Bhagavad Gītā · Capítulo 9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.1
इदं तु ते गुह्यतमं प्रवक्ष्याम्यनसूयवे ।
ज्ञानं विज्ञानसहितं यज्ज्ञात्वा मोक्ष्यसेऽशुभात् ॥ ९.१ ॥
El Señor dijo: A ti, que estás libre de envidia, te declararé este conocimiento secretísimo junto con su realización; conociéndolo, quedarás libre de lo funesto.
9.2
राजविद्या राजगुह्यं पवित्रमिदमुत्तमम् ।
प्रत्यक्षावगमं धर्म्यं सुसुखं कर्तुमव्ययम् ॥ ९.२ ॥
Es el conocimiento regio, el secreto regio, el purificador supremo; se percibe directamente, está de acuerdo con el dharma, es muy fácil de practicar e imperecedero.
9.3
अश्रद्दधानाः पुरुषा धर्मस्यास्य परन्तप ।
अप्राप्य मां निवर्तन्ते मृत्युसंसारवर्त्मनि ॥ ९.३ ॥
Los hombres que no tienen fe en este dharma, Parantapa, no me alcanzan y regresan al camino de la muerte y del saṃsāra.
9.4
मया ततमिदं सर्वं जगदव्यक्तमूर्तिना ।
मत्स्थानि सर्वभूतानि न चाहं तेष्ववस्थितः ॥ ९.४ ॥
Todo este mundo está penetrado por mí en mi forma no manifiesta. Todos los seres moran en mí, pero yo no moro en ellos.
9.5
न च मत्स्थानि भूतानि पश्य मे योगमैश्वरम् ।
भूतभृन्न च भूतस्थो ममात्मा भूतभावनः ॥ ९.५ ॥
Y, sin embargo, los seres no moran en mí: ¡contempla mi yoga divino! Aunque sostiene a los seres y les da existencia, mi Ser no mora en los seres.
9.6
यथाऽऽकाशस्थितो नित्यं वायुः सर्वत्रगो महान् ।
तथा सर्वाणि भूतानि मत्स्थानीत्युपधारय ॥ ९.६ ॥
Así como el poderoso viento, que va por todas partes, mora siempre en el espacio, así comprende que todos los seres moran en mí.
9.7
सर्वभूतानि कौन्तेय प्रकृतिं यान्ति मामिकाम् ।
कल्पक्षये पुनस्तानि कल्पादौ विसृजाम्यहम् ॥ ९.७ ॥
Al final de una era cósmica, Kaunteya, todos los seres entran en mi propia naturaleza; al comienzo de una era cósmica los emano de nuevo.
9.8
प्रकृतिं स्वामवष्टभ्य विसृजामि पुनः पुनः ।
भूतग्राममिमं कृत्स्नमवशं प्रकृतेर्वशात् ॥ ९.८ ॥
Apoyándome en mi propia naturaleza, emano una y otra vez toda esta multitud de seres, impotentes bajo el dominio de la naturaleza.
9.9
न च मां तानि कर्माणि निबध्नन्ति धनञ्जय ।
उदासीनवदासीनमसक्तं तेषु कर्मसु ॥ ९.९ ॥
Y esas acciones no me atan, Dhanañjaya, pues permanezco como alguien indiferente, desapegado de esas acciones.
9.10
मयाऽध्यक्षेण प्रकृतिः सूयते सचराचरम् ।
हेतुनाऽनेन कौन्तेय जगद्विपरिवर्तते ॥ ९.१० ॥
Bajo mi supervisión, la naturaleza produce todo lo móvil y lo inmóvil; por esta causa, Kaunteya, el mundo gira.
9.11
अवजानन्ति मां मूढा मानुषीं तनुमाश्रितम् ।
परं भावमजानन्तो मम भूतमहेश्वरम् ॥ ९.११ ॥
Los necios me menosprecian cuando he asumido una forma humana, sin conocer mi naturaleza suprema como el gran Señor de los seres.
9.12
मोघाशा मोघकर्माणो मोघज्ञाना विचेतसः ।
राक्षसीमासुरीं चैव प्रकृतिं मोहिनीं श्रिताः ॥ ९.१२ ॥
Vanas sus esperanzas, vanas sus acciones, vano su conocimiento, insensatos, se refugian en la naturaleza engañosa de los rākṣasas y los asuras.
