భగవద్గీత · అధ్యాయం 5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.1
संन्यासं कर्मणां कृष्ण पुनर्योगं च शंससि ।
यच्छ्रेय एतयोरेकं तन्मे ब्रूहि सुनिश्चितम् ॥ ५.१ ॥
అర్జునుడు అన్నాడు: కృష్ణా, నీవు కర్మల సన్యాసాన్ని, మళ్ళీ యోగాన్ని కూడా ప్రశంసిస్తున్నావు. ఈ రెండింటిలో ఏది శ్రేయస్కరమో దానిని నాకు నిశ్చయంగా చెప్పు.
5.2
संन्यासः कर्मयोगश्च निःश्रेयसकरावुभौ ।
तयोस्तु कर्मसंन्यासात्कर्मयोगो विशिष्यते ॥ ५.२ ॥
శ్రీభగవానుడు అన్నాడు: సన్యాసం, కర్మయోగం రెండూ పరమ శ్రేయస్సును కలిగిస్తాయి. కానీ ఆ రెండింటిలో కర్మసన్యాసం కంటే కర్మయోగమే శ్రేష్ఠమైనది.
5.3
ज्ञेयः स नित्यसंन्यासी यो न द्वेष्टि न काङ्क्षति ।
निर्द्वन्द्वो हि महाबाहो सुखं बन्धात्प्रमुच्यते ॥ ५.३ ॥
ఎవడు ద్వేషించడో, కోరడో, వాడిని నిత్యసన్యాసిగా తెలుసుకోవాలి. మహాబాహూ, ద్వంద్వాలు లేనివాడు సులభంగా బంధం నుండి విముక్తుడవుతాడు.
5.4
सांख्ययोगौ पृथग्बालाः प्रवदन्ति न पण्डिताः ।
एकमप्यास्थितः सम्यगुभयोर्विन्दते फलम् ॥ ५.४ ॥
సాంఖ్యం, యోగం వేర్వేరని బాలురే చెబుతారు, పండితులు కాదు. వీటిలో ఒక్కదానిలో సరిగా స్థితుడైనవాడు కూడా రెండింటి ఫలాన్ని పొందుతాడు.
5.5
यत्सांख्यैः प्राप्यते स्थानं तद्योगैरपि गम्यते ।
एकं सांख्यं च योगं च यः पश्यति स पश्यति ॥ ५.५ ॥
సాంఖ్యులు పొందే స్థానాన్నే యోగులు కూడా చేరుకుంటారు. సాంఖ్యాన్ని, యోగాన్ని ఒకటిగా చూసేవాడే నిజంగా చూస్తున్నాడు.
5.6
संन्यासस्तु महाबाहो दुःखमाप्तुमयोगतः ।
योगयुक्तो मुनिर्ब्रह्म नचिरेणाधिगच्छति ॥ ५.६ ॥
కానీ మహాబాహూ, యోగం లేకుండా సన్యాసం పొందడం కష్టం. యోగయుక్తుడైన ముని త్వరలోనే బ్రహ్మాన్ని పొందుతాడు.
5.7
योगयुक्तो विशुद्धात्मा विजितात्मा जितेन्द्रियः ।
सर्वभूतात्मभूतात्मा कुर्वन्नपि न लिप्यते ॥ ५.७ ॥
యోగయుక్తుడు, శుద్ధమైన అంతఃకరణం కలవాడు, మనస్సును జయించినవాడు, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు, సర్వభూతాల ఆత్మనే తన ఆత్మగా కలవాడు కర్మలు చేస్తున్నా వాటికి అంటుకోడు.
5.8
नैव किंचित्करोमीति युक्तो मन्येत तत्त्ववित् ।
पश्यन् शृणवन्स्पृशञ्जिघ्रन्नश्नन्गच्छन्स्वपन् श्वसन् ॥ ५.८ ॥
తత్త్వం తెలిసిన యోగయుక్తుడు చూస్తూ, వింటూ, తాకుతూ, వాసన చూస్తూ, తింటూ, నడుస్తూ, నిద్రిస్తూ, శ్వాసిస్తూ కూడా "నేను ఏమీ చేయడం లేదు" అని భావించాలి.
5.9
प्रलपन्विसृजन्गृह्णन्नुन्मिषन्निमिषन्नपि ।
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेषु वर्तन्त इति धारयन् ॥ ५.९ ॥
మాట్లాడుతూ, విసర్జిస్తూ, గ్రహిస్తూ, కళ్ళు తెరుస్తూ మూస్తూ కూడా, ఇంద్రియాలే తమ విషయాలలో వర్తిస్తున్నాయని అతడు నిశ్చయంగా భావిస్తాడు.
