Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ଭଗବଦ୍ ଗୀତା · ଅଧ୍ୟାୟ 9

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

9.1

इदं तु ते गुह्यतमं प्रवक्ष्याम्यनसूयवे ।
ज्ञानं विज्ञानसहितं यज्ज्ञात्वा मोक्ष्यसेऽशुभात् ॥ ९.१ ॥

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ତୁମେ ଅସୂୟାରହିତ, ତେଣୁ ତୁମକୁ ବିଜ୍ଞାନ ସହିତ ଏହି ପରମ ଗୁପ୍ତ ଜ୍ଞାନ କହିବି, ଯାହାକୁ ଜାଣି ତୁମେ ଅଶୁଭରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ।

9.2

राजविद्या राजगुह्यं पवित्रमिदमुत्तमम् ।
प्रत्यक्षावगमं धर्म्यं सुसुखं कर्तुमव्ययम् ॥ ९.२ ॥

ଏହା ରାଜବିଦ୍ୟା, ରାଜଗୁହ୍ୟ, ଉତ୍ତମ ପବିତ୍ର; ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ଜଣାଯାଏ, ଧର୍ମସମ୍ମତ, ଆଚରଣରେ ଅତି ସହଜ ଓ ଅବିନାଶୀ।

9.3

अश्रद्दधानाः पुरुषा धर्मस्यास्य परन्तप ।
अप्राप्य मां निवर्तन्ते मृत्युसंसारवर्त्मनि ॥ ९.३ ॥

ହେ ପରନ୍ତପ, ଏହି ଧର୍ମରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାହୀନ ମଣିଷମାନେ ମୋତେ ନ ପାଇ ମୃତ୍ୟୁମୟ ସଂସାର ମାର୍ଗକୁ ଫେରିଆସନ୍ତି।

9.4

मया ततमिदं सर्वं जगदव्यक्तमूर्तिना ।
मत्स्थानि सर्वभूतानि न चाहं तेष्ववस्थितः ॥ ९.४ ॥

ମୋର ଅବ୍ୟକ୍ତ ରୂପରେ ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତ ବ୍ୟାପ୍ତ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମୋଠାରେ ସ୍ଥିତ, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କଠାରେ ସ୍ଥିତ ନୁହେଁ।

9.5

न च मत्स्थानि भूतानि पश्य मे योगमैश्वरम् ।
भूतभृन्न च भूतस्थो ममात्मा भूतभावनः ॥ ९.५ ॥

ତଥାପି ପ୍ରାଣୀମାନେ ମୋଠାରେ ସ୍ଥିତ ନୁହନ୍ତି; ମୋର ଐଶ୍ୱରିକ ଯୋଗ ଦେଖ। ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଓ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ହେଲେ ବି ମୋ ଆତ୍ମା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କଠାରେ ସ୍ଥିତ ନୁହେଁ।

9.6

यथाऽऽकाशस्थितो नित्यं वायुः सर्वत्रगो महान् ।
तथा सर्वाणि भूतानि मत्स्थानीत्युपधारय ॥ ९.६ ॥

ଯେପରି ସର୍ବତ୍ର ବିଚରଣ କରୁଥିବା ମହାନ ବାୟୁ ସଦା ଆକାଶରେ ସ୍ଥିତ ରହେ, ସେହିପରି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମୋଠାରେ ସ୍ଥିତ ବୋଲି ଜାଣ।

9.7

सर्वभूतानि कौन्तेय प्रकृतिं यान्ति मामिकाम् ।
कल्पक्षये पुनस्तानि कल्पादौ विसृजाम्यहम् ॥ ९.७ ॥

ହେ କୌନ୍ତେୟ, କଳ୍ପର ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମୋର ପ୍ରକୃତିରେ ଲୀନ ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ କଳ୍ପର ଆରମ୍ଭରେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ପୁଣି ସୃଷ୍ଟି କରେ।

9.8

प्रकृतिं स्वामवष्टभ्य विसृजामि पुनः पुनः ।
भूतग्राममिमं कृत्स्नमवशं प्रकृतेर्वशात् ॥ ९.८ ॥

ମୋର ନିଜ ପ୍ରକୃତିକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ପ୍ରକୃତିର ବଶରେ ଅସହାୟ ଏହି ସମଗ୍ର ପ୍ରାଣୀସମୂହକୁ ମୁଁ ବାରମ୍ବାର ସୃଷ୍ଟି କରେ।

9.9

न च मां तानि कर्माणि निबध्नन्ति धनञ्जय ।
उदासीनवदासीनमसक्तं तेषु कर्मसु ॥ ९.९ ॥

ହେ ଧନଞ୍ଜୟ, ସେହି କର୍ମଗୁଡ଼ିକ ମୋତେ ବାନ୍ଧନ୍ତି ନାହିଁ, କାରଣ ମୁଁ ସେହି କର୍ମରେ ଅନାସକ୍ତ ହୋଇ ଉଦାସୀନ ପରି ରହେ।

