Yajurveda · Adhyāya 2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.1
कृष्णोऽस्य् आखरेष्ठो ऽग्नये त्वा जुष्टं प्रोक्षामि ।
वेदिर् असि बर्हिषे त्वा जुष्टां प्रोक्षामि ।
बर्हिर् असि स्रुग्भ्यस् त्वा जुष्टं प्रोक्षामि ॥ २.१ ॥
You are black, chosen for Agni; I sprinkle you, the accepted one. You are the altar-ground, for the sacred grass; I sprinkle you, the accepted one. You are the sacred grass, for the ladles; I sprinkle you, the accepted one.
2.2
अदित्यै व्युन्दनम् असि ।
विष्णो स्तुपो ऽसि ।
ऊर्णम्रदसं त्वा स्तृणामि स्वासस्थां देवेभ्यः ।
भुवपतये स्वाहा ।
भुवनपतये स्वाहा ।
भूतानां पतये स्वाहा ॥ २.२ ॥
You are the spreading-tool for Aditi. O Viṣṇu, you are the tuft. Soft as wool, I spread you, well-seated for the gods. Hail to the lord of the earth. Hail to the lord of the worlds. Hail to the lord of beings.
2.3
गन्धर्वस् त्वा विश्वावसुः परि दधातु विश्वस्यारिष्ट्यै यजमानस्य परिधिर् अस्य् अग्निर् इड ऽīडितः ।
इन्द्रस्य बाहुर् असि दक्षिणो विश्वस्यारिष्ट्यै यजमानस्य परिधिर् अस्य् अग्निर् इड ऽ ईडितः ।
मित्रावरुणौ त्वोत्तरतः परि धत्तां ध्रुवेण धर्मणा विश्वस्यारिष्ट्यै यजमानस्य परिधिर् अस्य् अग्निर् इड ऽ ईडितः ॥ २.३ ॥
May the Gandharva Viśvāvasu place you around, for the freedom from harm of all and of the sacrificer; you are the enclosing-stick, Agni, praised. You are the right arm of Indra, for the freedom from harm of all and of the sacrificer; you are the enclosing-stick, Agni, praised. May Mitra and Varuṇa place you around from the north, with the firm ordinance; for the freedom from harm of all and of the sacrificer; you are the enclosing-stick, Agni, praised.
2.4
वीतिहोत्रं त्वा कवे द्युमन्तꣳ सम् इधीमहि ।
अग्ने बृहन्तम् अध्वरे ॥ २.४ ॥
O seer, Vītihotra, we kindle you, radiant, at the sacrifice, O Agni, mighty one.
2.5
समिद् असि ।
सूर्यस् त्वा पुरस्तात् पातु कस्याश् चिद् अभिशस्त्यै ।
सवितुर् बाहू स्थः ।
ऽ ऊर्णम्रदसं त्वा स्तृणामि स्वासस्थं देवेभ्यः ।
ऽ आ त्वा वसवो रुद्रा ऽ आदित्याः सदन्तु ॥ २.५ ॥
You are kindling wood. May the sun protect you from the front from any reproach. You are the arms of Savitṛ. For the gods I spread you, soft as wool, well-seated. May the Vasus, Rudras and Ādityas sit down upon you.
2.6
घृताच्य् असि जुहूर् नाम्ना सेदं प्रियेण धाम्ना प्रियꣳ सद ऽ आ सीद ।
घृताच्य् अस्य् उपभृन् नाम्ना सेदं प्रियेण धाम्ना प्रियꣳ सद ऽ आ सीद ।
घृताच्य् असि ध्रुवा नाम्ना सेदं प्रियेण धाम्ना प्रियꣳ सदऽ आ सीद ।
प्रियेण धाम्ना प्रियꣳ सद ऽआ सीद ।
ध्रुवा ऽ असदन्न् ऋतस्य योनौ ता विष्णो पाहि ।
पाहि यज्ञं ।
पाहि यज्ञपतिम् ।
पाहि मां यज्ञन्यम् ॥ २.६ ॥
You are Ghṛtāci, named Juhū; here, from your dear abode, sit down on the dear seat. You are Ghṛtāci, named Upabhṛt; here, from your dear abode, sit down on the dear seat. You are Ghṛtāci, named Dhruvā; here, from your dear abode, sit down on the dear seat. From your dear abode, sit down on the dear seat. The firm ones sat in the womb of cosmic order. O Viṣṇu, protect them. Protect the sacrifice. Protect the lord of the sacrifice. Protect me, fit for sacrifice.
