యజుర్వేదం · అధ్యాయం 14
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.1
ध्रुवक्षितिर् ध्रुवयोनिर् ध्रुवासि ध्रुवं योनिम् आ सीद साधुया ।
उख्यस्य केतुं प्रथमं जुषाणा ।
अश्विनाध्वर्यू सादयताम् इह त्वा ॥ १४.१ ॥
నీవు స్థిరమైన భూమి, స్థిరమైన యోని గలదానవు; స్థిరమైన స్థానంలో చక్కగా కూర్చో. ఉఖ్యము యొక్క మొదటి ధ్వజాన్ని ఆనందంగా స్వీకరిస్తూ. అశ్వినులైన అధ్వర్యులు నిన్ను ఇక్కడ కూర్చోబెట్టుదురు గాక.
14.2
कुलायिनी घृतवती पुरंधिः स्योने सीद सदने पृथिव्याः ।
अभि त्वा रुद्रा वसवो गृणन्त्व् इमा ब्रह्म पीपिहि सौभगाय ।
अश्विनाध्वर्यू सादयताम् इह त्वा ॥ १४.२ ॥
గూడు గలదానా, నెయ్యి నిండినదానా, సంపదను ధరించేదానా, భూమి యొక్క సుఖాసనంపై కూర్చో. రుద్రులు, వసువులు నిన్ను స్తుతించుదురు గాక; సౌభాగ్యం కోసం ఈ మంత్రాలను నింపు. అశ్వినులైన అధ్వర్యులు నిన్ను ఇక్కడ కూర్చోబెట్టుదురు గాక.
14.3
स्वैर् दक्षैर् दक्षपितेह सीद देवानाꣳ सुम्ने बृहते रणाय ।
पितेवैधि सूनव ऽ आ सुशेवा स्वावेशा तन्वा सं विशस्व ।
अश्विनाध्वर्यू सादयताम् इह त्वा ॥ १४.३ ॥
నీ స్వంత బలాలతో, నైపుణ్యానికి అధిపతివైన వాడా, ఇక్కడ కూర్చో; దేవతల మహా అనుగ్రహానికి, ఆనందానికి. తండ్రిలా అవు, కుమారునికి మిక్కిలి మేలు చేసేవాడవై; నీ శరీరంతో పూర్తిగా ప్రవేశించు. అశ్వినులైన అధ్వర్యులు నిన్ను ఇక్కడ కూర్చోబెట్టుదురు గాక.
14.4
पृथिव्याः पुरीषम् अस्य् अप्सो नाम तां त्वा विश्वे ऽ अभि गृणन्तु देवाः ।
स्तोमपृष्ठा घृतवतीह सीद प्रजावद् अस्मे द्रविणा यजस्व ।
अश्विनाध्वर्यू सादयताम् इह त्वा ॥ १४.४ ॥
నీవు భూమి యొక్క పరిపూర్ణత; అప్సస్ అనే నామం గలదానవు. సర్వదేవతలు నిన్ను స్తుతించుదురు గాక. స్తోమాన్ని వెన్నుగా చేసుకుని, నెయ్యి నిండినదానవై ఇక్కడ కూర్చో; మాకు సంతానంతో కూడిన సంపదను ప్రసాదించు. అశ్వినులైన అధ్వర్యులు నిన్ను ఇక్కడ కూర్చోబెట్టుదురు గాక.
14.5
अदित्यास् त्वा पृष्ठे सादयाम्य् अन्तरिक्षस्य धर्त्रीं विष्टम्भनीं दिशामधिपत्नीं भुवनानामूर्मिर् द्रप्सो ऽ अपाम् असि विश्वकर्मा त ऽ ऋषिः ।
अश्विनाध्वर्यू सादयताम् इह त्वा ॥ १४.५ ॥
అదితి వీపుపై నిన్ను ఉంచుతున్నాను. నీవు అంతరిక్షాన్ని ధరించేదానవు, దిశలను నిలిపేదానవు, లోకాలకు అధిపత్నివి. నీవు జలాల తరంగం, బిందువు; నీ ఋషి విశ్వకర్మ. అశ్వినులు అధ్వర్యులు ఇక్కడ నిన్ను నిలపుదురు గాక.
