ऋग्वेद · सूक्त 8.93
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.93.1
उद्घेद॒भि श्रु॒ताम॑घं वृष॒भं नर्या॑पसम् ।
अस्ता॑रमेषि सूर्य ॥
हे सूर्या, तू उदय पावतोस; प्रसिद्ध संपत्तीच्या, वृषभासारख्या, पराक्रमी इंद्राकडे तू सारथी होऊन जातोस.
8.93.2
नव॒ यो न॑व॒तिं पुरो॑ बि॒भेद॑ बा॒ह्वो॑जसा ।
अहिं॑ च वृत्र॒हाव॑धीत् ॥
ज्याने आपल्या बाहुबलाने नव्व्याण्णव किल्ले फोडले; वृत्राचा वध करणारा तो अहीलाही ठार मारला.
8.93.3
स न॒ इन्द्रः॑ शि॒वः सखाश्वा॑व॒द्गोम॒द्यव॑मत् ।
उ॒रुधा॑रेव दोहते ॥
आमचा कल्याणकारी मित्र तो इंद्र, घोडे, गायी आणि जव यांच्यासह, विस्तीर्ण धारांच्या गाईप्रमाणे आम्हाला दोहो.
8.93.4
यद॒द्य कच्च॑ वृत्रहन्नु॒दगा॑ अ॒भि सू॑र्य ।
सर्वं॒ तदि॑न्द्र ते॒ वशे॑ ॥
हे वृत्रहन्ता, हे सूर्या, आज तू जे काही उदय पावलास, हे इंद्रा, ते सर्व तुझ्या अधीन आहे.
8.93.5
यद्वा॑ प्रवृद्ध सत्पते॒ न म॑रा॒ इति॒ मन्य॑से ।
उ॒तो तत्स॒त्यमित्तव॑ ॥
किंवा, हे वाढलेल्या सत्पते, 'मी मरू नये' असे तू मानत असलास, तेही तुझे सत्यच आहे.
8.93.6
ये सोमा॑सः परा॒वति॒ ये अ॑र्वा॒वति॑ सुन्वि॒रे ।
सर्वां॒स्ताँ इ॑न्द्र गच्छसि ॥
जे सोम दूरवर आणि जवळ पिळले गेले, हे इंद्रा, ते सर्व तू पोहोचतोस.
8.93.7
तमिन्द्रं॑ वाजयामसि म॒हे वृ॒त्राय॒ हन्त॑वे ।
स वृषा॑ वृष॒भो भु॑वत् ॥
बलासाठी आम्ही त्या इंद्राला आवाहन करतो, महान वृत्राचा वध करण्यासाठी. तो वृषभ, बलवान होवो.
8.93.8
इन्द्रः॒ स दाम॑ने कृ॒त ओजि॑ष्ठः॒ स मदे॑ हि॒तः ।
द्यु॒म्नी श्लो॒की स सो॒म्यः ॥
तो इंद्र, बंधनात निर्माण झालेला, अत्यंत ओजस्वी; तोच आनंदात प्रतिष्ठित आहे. तो तेजस्वी, यशस्वी, सोमाचा स्वामी आहे.
8.93.9
गि॒रा वज्रो॒ न सम्भृ॑तः॒ सब॑लो॒ अन॑पच्युतः ।
व॒व॒क्ष ऋ॒ष्वो अस्तृ॑तः ॥
स्तुतीने, वज्राप्रमाणे एकत्र केलेला, बलासह, अचल; तो ओजस्वी होऊन प्रकाशला.
8.93.10
दु॒र्गे चि॑न्नः सु॒गं कृ॑धि गृणा॒न इ॑न्द्र गिर्वणः ।
त्वं च॑ मघव॒न्वशः॑ ॥
हे इंद्रा, हे गिर्वणा, स्तुती केला जाणारा, किल्ल्यातही आमच्यासाठी सुगम मार्ग कर. आणि हे मघवन, तूच नियंता हो.
8.93.11
यस्य॑ ते॒ नू चि॑दा॒दिशं॒ न मि॒नन्ति॑ स्व॒राज्य॑म् ।
न दे॒वो नाध्रि॑गु॒र्जनः॑ ॥
ज्याच्या आज्ञेचे ते उल्लंघन करीत नाहीत, ज्याच्या स्वराज्याचे उल्लंघन करीत नाहीत; ना देव, ना अधिगु, ना मनुष्य.
8.93.12
अधा॑ ते॒ अप्र॑तिष्कुतं दे॒वी शुष्मं॑ सपर्यतः ।
उ॒भे सु॑शिप्र॒ रोद॑सी ॥
म्हणून तुझ्या अप्रतिहत बलाची दोन देवी सन्मान करतात; हे सुशिप्र, द्यावापृथिवी सुद्धा.