2.7
अग्ने वाजजिद् वाजं त्वा सरिष्यन्तं वाजजितꣳ सं मार्ज्मि ।
नमो देवेभ्यः ।
स्वधा पितृभ्यः ।
सुयमे मे भूयास्तम् ॥ २.७ ॥
O Agni, winner of strength, I cleanse you who are about to go forth toward strength and have won it. Homage to the gods. Svadhā to the fathers. Be easy to restrain for me.
2.8
अस्कन्नम् अद्य देवेभ्यऽ आज्यꣳ सं भ्रियासम् ।
अङ्घ्रिणा विष्णो मा त्वाव क्रमिषम् ।
वसुमतीम् अग्ने ते छायाम् उप स्थेषं विष्णो स्थानम् असि ।
इत ऽ इन्द्रो वीर्यम् अकृणोद् ऊर्ध्वो ध्वर ऽआस्थात् ॥ २.८ ॥
Today may I bring clarified butter for the gods, unspilled. O Viṣṇu, may I not trample you with my foot. O Agni, may I stand near your wealthy shade. O Viṣṇu, you are the place. From here Indra displayed might; the upright sacrifice stood firm.
2.9
अग्ने वेर् होत्रं वेर् दूत्यम् ।
अवतां त्वां द्यावापृथिवी ।
ऽअव त्वं द्यावापृथिवी स्विष्टकृद् देवेभ्यो इन्द्रऽ आज्येन हविषा भूत् स्वाहा ।
सं ज्योतिषा ज्योतिः ॥ २.९ ॥
O Agni, know the office of the hotṛ and the office of the messenger. May heaven and earth protect you. O heaven and earth, you too protect below; for the gods, let Indra be made with ghee and oblation, as the svistakṛt offering. Svāhā. May light join with light.
2.10
मयीदम् इन्द्र ऽइन्द्रियं दधात्व् अस्मान् रायो मघवानः सचन्ताम् ।
अस्माकꣳ सन्त्व् आशिषः सत्या नः सन्त्व् आशिषः ।
ऽउपहूता पृथिवी मातोप मां पृथिवी माता ह्वयताम् ।
अग्निर् आग्नीध्रात् स्वाहा ॥ २.१० ॥
Indra, place this vital power in me. Let the wealthy accompany us. Let our wishes be fulfilled; let our blessings be true. Let the invoked Mother Earth call me near. Agni from the Āgnīdhra; svāhā.
2.11
उपहूतो द्यौष् पितोप मां द्यौष् पिता ह्वयताम् अग्निर् आग्नीध्रात् स्वाहा ।
देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर् बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्याम् ।
प्रति गृह्णामि ।
अग्नेष् ट्वास्येन प्राश्नामि ॥ २.११ ॥
Let the invoked Father Sky call me near. Agni from the Āgnīdhra; svāhā. At the impulse of the god Savitṛ, with the arms of the Aśvins, with the hands of Pūṣan, I receive you. With the mouth of Agni I eat you.
2.12
एतं ते देव सवितर् यज्ञं प्राहुर् बृहस्पतये ब्रह्मणे ।
तेन यज्ञम् अव तेन यज्ञपतिं तेन माम् अव ॥ २.१२ ॥
O god Savitṛ, this sacrifice they proclaim for Bṛhaspati, for the priest. By it protect the sacrifice, by it protect the lord of the sacrifice, by it protect me.