5.10
ब्रह्मण्याधाय कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा करोति यः ।
लिप्यते न स पापेन पद्मपत्रमिवाम्भसा ॥ ५.१० ॥
కర్మలను బ్రహ్మంలో సమర్పించి, ఆసక్తిని విడిచి కర్మ చేసేవాడు, తామరాకు నీటికి అంటనట్లు పాపానికి అంటడు.
5.11
कायेन मनसा बुद्ध्या केवलैरिन्द्रियैरपि ।
योगिनः कर्म कुर्वन्ति सङ्गं त्यक्त्वाऽऽत्मशुद्धये ॥ ५.११ ॥
యోగులు ఆసక్తిని విడిచి, ఆత్మశుద్ధి కోసం శరీరంతో, మనస్సుతో, బుద్ధితో, కేవలం ఇంద్రియాలతో కూడా కర్మ చేస్తారు.
5.12
युक्तः कर्मफलं त्यक्त्वा शान्तिमाप्नोति नैष्ठिकीम् ।
अयुक्तः कामकारेण फले सक्तो निबध्यते ॥ ५.१२ ॥
యుక్తుడు కర్మఫలాన్ని విడిచి స్థిరమైన శాంతిని పొందుతాడు; అయుక్తుడు కామప్రేరణతో ఫలంపై ఆసక్తుడై బంధింపబడతాడు.
5.13
सर्वकर्माणि मनसा संन्यस्यास्ते सुखं वशी ।
नवद्वारे पुरे देही नैव कुर्वन्न कारयन् ॥ ५.१३ ॥
ఇంద్రియనిగ్రహం కలిగిన దేహి మనసుతో సర్వకర్మలను సన్యసించి, తొమ్మిది ద్వారాల పురంలో సుఖంగా ఉంటాడు; అతడు ఏమీ చేయడు, చేయించడు.
5.14
न कर्तृत्वं न कर्माणि लोकस्य सृजति प्रभुः ।
न कर्मफलसंयोगं स्वभावस्तु प्रवर्तते ॥ ५.१४ ॥
ప్రభువు లోకానికి కర్తృత్వాన్ని గానీ, కర్మలను గానీ, కర్మఫల సంయోగాన్ని గానీ సృష్టించడు; స్వభావమే ప్రవర్తిస్తుంది.
5.15
नादत्ते कस्यचित्पापं न चैव सुकृतं विभुः ।
अज्ञानेनावृतं ज्ञानं तेन मुह्यन्ति जन्तवः ॥ ५.१५ ॥
సర్వవ్యాపి ఎవరి పాపాన్నీ, పుణ్యాన్నీ స్వీకరించడు. జ్ఞానం అజ్ఞానంతో కప్పబడి ఉంది; దాని వల్ల జీవులు మోహపడుతున్నారు.
5.16
ज्ञानेन तु तदज्ञानं येषां नाशितमात्मनः ।
तेषामादित्यवज्ज्ञानं प्रकाशयति तत्परम् ॥ ५.१६ ॥
కానీ ఎవరి ఆ అజ్ఞానం ఆత్మజ్ఞానంతో నశించిందో, వారి జ్ఞానం సూర్యునిలా ఆ పరమాన్ని ప్రకాశింపజేస్తుంది.
5.17
तद्बुद्धयस्तदात्मानस्तन्निष्ठास्तत्परायणाः ।
गच्छन्त्यपुनरावृत्तिं ज्ञाननिर्धूतकल्मषाः ॥ ५.१७ ॥
దానియందే బుద్ధి, దానియందే మనస్సు, దానియందే నిష్ఠ కలిగి, దానినే పరమ ఆశ్రయంగా చేసుకున్నవారు, జ్ఞానంతో పాపాలు తొలగిపోయి, తిరిగి రాని స్థితిని పొందుతారు.
5.18
विद्याविनयसंपन्ने ब्राह्मणे गवि हस्तिनि ।
शुनि चैव श्वपाके च पण्डिताः समदर्शिनः ॥ ५.१८ ॥
పండితులు విద్యావినయ సంపన్నుడైన బ్రాహ్మణునియందు, గోవునందు, ఏనుగునందు, కుక్కయందు, చండాలునియందు కూడా సమదృష్టి కలిగి ఉంటారు.
5.19
इहैव तैर्जितः सर्गो येषां साम्ये स्थितं मनः ।
निर्दोषं हि समं ब्रह्म तस्माद्ब्रह्मणि ते स्थिताः ॥ ५.१९ ॥
ఎవరి మనస్సు సమత్వంలో స్థిరంగా ఉంటుందో, వారు ఇక్కడే సంసారాన్ని జయించారు. బ్రహ్మం నిర్దోషమైనది, సమమైనది; కాబట్టి వారు బ్రహ్మంలో స్థితులై ఉన్నారు.