14.6
शुक्रश् च शुचिश् च ग्रीष्माव् ऋतू ऽ अग्नेर् अन्तःश्लेषो ऽसि कल्पेतां द्यावापृथिवी कल्पन्ताम् आप ऽ ओषधयः कल्पन्ताम् अग्नयः पृथङ् नम ज्यैष्ठ्याय सव्रताः ।
ये ऽ अग्नयः समनसो ऽन्तरा द्यावापृथिवी ऽ इमे ग्रैष्माव् ऋतू ऽ अभिकल्पमानाऽ इन्द्रम् इव देवा ऽ अभिसं विशन्तु तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवे सीदतम् ॥ १४.६ ॥
శుక్రము, శుచి అనే రెండు గ్రీష్మ ఋతువులు అగ్ని అంతఃసంధి కావాలి. ద్యావాపృథివి సమర్థమగుగాక; జలాలు, ఓషధులు సమర్థమగుగాక; అగ్నులు విడివిడిగా నమస్కారంతో, శ్రేష్ఠత కోసం సమాన వ్రతులు కావాలి. సమాన మనస్కులైన అగ్నులు ద్యావాపృథివి మధ్య ఉన్నవి; ఈ గ్రైష్మ ఋతువులు సిద్ధమవుతుండగా ఇంద్రునిలా దేవతలు వీటిలో ప్రవేశించుగాక. ఆ దేవతతో అంగిరసుల వలె ధ్రువంగా కూర్చోండి.
14.7
सजूर् ऋतुभिः सजूर् विधाभिः सजूर् देवैः सजूर् देवैर् वयोनाधैर् अग्नये त्वा वैश्वानरायाश्विनाध्वर्यू सादयताम् इह त्वा ।
सजूर् ऋतुभिः सजूर् विधाभिः सजूर् वसुभिः सजूर् देवैर् वयोनाधैर् अग्नये त्वा वैश्वानरायाश्विनाध्वर्यू सादयताम् इह त्वा ।
सजूर् ऋतुभिः सजूर् विधाभिः सजू रुद्रैः सजूर् देवैर् वयोनाधैर् अग्नये त्वा वैश्वानरायाश्विनाध्वर्यू सादयताम् इह त्वा ।
सजूर् ऋतुभिः सजूर् विधाभिः सजूर् आदित्यैः सजूर् देवैर् वयोनाधैर् अग्नये त्वा वैश्वानरायाश्विनाध्वर्यू सादयताम् इह त्वा ।
सजूर् ऋतुभिः सजूर् विधाभिः सजूर् विश्वैर् देवैः सजूर् देवैर् वयोनाधैर् अग्नये त्वा वैश्वानरायाश्विनाध्वर्यू सादयताम् इह त्वा ॥ १४.७ ॥
ఋతువులతో, విధలతో, దేవతలతో, వయోనాధాలతో — అగ్ని వైశ్వానరునికై నిన్ను, ఇద్దరు అధ్వర్యులైన అశ్వినులు ఇక్కడ స్థాపించుదురుగాక. (వసువులు, రుద్రులు, ఆదిత్యులు, విశ్వదేవులతో ఐదుసార్లు)
14.8
प्राणं मे पाहि ।
अपानं मे पाहि ।
व्यानं मे पाहि ।
चक्षुर् म ऽ उर्व्या वि भाहि ।
श्रोत्रं मे श्लोकय ।
अपः पिन्व ।
ओषधीर् जिन्व ।
द्विपाद् अव ।
चतुष्पात् पाहि ।
दिवो वृष्टिम् एरय ॥ १४.८ ॥
నా ప్రాణాన్ని రక్షించు. నా అపానాన్ని రక్షించు. నా వ్యానాన్ని రక్షించు. నా కన్నులను విశాలంగా ప్రకాశింపజేయి. నా శ్రవణాన్ని కీర్తిమంతం చేయి. జలాలను నింపు. ఓషధులను ఉత్తేజింపజేయి. ద్విపాద ప్రాణులను రక్షించు. చతుష్పాద ప్రాణులను రక్షించు. ద్యులోకం నుండి వర్షాన్ని ప్రేరేపించు.
