Yajurveda · Adhyāya 1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.1
इषे त्वा ऊर्जे त्वा ।
वायव स्थ ।
देवो वः सविता प्रार्पयतु श्रेष्ठतमाय कर्मणऽ आ प्यायध्वम् अघ्न्या ऽइन्द्राय भागं प्रजावतीर् अनमीवा ऽअयक्ष्मा मा व स्तेनऽ ईशत माघशꣳसो ध्रुवा ऽअस्मिन् गोपतौ स्यात बह्वीः ।
यजमानस्य पशून् पाहि ॥ १.१ ॥
I take you for food, for strength. O Winds, you are. May the god Savitṛ impel you to the most excellent work. O inviolable cows, grow for Indra's portion, having offspring, free from disease and wasting. Let no thief rule over you, nor any evil speaker. Be steadfast in this master of cattle's house, and many. Protect the cattle of the sacrificer.
1.2
वसोः पवित्रम् असि ।
द्यौर् असि पृथिव्यसि ।
मातरिश्वनो ऽघर्मो सि विश्वधा ऽअसि परमेण धाम्ना दृꣳहस्व मा ह्वार् मा ते यज्ञपतिर् ह्वार्षीत् ॥ १.२ ॥
You are the purifier of the Vasu. You are the sky, you are the earth. You are the unscorched, all-sustaining one of Mātariśvan. Be made firm in the highest abode. Do not falter; may the lord of the sacrifice not falter.
1.3
वसोः पवित्रम् असि शतधारं वसोः पवित्रम् असि सहस्रधारम् ।
देवस् त्वा सविता पुनातु वसोः पवित्रेण शतधारेण सुप्वा ।
काम् अधुक्षः ॥ १.३ ॥
You are the purifier of the Vasu, of a hundred streams; you are the purifier of the Vasu, of a thousand streams. May the god Savitṛ purify you with the hundred-streamed purifier of the Vasu, well pressed. What wish did you milk?
1.4
सा विश्वायुः ।
सा विश्वकर्मा ।
सा विश्वधायाः ।
इन्द्रस्य त्वा भागꣳ सोमेना तनच्मि ।
विष्णो हव्यꣳ रक्ष ॥ १.४ ॥
She is all-life. She is all-action. She is all-sustaining. As Indra's portion I extend you with soma. O Viṣṇu, protect the oblation.
1.5
अग्ने व्रतपते व्रतं चरिष्यामि तच् छकेयं तन् मे राध्यताम् ।
इदम् अहम् अनृतात् सत्यम् उपैमि ॥ १.५ ॥
O Agni, lord of vows, I shall perform the vow; may I be able to do it, may it succeed for me. I go from untruth to truth.
1.6
कस् त्वा युनक्ति स त्वा युनक्ति कस्मै त्वा युनक्ति तस्मै त्वा युनक्ति ।
कर्मणे वां वेषाय वाम् ॥ १.६ ॥
Who yokes you? He yokes you. For whom does he yoke you? For him he yokes you. For the work, you two; for the act, you two.
1.7
प्रत्युष्टꣳ रक्षः प्रत्युष्टा अरातयः ।
निष्टप्तꣳ रक्षो निष्टप्ता ऽ अरातयः ।
उर्व् अन्तरिक्षम् अन्व् एमि ॥ १.७ ॥
The demon is burnt back, the hostile forces are burnt back. The demon is thoroughly scorched, the hostile forces are thoroughly scorched. I go along the wide midspace.
1.8
धूर् असि धूर्व धूर्वन्तं धूर्व तं योऽ स्मान् धूर्वति तं धूर्व यं वयं धूर्वामः ।
देवानाम् असि वह्नितमꣳ सम्नितमं पप्रितमं जुष्टतमं देवहूतमम् ॥ १.८ ॥
You are the yoke-pole. Harm him who harms us; harm him whom we harm. You are the most bearing, most bestowing, most filling, most pleasing, most called by the gods among the gods.