5.20
न प्रहृष्येत्प्रियं प्राप्य नोद्विजेत्प्राप्य चाप्रियम् ।
स्थिरबुद्धिरसम्मूढो ब्रह्मविद्ब्रह्मणि स्थितः ॥ ५.२० ॥
ప్రియమైనది పొంది ఉప్పొంగిపోకుండా, అప్రియమైనది పొంది కలవరపడకుండా, స్థిరబుద్ధితో మోహరహితుడైన బ్రహ్మవేత్త బ్రహ్మంలో స్థితుడై ఉంటాడు.
5.21
बाह्यस्पर्शेष्वसक्तात्मा विन्दत्यात्मनि यत्सुखम् ।
स ब्रह्मयोगयुक्तात्मा सुखमक्षयमश्नुते ॥ ५.२१ ॥
బాహ్య విషయ స్పర్శలపై ఆసక్తి లేనివాడు ఆత్మలోని సుఖాన్ని పొందుతాడు. బ్రహ్మయోగంతో కూడిన అతడు అక్షయమైన సుఖాన్ని అనుభవిస్తాడు.
5.22
ये हि संस्पर्शजा भोगा दुःखयोनय एव ते ।
आद्यन्तवन्तः कौन्तेय न तेषु रमते बुधः ॥ ५.२२ ॥
కౌంతేయా, ఇంద్రియ విషయ సంయోగం వల్ల కలిగే భోగాలు దుఃఖానికే మూలాలు; వాటికి ఆది అంతాలు ఉన్నాయి. జ్ఞాని వాటిలో రమించడు.
5.23
शक्नोतीहैव यः सोढुं प्राक्शरीरविमोक्षणात् ।
कामक्रोधोद्भवं वेगं स युक्तः स सुखी नरः ॥ ५.२३ ॥
శరీరాన్ని విడిచే ముందే, ఇక్కడే, కామక్రోధాల నుండి పుట్టే వేగాన్ని సహించగలవాడే యోగి, అతడే సుఖి అయిన మనిషి.
5.24
योऽन्तःसुखोऽन्तरारामस्तथान्तर्ज्योतिरेव यः ।
स योगी ब्रह्मनिर्वाणं ब्रह्मभूतोऽधिगच्छति ॥ ५.२४ ॥
ఎవడు అంతరంగంలో సుఖం కలవాడో, అంతరంగంలోనే రమించేవాడో, అలాగే అంతరంగంలోనే జ్యోతి కలవాడో, ఆ యోగి బ్రహ్మభూతుడై బ్రహ్మనిర్వాణాన్ని పొందుతాడు.
5.25
लभन्ते ब्रह्मनिर्वाणमृषयः क्षीणकल्मषाः ।
छिन्नद्वैधा यतात्मानः सर्वभूतहिते रताः ॥ ५.२५ ॥
పాపాలు నశించినవారు, సందేహాలు తెగిపోయినవారు, ఆత్మనిగ్రహం కలవారు, సర్వప్రాణుల హితంలో నిరతులైన ఋషులు బ్రహ్మనిర్వాణాన్ని పొందుతారు.
5.26
कामक्रोधवियुक्तानां यतीनां यतचेतसाम् ।
अभितो ब्रह्मनिर्वाणं वर्तते विदितात्मनाम् ॥ ५.२६ ॥
కామక్రోధాలు లేనివారు, చిత్తాన్ని నిగ్రహించినవారు, ఆత్మను తెలిసినవారు అయిన యతులకు బ్రహ్మనిర్వాణం అన్నివైపులా ఉంటుంది.
5.27
स्पर्शान्कृत्वा बहिर्बाह्यांश्चक्षुश्चैवान्तरे भ्रुवोः ।
प्राणापानौ समौ कृत्वा नासाभ्यन्तरचारिणौ ॥ ५.२७ ॥
బాహ్య స్పర్శలను బయటే ఉంచి, దృష్టిని కనుబొమల మధ్య నిలిపి, ముక్కులో సంచరించే ప్రాణాపానాలను సమం చేసి,
5.28
यतेन्द्रियमनोबुद्धिर्मुनिर्मोक्षपरायणः ।
विगतेच्छाभयक्रोधो यः सदा मुक्त एव सः ॥ ५.२८ ॥
ఇంద్రియాలను, మనస్సును, బుద్ధిని నిగ్రహించి, మోక్షమే పరమ లక్ష్యంగా కలిగి, కోరిక, భయం, క్రోధం తొలగిన ముని ఎల్లప్పుడూ ముక్తుడే.
5.29
भोक्तारं यज्ञतपसां सर्वलोकमहेश्वरम् ।
सुहृदं सर्वभूतानां ज्ञात्वा मां शान्तिमृच्छति ॥ ५.२९ ॥
నన్ను యజ్ఞతపస్సులను అనుభవించేవాడిగా, సర్వలోకాలకు మహేశ్వరుడిగా, సర్వప్రాణులకు సుహృదుడిగా తెలుసుకున్నవాడు శాంతిని పొందుతాడు.