14.9
मूर्धा वयः प्रजापतिश् छन्दः ।
क्षत्रं वयो मयंदं छन्दः ।
विष्टम्भो वयो ऽधिपतिश् छन्दः ।
विश्वकर्मा वयः परमेष्ठी छन्दः ।
वस्तो वयो विवलं छन्दः ।
वृष्णिर् वयो विशालं छन्दः ।
पुरुषो वयस् तन्द्रं छन्दः ।
व्याघ्रो वयो ऽनाधृष्टं छन्दः ।
सिꣳहो वयश् छदिश् छन्दः ।
पष्ठवाड् वयो बृहती छन्दः ।
ऽ उक्षा वयः ककुप् छन्दः ।
ऽ ऋषभो वयः सतोबृहती छन्दः ॥ १४.९ ॥
శిరస్సు వయస్సు, ప్రజాపతి ఛందస్సు. క్షత్రం వయస్సు, మయందం ఛందస్సు. విష్టంభం వయస్సు, అధిపతి ఛందస్సు. విశ్వకర్మ వయస్సు, పరమేష్ఠి ఛందస్సు. వస్తం వయస్సు, వివలం ఛందస్సు. వృష్ణి వయస్సు, విశాలం ఛందస్సు. పురుషుడు వయస్సు, తంద్రం ఛందస్సు. వ్యాఘ్రం వయస్సు, అనాధృష్టం ఛందస్సు. సింహం వయస్సు, ఛదిస్ ఛందస్సు. పష్ఠవాట్ వయస్సు, బృహతీ ఛందస్సు. ఉక్షా వయస్సు, ककुప్ ఛందస్సు. ఋషభం వయస్సు, సతోబృహతీ ఛందస్సు.
14.10
अनड्वान् वयः पङ्क्तिश् छन्दः ।
धेनुर् वयो जगती छन्दः ।
त्र्यविर् वयस् त्रिष्टुप् छन्दः ।
दित्यवाड् वयो विराट् छन्दः ।
पञ्चाविर् वयो गायत्री छन्दः ।
त्रिवत्सो वय ऽ उष्णिक् छन्दः ।
तुर्यवाड् वयो ऽनुष्टुप् छन्दः ॥ १४.१० ॥
ఎద్దు పక్షి రూపం మరియు శక్తి; ఛందస్సు పంక్తి. ఆవు పక్షి రూపం మరియు శక్తి; ఛందస్సు జగతి. మూడు సంవత్సరాల గొర్రె పక్షి రూపం మరియు శక్తి; ఛందస్సు త్రిష్టుప్. రెండు సంవత్సరాల ఎద్దు పక్షి రూపం మరియు శక్తి; ఛందస్సు విరాట్. ఐదు సంవత్సరాల గొర్రె పక్షి రూపం మరియు శక్తి; ఛందస్సు గాయత్రి. మూడు సంవత్సరాల దూడ పక్షి రూపం మరియు శక్తి; ఛందస్సు ఉష్ణిక్. నాలుగు సంవత్సరాల ఎద్దు పక్షి రూపం మరియు శక్తి; ఛందస్సు అనుష్టుప్.
14.11
इन्द्राग्नी ऽ अव्यथमानाम् इष्टकां दृꣳहतं युवम् ।
पृष्ठेन द्यावापृथिवी ऽ अन्तरिक्षं च विबाधसे ॥ १४.११ ॥
ఇంద్రా అగ్నులారా, మీరిద్దరూ చలించని ఇష్టకను దృఢపరచండి. వెన్నుతో ద్యావాపృథివిని, అంతరిక్షాన్ని మీరిద్దరూ వేరుగా ఉంచుతారు.
14.12
विश्वकर्मा त्वा सादयत्व् अन्तरिक्षस्य पृष्ठे व्यचस्वतीं प्रथस्वतीम् अन्तरिक्षं यच्छान्तरिक्षं दृꣳहान्तरिक्षं मा हिꣳसीः ।
विश्वस्मै प्राणायापानाय व्यानायोदानाय प्रतिष्ठायै चरित्राय ।
वायुष् ट्वाभि पातु मह्या स्वस्त्या छर्दिषा शंतमेन तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवा सीद ॥ १४.१२ ॥
విశ్వకర్మ నిన్ను అంతరిక్షపు వెన్నుపై ఉంచుగాక; విశాలమైన, విస్తారమైన అంతరిక్షాన్ని పట్టుకో, అంతరిక్షాన్ని దృఢపరచు, అంతరిక్షానికి హాని చేయకు. అందరికీ, ప్రాణానికి, అపానానికి, వ్యానానికి, ఉదానానికి, స్థిరత్వానికి, గమనానికి. వాయువు నిన్ను రక్షించుగాక, గొప్ప క్షేమంతో, అత్యంత శుభకరమైన ఆశ్రయంతో, ఆ దేవతతో; అంగిరసుల వలె స్థిరంగా కూర్చో.
14.13
राज्ञ्य् असि प्राची दिक् ।
विराड् असि दक्षिणा दिक् ।
सम्राड् असि प्रतीची दिक् ।
स्वराड् अस्य् उदीची दिक् ।
अधिपत्न्य् असि बृहती दिक् ॥ १४.१३ ॥
నువ్వు రాజ్ఞివి, తూర్పు దిక్కు. నువ్వు విరాట్, దక్షిణ దిక్కు. నువ్వు సమ్రాట్, పశ్చిమ దిక్కు. నువ్వు స్వరాట్, ఉత్తర దిక్కు. నువ్వు అధిపత్నివి, విశాల దిక్కు.