1.9
अह्रुतम् असि हविर्धानं दृꣳहस्व मा ह्वार् मा यज्ञपतिर् ह्वार्षीत् ।
विष्णुस् त्वा क्रमताम् ।
उरु वाताय ।
अपहतꣳ रक्षः ।
यच्छन्तां पञ्च ॥ १.९ ॥
You are unfailing, havirdhāna. Be firm; may the lord of the sacrifice not fail or go astray. May Viṣṇu step upon you. Wide for the wind. The demon has been driven away. May they restrain the five.
1.10
देवस्य त्वा सवितुः प्रसवेऽश्विनोर् बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्याम् ।
अग्नये जुष्टं गृह्णामि ।
अग्नीषोमाभ्यां जुष्टं गृह्णामि ॥ १.१० ॥
At the impulsion of the god Savitṛ, with the arms of the Aśvins, with the hands of Pūṣan, I take you. I take what is dear to Agni. I take what is dear to Agni and Soma.
1.11
भूताय त्वा नारातये ।
स्वर् अभिवि ख्येषम् ।
दृꣳहन्तां दुर्याः पृथिव्याम् ।
उर्व् अन्तरिक्षम् अन्व् एमि ।
पृथिव्यास् त्वा नाभौ सादयाम्य् अदित्या ऽउपस्थेऽ ग्ने हव्यꣳ रक्ष ॥ १.११ ॥
For the welfare of beings I take you, not for the niggard. May I see the heaven clearly. May the door-posts be firm on the earth. I go along the wide atmosphere. I set you in the navel of the earth, in the lap of Aditi. O Agni, protect the oblation.
1.12
पवित्रे स्थो वैष्णव्यौ ।
सवितुर् वः प्रसव उत् पुनाम्य् अच्छिद्रेण पवित्रेण सूर्यस्य रश्मिभिः ।
देवीर् आपो अग्रेगुवोऽ अग्रेपुवोऽग्र इमम् अद्य यज्ञं नयताग्रे यज्ञपतिꣳ सुधातुं यज्ञपतिं देवयुवम् ॥ १.१२ ॥
You two are pure, belonging to Viṣṇu. By the impulsion of Savitṛ, I purify you with the unbroken purifier of the sun's rays. Divine waters, going before, purifying before, today lead this sacrifice forward; lead the lord of the sacrifice forward, the well-supporting lord of the sacrifice who joins the gods.
1.13
युष्मा ऽ इन्द्रोऽवृणीत वृत्रतूर्ये यूयम् इन्द्रम् अवृणीध्वं वृत्रतूर्ये ।
प्रोक्षिता स्थ ।
अग्नये त्वा जुष्टं प्रोक्षामि ।
अग्नीषोमाभ्यां त्वा जुष्टं प्रोक्षामि ।
दैव्याय कर्मणे शुन्धध्वं देवयज्यायै यद् वोऽशुद्धाः पराजघ्नुर् इदं वस् तच् छुन्धामि ॥ १.१३ ॥
In the battle with Vṛtra, Indra chose you; in the battle with Vṛtra, you chose Indra. You are sprinkled. I sprinkle you, dear to Agni. I sprinkle you, dear to Agni and Soma. Be purified for the divine work, for the worship of the gods; whatever in you was impure and was cast away, I purify all of it.
1.14
शर्मासि ।
अवधूतꣳ रक्षोऽवधूता ऽ अरातयः ।
ऽअदित्यास् त्वग् असि प्रति त्वादितिर् वेत्तु ।
अद्रिर् असि वानस्पत्यः ।
ग्रावासि पृथुबुध्नः प्रति त्वादित्यास् त्वग् वेत्तु ॥ १.१४ ॥
You are a shelter. The demon is shaken off; the hostile powers are shaken off. You are the skin of Aditi; may Aditi know you. You are a stone of the forest tree. You are the pressing stone with a broad base; may the skin of Aditi know you.
1.15
अग्नेस् तनूर् असि वाचो विसर्जनं देववीतये त्वा गृह्णामि ।
बृहद्ग्रावासि वानस्पत्यः ।
सऽइदं देवेभ्यो हविः शमीष्व सुशमि शमीष्व ।
हविष्कृद् एहि हविष्कृद् एहि हविष्कृद् एहि ॥ १.१५ ॥
You are the body of Agni, the outlet of speech; for the enjoyment of the gods I take you. You are the great pressing-stone, made of wood. Prepare this oblation for the gods, prepare it well. Preparer of the oblation, come; preparer of the oblation, come; preparer of the oblation, come.
