तःश्लेषो सि कल्पेतां द्यावापृथिवी कल्पन्ताम् आप ऽ ओषधयः कल्पन्ताम् अग्नयः पृथङ् नम ज्यैष्ठ्याय सव्रताः ।
ये ऽ अग्नयः समनसो न्तरा द्यावापृथिवी ऽ इमे हैमन्तिकाव् ऋतू ऽ अभिकल्पमाना ऽ इन्द्रम् इव देवा ऽ अभिसंविशन्तु तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवे सीदतम् ॥ १४.२७ ॥
ସହ ଓ ସହ୍ୟ, ଏହି ଦୁଇ ହେମନ୍ତ ଋତୁ ଅଗ୍ନିର ଅନ୍ତଃସନ୍ଧି ତୁମେ; ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀ ସମର୍ଥ ହେଉ, ଜଳ ଓ ଓଷଧି ସମର୍ଥ ହେଉ; ଅଗ୍ନିମାନେ ପୃଥକ୍ ନମସ୍କାର ସହିତ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠତା ପାଇଁ ସମାନ ବ୍ରତରେ ରହନ୍ତୁ। ସମାନ ମନର ଯେଉଁ ଅଗ୍ନିମାନେ, ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ, ଏହି ଦୁଇ ହେମନ୍ତ ଋତୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିବାବେଳେ, ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କଠାରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି ପରି ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତୁ; ସେହି ଦେବତା ସହିତ, ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କ ପରି, ଧ୍ରୁବ ସ୍ଥାନରେ ବସ।
14.28
एकयास्तुवत प्रजा ऽ अधीयन्त प्रजापतिर् अधिपतिर् आसीत् ।
तिसृभिर् अस्तुवत ब्रह्मासृज्यत ब्रह्मणस्पतिर् अधिपतिर् आसीत् ।
पञ्चभिर् अस्तुवत भूतान्य् असृज्यन्त भूतानां पतिर् अधिपतिर् आसीत् ।
सप्तभिर् अस्तुवत सप्त ऋषयो ऽसृज्यन्त धाताधिपतिर् आसीत् ॥ १४.२८ ॥
ଏକରେ ସେମାନେ ସ୍ତୁତି କଲେ; ପ୍ରଜା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ପ୍ରଜାପତି ଅଧିପତି ଥିଲେ। ତିନିରେ ସ୍ତୁତି କଲେ; ବ୍ରହ୍ମ ସୃଷ୍ଟ ହେଲା; ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି ଅଧିପତି ଥିଲେ। ପାଞ୍ଚରେ ସ୍ତୁତି କଲେ; ଭୂତସମୂହ ସୃଷ୍ଟ ହେଲେ; ଭୂତମାନଙ୍କ ପତି ଅଧିପତି ଥିଲେ। ସାତରେ ସ୍ତୁତି କଲେ; ସପ୍ତଋଷି ସୃଷ୍ଟ ହେଲେ; ଧାତା ଅଧିପତି ଥିଲେ।
14.29
नवभिर् अस्तुवत पितरो ऽसृज्यन्तादितिर् अध्निपत्न्य् आसीत् ।
एकादशभिर् अस्तुवत ऽ ऋतवो ऽसृज्यन्तार्तवा ऽ अधिपतय ऽ आसन् ।
त्रयोदशभिर् अस्तुवत मासा ऽ असृज्यन्त संवत्सरो ऽधिपतिर् आसीत् ।