14.14
विश्वकर्मा त्वा सादयत्व् अन्तरिक्षस्य पृष्ठे ज्योतिष्मतीम् ।
विश्वस्मै प्राणायापानाय व्यानाय विश्वं ज्योतिर् यच्छ ।
वायुष्टे ऽधिपतिस् तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवा सीद ॥ १४.१४ ॥
విశ్వకర్మ నిన్ను అంతరిక్షపు వెన్నున ప్రకాశవంతమైన చోట నిలపుగాక. అందరి ప్రాణ, అపాన, వ్యానాలకు సంపూర్ణ కాంతిని ఇవ్వు. వాయువు నీ అధిపతి; ఆ దేవతతో అంగిరసుల వలె స్థిరంగా కూర్చో.
14.15
नभश् च नभस्यश् च वार्षिकाव् ऋतू ऽ अग्नेर् अन्तःश्लेषो सि कल्पेतां द्यावापृथिवी कल्पन्ताम् आप ऽ ओषधयः कल्पन्ताम् अग्नयः पृथङ् नम ज्यैष्ठ्याय सव्रताः ।
ये ऽ अग्नयः समनसोऽन्तरा द्यावापृथिवी ऽ इमे वार्षिकाव् ऋतू ऽ अभिकल्पमानाऽ इन्द्रम् इव देवा ऽ अभिसं विशन्तु तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवे सीदतम् ॥ १४.१५ ॥
నభ, నభస్య అనే వర్షఋతువులు అగ్ని యొక్క బంధనమై ఉండుగాక. ద్యావాపృథివి సమర్థమగుగాక, జలాలు ఓషధులు సమర్థమగుగాక, అగ్నులు వేర్వేరుగా, జ్యేష్ఠత్వం కోసం సమాన వ్రతంతో, నమస్కారంతో సమర్థమగుగాక. ఏకమనస్కులైన అగ్నులు ద్యావాపృథివి మధ్య ఉన్న ఈ వర్షఋతువులను సమర్థం చేస్తూ, ఇంద్రుని వలె దేవతలు ప్రవేశించుగాక. ఆ దేవతతో అంగిరసుల వలె స్థిరంగా కూర్చోండి.
14.16
इषश् चोर्जश् च शारदाव् ऋतू ऽ अग्नेर् अन्तःश्लेषोऽसि कल्पेतां द्यावापृथिवी कल्पन्ताम् आप ऽ ओषधयः कल्पन्ताम् अग्नयः पृथङ् नम ज्यैष्ठ्याय सव्रताः ।
ये ऽ अग्नयः समनसोऽन्तरा द्यावापृथिवी ऽ इमे शारदाव् ऋतू ऽ अभिकल्पमाना ऽइन्द्रम् इव देवाऽ अभिसं विशन्तु तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवे सीदतम् ॥ १४.१६ ॥
ఇషం, ఊర్జం అనే శరదృతువులు; నీవు అగ్ని యొక్క అంతఃశ్లేషం. ద్యావాపృథివులు సమర్థం కావాలి; జలాలు ఓషధులు సమర్థం కావాలి; అగ్నులు వేర్వేరుగా సమర్థం కావాలి. శ్రేష్ఠత్వానికి నమస్కారం, సమాన వ్రతులారా. ఏకమనస్కులైన అగ్నులు, ద్యావాపృథివుల మధ్య, ఈ శరద్ ఋతువులు సిద్ధమవుతుండగా, ఇంద్రునిలో దేవతలు ప్రవేశించినట్లు, ఆ దేవతతో, అంగిరసుల వలె, స్థిరంగా కూర్చోండి.
14.17
आयुर् मे पाहि ।
प्राणं मे पाहि ।
अपानं मे पाहि ।
व्यानं मे पाहि ।
चक्षुर् मे पाहि ।
श्रोत्रं मे पाहि ।
वाचं मे पिन्व ।
मनो मे जिन्व ।
आत्मानं मे पाहि ।
ज्योतिर् मे यच्छ ॥ १४.१७ ॥
నా ఆయువును రక్షించు. నా ప్రాణాన్ని రక్షించు. నా అపానాన్ని రక్షించు. నా వ్యానాన్ని రక్షించు. నా చక్షువును రక్షించు. నా శ్రోత్రాన్ని రక్షించు. నా వాక్కును పోషించు. నా మనస్సును ఉత్తేజపరచు. నా ఆత్మను రక్షించు. నాకు జ్యోతిని ఇవ్వు.
