バガヴァッド・ギーター · 章 5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.1
संन्यासं कर्मणां कृष्ण पुनर्योगं च शंससि ।
यच्छ्रेय एतयोरेकं तन्मे ब्रूहि सुनिश्चितम् ॥ ५.१ ॥
アルジュナは言った。クリシュナよ、あなたは行為の放棄を称え、また再びヨーガを称える。この二つのうち、どちらがより優れているのか、はっきりと私に告げてください。
5.2
संन्यासः कर्मयोगश्च निःश्रेयसकरावुभौ ।
तयोस्तु कर्मसंन्यासात्कर्मयोगो विशिष्यते ॥ ५.२ ॥
聖バガヴァーンは言った。放棄と行為のヨーガは、どちらも至高の善をもたらす。しかし二つのうち、行為のヨーガのほうが行為の放棄よりも優れている。
5.3
ज्ञेयः स नित्यसंन्यासी यो न द्वेष्टि न काङ्क्षति ।
निर्द्वन्द्वो हि महाबाहो सुखं बन्धात्प्रमुच्यते ॥ ५.३ ॥
憎むことも欲することもない者は、常に放棄している者と知られるべきである。剛腕の者よ、相対する二つを離れた者は、たやすく束縛から解き放たれる。
5.4
सांख्ययोगौ पृथग्बालाः प्रवदन्ति न पण्डिताः ।
एकमप्यास्थितः सम्यगुभयोर्विन्दते फलम् ॥ ५.४ ॥
サーンキヤとヨーガを別々のものと語るのは子供であって、賢者ではない。どちらか一つにでも正しく立つ者は、両方の果を得る。
5.5
यत्सांख्यैः प्राप्यते स्थानं तद्योगैरपि गम्यते ।
एकं सांख्यं च योगं च यः पश्यति स पश्यति ॥ ५.५ ॥
サーンキヤの徒が到達する境地には、ヨーガの行者もまた到達する。サーンキヤとヨーガを一つと見る者こそ、真に見ている。
5.6
संन्यासस्तु महाबाहो दुःखमाप्तुमयोगतः ।
योगयुक्तो मुनिर्ब्रह्म नचिरेणाधिगच्छति ॥ ५.६ ॥
しかし剛腕の者よ、ヨーガなくして放棄に至るのは難しい。ヨーガに結ばれた聖者は、ほどなくブラフマンに到達する。
5.7
योगयुक्तो विशुद्धात्मा विजितात्मा जितेन्द्रियः ।
सर्वभूतात्मभूतात्मा कुर्वन्नपि न लिप्यते ॥ ५.७ ॥
ヨーガに結ばれ、心清らかで、自己を制し、感官を克服し、自己が一切の生きものの自己となった者は、行為しても汚されない。
5.8
नैव किंचित्करोमीति युक्तो मन्येत तत्त्ववित् ।
पश्यन् शृणवन्स्पृशञ्जिघ्रन्नश्नन्गच्छन्स्वपन् श्वसन् ॥ ५.८ ॥
ヨーガに結ばれ真理を知る者は、見、聞き、触れ、嗅ぎ、食べ、歩き、眠り、呼吸していても、「私は何もしていない」と考えるべきである。
5.9
प्रलपन्विसृजन्गृह्णन्नुन्मिषन्निमिषन्नपि ।
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेषु वर्तन्त इति धारयन् ॥ ५.९ ॥
語り、放ち、つかみ、目を開け閉じしていても、彼は「感官が感官の対象の中で働いているだけだ」と心に保つ。
5.10
ब्रह्मण्याधाय कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा करोति यः ।
लिप्यते न स पापेन पद्मपत्रमिवाम्भसा ॥ ५.१० ॥
行為をブラフマンに委ね、執着を捨てて行う者は、蓮の葉が水に濡れないように、罪に汚されない。
5.11
कायेन मनसा बुद्ध्या केवलैरिन्द्रियैरपि ।
योगिनः कर्म कुर्वन्ति सङ्गं त्यक्त्वाऽऽत्मशुद्धये ॥ ५.११ ॥
ヨーギーたちは執着を捨て、自己の浄化のために、身体で、心で、知性で、また感官だけによっても行為をなす。
5.12
युक्तः कर्मफलं त्यक्त्वा शान्तिमाप्नोति नैष्ठिकीम् ।
अयुक्तः कामकारेण फले सक्तो निबध्यते ॥ ५.१२ ॥
ヨーガに結ばれた者は行為の果実を捨てて揺るぎない平安を得る。結ばれていない者は欲望に駆られて果実に執着し、縛られる。
5.13
सर्वकर्माणि मनसा संन्यस्यास्ते सुखं वशी ।
नवद्वारे पुरे देही नैव कुर्वन्न कारयन् ॥ ५.१३ ॥
自己を制した身体の主は、心によってすべての行為を放棄し、九つの門をもつ都に安楽に住む。彼は行為もせず、行為させもしない。
5.14
न कर्तृत्वं न कर्माणि लोकस्य सृजति प्रभुः ।
न कर्मफलसंयोगं स्वभावस्तु प्रवर्तते ॥ ५.१४ ॥
主は世の人々のために行為者であることも、行為も、行為と果報との結びつきも創らない。働いているのは本性である。