1.16
कुक्कुटोऽसि मधुजिह्वऽइषमूर्जम् आ वद त्वया वयꣳ संघातꣳ-संघातं जेष्म ।
वर्षवृद्धम् असि ।
प्रति त्वा वर्षवृद्धं वेत्तु ।
परापूतꣳ रक्षः परापूता अरातयः ।
ऽअपहतꣳ रक्षः ।
वायुर् वो वि विनक्तु ।
देवो वः सविता हिरण्यपाणिः प्रति गृभ्णात्व् अच्छिद्रेण पाणिना ॥ १.१६ ॥
You are the honey-tongued cock; speak food and strength to us. With you may we conquer each encounter. You are grown by the rains. May he know you as grown by the rains. The demon is driven away, the enemies are driven away. The demon is struck away. May Vāyu separate you. May the god Savitṛ, golden-handed, take you with an unbroken hand.
1.17
धृष्टिर् असि ।
अपाऽग्ने ऽ अग्निम् आमादं जहि निष् क्रव्यादꣳ सेध ।
आ देवयजं वह ।
ध्रुवम् असि पृथिवीं दृꣳह ब्रह्मवनि त्वा क्षत्रवनि सजातवन्य् उप दधामि भ्रातृव्यस्य वधाय ॥ १.१७ ॥
You are bold. O Agni, drive away the raw-eating fire, cast out the flesh-eater. Bring him to the place of the gods' sacrifice. You are firm; make the earth firm. Winner of sacred power, winner of rule, winner of kinsmen, I place you for the slaying of the rival.
1.18
अग्ने ब्रह्म गृभ्णीष्व ।
धरुणम् अस्य् अन्तरिक्षं दृꣳह ब्रह्मवनि त्वा क्षत्रवनि सजातवन्य् उप दधामि भ्रातृव्यस्य वधाय ।
धर्त्रम् असि दिवं दृꣳह ब्रह्मवनि त्वा क्षत्रवनि सजातवन्य् उप दधामि भ्रातृव्यस्य वधाय ।
विश्वाभ्यस् त्वाशाभ्यऽ उप दधामि ।
चित स्थोर्ध्वचितः ।
भृगूणाम् अङ्गिरसां तपसा तप्यध्वम् ॥ १.१८ ॥
O Agni, take hold of the sacred formula. You are the support of the atmosphere; make it firm. As one who has sacred power, dominion and kinsmen, I place you here for the slaying of the rival. You are the supporter; make the sky firm. As one who has sacred power, dominion and kinsmen, I place you here for the slaying of the rival. I place you for all the quarters. You are the pile, the upward pile. Be heated by the austerity of the Bhṛgus and Aṅgirasas.
1.19
शर्मासि ।
अवधूतꣳ रक्षोऽवधूता ऽ अरातयः ।
ऽअदित्यास् त्वग् असि प्रति त्वादितिर् वेत्तु ।
धिषणासि पर्वती प्रति त्वादित्यास् त्वग् वेत्तु ।
दिव स्कम्भनीर् असि ।
धिषणासि पार्वतेयी प्रति त्वा पर्वती वेत्तु ॥ १.१९ ॥
You are shelter. The malevolent beings are shaken off; the enemies are shaken off. You are the skin of Aditi; may Aditi accept you. You are Dhiṣaṇā, the mountainous one; may the mountainous one accept you. You are the prop of the sky. You are Dhiṣaṇā, of the mountain; may the mountainous one accept you.
1.20
धान्यम् असि धिनुहि देवान् ।
प्राणाय त्वा ।
उदानाय त्वा ।
व्यानाय त्वा ।
दीर्घाम् अनु प्रसितिम् आयुषे धां देवो वः सविता हिरण्यपाणिः प्रति गृभ्णात्व् अच्छिद्रेण पाणिना ।
चक्षुषे त्वा ।
महीनां पयोऽसि ॥ १.२० ॥
You are grain; delight the gods. For the in-breath, you. For the upward breath, you. For the diffusing breath, you. For long life I set you in long extent. May Savitṛ of golden hands receive you with unbroken hand. For sight, you. You are the milk of the great ones.