14.18
मा छन्दः ।
प्रमा छन्दः ।
प्रतिमा छन्दः ।
ऽ अस्रीवयश् छन्दः ।
पङ्क्तिश् छन्दः ।
ऽ उष्णिक् छन्दः ।
बृहती छन्दः ।
ऽअनुष्टुप् छन्दः ।
विराट् छन्दः ।
गायत्री छन्दः ।
त्रिष्टुप् छन्दः ।
जगती छन्दः ॥ १४.१८ ॥
మా ఛందస్సు. ప్రమా ఛందస్సు. ప్రతిమా ఛందస్సు. అస్రీవయ ఛందస్సు. పంక్తి ఛందస్సు. ఉష్ణిక్ ఛందస్సు. బృహతీ ఛందస్సు. అనుష్టుప్ ఛందస్సు. విరాట్ ఛందస్సు. గాయత్రీ ఛందస్సు. త్రిష్టుప్ ఛందస్సు. జగతీ ఛందస్సు.
14.19
पृथिवी छन्दः ।
ऽअन्तरिक्षं छन्दः ।
द्यौश् छन्दः ।
समाश् छन्दः ।
नक्षत्राणि छन्दः ।
वाक् छन्दः ।
मनश् छन्दः ।
कृषिश् छन्दः ।
हिरण्यं छन्दः ।
गौश् छन्दः ।
ऽअजा छन्दः ।
ऽअश्वश् छन्दः ॥ १४.१९ ॥
పృథివీ ఛందస్సు. అంతరిక్షం ఛందస్సు. ద్యౌ ఛందస్సు. సమాః ఛందస్సు. నక్షత్రాలు ఛందస్సు. వాక్ ఛందస్సు. మనస్ ఛందస్సు. కృషి ఛందస్సు. హిరణ్యం ఛందస్సు. గౌః ఛందస్సు. అజా ఛందస్సు. అశ్వః ఛందస్సు.
14.20
अग्निर् देवता ।
वातो देवता ।
सूर्यो देवता ।
चन्द्रमा देवता ।
वसवो देवता ।
रुद्रा देवता ।
ऽऽआदित्या देवता ।
मरुतो देवता ।
विश्वे देवा देवता ।
बृहस्पतिर् देवता ।
इन्द्रो देवता ।
वरुणो देवता ॥ १४.२० ॥
అగ్ని దేవత. వాయు దేవత. సూర్య దేవత. చంద్ర దేవత. వసువులు దేవత. రుద్రులు దేవత. ఆదిత్యులు దేవత. మరుత్తులు దేవత. విశ్వే దేవతలు దేవత. బృహస్పతి దేవత. ఇంద్ర దేవత. వరుణ దేవత.
14.21
मूर्धासि राड् ध्रुवासि धरुणा धर्त्र्य् असि धरणी ।
आयुषे त्वा वर्चसे त्वा कृष्यै त्वा क्षेमाय त्वा ॥ १४.२१ ॥
నీవు మూర్ధవు, రాజువు; నీవు ధ్రువవు, ధరుణవు; నీవు ధర్త్రివి, ధరణివి. దీర్ఘాయువు కోసం నిన్ను, తేజస్సు కోసం నిన్ను, వ్యవసాయం కోసం నిన్ను, క్షేమం కోసం నిన్ను (స్థాపిస్తాను).
14.22
यन्त्री राड् यन्त्र्य् असि यमनी ध्रुवासि धरित्री ।
इषे त्वोर्जे त्वा रय्यै त्वा पोषाय त्वा ।
लोकं पृण छिद्रं पृणाथो सीद ध्रुवा त्वम् ।
इन्द्राग्नी त्वा बृहस्पतिर् अस्मिन् योनाव् असीषदन् ।
ता अस्य सूददोहसः सोमꣳ श्रीणन्ति पृश्नयः ।
जन्मन् देवानां विशस् त्रिष्व् आ रोचने दिवः ।
इन्द्रं विश्वा अवीवृधन्त् समुद्रव्यचसं गिरः ।
रथीतमꣳ रथीनां वाजानाꣳ सत्पतिं पतिम् ॥ १४.२२ ॥
నీవు యంత్రీ, రాణివి; నీవు యంత్రీ, యమనీ; నీవు ధ్రువవు, ధరిత్రివి. అన్నం కోసం నిన్ను, బలం కోసం నిన్ను, సంపద కోసం నిన్ను, పోషణ కోసం నిన్ను (స్థాపిస్తాను). లోకాన్ని నింపు, రంధ్రాన్ని నింపు, ఆ తర్వాత కూర్చో, నీవు స్థిరమైనదానివి. ఇంద్రుడు, అగ్ని, బృహస్పతి నిన్ను ఈ యోనిలో కూర్చోబెట్టారు. ఆ పాలు పిండే మచ్చల ఆవులు ఈ సోమాన్ని సిద్ధం చేస్తాయి. దేవతల జన్మలో, మూడు ప్రకాశించే లోకాలలో, స్వర్గపు... ఇంద్రుడిని సర్వ ప్రజలు సముద్రమంత విస్తారమైన స్తుతులతో పెంచారు. రథికులలో అత్యుత్తమ రథికుడు, బహుమతులలో సత్పతి, ప్రభువు (ఇంద్రుడు).
