ऋग्वेद · सूक्त 6.45
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.45.1
य आन॑यत्परा॒वतः॒ सुनी॑ती तु॒र्वशं॒ यदु॑म् ।
इन्द्रः॒ स नो॒ युवा॒ सखा॑ ॥
जो इंद्र दूरून सुनीतीसह तुर्वश आणि यदूला घेऊन आला, तो तरुण सखा इंद्र आमचा (होवो).
6.45.2
अ॒वि॒प्रे चि॒द्वयो॒ दध॑दना॒शुना॑ चि॒दर्व॑ता ।
इन्द्रो॒ जेता॑ हि॒तं धन॑म् ॥
अविप्राला आणि अनाशू घोड्यालाही बल देणारा इंद्र विजेता आहे; तो हितकारी धन ठेवतो.
6.45.3
म॒हीर॑स्य॒ प्रणी॑तयः पू॒र्वीरु॒त प्रश॑स्तयः ।
नास्य॑ क्षीयन्त ऊ॒तयः॑ ॥
त्याची महान मार्गदर्शने आणि प्राचीन स्तुती आहेत; त्याची मदत कधीच क्षीण होत नाही.
6.45.4
सखा॑यो॒ ब्रह्म॑वाह॒सेऽर्च॑त॒ प्र च॑ गायत ।
स हि नः॒ प्रम॑तिर्म॒ही ॥
हे मित्रांनो, ब्रह्मवाहकाची स्तुती करा आणि गा; तोच आमची महान भक्ती आहे.
6.45.5
त्वमेक॑स्य वृत्रहन्नवि॒ता द्वयो॑रसि ।
उ॒तेदृशे॒ यथा॑ व॒यम् ॥
हे वृत्रहंत्या, तू एकाचा आणि दोघांचाही रक्षक आहेस; अशा व्यक्तीसाठीही, जसे आम्ही आहोत.
6.45.6
नय॒सीद्वति॒ द्विषः॑ कृ॒णोष्यु॑क्थशं॒सिनः॑ ।
नृभिः॑ सु॒वीर॑ उच्यसे ॥
तू शत्रूंना खरोखर दूर नेतोस आणि स्तोत्रगायकांना सिद्ध करतोस; हे सुवीरा, माणसांकडून तुझी घोषणा होते.
6.45.7
ब्र॒ह्माणं॒ ब्रह्म॑वाहसं गी॒र्भिः सखा॑यमृ॒ग्मिय॑म् ।
गां न दो॒हसे॑ हुवे ॥
प्रार्थना वाहून नेणाऱ्या, स्तोत्रांनी सखा झालेल्या, ऋचांनी स्तुत्य अशा ब्रह्माला मी आवाहन करतो, दूध काढण्यासाठी गाईला बोलावतात तसे.
6.45.8
यस्य॒ विश्वा॑नि॒ हस्त॑योः ऊ॒चुर्वसू॑नि॒ नि द्वि॒ता ।
वी॒रस्य॑ पृतना॒षहः॑ ॥
ज्याच्या दोन्ही हातांत सर्व धन ठेवलेले आहे, त्या वीराच्या, सेनांना जिंकणाऱ्याच्या दोन्ही हातांत.
6.45.9
वि दृ॒ळ्हानि॑ चिदद्रिवो॒ जना॑नां शचीपते ।
वृ॒ह मा॒या अ॑नानत ॥
हे वज्रधारी! हे शचीपते! माणसांचे दृढ किल्ले सुद्धा फोडून टाक; हे न वाकणाऱ्या, त्यांच्या मोठ्या मायांना चूर्ण कर.
6.45.10
तमु॑ त्वा सत्य सोमपा॒ इन्द्र॑ वाजानां पते ।
अहू॑महि श्रव॒स्यवः॑ ॥
हे सत्या, सोमपान करणाऱ्या इंद्रा, हे बळांच्या स्वामी! त्याच तुला आम्ही कीर्तीची इच्छा धरून आवाहन करतो.
6.45.11
तमु॑ त्वा॒ यः पु॒रासि॑थ॒ यो वा॑ नू॒नं हि॒ते धने॑ ।
हव्यः॒ स श्रु॑धी॒ हव॑म् ॥
पूर्वी असलेल्या त्या तुला, किंवा आता हितकारी धनासाठी आवाहन करण्यायोग्य असलेल्या तुला, आमची हाक ऐक.