1.21
देवस्य त्वा सवितुः प्रसवेऽश्विनोर् बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्याम् ।
सं वपामि ।
सम् आपऽओषधीभिः सम् ओषधयो रसेन ।
सꣳ रेवतीर् जगतीभिः पृच्यन्ताꣳ सं मधुमतीर् मधुमतीभिः पृच्यन्ताम् ॥ १.२१ ॥
At the impulse of the god Savitṛ, with the arms of the Aśvins and the hands of Pūṣan, I sow you. May the waters join with the herbs, the herbs join with the juice. May the rich ones be joined with the jagatī meters; may the sweet ones be joined with the sweet ones.
1.22
जनयत्यै त्वा सं यौमि ।
इदम् अग्नेः ।
इदम् अग्नीषोमयोः ।
इषे त्वा ।
घर्मोऽसि विश्वायुः ।
उरुप्रथाऽ उरु प्रथस्वोरु ते यज्ञपतिः प्रथताम् ।
अग्निष्टे त्वचं मा हिꣳसीत् ।
देवस् त्वा सविता श्रपयतु वर्षिष्ठेऽधि नाके ॥ १.२२ ॥
For birth I join you. This is of Agni, this is of Agni and Soma. For nourishment, you. You are the hot milk-vessel, all-life. Spread out, spread wide; for you may the lord of the sacrifice spread wide. May Agni not harm your skin. May the god Savitṛ heat you in the highest heaven.
1.23
मा भेर् मा संविक्थाः ।
ऽ अतमेरुर् यज्ञो ऽतमेरुर् यजमानस्य प्रजा भूयात् ।
त्रिताय त्वा ।
द्विताय त्वा ।
एकताय त्वा ॥ १.२३ ॥
Do not fear, do not be disturbed. May the sacrifice be an unobstructed guardian; may the offspring of the sacrificer be unobstructed guardians. For the threefold, you. For the twofold, you. For the onefold, you.
1.24
देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर् बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्याम् ।
आ ददे ऽध्वरकृतं देवेभ्यः ।
ऽइन्द्रस्य बाहुर् असि दक्षिणः सहस्रभृष्टिः शततेजा वायुर् असि तिग्मतेजा द्विषतो वधः ॥ १.२४ ॥
By the impulsion of the god Savitṛ, with the arms of the Aśvins, with the hands of Pūṣan, I take you. I take what is made for the sacrifice, for the gods. You are the right arm of Indra, having a thousand points, of a hundred brilliances; you are Vāyu, of sharp brilliance, the slayer of the hater.
1.25
पृथिवि देवयजन्य् ओषध्यास् ते मूलं मा हिꣳसिषम् ।
व्रजं गच्छ गोष्ठानम् ।
वर्षतु ते द्यौः ।
बधान देव सवितः परमस्यां पृथिव्याꣳ शतेन पाशैर् यो स्मान् द्वेष्टि यं च वयं द्विष्मस् तम् अतो मा मौक् ॥ १.२५ ॥
O earth, place of the gods' sacrifice, may I not harm the root of the plants. Go to the pasture, go to the cattle-stall. May the sky rain for you. O god Savitṛ, bind with a hundred nooses in the furthest earth him who hates us and whom we hate; do not release him from here.
1.26
अपाररुं पृथिव्यै देवयजनाद् वध्यासम् ।
व्रजं गच्छ गोष्ठानम् ।
वर्षतु ते द्यौः ।
बधान देव सवितः परमस्यां पृथिव्या शतेन पाशैर् योऽस्मान् द्वेष्टि यं च वयं द्विष्मस् तम् अतो मा मौक् ।
अररो दिवं मा पप्तः ।
द्रप्सस् ते द्यां मा स्कन् ।
व्रजं गच्छ गोष्ठानम् ।
वर्षतु ते द्यौः ।
बधान देव सवितः परमस्यां पृथिव्याꣳ शतेन पाशैर् योऽस्मान् द्वेष्टि यं च वयं द्विष्मस् तम् अतो मा मौक् ॥ १.२६ ॥
May I not perish from the sacred ground of the earth. Go to the pen, go to the cow-stall. May the sky rain for you. O god Savitṛ, bind in the highest earth with a hundred nooses him who hates us and whom we hate; do not release him. O Ararū, do not fly up to the sky. O drop, may you not fall into the sky. Go to the pen, go to the cow-stall. May the sky rain for you. O god Savitṛ, bind in the highest earth with a hundred nooses him who hates us and whom we hate; do not release him.