14.23
आशुर् त्रिवृत् ।
भान्तः पञ्चदशः ।
व्योमा सप्तदशः ।
धरुण ऽ एकविꣳशः ।
प्रतूर्तिर् अष्टादशः ।
तपो नवदशः ।
ऽअभीवर्तः सविꣳशः ।
वर्चो द्वाविꣳशः ।
संभरणस् त्रयोविꣳशः ।
योनिश् चतुर्विꣳशः ।
गर्भाः पञ्चविꣳशः ।
ऽ ओजस् त्रिणवः ।
क्रतुर् एकत्रिꣳशः ।
प्रतिष्ठा त्रयस्त्रिꣳशः ।
ब्रध्नस्य विष्टपं चतुस्त्रिꣳशः ।
नाकः षट्त्रिꣳशः ।
विवर्तो ष्टाचत्वारिꣳशः ।
धर्त्रं चतुष्टोमः ॥ १४.२३ ॥
మూడంతల వేగవంతమైనది; ప్రకాశించేది పదిహేనవది; ఆకాశంలా ఉన్నది పదిహేడవది; ధరించేది ఇరవై ఒకటవది; విజయాన్నిచ్చేది పద్దెనిమిదవది; తపస్సు పందొమ్మిదవది; చుట్టుముట్టేది ఇరవయ్యవది; తేజస్సు ఇరవై రెండవది; ఒకటిగా చేర్చేది ఇరవై మూడవది; మూలం ఇరవై నాలుగవది; గర్భాలు ఇరవై ఐదవవి; ఓజస్సు ఇరవై ఏడవది; సంకల్పం ముప్పై ఒకటవది; ప్రతిష్ఠ ముప్పై మూడవది; సూర్యుని నివాసం ముప్పై నాలుగవది; స్వర్గం ముప్పై ఆరవది; పరివర్తనం నలభై ఎనిమిదవది; ధారకం — చతుష్టోమం.
14.24
अग्नेर् भागो ऽसि दीक्षाया ऽ आधिपत्यं ब्रह्म स्पृतं त्रिवृत् स्तोमः ।
इन्द्रस्य भागो ऽसि विष्णोर् आधिपत्यं क्षत्रꣳ स्पृतं पञ्चदशः स्तोमः ।
नृचक्षसां भागो ऽसि धातुर् आधिपत्यं जनित्रꣳ स्पृतꣳ सप्तदशः स्तोमः ।
मित्रस्य भागो ऽसि वरुणस्याधिपत्यं दिवो वृष्टिर् वात स्पृत ऽएकविꣳश स्तोमः ॥ १४.२४ ॥
నీవు అగ్ని భాగము; దీక్ష యొక్క ఆధిపత్యము. బ్రహ్మముతో కూడినవాడవు; త్రివృత్ స్తోమము. నీవు ఇంద్రుని భాగము; విష్ణువు యొక్క ఆధిపత్యము. క్షత్రముతో కూడినవాడవు; పంచదశ స్తోమము. నీవు నృచక్షసుల భాగము; ధాత యొక్క ఆధిపత్యము. జనిత్రముతో కూడినవాడవు; సప్తదశ స్తోమము. నీవు మిత్రుని భాగము; వరుణుని ఆధిపత్యము. ఆకాశపు వర్షము, గాలితో కూడినవాడవు; ఏకవింశ స్తోమము.