9.10

मयाऽध्यक्षेण प्रकृतिः सूयते सचराचरम् ।
हेतुनाऽनेन कौन्तेय जगद्विपरिवर्तते ॥ ९.१० ॥

ହେ କୌନ୍ତେୟ, ମୋର ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ପ୍ରକୃତି ଚର ଓ ଅଚର ସହିତ ଜଗତକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ; ଏହି କାରଣରୁ ଜଗତ ଆବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ।

9.11

अवजानन्ति मां मूढा मानुषीं तनुमाश्रितम् ।
परं भावमजानन्तो मम भूतमहेश्वरम् ॥ ९.११ ॥

ମୂଢ଼ ଲୋକେ ମାନବ ଶରୀର ଧାରଣ କରିଥିବା ମୋତେ ଅବଜ୍ଞା କରନ୍ତି, କାରଣ ସେମାନେ ସର୍ବଭୂତର ମହେଶ୍ୱର ରୂପ ମୋର ପରମ ଭାବକୁ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।

9.12

मोघाशा मोघकर्माणो मोघज्ञाना विचेतसः ।
राक्षसीमासुरीं चैव प्रकृतिं मोहिनीं श्रिताः ॥ ९.१२ ॥

ବୃଥା ଆଶା, ବୃଥା କର୍ମ ଓ ବୃଥା ଜ୍ଞାନ ଥିବା ବିବେକହୀନ ଲୋକେ ମୋହିତ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସୀ ଓ ଆସୁରୀ ପ୍ରକୃତିର ଆଶ୍ରୟ ନିଅନ୍ତି।

9.13

महात्मानस्तु मां पार्थ दैवीं प्रकृतिमाश्रिताः ।
भजन्त्यनन्यमनसो ज्ञात्वा भूतादिमव्ययम् ॥ ९.१३ ॥

କିନ୍ତୁ ହେ ପାର୍ଥ, ଦୈବୀ ପ୍ରକୃତିର ଆଶ୍ରିତ ମହାତ୍ମାମାନେ ମୋତେ ଭୂତମାନଙ୍କର ଆଦି ଓ ଅବ୍ୟୟ ଜାଣି ଅନନ୍ୟ ମନରେ ଭଜନ୍ତି।

9.14

सततं कीर्तयन्तो मां यतन्तश्च दृढव्रताः ।
नमस्यन्तश्च मां भक्त्या नित्ययुक्ता उपासते ॥ ९.१४ ॥

ଦୃଢ଼ବ୍ରତ ହୋଇ ସେମାନେ ସର୍ବଦା ମୋର କୀର୍ତ୍ତନ କରି, ଯତ୍ନ କରି ଓ ଭକ୍ତିରେ ମୋତେ ନମସ୍କାର କରି, ନିତ୍ୟଯୁକ୍ତ ହୋଇ ମୋର ଉପାସନା କରନ୍ତି।

9.15

ज्ञानयज्ञेन चाप्यन्ये यजन्तो मामुपासते ।
एकत्वेन पृथक्त्वेन बहुधा विश्वतोमुखम् ॥ ९.१५ ॥

ଆଉ କେତେକ ଜ୍ଞାନଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଯଜନ କରି, ବିଶ୍ୱତୋମୁଖ ମୋତେ ଏକତ୍ୱ ଭାବରେ, ପୃଥକ ଭାବରେ ଓ ବହୁ ପ୍ରକାରରେ ଉପାସନା କରନ୍ତି।

9.16

अहं क्रतुरहं यज्ञः स्वधाऽहमहमौषधम् ।
मंत्रोऽहमहमेवाज्यमहमग्निरहं हुतम् ॥ ९.१६ ॥

ମୁଁ କ୍ରତୁ, ମୁଁ ଯଜ୍ଞ, ମୁଁ ସ୍ୱଧା, ମୁଁ ଔଷଧି; ମୁଁ ମନ୍ତ୍ର, ମୁଁ ହିଁ ଘୃତ, ମୁଁ ଅଗ୍ନି ଓ ମୁଁ ହିଁ ଆହୁତି।

9.17

पिताऽहमस्य जगतो माता धाता पितामहः ।
वेद्यं पवित्रमोंकार ऋक् साम यजुरेव च ॥ ९.१७ ॥

ମୁଁ ହିଁ ଏହି ଜଗତର ପିତା, ମାତା, ଧାତା ଓ ପିତାମହ; ମୁଁ ହିଁ ଜ୍ଞେୟ, ପବିତ୍ର, ଓଁକାର ଏବଂ ଋକ୍, ସାମ ଓ ଯଜୁଃ।

