ಭಗವದ್ಗೀತೆ · ಅಧ್ಯಾಯ 5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.1
संन्यासं कर्मणां कृष्ण पुनर्योगं च शंससि ।
यच्छ्रेय एतयोरेकं तन्मे ब्रूहि सुनिश्चितम् ॥ ५.१ ॥
ಅರ್ಜುನ ಹೇಳಿದನು: ಕೃಷ್ಣ, ನೀನು ಕರ್ಮಗಳ ಸಂನ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಮತ್ತೆ ಯೋಗವನ್ನೂ ಹೊಗಳುತ್ತಿರುವೆ. ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಶ್ರೇಯಸ್ಕರವೋ ಅದನ್ನು ನನಗೆ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳು.
5.2
संन्यासः कर्मयोगश्च निःश्रेयसकरावुभौ ।
तयोस्तु कर्मसंन्यासात्कर्मयोगो विशिष्यते ॥ ५.२ ॥
ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ಸಂನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಯೋಗ ಎರಡೂ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅವೆರಡರಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಸಂನ್ಯಾಸಕ್ಕಿಂತ ಕರ್ಮಯೋಗವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ.
5.3
ज्ञेयः स नित्यसंन्यासी यो न द्वेष्टि न काङ्क्षति ।
निर्द्वन्द्वो हि महाबाहो सुखं बन्धात्प्रमुच्यते ॥ ५.३ ॥
ಯಾರು ದ್ವೇಷಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲವೋ ಅವನನ್ನು ನಿತ್ಯಸಂನ್ಯಾಸಿ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಮಹಾಬಾಹು, ದ್ವಂದ್ವರಹಿತನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
5.4
सांख्ययोगौ पृथग्बालाः प्रवदन्ति न पण्डिताः ।
एकमप्यास्थितः सम्यगुभयोर्विन्दते फलम् ॥ ५.४ ॥
ಸಾಂಖ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಗ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಎಂದು ಬಾಲಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಪಂಡಿತರಲ್ಲ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡವನೂ ಎರಡರ ಫಲವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
5.5
यत्सांख्यैः प्राप्यते स्थानं तद्योगैरपि गम्यते ।
एकं सांख्यं च योगं च यः पश्यति स पश्यति ॥ ५.५ ॥
ಸಾಂಖ್ಯರು ಪಡೆಯುವ ಸ್ಥಾನವನ್ನೇ ಯೋಗಿಗಳೂ ತಲುಪುತ್ತಾರೆ. ಸಾಂಖ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಗವನ್ನು ಒಂದೇ ಎಂದು ಕಾಣುವವನೇ ನಿಜವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.
5.6
संन्यासस्तु महाबाहो दुःखमाप्तुमयोगतः ।
योगयुक्तो मुनिर्ब्रह्म नचिरेणाधिगच्छति ॥ ५.६ ॥
ಆದರೆ ಮಹಾಬಾಹು, ಯೋಗವಿಲ್ಲದೆ ಸಂನ್ಯಾಸವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಕಷ್ಟ. ಯೋಗಯುಕ್ತನಾದ ಮುನಿ ಬೇಗನೆ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
5.7
योगयुक्तो विशुद्धात्मा विजितात्मा जितेन्द्रियः ।
सर्वभूतात्मभूतात्मा कुर्वन्नपि न लिप्यते ॥ ५.७ ॥
ಯೋಗಯುಕ್ತನಾದ, ಶುದ್ಧ ಅಂತಃಕರಣವುಳ್ಳ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗೆದ್ದ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದ, ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಆತ್ಮವೇ ತನ್ನ ಆತ್ಮವಾಗಿರುವವನು ಕರ್ಮ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಲಿಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
5.8
नैव किंचित्करोमीति युक्तो मन्येत तत्त्ववित् ।
पश्यन् शृणवन्स्पृशञ्जिघ्रन्नश्नन्गच्छन्स्वपन् श्वसन् ॥ ५.८ ॥
ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತ ಯೋಗಯುಕ್ತನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಕೇಳುತ್ತಾ, ಮುಟ್ಟುತ್ತಾ, ಮೂಸುತ್ತಾ, ತಿನ್ನುತ್ತಾ, ನಡೆಯುತ್ತಾ, ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾ, ಉಸಿರಾಡುತ್ತಾ ಇದ್ದರೂ "ನಾನು ಏನನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಕು.
5.9
प्रलपन्विसृजन्गृह्णन्नुन्मिषन्निमिषन्नपि ।
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेषु वर्तन्त इति धारयन् ॥ ५.९ ॥
ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ವಿಸರ್ಜಿಸುತ್ತಾ, ಹಿಡಿಯುತ್ತಾ, ಕಣ್ಣು ತೆರೆಯುತ್ತಾ ಮುಚ್ಚುತ್ತಾ ಇದ್ದರೂ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳೇ ತಮ್ಮ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಅವನು ದೃಢವಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ.