14.25
वसूनां भागो ऽसि रुद्राणाम् आधिपत्यं चतुष्पात् स्पृतं चतुर्विꣳश स्तोमः ।
आदित्यानां भागो ऽसि मरुताम् आधिपत्यं गर्भा स्पृताः पञ्चविꣳश स्तोमः ।
अदित्यै भागो ऽसि पूष्ण ऽ आधिपत्यम् ओज स्पृतं त्रिणव स्तोमः ।
देवस्य सवितुर् भागो ऽसि बृहस्पतेर् आधिपत्यꣳ समीचीर् दिश स्पृताश् चतुष्टोम स्तोमः ॥ १४.२५ ॥
నీవు వసువుల భాగము; రుద్రుల ఆధిపత్యము. చతుష్పాదముతో కూడినవాడవు; చతుర్వింశ స్తోమము. నీవు ఆదిత్యుల భాగము; మరుత్తుల ఆధిపత్యము. గర్భములతో కూడినవాడవు; పంచవింశ స్తోమము. నీవు అదితి భాగము; పూషుని ఆధిపత్యము. ఓజస్సుతో కూడినవాడవు; త్రిణవ స్తోమము. నీవు దేవుడైన సవితృ భాగము; బృహస్పతి ఆధిపత్యము. కలిసిన దిక్కులతో కూడినవాడవు; చతుష్టోమ స్తోమము.
14.26
यवानां भागो ऽस्य् अयवानाम् आधिपत्यं प्रजा स्पृताश् चतुश्चत्वारिꣳश स्तोमः ।
ऋभूणां भागो ऽसि विश्वेषां देवानाम् आधिपत्यं भूतꣳ स्पृतं त्रयस्त्रिꣳश स्तोमः ॥ १४.२६ ॥
నీవు యవల భాగము; అయవల ఆధిపత్యము; ప్రజలు సంయోజితులు; నలభై నాలుగు స్తోమము. నీవు ఋభువుల భాగము; సర్వ దేవతల ఆధిపత్యము; భూతము సంయోజితము; ముప్పై మూడు స్తోమము.
14.27
सहश् च सहस्यश् च हैमन्तिकाव् ऋतू ऽ अग्नेर् अन्तःश्लेषो सि कल्पेतां द्यावापृथिवी कल्पन्ताम् आप ऽ ओषधयः कल्पन्ताम् अग्नयः पृथङ् नम ज्यैष्ठ्याय सव्रताः ।
ये ऽ अग्नयः समनसो न्तरा द्यावापृथिवी ऽ इमे हैमन्तिकाव् ऋतू ऽ अभिकल्पमाना ऽ इन्द्रम् इव देवा ऽ अभिसंविशन्तु तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवे सीदतम् ॥ १४.२७ ॥
సహ, సహ్య అనే రెండు హేమంత ఋతువులు అగ్ని యొక్క అంతఃసంధి నీవు; ద్యావాపృథివి సమర్థమవుగాక, జలాలు ఓషధులు సమర్థమవుగాక; అగ్నులు వేరువేరుగా నమస్కారంతో, జ్యేష్ఠత్వం కోసం, సమాన వ్రతంతో ఉండుగాక. సమాన మనస్కులైన అగ్నులారా, ద్యావాపృథివి మధ్య ఈ రెండు హేమంత ఋతువులు సిద్ధమవుతూ, దేవతలు ఇంద్రునిలో ప్రవేశించినట్లు ప్రవేశించుగాక; ఆ దేవతతో, అంగిరసుల వలె, ధ్రువ స్థానంలో కూర్చోండి.
14.28
एकयास्तुवत प्रजा ऽ अधीयन्त प्रजापतिर् अधिपतिर् आसीत् ।
तिसृभिर् अस्तुवत ब्रह्मासृज्यत ब्रह्मणस्पतिर् अधिपतिर् आसीत् ।
पञ्चभिर् अस्तुवत भूतान्य् असृज्यन्त भूतानां पतिर् अधिपतिर् आसीत् ।
सप्तभिर् अस्तुवत सप्त ऋषयो ऽसृज्यन्त धाताधिपतिर् आसीत् ॥ १४.२८ ॥
ఒకదానితో వారు స్తుతించారు; ప్రజలు ఉద్భవించారు; ప్రజాపతి అధిపతిగా ఉన్నాడు. మూడింటితో స్తుతించారు; బ్రహ్మం సృష్టించబడింది; బ్రహ్మణస్పతి అధిపతిగా ఉన్నాడు. ఐదింటితో స్తుతించారు; భూతాలు సృష్టించబడ్డాయి; భూతాల పతి అధిపతిగా ఉన్నాడు. ఏడింటితో స్తుతించారు; ఏడు ఋషులు సృష్టించబడ్డారు; ధాత అధిపతిగా ఉన్నాడు.