1.27
गायत्रेण त्वा छन्दसा परि गृह्णामि ।
त्रैष्टुभेन त्वा छन्दसा परि गृह्णामि ।
जागतेन त्वा छन्दसा परि गृह्णामि ।
सुक्ष्मा चासि शिवा चासि ।
स्योना चासि सुषदा चासि ।
ऊर्जस्वती चासि पयस्वती च ॥ १.२७ ॥
I take hold of you all around with the Gāyatrī metre. I take hold of you all around with the Triṣṭubh metre. I take hold of you all around with the Jagatī metre. You are fine and also auspicious. You are gentle and also easy to sit upon. You are full of strength and also full of nourishment.
1.28
पुरा क्रूरस्य विसृपो विरप्शिन्न् उदादाय पृथिवीं जीवदानुम् ।
याम् ऐरयꣳश् चन्द्रमसि स्वधाभिस् ताम् उ धीरासो ऽअनुदिश्य यजन्ते ।
प्रोक्षणीर् आ सादय ।
द्विषतो वधोऽ सि ॥ १.२८ ॥
Formerly there was the wanderer of the cruel one. O broad-spreading one, having lifted up the life-giving earth, which they set in motion in the moon with the sustenances, for that the wise sacrifice, pointing toward it. Set down the sprinkling waters. You are the slayer of the hater.
1.29
प्रत्युष्टꣳ रक्षः प्रत्युष्टा ऽअरातयः ।
निष्टप्तꣳ रक्षो निष्टप्ता ऽ अरातयः ।
अनिशितोऽ सि सपत्नक्षिद् वाजिनं त्वा वाजेध्यायै सं मार्ज्मि ।
प्रत्युष्टꣳ रक्षः प्रत्युष्टाऽ अरातयः ।
निष्टप्तꣳ रक्षो निष्टप्ताऽ अरातयः ।
अनिशिताऽसि सपत्नक्षिद् वाजिनीं त्वा वाजेध्यायै सं मार्ज्मि ॥ १.२९ ॥
The demon has been burnt back, the hostile forces have been burnt back. The demon has been thoroughly heated, the hostile forces thoroughly heated. You are unsharpened, destroyer of rivals; strong one, I cleanse you thoroughly for kindling strength. The demon has been burnt back, the hostile forces burnt back. The demon thoroughly heated, the hostile forces thoroughly heated. You are unsharpened, destroyer of rivals; strong one, I cleanse you thoroughly for kindling strength.
1.30
अदित्यै रास्नासि ।
विष्णोर् वेष्यो सि ।
ऊर्जे त्वा ।
ऽअदब्धेन त्वा चक्षुषाव पश्यामि ।
अग्नेर् जिह्वासि सुहूर् देवेभ्यो धाम्ने-धाम्ने मे भव यजुषे-यजुषे ॥ १.३० ॥
For Aditi you are the tongue. You are the wedge of Viṣṇu. For nourishment I (take) you. With an unharmed eye I look upon you. You are the tongue of Agni, well-invoking; for the gods, for every abode, be for me, for every sacrificial formula.
1.31
सवितुस् त्वा प्रसवऽ उत् पुनाम्य् अच्छिद्रेण पवित्रेण सूर्यस्य रश्मिभिः ।
सवितुर् वः प्रसव ऽ उत् पुनाम्य् अच्छिद्रेण पवित्रेण सूर्यस्य रश्मिभिः ।
तेजो ऽसि शुक्रम् अस्य् अमृतम् असि ।
धाम नामासि प्रियं देवानाम् अनाधृष्टं देवयजनम् असि ॥ १.३१ ॥
At the impulse of Savitṛ, I purify you with the unbroken strainer, with the rays of the sun. At the impulse of Savitṛ, I purify you (plural) with the unbroken strainer, with the rays of the sun. You are brilliance, bright, immortal. You are the abode and name, dear to the gods, the unassailable place of the gods' sacrifice.