9.18

गतिर्भर्ता प्रभुः साक्षी निवासः शरणं सुहृत् ।
प्रभवः प्रलयः स्थानं निधानं बीजमव्ययम् ॥ ९.१८ ॥

ମୁଁ ହିଁ ଗତି, ପାଳନକର୍ତ୍ତା, ପ୍ରଭୁ, ସାକ୍ଷୀ, ନିବାସ, ଶରଣ ଓ ସୁହୃଦ; ମୁଁ ହିଁ ଉତ୍ପତ୍ତି, ପ୍ରଳୟ, ଆଧାର, ନିଧାନ ଓ ଅବ୍ୟୟ ବୀଜ।

9.19

तपाम्यहमहं वर्षं निगृह्णाम्युत्सृजामि च ।
अमृतं चैव मृत्युश्च सदसच्चाहमर्जुन ॥ ९.१९ ॥

ହେ ଅର୍ଜୁନ, ମୁଁ ହିଁ ତାପ ଦିଏ; ମୁଁ ହିଁ ବର୍ଷାକୁ ରୋକେ ଓ ବର୍ଷାଏ। ମୁଁ ହିଁ ଅମୃତ ଓ ମୃତ୍ୟୁ, ସତ୍ ଓ ଅସତ୍ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ହିଁ।

9.20

त्रैविद्या मां सोमपाः पूतपापा ।
यज्ञैरिष्ट्वा स्वर्गतिं प्रार्थयन्ते ।
ते पुण्यमासाद्य सुरेन्द्रलोक ।
मश्नन्ति दिव्यान्दिवि देवभोगान् ॥ ९.२० ॥

ତିନି ବେଦର ଜ୍ଞାତା, ସୋମପାନକାରୀ, ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଲୋକେ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ମୋର ପୂଜା କରି ସ୍ୱର୍ଗପ୍ରାପ୍ତି ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି। ସେମାନେ ପୁଣ୍ୟମୟ ଦେବେନ୍ଦ୍ରଲୋକ ପାଇ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଭୋଗ ଭୋଗ କରନ୍ତି।

9.21

ते तं भुक्त्वा स्वर्गलोकं विशालं ।
क्षीणे पुण्ये मर्त्यलोकं विशन्ति ।
एव त्रयीधर्ममनुप्रपन्ना ।
गतागतं कामकामा लभन्ते ॥ ९.२१ ॥

ସେମାନେ ସେହି ବିଶାଳ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ଭୋଗ କରି ପୁଣ୍ୟ କ୍ଷୀଣ ହେଲେ ମର୍ତ୍ତ୍ୟଲୋକରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ତିନି ବେଦର ଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା, କାମନା ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଲୋକେ ଯିବା-ଆସିବା ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

9.22

अनन्याश्चिन्तयन्तो मां ये जनाः पर्युपासते ।
तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम् ॥ ९.२२ ॥

ଯେଉଁ ଲୋକେ ଅନନ୍ୟ ଭାବରେ ମୋର ଚିନ୍ତନ କରି ମୋର ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେହି ନିତ୍ୟଯୁକ୍ତମାନଙ୍କ ଯୋଗକ୍ଷେମ ମୁଁ ବହନ କରେ।

9.23

येऽप्यन्यदेवता भक्ता यजन्ते श्रद्धयाऽन्विताः ।
तेऽपि मामेव कौन्तेय यजन्त्यविधिपूर्वकम् ॥ ९.२३ ॥

ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଯେଉଁ ଭକ୍ତମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋରି ପୂଜା କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ନୁହେଁ।

9.24

अहं हि सर्वयज्ञानां भोक्ता च प्रभुरेव च ।
न तु मामभिजानन्ति तत्त्वेनातश्च्यवन्ति ते ॥ ९.२४ ॥

କାରଣ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଭୋକ୍ତା ଓ ପ୍ରଭୁ ମୁଁ ହିଁ। କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ମୋତେ ତତ୍ତ୍ୱତଃ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, ତେଣୁ ସେମାନେ ପତିତ ହୁଅନ୍ତି।

9.25

यान्ति देवव्रता देवान् पितृ़न्यान्ति पितृव्रताः ।
भूतानि यान्ति भूतेज्या यान्ति मद्याजिनोऽपि माम् ॥ ९.२५ ॥

ଦେବତାଙ୍କ ବ୍ରତୀମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ପିତୃବ୍ରତୀମାନେ ପିତୃଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ଭୂତପୂଜକମାନେ ଭୂତଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ଆଉ ମୋର ଉପାସକମାନେ ମୋତେ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

9.26

पत्रं पुष्पं फलं तोयं यो मे भक्त्या प्रयच्छति ।
तदहं भक्त्युपहृतमश्नामि प्रयतात्मनः ॥ ९.२६ ॥