14.29
नवभिर् अस्तुवत पितरो ऽसृज्यन्तादितिर् अध्निपत्न्य् आसीत् ।
एकादशभिर् अस्तुवत ऽ ऋतवो ऽसृज्यन्तार्तवा ऽ अधिपतय ऽ आसन् ।
त्रयोदशभिर् अस्तुवत मासा ऽ असृज्यन्त संवत्सरो ऽधिपतिर् आसीत् ।
पञ्चदशभिर् अस्तुवत क्षत्रम् असृज्यतेन्द्रो ऽधिपतिर् आसीत् ।
सप्तदशभिर् अस्तुवत ग्राम्याः पशवो ऽसृज्यन्त बृहस्पतिर् अधिपतिर् आसीत् ॥ १४.२९ ॥
తొమ్మిదింటితో స్తుతించారు; పితరులు సృష్టించబడ్డారు; అదితి అధిపతి భార్యగా ఉంది. పదకొండింటితో స్తుతించారు; ఋతువులు సృష్టించబడ్డాయి; ఋతు-అధిపతులు ఉన్నారు. పదమూడింటితో స్తుతించారు; మాసాలు సృష్టించబడ్డాయి; సంవత్సరం అధిపతిగా ఉంది. పదిహేనింటితో స్తుతించారు; క్షత్రం సృష్టించబడింది; ఇంద్రుడు అధిపతిగా ఉన్నాడు. పదిహేడింటితో స్తుతించారు; గ్రామ్య పశువులు సృష్టించబడ్డాయి; బృహస్పతి అధిపతిగా ఉన్నాడు.
14.30
नवदशभिर् अस्तुवत शूद्रार्याव् असृज्येताम् अहोरात्रे ऽ अधिपत्नी आस्ताम् ।
एकविꣳशत्यास्तुवतैकशफाः पशवो सृज्यन्त वरुणो ऽधिपतिर् आसीत् ।
त्रयोविꣳशत्यास्तुवत क्षुद्रां पशवो ऽसृज्यन्त पूषाधिपतिर् आसीत् ।
पञ्चविꣳशत्यास्तुवताऽऽरण्याः पशवो ऽसृज्यन्त वायुर् अधिपतिर् आसीत् ।
सप्तविꣳशत्यास्तुवत द्यावापृथिवी व्यैतां वसवो रुद्राऽ आदित्याऽ अनुव्य् आयꣳस् त ऽ एवाधिपतय ऽ आसन् ॥ १४.३० ॥
పద్దెనిమిదితో వారు స్తుతించారు; శూద్రుడు మరియు ఆర్యుడు సృష్టించబడ్డారు; పగలు మరియు రాత్రి అధిష్ఠాత్రి భార్యలుగా ఉన్నారు. ఇరవై ఒకటితో స్తుతించారు; ఏక-గిట్టల పశువులు సృష్టించబడ్డాయి; వరుణుడు అధిపతి అయ్యాడు. ఇరవై మూడుతో స్తుతించారు; చిన్న పశువులు సృష్టించబడ్డాయి; పూషుడు అధిపతి అయ్యాడు. ఇరవై ఐదుతో స్తుతించారు; అడవి పశువులు సృష్టించబడ్డాయి; వాయువు అధిపతి అయ్యాడు. ఇరవై ఏడుతో స్తుతించారు; ద్యావాపృథివులు వేరయ్యాయి; వసువులు, రుద్రులు, ఆదిత్యులు వెంట నడిచారు; వారే అధిపతులు.
14.31
नवविꣳशत्यास्तुवत वनस्पतयोऽसृज्यन्त सोमो ऽधिपतिर् आसीत् ।
एकत्रिꣳशतास्तुवत प्रजा ऽ असृज्यन्त यवाश् चायवाश् चाधिपतय ऽ आसन् ।
त्रयस्त्रिꣳशतास्तुवत भूतान्य् अशाम्यन् प्रजापतिः परमेष्ठ्य् अधिपतिर् आसीत् ॥ १४.३१ ॥
ఇరవై తొమ్మిదితో స్తుతించారు; వనస్పతులు సృష్టించబడ్డాయి; సోముడు అధిపతి అయ్యాడు. ముప్పై ఒకటితో స్తుతించారు; ప్రజలు సృష్టించబడ్డారు; యవలు మరియు అయవలు అధిపతులు అయ్యారు. ముప్పై మూడుతో స్తుతించారు; భూతాలు శాంతించాయి; పరమేష్ఠి ప్రజాపతి అధిపతి అయ్యాడు.