2.13
मनो जूतिर् जुषताम् आज्यस्य बृहस्पतिर् यज्ञम् इमं तनोतु ।
अरिष्टं यज्ञꣳ सम् इमं दधातु विश्वे देवासऽ इह मादयन्ताम् ओ३ं प्र तिष्ठ ॥ २.१३ ॥
Let the swiftness of mind delight in the clarified butter. Let Bṛhaspati extend this sacrifice; let him firmly establish this unharmed sacrifice. Let all the Viśvedevas rejoice here. Om, stand forth.
2.14
एषा तेऽ अग्ने समित् तया वर्धस्व चा च प्यायस्व ।
वर्धिषीमहि च वयम् आ च प्यासिषीमहि ।
अग्ने वाजजिद् वाजं त्वा ससृवाꣳसं वाजजितꣳ सं मार्ज्मि ॥ २.१४ ॥
O Agni, this is your kindling-stick; by it grow and be full. May we also grow and be full. O Agni, winner of spoils, you who have gone forth with strength, I thoroughly anoint you.
2.15
अग्नीषोमयोर् उज्जितिम् अनूज्जेषं वाजस्य मा प्रसवेन प्रोहामि ।
अग्नीषोमौ तम् अपनुदतां योऽस्मान् द्वेष्टि यं च वयं द्विष्मो वाजस्यैनं प्रसवेनापोहामि ।
इन्द्राग्न्योर् उज्जितिम् अनूज्जेषं वाजस्य मा प्रसवेन प्रोहामि ।
इन्द्राग्नी तम् अप नुदतां यो ऽस्मान् द्वेष्टि यं च वयं द्विष्मो वाजस्यैनं प्रसवेनापोहामि ॥ २.१५ ॥
Following the high victory of Agni and Soma, I conquer; by the impulse of strength I push forward. May Agni and Soma drive away him who hates us and whom we hate. By the impulse of strength I drive him away. Following the high victory of Indra and Agni, I conquer; by the impulse of strength I push forward. May Indra and Agni drive away him who hates us and whom we hate. By the impulse of strength I drive him away.
2.16
वसुभ्यस् त्वा ।
रुद्रेभ्यस् त्वा ।
आदित्येभ्यस् त्वा ।
सं जानाथां द्यावापृथिवी ।
मित्रावरुणौ त्वा वृष्ट्यावताम् ।
व्यन्तु वयो क्तꣳ रिहाणाः ।
मरुतां पृषतीर् गच्छ वशा पृश्निर् भूत्वा दिवं गच्छ ततो नो वृष्टिम् आ वह ।
चक्षुष्पा ऽअग्ने ऽसि चक्षुर् मे पाहि ॥ २.१६ ॥
For the Vasus, you. For the Rudras, you. For the Ādityas, you. May Heaven and Earth know each other. May Mitra and Varuṇa cover you with rain. May they spread the spoken verse as nourishment, licking. Spotted mothers of the Maruts, go; let the barren cow become spotted and go to heaven, and from there bring us rain. Agni, you are the protector of sight; protect my sight.
2.17
यं परिधिं पर्यधत्थाऽ अग्ने देव पणिभिर् गुह्यमानः ।
तं तऽ एतम् अनु जोषं भराम्य् नेत् त्वद् अपचेतयातै ।
ऽअग्नेः प्रियं पाथोऽपीतम् ॥ २.१७ ॥
O god Agni, that enclosing-stick which you, hidden by the Paṇis, placed around — I bring this to you as an offering of favour, lest you turn away from me. The dear path of Agni is hidden.
2.18
सꣳस्रवभागा स्थेषा बृहन्तः प्रस्तरेष्ठाः परिधेयाश् च देवाः ।
इमां वाचम् अभि विश्वे गृणन्त ऽआसद्यास्मिन् बर्हिषि मादयध्वम् ।
स्वाहा वाट् ॥ २.१८ ॥
You are the sharers of the flowing portion, O great ones, standing on the strewn grass, and gods of the enclosing-stick. Praising this speech, may all the gods, sitting down on this sacred grass, rejoice. Svāhā, vāṭ.