6.45.12
धी॒भिरर्व॑द्भि॒रर्व॑तो॒ वाजाँ॑ इन्द्र श्र॒वाय्या॑न् ।
त्वया॑ जेष्म हि॒तं धन॑म् ॥
हे इंद्रा! विचारांनी व धावणाऱ्या घोड्यांनी, धावणाऱ्या घोड्यांची प्रशंसनीय बक्षिसे, तुझ्यासह आम्ही जिंकू; लपवलेले धनही.
6.45.13
अभू॑रु वीर गिर्वणो म॒हाँ इ॑न्द्र॒ धने॑ हि॒ते ।
भरे॑ वितन्त॒साय्यः॑ ॥
हे वीरा, स्तुतिप्रिय इंद्रा, धन स्थापित झाल्यावर संघर्षात तू महान झालास; विस्तृत कीर्तीस पात्र असा तू.
6.45.14
या त॑ ऊ॒तिर॑मित्रहन्म॒क्षूज॑वस्त॒मास॑ति ।
तया॑ नो हिनुही॒ रथ॑म् ॥
हे शत्रुसंहारका, तुझे जे संरक्षण अत्यंत वेगवान आहे, त्याने आमचा रथ पुढे चालव.
6.45.15
स रथे॑न र॒थीत॑मो अ॒स्माके॑नाभि॒युग्व॑ना ।
जेषि॑ जिष्णो हि॒तं धन॑म् ॥
तो रथासह, सर्वोत्तम कुशल रथी होऊन, आमच्या सामूहिक युद्धाने, हे विजेत्या, स्थापित धन जिंक.
6.45.16
य एक॒ इत्तमु॑ ष्टुहि कृष्टी॒नां विच॑र्षणिः ।
पति॑र्ज॒ज्ञे वृष॑क्रतुः ॥
जो एकटाच लोकांचा सूक्ष्मदर्शी स्वामी आणि दृढ संकल्पाचा वृषभ म्हणून जन्मला, त्याचीच स्तुती कर.
6.45.17
यो गृ॑ण॒तामिदासि॑था॒पिरू॒ती शि॒वः सखा॑ ।
स त्वं न॑ इन्द्र मृळय ॥
जो तू स्तुती करणाऱ्यांचा खरा रक्षक आणि कल्याणकारी मित्र झाला होतास, तोच तू, हे इंद्रा, आमच्यावर कृपा कर.
6.45.18
धि॒ष्व वज्रं॒ गभ॑स्त्यो रक्षो॒हत्या॑य वज्रिवः ।
सा॒स॒ही॒ष्ठा अ॒भि स्पृधः॑ ॥
हे वज्रधारी, राक्षसांच्या संहारासाठी दोन्ही हातांत वज्र धर; शत्रूंना पूर्णपणे जिंक.
6.45.19
प्र॒त्नं र॑यी॒णां युजं॒ सखा॑यं कीरि॒चोद॑नम् ।
ब्रह्म॑वाहस्तमं हुवे ॥
संपत्तींचा प्राचीन, जोडलेला सखा, स्तोत्रांना प्रेरणा देणारा, ब्रह्मवचनात अत्यंत निपुण अशा त्याला मी आवाहन करतो.
6.45.20
स हि विश्वा॑नि॒ पार्थि॑वाँ॒ एको॒ वसू॑नि॒ पत्य॑ते ।
गिर्व॑णस्तमो॒ अध्रि॑गुः ॥
तोच एकटा पृथ्वीवरील सर्व संपत्तींचा स्वामी आहे; स्तोत्रांमध्ये सर्वात श्रीमंत आणि वेगाने येणारा तोच आहे.
6.45.21
स नो॑ नि॒युद्भि॒रा पृ॑ण॒ कामं॒ वाजे॑भिर॒श्विभिः॑ ।
गोम॑द्भिर्गोपते धृ॒षत् ॥
तू आमची इच्छा वेगवान अश्वांनी, बलांनी आणि गोसंपत्तीने भरून टाक; हे गोपते, तू धाडसी आहेस.
6.45.22
तद्वो॑ गाय सु॒ते सचा॑ पुरुहू॒ताय॒ सत्व॑ने ।
शं यद्गवे॒ न शा॒किने॑ ॥
सोमाच्या अभिषवावर बहुजन-आवाहित, बलवान अशा त्याच्यासाठी एकत्र ते स्तोत्र गा; गाईला सुख देणाऱ्यासारखे.