8.93.13
त्वमे॒तद॑धारयः कृ॒ष्णासु॒ रोहि॑णीषु च ।
परु॑ष्णीषु॒ रुश॒त्पयः॑ ॥
हे इंद्रा, हे तूच धारण केलेस — काळ्या आणि तांबड्या गाईंमध्ये, आणि ठिपक्यांच्या गाईंमध्ये चमकणारे दूध.
8.93.14
वि यदहे॒रध॑ त्वि॒षो विश्वे॑ दे॒वासो॒ अक्र॑मुः ।
वि॒दन्मृ॒गस्य॒ ताँ अमः॑ ॥
सर्पाच्या तेजातून सर्व देव पुढे सरसावले, तेव्हा त्यांनी त्या मृगाचे अमर सामर्थ्य मिळवले.
8.93.15
आदु॑ मे निव॒रो भु॑वद्वृत्र॒हादि॑ष्ट॒ पौंस्य॑म् ।
अजा॑तशत्रु॒रस्तृ॑तः ॥
तेव्हा तो माझा रक्षक झाला; वृत्रहंत्याने आपले पौरुष दाखवले — जन्मतःच शत्रुरहित, अक्षत.
8.93.16
श्रु॒तं वो॑ वृत्र॒हन्त॑मं॒ प्र शर्धं॑ चर्षणी॒नाम् ।
आ शु॑षे॒ राध॑से म॒हे ॥
वृत्रहंत्यांत सर्वश्रेष्ठ अशा तुझी कीर्ती ऐकली गेली आहे; चालणाऱ्या शक्तींचे बळ मी मोठ्या धनासाठी आवाहन करतो.
8.93.17
अ॒या धि॒या च॑ गव्य॒या पुरु॑णाम॒न्पुरु॑ष्टुत ।
यत्सोमे॑सोम॒ आभ॑वः ॥
या विचाराने आणि गाईंच्या इच्छेने, हे बहुनामा, हे बहुस्तुत — प्रत्येक सोमसवनात तू उपस्थित होतास.
8.93.18
बो॒धिन्म॑ना॒ इद॑स्तु नो वृत्र॒हा भूर्या॑सुतिः ।
शृ॒णोतु॑ श॒क्र आ॒शिष॑म् ॥
जागृत मनाचा, वृत्रहंता, पुष्कळ सोम पिळलेला — खरोखर तो आमचा होवो; सामर्थ्यवान शक्र आमची प्रार्थना ऐको.
8.93.19
कया॒ त्वं न॑ ऊ॒त्याभि प्र म॑न्दसे वृषन् ।
कया॑ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र ॥
हे वृषन्! कोणत्या साहाय्याने तू आमच्यासाठी आनंदित होतोस? कोणत्या साहाय्याने स्तोतृंसाठी (धन) आणतोस?
8.93.20
कस्य॒ वृषा॑ सु॒ते सचा॑ नि॒युत्वा॑न्वृष॒भो र॑णत् ।
वृ॒त्र॒हा सोम॑पीतये ॥
सोम-अभिषवात सोबत असलेला, नियुत्वान् तो वृषभ कोणाचा? वृत्रहन्ता सोमपानासाठी गर्जना करतो.
8.93.21
अ॒भी षु ण॒स्त्वं र॒यिं म॑न्दसा॒नः स॑ह॒स्रिण॑म् ।
प्र॒य॒न्ता बो॑धि दा॒शुषे॑ ॥
तू आमच्यासाठी सहस्रपट धनात आनंदित होऊन पुढे नेणारा हो; दात्यासाठी (असा हो).
8.93.22
पत्नी॑वन्तः सु॒ता इ॒म उ॒शन्तो॑ यन्ति वी॒तये॑ ।
अ॒पां जग्मि॑र्निचुम्पु॒णः ॥
पत्नींसह हे अभिषुत (सोम) रस आनंदाची इच्छा करीत जातात; जलप्रवाहांपर्यंत पोहोचून शिंपडत (पुढे जातात).
8.93.23
इ॒ष्टा होत्रा॑ असृक्ष॒तेन्द्रं॑ वृ॒धासो॑ अध्व॒रे ।
अच्छा॑वभृ॒थमोज॑सा ॥
यज्ञात अर्पिलेले, इंद्राला वाढवणारे होत्र-मंत्र इंद्राकडे निघाले आहेत; बलासह अवभृथ स्नानाकडे (जातात).