ଯିଏ ଭକ୍ତିରେ ମୋତେ ପତ୍ର, ପୁଷ୍ପ, ଫଳ ବା ଜଳ ଅର୍ପଣ କରେ, ସେହି ଶୁଦ୍ଧଚିତ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିର ଭକ୍ତିରେ ଅର୍ପିତ ତାହାକୁ ମୁଁ ଗ୍ରହଣ କରେ।

9.27

यत्करोषि यदश्नासि यज्जुहोषि ददासि यत् ।
यत्तपस्यसि कौन्तेय तत्कुरुष्व मदर्पणम् ॥ ९.२७ ॥

ହେ କୌନ୍ତେୟ, ତୁମେ ଯାହା କର, ଯାହା ଖାଅ, ଯାହା ହୋମ କର, ଯାହା ଦାନ କର, ଯେଉଁ ତପସ୍ୟା କର, ତାହା ସବୁ ମୋତେ ଅର୍ପଣ କରି କର।

9.28

शुभाशुभफलैरेवं मोक्ष्यसे कर्मबन्धनैः ।
संन्यासयोगयुक्तात्मा विमुक्तो मामुपैष्यसि ॥ ९.२८ ॥

ଏହିପରି ତୁମେ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ଫଳଦାୟୀ କର୍ମବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ; ସନ୍ନ୍ୟାସଯୋଗରେ ଯୁକ୍ତଚିତ୍ତ ହୋଇ, ମୁକ୍ତ ହୋଇ ତୁମେ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।

9.29

समोऽहं सर्वभूतेषु न मे द्वेष्योऽस्ति न प्रियः ।
ये भजन्ति तु मां भक्त्या मयि ते तेषु चाप्यहम् ॥ ९.२९ ॥

ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରତି ସମାନ; ମୋର କେହି ଦ୍ୱେଷ୍ୟ ନାହାନ୍ତି, କି ପ୍ରିୟ ନାହାନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତିରେ ମୋତେ ଭଜନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋଠାରେ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କଠାରେ ଅଛି।

9.30

अपि चेत्सुदुराचारो भजते मामनन्यभाक् ।
साधुरेव स मन्तव्यः सम्यग्व्यवसितो हि सः ॥ ९.३० ॥

ଅତି ଦୁରାଚାରୀ ମଧ୍ୟ ଯଦି ଅନନ୍ୟ ଭାବରେ ମୋତେ ଭଜେ, ତେବେ ତାକୁ ସାଧୁ ବୋଲି ହିଁ ମାନିବା ଉଚିତ, କାରଣ ସେ ଠିକ୍ ନିଶ୍ଚୟ କରିଛି।

9.31

क्षिप्रं भवति धर्मात्मा शश्वच्छान्तिं निगच्छति ।
कौन्तेय प्रतिजानीहि न मे भक्तः प्रणश्यति ॥ ९.३१ ॥

ସେ ଶୀଘ୍ର ଧର୍ମାତ୍ମା ହୁଏ ଏବଂ ଶାଶ୍ୱତ ଶାନ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ହେ କୌନ୍ତେୟ, ନିଶ୍ଚିତ ଜାଣ ଯେ ମୋର ଭକ୍ତ କେବେ ବିନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ।

9.32

मां हि पार्थ व्यपाश्रित्य येऽपि स्युः पापयोनयः ।
स्त्रियो वैश्यास्तथा शूद्रास्तेऽपि यान्ति परां गतिम् ॥ ९.३२ ॥

ହେ ପାର୍ଥ, ଯେଉଁମାନେ ପାପଯୋନିରେ ଜନ୍ମିଥିବେ, ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ର ମଧ୍ୟ, ମୋର ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ସେମାନେ ପରମ ଗତି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

9.33

किं पुनर्ब्राह्मणाः पुण्या भक्ता राजर्षयस्तथा ।
अनित्यमसुखं लोकमिमं प्राप्य भजस्व माम् ॥ ९.३३ ॥

ତେବେ ପୁଣ୍ୟବାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଭକ୍ତ ରାଜର୍ଷିମାନଙ୍କ କଥା ଆଉ କ'ଣ କହିବା! ଏହି ଅନିତ୍ୟ ଓ ସୁଖହୀନ ଲୋକକୁ ପାଇ ମୋର ଭଜନ କର।

9.34

मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु ।
मामेवैष्यसि युक्त्वैवमात्मानं मत्परायणः ॥ ९.३४ ॥

ମୋଠାରେ ମନ ଲଗାଅ, ମୋର ଭକ୍ତ ହୁଅ, ମୋର ଯଜନ କର, ମୋତେ ନମସ୍କାର କର। ଏହିପରି ନିଜକୁ ଯୁକ୍ତ କରି, ମୋତେ ହିଁ ପରମ ଆଶ୍ରୟ ମାନି, ତୁମେ ମୋତେ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।