6.45.23
न घा॒ वसु॒र्नि य॑मते दा॒नं वाज॑स्य॒ गोम॑तः ।
यत्सी॒मुप॒ श्रव॒द्गिरः॑ ॥
धनवान दाता गोसंपत्तीसह बलाचे दान रोखत नाही, जेव्हा तो खरोखर आमची स्तोत्रे ऐकतो.
6.45.24
कु॒वित्स॑स्य॒ प्र हि व्र॒जं गोम॑न्तं दस्यु॒हा गम॑त् ।
शची॑भि॒रप॑ नो वरत् ॥
कुवित्साच्या गोसमृद्ध गोठ्याकडे दस्यूंचा संहारक पुढे येवो; आपल्या पराक्रमांनी त्याने आमच्यापासून (संकट) दूर सारावे.
6.45.25
इ॒मा उ॑ त्वा शतक्रतो अ॒भि प्र णो॑नुवु॒र्गिरः॑ ।
इन्द्र॑ व॒त्सं न मा॒तरः॑ ॥
हे शंभर प्रज्ञांच्या इंद्रा, ही स्तुतिगीते तुझ्याकडे धावली आहेत, जशा माता वासराकडे धावतात.
6.45.26
दू॒णाशं॑ स॒ख्यं तव॒ गौर॑सि वीर गव्य॒ते ।
अश्वो॑ अश्वाय॒ते भ॑व ॥
तुझी मैत्री दूणाशासाठी; हे वीरा, गोकामी माणसासाठी तू वृषभ आहेस; अश्वकामीसाठी अश्व हो.
6.45.27
स म॑न्दस्वा॒ ह्यन्ध॑सो॒ राध॑से त॒न्वा॑ म॒हे ।
न स्तो॒तारं॑ नि॒दे क॑रः ॥
तू सोमाने आनंदित हो; धनासाठी, तुझ्या महान देहासह; स्तोत्यांना निंदेत सोडू नकोस.
6.45.28
इ॒मा उ॑ त्वा सु॒तेसु॑ते॒ नक्ष॑न्ते गिर्वणो॒ गिरः॑ ।
व॒त्सं गावो॒ न धे॒नवः॑ ॥
हे गिरवणा, ही स्तुतिगीते प्रत्येक सोमाभिषवात तुझ्यापर्यंत पोहोचतात, जशा दुधाळ गायी वासरापर्यंत.
6.45.29
पु॒रू॒तमं॑ पुरू॒णां स्तो॑तॄ॒णां विवा॑चि ।
वाजे॑भिर्वाजय॒ताम् ॥
अनेकांमध्ये सर्वाधिक समृद्ध, स्तोत्यांमध्ये, स्तुती-वाणीत, बक्षिसे इच्छिणाऱ्यांच्या बलांसह.
6.45.30
अ॒स्माक॑मिन्द्र भूतु ते॒ स्तोमो॒ वाहि॑ष्ठो॒ अन्त॑मः ।
अ॒स्मान्रा॒ये म॒हे हि॑नु ॥
हे इंद्रा, आमचे स्तोत्र तुला सर्वाधिक वाहक व सर्वात निकट होवो; धनासाठी, महान ऐश्वर्यासाठी आम्हाला प्रेरणा दे.
6.45.31
अधि॑ बृ॒बुः प॑णी॒नां वर्षि॑ष्ठे मू॒र्धन्न॑स्थात् ।
उ॒रुः कक्षो॒ न गा॒ङ्ग्यः ॥
बृबू पणींच्या सर्वात उंच शिखरावर उभा राहिला, गांग्यांच्या विस्तीर्ण उतारासारखा.
6.45.32
यस्य॑ वा॒योरि॑व द्र॒वद्भ॒द्रा रा॒तिः स॑ह॒स्रिणी॑ ।
स॒द्यो दा॒नाय॒ मंह॑ते ॥
वाऱ्यासारखे वेगाने येणारे ज्याचे कल्याणकारी दान हजारपटीचे आहे; तो लगेच दानाकडे मन लावतो.
6.45.33
तत्सु नो॒ विश्वे॑ अ॒र्य आ सदा॑ गृणन्ति का॒रवः॑ ।
बृ॒बुं स॑हस्र॒दात॑मं सू॒रिं स॑हस्र॒सात॑मम् ॥
हजारपटीने दान देणाऱ्या आणि हजारो मिळवून देणाऱ्या त्या बृबूची सर्व आर्य व कारु सदैव आमच्यासाठी स्तुती करतात.