पञ्चदशभिर् अस्तुवत क्षत्रम् असृज्यतेन्द्रो ऽधिपतिर् आसीत् ।
सप्तदशभिर् अस्तुवत ग्राम्याः पशवो ऽसृज्यन्त बृहस्पतिर् अधिपतिर् आसीत् ॥ १४.२९ ॥
ନଅରେ ସେମାନେ ସ୍ତୁତି କଲେ; ପିତୃଗଣ ସୃଷ୍ଟ ହେଲେ; ଅଦିତି ଅଧିପତିଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ। ଏଗାରରେ ସ୍ତୁତି କଲେ; ଋତୁସମୂହ ସୃଷ୍ଟ ହେଲେ; ଋତୁସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅଧିପତିମାନେ ଥିଲେ। ତେରରେ ସ୍ତୁତି କଲେ; ମାସସମୂହ ସୃଷ୍ଟ ହେଲେ; ସଂବତ୍ସର ଅଧିପତି ଥିଲେ। ପନ୍ଦରରେ ସ୍ତୁତି କଲେ; କ୍ଷତ୍ର ସୃଷ୍ଟ ହେଲା; ଇନ୍ଦ୍ର ଅଧିପତି ଥିଲେ। ସତରରେ ସ୍ତୁତି କଲେ; ଗ୍ରାମ୍ୟ ପଶୁମାନେ ସୃଷ୍ଟ ହେଲେ; ବୃହସ୍ପତି ଅଧିପତି ଥିଲେ।
14.30
नवदशभिर् अस्तुवत शूद्रार्याव् असृज्येताम् अहोरात्रे ऽ अधिपत्नी आस्ताम् ।
एकविꣳशत्यास्तुवतैकशफाः पशवो सृज्यन्त वरुणो ऽधिपतिर् आसीत् ।
त्रयोविꣳशत्यास्तुवत क्षुद्रां पशवो ऽसृज्यन्त पूषाधिपतिर् आसीत् ।
पञ्चविꣳशत्यास्तुवताऽऽरण्याः पशवो ऽसृज्यन्त वायुर् अधिपतिर् आसीत् ।
सप्तविꣳशत्यास्तुवत द्यावापृथिवी व्यैतां वसवो रुद्राऽ आदित्याऽ अनुव्य् आयꣳस् त ऽ एवाधिपतय ऽ आसन् ॥ १४.३० ॥
ଅଠରରେ ସେମାନେ ସ୍ତୁତି କଲେ; ଶୂଦ୍ର ଓ ଆର୍ଯ୍ୟ ସୃଷ୍ଟ ହେଲେ; ଦିନ ଓ ରାତ୍ରି ଅଧିପତ୍ନୀ ଥିଲେ। ଏକୋଇଶରେ ସ୍ତୁତି କଲେ; ଏକଖୁରିଆ ପଶୁ ସୃଷ୍ଟ ହେଲେ; ବରୁଣ ଅଧିପତି ହେଲେ। ତେଇଶରେ ସ୍ତୁତି କଲେ; ଛୋଟ ପଶୁ ସୃଷ୍ଟ ହେଲେ; ପୂଷନ ଅଧିପତି ହେଲେ। ପଚିଶରେ ସ୍ତୁତି କଲେ; ବନ୍ୟ ପଶୁ ସୃଷ୍ଟ ହେଲେ; ବାୟୁ ଅଧିପତି ହେଲେ। ସତାଇଶରେ ସ୍ତୁତି କଲେ; ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀ ପୃଥକ ହେଲେ; ବସୁ, ରୁଦ୍ର ଓ ଆଦିତ୍ୟଗଣ ସେମାନଙ୍କ ପଛେ ଗଲେ; ସେମାନେ ହିଁ ଅଧିପତି ଥିଲେ।
14.31
नवविꣳशत्यास्तुवत वनस्पतयोऽसृज्यन्त सोमो ऽधिपतिर् आसीत् ।
एकत्रिꣳशतास्तुवत प्रजा ऽ असृज्यन्त यवाश् चायवाश् चाधिपतय ऽ आसन् ।
त्रयस्त्रिꣳशतास्तुवत भूतान्य् अशाम्यन् प्रजापतिः परमेष्ठ्य् अधिपतिर् आसीत् ॥ १४.३१ ॥
ଊଣାଚାଳିଶରେ ସ୍ତୁତି କଲେ; ବନସ୍ପତି ସୃଷ୍ଟ ହେଲେ; ସୋମ ଅଧିପତି ହେଲେ। ଏକତିରିଶରେ ସ୍ତୁତି କଲେ; ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟ ହେଲେ; ଯବ ଓ ଅଯବ ଅଧିପତି ହେଲେ। ତେତିଶରେ ସ୍ତୁତି କଲେ; ଭୂତଗଣ ଶାନ୍ତ ହେଲେ; ପରମେଷ୍ଠୀ ପ୍ରଜାପତି ଅଧିପତି ହେଲେ।