9.13
महात्मानस्तु मां पार्थ दैवीं प्रकृतिमाश्रिताः ।
भजन्त्यनन्यमनसो ज्ञात्वा भूतादिमव्ययम् ॥ ९.१३ ॥
Pero las grandes almas, Pārtha, refugiadas en la naturaleza divina, me adoran con mente indivisa, sabiéndome el origen imperecedero de los seres.
9.14
सततं कीर्तयन्तो मां यतन्तश्च दृढव्रताः ।
नमस्यन्तश्च मां भक्त्या नित्ययुक्ता उपासते ॥ ९.१४ ॥
Glorificándome siempre, esforzándose, firmes en sus votos, inclinándose ante mí con devoción, siempre unidos a mí, me adoran.
9.15
ज्ञानयज्ञेन चाप्यन्ये यजन्तो मामुपासते ।
एकत्वेन पृथक्त्वेन बहुधा विश्वतोमुखम् ॥ ९.१५ ॥
Otros aún, ofreciendo el sacrificio del conocimiento, me adoran a mí, que miro en todas direcciones, como uno, como distinto y de muchas maneras.
9.16
अहं क्रतुरहं यज्ञः स्वधाऽहमहमौषधम् ।
मंत्रोऽहमहमेवाज्यमहमग्निरहं हुतम् ॥ ९.१६ ॥
Yo soy el rito, yo soy el sacrificio, yo soy la ofrenda a los antepasados, yo soy la hierba medicinal; yo soy el mantra, yo soy la mantequilla clarificada, yo soy el fuego y yo soy la oblación.
9.17
पिताऽहमस्य जगतो माता धाता पितामहः ।
वेद्यं पवित्रमोंकार ऋक् साम यजुरेव च ॥ ९.१७ ॥
Yo soy el padre de este mundo, la madre, el sustentador y el abuelo; lo que ha de conocerse, el purificador, la sílaba Om, y también el Ṛk, el Sāma y el Yajus.
9.18
गतिर्भर्ता प्रभुः साक्षी निवासः शरणं सुहृत् ।
प्रभवः प्रलयः स्थानं निधानं बीजमव्ययम् ॥ ९.१८ ॥
Yo soy la meta, el sustentador, el señor, el testigo, la morada, el refugio y el amigo; el origen y la disolución, el fundamento, el tesoro y la semilla imperecedera.
9.19
तपाम्यहमहं वर्षं निगृह्णाम्युत्सृजामि च ।
अमृतं चैव मृत्युश्च सदसच्चाहमर्जुन ॥ ९.१९ ॥
Yo doy calor; yo retengo la lluvia y la envío. Soy la inmortalidad y también la muerte, el ser y el no-ser, Arjuna.
9.20
त्रैविद्या मां सोमपाः पूतपापा ।
यज्ञैरिष्ट्वा स्वर्गतिं प्रार्थयन्ते ।
ते पुण्यमासाद्य सुरेन्द्रलोक ।
मश्नन्ति दिव्यान्दिवि देवभोगान् ॥ ९.२० ॥
Los conocedores de los tres Vedas, bebedores de soma, purificados del pecado, me adoran con sacrificios y piden el camino al cielo. Al alcanzar el mundo meritorio del señor de los dioses, disfrutan en el cielo de los placeres divinos de los dioses.
9.21
ते तं भुक्त्वा स्वर्गलोकं विशालं ।
क्षीणे पुण्ये मर्त्यलोकं विशन्ति ।
एव त्रयीधर्ममनुप्रपन्ना ।
गतागतं कामकामा लभन्ते ॥ ९.२१ ॥
Tras disfrutar de ese vasto mundo celestial, cuando se agota su mérito entran en el mundo de los mortales. Así, siguiendo el dharma de los tres Vedas y deseando los objetos del deseo, obtienen el ir y venir.
9.22
अनन्याश्चिन्तयन्तो मां ये जनाः पर्युपासते ।
तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम् ॥ ९.२२ ॥
A las personas que me adoran pensando en mí sin ningún otro, siempre unidas a mí, yo les traigo lo que necesitan y preservo lo que tienen.
9.23
येऽप्यन्यदेवता भक्ता यजन्ते श्रद्धयाऽन्विताः ।
तेऽपि मामेव कौन्तेय यजन्त्यविधिपूर्वकम् ॥ ९.२३ ॥
Incluso los devotos que, dotados de fe, adoran a otras deidades, también me adoran solo a mí, Kaunteya, aunque no según la norma debida.