8.93.24
इ॒ह त्या स॑ध॒माद्या॒ हरी॒ हिर॑ण्यकेश्या ।
वो॒ळ्हाम॒भि प्रयो॑ हि॒तम् ॥
येथे ते दोन, सहआनंदी, सोनेरी केसर असलेले हरी (अश्व) इंद्राला प्रिय असलेले पुढे वाहून नेवोत.
8.93.25
तुभ्यं॒ सोमाः॑ सु॒ता इ॒मे स्ती॒र्णं ब॒र्हिर्वि॑भावसो ।
स्तो॒तृभ्य॒ इन्द्र॒मा व॑ह ॥
हे तेजस्वी धनवान, तुझ्यासाठी हे सोमरस पिळले गेले आहेत आणि दर्भाचे आसन पसरले आहे; स्तोत्रकर्त्यांसाठी इंद्राला इथे घेऊन ये.
8.93.26
आ ते॒ दक्षं॒ वि रो॑च॒ना दध॒द्रत्ना॒ वि दा॒शुषे॑ ।
स्तो॒तृभ्य॒ इन्द्र॑मर्चत ॥
तुझे सामर्थ्य तेजांमध्ये स्थिर होवो; तो दात्याला रत्ने वाटो. स्तोत्रकर्त्यांसाठी इंद्राची स्तुती करा.
8.93.27
आ ते॑ दधामीन्द्रि॒यमु॒क्था विश्वा॑ शतक्रतो ।
स्तो॒तृभ्य॑ इन्द्र मृळय ॥
हे शतक्रतो, तुझ्यासाठी मी इंद्रिय-सामर्थ्य आणि सर्व स्तोत्रे अर्पण करतो; हे इंद्रा, स्तोत्रकर्त्यांवर कृपा कर.
8.93.28
भ॒द्रम्भ॑द्रं न॒ आ भ॒रेष॒मूर्जं॑ शतक्रतो ।
यदि॑न्द्र मृ॒ळया॑सि नः ॥
हे शतक्रतो, आमच्यासाठी कल्याणावर कल्याण आण, अन्न आणि सामर्थ्य आण; हे इंद्रा, जेव्हा तू आमच्यावर कृपा करशील.
8.93.29
स नो॒ विश्वा॒न्या भ॑र सुवि॒तानि॑ शतक्रतो ।
यदि॑न्द्र मृ॒ळया॑सि नः ॥
हे शतक्रतो, त्याने आमच्यासाठी सर्व कल्याणे आणावीत; हे इंद्रा, जेव्हा तू आमच्यावर कृपा करशील.
8.93.30
त्वामिद्वृ॑त्रहन्तम सु॒ताव॑न्तो हवामहे ।
यदि॑न्द्र मृ॒ळया॑सि नः ॥
हे वृत्रहंतमा, सोमरस पिळणारे आम्ही तुलाच बोलावतो; हे इंद्रा, जेव्हा तू आमच्यावर कृपा करशील.
8.93.31
उप॑ नो॒ हरि॑भिः सु॒तं या॒हि म॑दानां पते ।
उप॑ नो॒ हरि॑भिः सु॒तं ॥
हे मदांच्या स्वामी, तुझ्या हरि अश्वांसह आमच्या अभिषुत सोमाजवळ ये; तुझ्या हरि अश्वांसह आमच्या अभिषुत सोमाजवळ ये.
8.93.32
द्वि॒ता यो वृ॑त्र॒हन्त॑मो वि॒द इन्द्रः॑ श॒तक्र॑तुः ।
उप॑ नो॒ हरि॑भिः सु॒तं ॥
दोन्ही प्रकारे वृत्राचा सर्वात मोठा संहारक, शंभर प्रज्ञांचा इंद्र — तो आमच्या हरि अश्वांसह आमच्या अभिषुत सोमाजवळ येवो.
8.93.33
त्वं हि वृ॑त्रहन्नेषां पा॒ता सोमा॑ना॒मसि॑ ।
उप॑ नो॒ हरि॑भिः सु॒तं ॥
कारण तूच, हे वृत्रहन्ता, या सोमांचा पाता आणि रक्षक आहेस; आमच्या हरि अश्वांसह आमच्या अभिषुत सोमाजवळ ये.
8.93.34
इन्द्र॑ इ॒षे द॑दातु न ऋभु॒क्षण॑मृ॒भुं र॒यिम् ।
वा॒जी द॑दातु वा॒जिन॑म् ॥
इंद्र अन्नासाठी आम्हाला ऋभुक्षण ऋभु-धन देवो; वाजी वाजिन् — बल व बक्षीस — देवो.