2.19
घृताची स्थो धुर्यौ पातꣳ सुम्ने स्थः सुम्ने मा धत्तम् ।
यज्ञ नमश् च तऽ उप च यज्ञस्य शिवे सं तिष्ठस्व स्विष्टे मे संतिष्ठस्व ॥ २.१९ ॥
You are the ghee-streaming pair, the yoke-bearers; protect. You are in favour; place favour in me. O sacrifice, homage to you; near the sacrifice, stand firm in auspiciousness; stand firm in my well-offered rite.
2.20
अग्नेऽ दब्धायो ऽशीतम पाहि मा दिद्योः ।
पाहि प्रसित्यै ।
पाहि दुरिष्ट्यै ।
पाहि दुरद्मन्याऽ अविषं नः पितुं कृणु ।
सुषदा योनौ स्वाहा वाट् ।
अग्नये संवेशपतये स्वाहा ।
सरस्वत्यै यशोभगिन्यै स्वाहा ॥ २.२० ॥
O Agni, unharmed, most keen one; protect me. Protect from lightning. Protect from the snare. Protect from the ill-performed rite. Protect from the ill-disposed thought; make food free of poison for us. In the well-seated place — svāhā, vāṭ. Hail to Agni, lord of the dwelling. Hail to Sarasvatī, bestower of glory.
2.21
वेदो ऽसि येन त्वं देव वेद देवेभ्यो वेदोऽ भवस् तेन मह्यं वेदो भूयाः ।
देवा गातुविदो गातुं वित्त्वा गातुम् इत ।
मनसस् पतऽ इमं देव यज्ञꣳ स्वाहा वाते धाः ॥ २.२१ ॥
You are wealth (veda), by which you know, O god; you became wealth for the gods; by that become wealth for me. O gods, knowers of the path, having found the path, go along the path. O lord of mind, O god, svāhā to this sacrifice; place it in the wind.
2.22
सं बर्हिर् अङ्क्ताꣳ हविषा घृतेन सम् आदित्यैर् वसुभिः सं मरुद्भिः ।
सम् इन्द्रो विश्वदेवेभिर् अङ्क्तां दिव्यं नभो गच्छतु यत् स्वाहा ॥ २.२२ ॥
May this barhis (sacred grass) be adorned with oblation and ghee; may it be adorned with the Ādityas, the Vasus, and the Maruts. May Indra adorn it with all the gods; may it go to the heavenly sky — svāhā.
2.23
कस् त्वा वि मुञ्चति स त्वा वि मुञ्चति कस्मै त्वा वि मुञ्चति तस्मै त्वा वि मुञ्चति ।
पोषाय ।
रक्षसां भागो ऽसि ॥ २.२३ ॥
Who releases you, he releases you; for whom he releases you, for him he releases you. For nourishment. You are the portion of the demons.
2.24
सं वर्चसा पयसा सं तनूभिर् अगन्महि मनसा सꣳ शिवेन ।
त्वष्टा सुदत्रो वि दधातु रायोऽ नुमार्ष्टु तन्वो यद् विलिष्टम् ॥ २.२४ ॥
May we be joined with splendor and nourishment, joined with bodies, with mind and well-being. May Tvaṣṭṛ, the good giver, distribute wealth; may he cleanse whatever is defective in the body.
2.25
दिवि विष्णुर् व्यक्रꣳस्त जागतेन छन्दसा ततो निर्भक्तो यो ऽस्मान् द्वेष्टि यं च वयं द्विष्मः ।
अन्तरिक्षे विष्णुर् व्यक्रꣳस्त जागतेन छन्दसा ततो निर्भक्तो योऽ स्मान् द्वेष्टि यं च वयं द्विष्मः ।
पृथिव्यां विष्णुर् व्यक्रꣳस्त जागतेन छन्दसा ततो निर्भक्तो यो ऽस्मान् द्वेष्टि यं च वयं द्विष्मः ।
अस्माद् ऽअन्नादस्यै प्रतिष्ठायै ।
ऽ अगन्म स्वः ।
सं ज्योतिषाभूम ॥ २.२५ ॥
In heaven Viṣṇu strode forth with the Jagatī meter; from there he who hates us, and whom we hate, was cut off. In the atmosphere Viṣṇu strode forth with the Jagatī meter; from there he who hates us, and whom we hate, was cut off. On earth Viṣṇu strode forth with the Jagatī meter; from there he who hates us, and whom we hate, was cut off. From this food, for this foundation. May we attain heaven. May we become joined with light.