5.15
नादत्ते कस्यचित्पापं न चैव सुकृतं विभुः ।
अज्ञानेनावृतं ज्ञानं तेन मुह्यन्ति जन्तवः ॥ ५.१५ ॥
遍在者は誰の罪も善行も受け取らない。知識は無知に覆われており、それゆえに生きものは迷う。
5.16
ज्ञानेन तु तदज्ञानं येषां नाशितमात्मनः ।
तेषामादित्यवज्ज्ञानं प्रकाशयति तत्परम् ॥ ५.१६ ॥
しかし自己の知によってその無知が滅ぼされた人々にとって、その知は太陽のようにかの至高なるものを照らし出す。
5.17
तद्बुद्धयस्तदात्मानस्तन्निष्ठास्तत्परायणाः ।
गच्छन्त्यपुनरावृत्तिं ज्ञाननिर्धूतकल्मषाः ॥ ५.१७ ॥
知性をそれに置き、自己をそれとし、それに確立し、それを至高の帰依処とする者たちは、知によって汚れを払い落とし、再び戻ることのない境地に至る。
5.18
विद्याविनयसंपन्ने ब्राह्मणे गवि हस्तिनि ।
शुनि चैव श्वपाके च पण्डिताः समदर्शिनः ॥ ५.१८ ॥
賢者は、学識と謙虚さを備えたバラモンにも、牛にも、象にも、犬にも、犬を食らう者にも、等しい眼を向ける。
5.19
इहैव तैर्जितः सर्गो येषां साम्ये स्थितं मनः ।
निर्दोषं हि समं ब्रह्म तस्माद्ब्रह्मणि ते स्थिताः ॥ ५.१९ ॥
心が平等に安住する者は、この世においてすでに生の世界を征服している。ブラフマンは無垢で平等である。それゆえ彼らはブラフマンに安住している。
5.20
न प्रहृष्येत्प्रियं प्राप्य नोद्विजेत्प्राप्य चाप्रियम् ।
स्थिरबुद्धिरसम्मूढो ब्रह्मविद्ब्रह्मणि स्थितः ॥ ५.२० ॥
好ましいものを得ても喜び躍らず、好ましくないものを得ても動揺しない。知性が堅固で迷いのない、ブラフマンを知る者は、ブラフマンに安住している。
5.21
बाह्यस्पर्शेष्वसक्तात्मा विन्दत्यात्मनि यत्सुखम् ।
स ब्रह्मयोगयुक्तात्मा सुखमक्षयमश्नुते ॥ ५.२१ ॥
外界の接触に執着しない者は、自己のうちにある幸福を見いだす。ブラフマンとのヨーガに結ばれた彼は、尽きることのない幸福を享受する。
5.22
ये हि संस्पर्शजा भोगा दुःखयोनय एव ते ।
आद्यन्तवन्तः कौन्तेय न तेषु रमते बुधः ॥ ५.२२ ॥
カウンテーヤよ、接触から生じる享楽は苦しみの源にほかならず、始まりと終わりがある。賢者はそれらを楽しまない。
5.23
शक्नोतीहैव यः सोढुं प्राक्शरीरविमोक्षणात् ।
कामक्रोधोद्भवं वेगं स युक्तः स सुखी नरः ॥ ५.२३ ॥
身体から解き放たれる前に、この世において欲望と怒りから生じる激動に耐えることのできる者、その人こそヨーガに結ばれた者であり、幸福な人である。
5.24
योऽन्तःसुखोऽन्तरारामस्तथान्तर्ज्योतिरेव यः ।
स योगी ब्रह्मनिर्वाणं ब्रह्मभूतोऽधिगच्छति ॥ ५.२४ ॥
内に幸福をもち、内に喜びをもち、また内に光をもつ者、そのヨーギーはブラフマンとなり、ブラフマンの涅槃に達する。
5.25
लभन्ते ब्रह्मनिर्वाणमृषयः क्षीणकल्मषाः ।
छिन्नद्वैधा यतात्मानः सर्वभूतहिते रताः ॥ ५.२५ ॥
罪が尽き、疑いを断ち切り、自己を制し、一切の生き物の幸福を喜ぶ聖仙たちは、ブラフマ・ニルヴァーナに達する。
5.26
कामक्रोधवियुक्तानां यतीनां यतचेतसाम् ।
अभितो ब्रह्मनिर्वाणं वर्तते विदितात्मनाम् ॥ ५.२६ ॥
欲望と怒りを離れ、心を制し、自己を知った修行者たちにとって、ブラフマ・ニルヴァーナは周囲のいたるところにある。
5.27
स्पर्शान्कृत्वा बहिर्बाह्यांश्चक्षुश्चैवान्तरे भ्रुवोः ।
प्राणापानौ समौ कृत्वा नासाभ्यन्तरचारिणौ ॥ ५.२७ ॥
外の感覚の接触を外に締め出し、眼差しを眉間に定め、鼻の中を行き交うプラーナとアパーナを均等にして、
5.28
यतेन्द्रियमनोबुद्धिर्मुनिर्मोक्षपरायणः ।
विगतेच्छाभयक्रोधो यः सदा मुक्त एव सः ॥ ५.२८ ॥
感覚と心と知性を制し、解脱を至高の目標とし、欲望と恐れと怒りを離れた聖者は、まことに常に解脱している。
5.29
भोक्तारं यज्ञतपसां सर्वलोकमहेश्वरम् ।
सुहृदं सर्वभूतानां ज्ञात्वा मां शान्तिमृच्छति ॥ ५.२९ ॥
わたしを祭祀と苦行の享受者、全世界の大主宰、一切の生き物の友と知る者は、平安に達する。