5.10
ब्रह्मण्याधाय कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा करोति यः ।
लिप्यते न स पापेन पद्मपत्रमिवाम्भसा ॥ ५.१० ॥
ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತೊರೆದು ಕರ್ಮ ಮಾಡುವವನು, ತಾವರೆ ಎಲೆಗೆ ನೀರು ಅಂಟದಂತೆ ಪಾಪದಿಂದ ಲಿಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
5.11
कायेन मनसा बुद्ध्या केवलैरिन्द्रियैरपि ।
योगिनः कर्म कुर्वन्ति सङ्गं त्यक्त्वाऽऽत्मशुद्धये ॥ ५.११ ॥
ಯೋಗಿಗಳು ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತೊರೆದು, ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ದೇಹದಿಂದ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದಲೂ ಕರ್ಮ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
5.12
युक्तः कर्मफलं त्यक्त्वा शान्तिमाप्नोति नैष्ठिकीम् ।
अयुक्तः कामकारेण फले सक्तो निबध्यते ॥ ५.१२ ॥
ಯುಕ್ತನು ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಶಾಶ್ವತ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅಯುಕ್ತನು ಕಾಮಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ಫಲದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿ ಬಂಧಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
5.13
सर्वकर्माणि मनसा संन्यस्यास्ते सुखं वशी ।
नवद्वारे पुरे देही नैव कुर्वन्न कारयन् ॥ ५.१३ ॥
ಸಂಯಮಿಯಾದ ದೇಹಿ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಒಂಬತ್ತು ದ್ವಾರಗಳ ಪುರದಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ನೆಲೆಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಏನನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಮಾಡಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ.
5.14
न कर्तृत्वं न कर्माणि लोकस्य सृजति प्रभुः ।
न कर्मफलसंयोगं स्वभावस्तु प्रवर्तते ॥ ५.१४ ॥
ಪ್ರಭುವು ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕರ್ತೃತ್ವವನ್ನಾಗಲಿ, ಕರ್ಮಗಳನ್ನಾಗಲಿ, ಕರ್ಮಫಲಸಂಯೋಗವನ್ನಾಗಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಸ್ವಭಾವವೇ ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.
5.15
नादत्ते कस्यचित्पापं न चैव सुकृतं विभुः ।
अज्ञानेनावृतं ज्ञानं तेन मुह्यन्ति जन्तवः ॥ ५.१५ ॥
ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯು ಯಾರ ಪಾಪವನ್ನೂ ಪುಣ್ಯವನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನವು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಅದರಿಂದ ಜೀವಿಗಳು ಮೋಹಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
5.16
ज्ञानेन तु तदज्ञानं येषां नाशितमात्मनः ।
तेषामादित्यवज्ज्ञानं प्रकाशयति तत्परम् ॥ ५.१६ ॥
ಆದರೆ ಯಾರ ಆ ಅಜ್ಞಾನವು ಆತ್ಮಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಾಶವಾಗಿದೆಯೋ, ಅವರ ಜ್ಞಾನವು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಆ ಪರಮವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ.
5.17
तद्बुद्धयस्तदात्मानस्तन्निष्ठास्तत्परायणाः ।
गच्छन्त्यपुनरावृत्तिं ज्ञाननिर्धूतकल्मषाः ॥ ५.१७ ॥
ಅದರಲ್ಲೇ ಬುದ್ಧಿ, ಅದರಲ್ಲೇ ಮನಸ್ಸು, ಅದರಲ್ಲೇ ನಿಷ್ಠೆ ಇರಿಸಿ, ಅದನ್ನೇ ಪರಮ ಆಶ್ರಯವಾಗಿ ಹೊಂದಿದವರು, ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕಲ್ಮಷಗಳು ತೊಳೆದುಹೋಗಿ, ಮರಳಿ ಬಾರದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
5.18
विद्याविनयसंपन्ने ब्राह्मणे गवि हस्तिनि ।
शुनि चैव श्वपाके च पण्डिताः समदर्शिनः ॥ ५.१८ ॥
ಪಂಡಿತರು ವಿದ್ಯೆ ವಿನಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಲ್ಲಿ, ಹಸುವಿನಲ್ಲಿ, ಆನೆಯಲ್ಲಿ, ನಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಚಂಡಾಲನಲ್ಲಿಯೂ ಸಮದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವರು.
5.19
इहैव तैर्जितः सर्गो येषां साम्ये स्थितं मनः ।
निर्दोषं हि समं ब्रह्म तस्माद्ब्रह्मणि ते स्थिताः ॥ ५.१९ ॥
ಯಾರ ಮನಸ್ಸು ಸಮತ್ವದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆಯೋ ಅವರು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಸಂಸಾರವನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಬ್ರಹ್ಮವು ದೋಷರಹಿತವೂ ಸಮವೂ ಆಗಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.
5.20
न प्रहृष्येत्प्रियं प्राप्य नोद्विजेत्प्राप्य चाप्रियम् ।
स्थिरबुद्धिरसम्मूढो ब्रह्मविद्ब्रह्मणि स्थितः ॥ ५.२० ॥
ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಪಡೆದು ಹಿಗ್ಗದೆ, ಅಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಪಡೆದು ಕಳವಳಗೊಳ್ಳದೆ, ಸ್ಥಿರಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ, ಮೋಹರಹಿತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿ ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾನೆ.