2.26
स्वयम्भूर् असि श्रेष्ठो रश्मिर् ऽवर्चोदा असि वर्चो मे देहि ।
सूर्यस्यावृतम् अन्व् आवर्ते ॥ २.२६ ॥
You are self-existent, the best; you are the ray, the giver of splendor. Give me splendor. In the sun's enclosure, along its turning path.
2.27
अग्ने गृहपते सुगृहपतिस् त्वयाऽग्ने ऽहं गृहपतिना भूयासꣳ सुगृहपतिस् त्वं मयाऽग्ने गृहपतिना भूयाः ।
अस्थूरि णौ गार्हपत्यानि सन्तु शतꣳ हिमाः ।
सूर्यस्यावृतम् अन्व् आवर्ते ॥ २.२७ ॥
O Agni, lord of the house! By you may I become a good lord of the house; by me may you, with the lord of the house, become a good lord of the house. Let our domestic duties be unbroken for a hundred winters. In the sun's enclosure, along its turning path.
2.28
अग्ने व्रतपते व्रतम् अचारिषं तद् अशकं तन् मेऽ राधि ।
इदम् अहं यऽ एवाऽस्मि सोऽस्मि ॥ २.२८ ॥
O Agni, lord of vows! I have observed the vow; I was able to do it. May it be accomplished for me. I am this; whatever I truly am, that I am.
2.29
अग्नये कव्यवाहनाय स्वाहा ।
सोमाय पितृमते स्वाहा ।
अपहता ऽ असुरा रक्षाꣳसि वेदिषदः ॥ २.२९ ॥
Hail to Agni Kavyavāhana. Hail to Soma Pitṛmat. The demons and fiends who sit at the altar have been driven away.
2.30
ये रूपाणि प्रतिमुञ्चमाना ऽ असुराः सन्तः स्वधया चरन्ति ।
परापुरो निपुरो ये भरन्त्य् अग्निष्टाँन् लोकात् प्र णुदात्य् अस्मात् ॥ २.३० ॥
The demons who, assuming forms, move about by the offering, who bear the forts of the far and the near — Agni drives them forth from this world.
2.31
अत्र पितरो मादयध्वं यथाभागम् आ वृषायध्वम् ।
अमीमदन्त पितरो यथाभागम् आ वृषायिषत ॥ २.३१ ॥
Here, O fathers, be gladdened according to your share; be fully invigorated. The fathers were gladdened according to their share; they were fully invigorated.
2.32
नमो वः पितरो रसाय नमो वः पितरः शोषाय नमो वः पितरो जीवाय नमो वः पितरः स्वधायै नमो वः पितरो घोराय नमो वः पितरो मन्यवे नमो वः पितरः पितरो नमो वो गृहान्नः पितरो दत्त सतो वः पितरो देष्मैतद्वः पितरो वासः ॥ २.३२ ॥
Homage to you, O fathers, for your juice; homage to you, O fathers, for your drying-up; homage to you, O fathers, for life; homage to you, O fathers, for svadhā; homage to you, O fathers, for your fierceness; homage to you, O fathers, for your wrath. Homage to you, O fathers. O fathers, give our houses what exists. O fathers, we shall give you this — this garment.
2.33
आ धत्त पितरो गर्भं कुमारं पुष्करस्रजम् ।
यथेह पुरुषो ऽसत् ॥ २.३३ ॥
Hold, O fathers, the embryo, the boy garlanded with lotus, so that here there may be a man.
2.34
ऊर्जं वहन्तीर् अमृतं घृतं पयः कीलालं परिस्रुतम् ।
स्वधा स्थ तर्पयत मे पितॄन् ॥ २.३४ ॥
Bearing sap, immortal nectar, ghee, milk, and the flowing drink, you are svadhā; satisfy my fathers.