9.24
अहं हि सर्वयज्ञानां भोक्ता च प्रभुरेव च ।
न तु मामभिजानन्ति तत्त्वेनातश्च्यवन्ति ते ॥ ९.२४ ॥
Pues yo soy el que disfruta y el señor de todos los sacrificios. Pero ellos no me conocen en verdad, y por eso caen.
9.25
यान्ति देवव्रता देवान् पितृ़न्यान्ति पितृव्रताः ।
भूतानि यान्ति भूतेज्या यान्ति मद्याजिनोऽपि माम् ॥ ९.२५ ॥
Los consagrados a los dioses van a los dioses; los consagrados a los antepasados van a los antepasados; los que adoran a los espíritus van a los espíritus; y los que me adoran vienen a mí.
9.26
पत्रं पुष्पं फलं तोयं यो मे भक्त्या प्रयच्छति ।
तदहं भक्त्युपहृतमश्नामि प्रयतात्मनः ॥ ९.२६ ॥
Quien me ofrece con devoción una hoja, una flor, un fruto o agua, esa ofrenda hecha con devoción por el de corazón puro yo la acepto.
9.27
यत्करोषि यदश्नासि यज्जुहोषि ददासि यत् ।
यत्तपस्यसि कौन्तेय तत्कुरुष्व मदर्पणम् ॥ ९.२७ ॥
Todo lo que hagas, lo que comas, lo que ofrezcas en sacrificio, lo que des, la austeridad que practiques, Kaunteya, hazlo como ofrenda a mí.
9.28
शुभाशुभफलैरेवं मोक्ष्यसे कर्मबन्धनैः ।
संन्यासयोगयुक्तात्मा विमुक्तो मामुपैष्यसि ॥ ९.२८ ॥
Así quedarás libre de las ataduras de la acción, con sus frutos buenos y malos; con el ser unido en el yoga de la renuncia, liberado, vendrás a mí.
9.29
समोऽहं सर्वभूतेषु न मे द्वेष्योऽस्ति न प्रियः ।
ये भजन्ति तु मां भक्त्या मयि ते तेषु चाप्यहम् ॥ ९.२९ ॥
Soy igual para con todos los seres; nadie me es odioso ni querido. Pero quienes me adoran con devoción están en mí, y yo también estoy en ellos.
9.30
अपि चेत्सुदुराचारो भजते मामनन्यभाक् ।
साधुरेव स मन्तव्यः सम्यग्व्यवसितो हि सः ॥ ९.३० ॥
Aun si alguien de muy mala conducta me adora con devoción exclusiva, ha de ser considerado justo, pues ha tomado la resolución correcta.
9.31
क्षिप्रं भवति धर्मात्मा शश्वच्छान्तिं निगच्छति ।
कौन्तेय प्रतिजानीहि न मे भक्तः प्रणश्यति ॥ ९.३१ ॥
Pronto se vuelve virtuoso y alcanza la paz eterna. Kaunteya, tenlo por cierto: mi devoto nunca perece.
9.32
मां हि पार्थ व्यपाश्रित्य येऽपि स्युः पापयोनयः ।
स्त्रियो वैश्यास्तथा शूद्रास्तेऽपि यान्ति परां गतिम् ॥ ९.३२ ॥
Pues, Pārtha, aun quienes sean de nacimiento pecaminoso, y también las mujeres, los vaiśyas y los śūdras, refugiándose en mí alcanzan la meta suprema.
9.33
किं पुनर्ब्राह्मणाः पुण्या भक्ता राजर्षयस्तथा ।
अनित्यमसुखं लोकमिमं प्राप्य भजस्व माम् ॥ ९.३३ ॥
¡Cuánto más, entonces, los brāhmaṇas puros y los sabios reales devotos! Habiendo llegado a este mundo pasajero y sin dicha, adórame.
9.34
मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु ।
मामेवैष्यसि युक्त्वैवमात्मानं मत्परायणः ॥ ९.३४ ॥
Fija tu mente en mí, sé mi devoto, ofréceme sacrificio, inclínate ante mí. Habiéndote disciplinado así, teniéndome como meta suprema, vendrás a mí.