5.21
बाह्यस्पर्शेष्वसक्तात्मा विन्दत्यात्मनि यत्सुखम् ।
स ब्रह्मयोगयुक्तात्मा सुखमक्षयमश्नुते ॥ ५.२१ ॥
ಬಾಹ್ಯ ವಿಷಯಸ್ಪರ್ಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವನು ಆತ್ಮದಲ್ಲಿರುವ ಸುಖವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಬ್ರಹ್ಮಯೋಗದಲ್ಲಿ ಯುಕ್ತನಾದ ಅವನು ಅಕ್ಷಯ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.
5.22
ये हि संस्पर्शजा भोगा दुःखयोनय एव ते ।
आद्यन्तवन्तः कौन्तेय न तेषु रमते बुधः ॥ ५.२२ ॥
ಕೌಂತೇಯ, ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಭೋಗಗಳು ದುಃಖಕ್ಕೇ ಮೂಲಗಳು; ಅವುಗಳಿಗೆ ಆದಿಯೂ ಅಂತ್ಯವೂ ಇವೆ. ಜ್ಞಾನಿಯು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ರಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
5.23
शक्नोतीहैव यः सोढुं प्राक्शरीरविमोक्षणात् ।
कामक्रोधोद्भवं वेगं स युक्तः स सुखी नरः ॥ ५.२३ ॥
ದೇಹವನ್ನು ತೊರೆಯುವ ಮೊದಲೇ, ಇಲ್ಲಿಯೇ, ಕಾಮಕ್ರೋಧಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ವೇಗವನ್ನು ಸಹಿಸಬಲ್ಲವನೇ ಯೋಗಿ, ಅವನೇ ಸುಖಿಯಾದ ಮನುಷ್ಯ.
5.24
योऽन्तःसुखोऽन्तरारामस्तथान्तर्ज्योतिरेव यः ।
स योगी ब्रह्मनिर्वाणं ब्रह्मभूतोऽधिगच्छति ॥ ५.२४ ॥
ಯಾರು ಒಳಗೇ ಸುಖವುಳ್ಳವನೋ, ಒಳಗೇ ರಮಿಸುವವನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಒಳಗೇ ಬೆಳಕುಳ್ಳವನೋ, ಆ ಯೋಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಭೂತನಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನಿರ್ವಾಣವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
5.25
लभन्ते ब्रह्मनिर्वाणमृषयः क्षीणकल्मषाः ।
छिन्नद्वैधा यतात्मानः सर्वभूतहिते रताः ॥ ५.२५ ॥
ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾದ, ಸಂಶಯಗಳು ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಆತ್ಮಸಂಯಮವುಳ್ಳ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ ಋಷಿಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನಿರ್ವಾಣವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
5.26
कामक्रोधवियुक्तानां यतीनां यतचेतसाम् ।
अभितो ब्रह्मनिर्वाणं वर्तते विदितात्मनाम् ॥ ५.२६ ॥
ಕಾಮಕ್ರೋಧಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದ, ಚಿತ್ತವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿದ, ಆತ್ಮವನ್ನು ಅರಿತ ಯತಿಗಳಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮನಿರ್ವಾಣವು ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ.
5.27
स्पर्शान्कृत्वा बहिर्बाह्यांश्चक्षुश्चैवान्तरे भ्रुवोः ।
प्राणापानौ समौ कृत्वा नासाभ्यन्तरचारिणौ ॥ ५.२७ ॥
ಬಾಹ್ಯ ಸ್ಪರ್ಶಗಳನ್ನು ಹೊರಗೇ ಇಟ್ಟು, ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹುಬ್ಬುಗಳ ನಡುವೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಮೂಗಿನೊಳಗೆ ಸಂಚರಿಸುವ ಪ್ರಾಣಾಪಾನಗಳನ್ನು ಸಮಗೊಳಿಸಿ,
5.28
यतेन्द्रियमनोबुद्धिर्मुनिर्मोक्षपरायणः ।
विगतेच्छाभयक्रोधो यः सदा मुक्त एव सः ॥ ५.२८ ॥
ಇಂದ್ರಿಯ, ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ, ಮೋಕ್ಷವನ್ನೇ ಪರಮಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಇಚ್ಛೆ, ಭಯ, ಕ್ರೋಧಗಳಿಲ್ಲದ ಮುನಿ ಸದಾ ಮುಕ್ತನೇ.
5.29
भोक्तारं यज्ञतपसां सर्वलोकमहेश्वरम् ।
सुहृदं सर्वभूतानां ज्ञात्वा मां शान्तिमृच्छति ॥ ५.२९ ॥
ನನ್ನನ್ನು ಯಜ್ಞತಪಸ್ಸುಗಳ ಭೋಕ್ತನೆಂದೂ, ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಮಹೇಶ್ವರನೆಂದೂ, ಸರ್ವಜೀವಿಗಳ ಸುಹೃದನೆಂದೂ ಅರಿತವನು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.