Yajurveda · Adhyāya 4

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

Read with meanings

4.1

एदम् अगन्म देवयजनं पृथिव्या यत्र देवासो ऽ अजुषन्त विश्वे । इमा ऽ आपः शम् उ मे सन्तु देवीः । ओषधे त्रायस्व ।
ऋक् सामाभ्या संतरन्तो यजुर्भी रायस् पोषेण सम् इषा मदेम ।
स्वधिते मैनꣳ हिꣳसीः ॥ ४.१ ॥

We have come to this sacrificial ground of the earth, where all the gods found delight. May these divine waters be auspicious for me. O herb, protect. Crossing over by the Ṛk and Sāman, with the Yajus, let us rejoice in the nourishment of wealth and in food. O axe, do not harm this one.

4.2

आपो ऽ अस्मान् मातरः शुन्धयन्तु घृतेन नो घृतप्वः पुनन्तु ।
विश्वꣳ हि रिप्रं प्रवहन्ति देवीः ।
उद् इदाभ्यः शुचिर् आ पूत ऽ एमि ।
दीक्षातपसोस् तनूर् असि तं त्वा शिवाꣳ शग्मां परि दधे भद्रं वर्णं पुष्यन् ॥ ४.२ ॥

May the waters, like mothers, cleanse us; may the waters that purify ghee with ghee purify us. The divine waters indeed carry away all impurity. Pure and purified, I come up out of the waters. You are the body of consecration and austerity; that auspicious, gracious one I put on, nourishing a good colour.

4.3

महीनां पयो सि वर्चोदा ऽ असि वर्चो मे देहि ।
वृत्रस्यासि कनीनकश् चक्षुर्दा ऽ असि चक्षुर् मे देहि ॥ ४.३ ॥

You are the milk of the great ones, the giver of lustre; give me lustre. You are the pupil of Vṛtra, the giver of sight; give me sight.

4.4

चित्पतिर् मा पुनातु ।
वाक्पतिर् मा पुनातु ।
देवो मा सविता पुनात्व् अच्छिद्रेण पवित्रेण सूर्यस्य रश्मिभिः ।
तस्य ते पवित्रपते पवित्रपूतस्य यत्कामः पुने तच् छकेयम् ॥ ४.४ ॥

May the lord of thought purify me. May the lord of speech purify me. May the god Savitṛ purify me with the flawless filter and with the rays of the sun. O lord of the filter, may I be able to purify whatever desire of yours is purified by the filter.

4.5

आ वो देवास ऽ ईमहे वामं प्रयत्य् अध्वरे ।
आ वो देवास आशिषो ऽ यज्ञियासो हवामहे ॥ ४.५ ॥

O gods, at the offering in the sacrifice we ask you for treasure. O gods, worthy of sacrifice, we call you here for blessings.

4.6

स्वाहा यज्ञं मनसः ।
स्वाहोरोर् अन्तरिक्षात् ।
स्वाहा द्यावापृथिवीभ्याम् ।
स्वाहा वाताद् आ रभे स्वाहा ॥ ४.६ ॥

Svāhā, the sacrifice from the mind. Svāhā, from the wide atmosphere. Svāhā, to heaven and earth. Svāhā, from the wind I take hold. Svāhā.

4.7

आकूत्यै प्रयुजे ऽग्नये स्वाहा मेधायै मनसे ऽग्नये स्वाहा दीक्षायै तपसे ऽग्नये स्वाहा सरस्वत्यै पूष्णे ऽग्नये स्वाहा आपो देवीर् बृहतीर् विश्वशम्भुवो द्यावापृथिवी ऽ उरो ऽ अन्तरिक्ष ।
बृहस्पतये हविषा विधेम स्वाहा ॥ ४.७ ॥

Svāhā, to Agni for the intention and the yoking. Svāhā, to Agni for wisdom and mind. Svāhā, to Agni for consecration and austerity. Svāhā, to Agni, for Sarasvatī and for Pūṣan. O divine, vast waters bringing welfare to all, heaven and earth and the wide atmosphere, let us worship Bṛhaspati with the oblation. Svāhā.

4.8

विश्वो देवस्य नेतुर् मर्तो वुरीत सख्यम् ।
विश्वो राय ऽ इषुध्यति द्युम्नं वृणीत पुष्यसे स्वाहा ॥ ४.८ ॥

Let every mortal choose the friendship of the leader of the gods. Let all desire wealth; let them choose brilliance and prosperity. Svāhā.

4.9

ऋक्सामयोः शिल्पे स्थः ते वाम् आ रभे ते मा पातमास्य यज्ञस्योदृचः ।
शर्मासि शर्म मे यच्छ नमस् ते ऽ अस्तु मा मा हिꣳसीः ॥ ४.९ ॥

You two are the ornaments of the Ṛk and the Sāman; I take hold of you both. By the upward verse of this sacrifice, may you two protect me. You are shelter; grant me shelter. Homage to you. Do not harm me.

4.10

ऊर्ग् अस्य् आङ्गिरस्यूर्णम्रदा ऽ ऊर्जं मयि धेहि ।
सोमस्य नीविर् असि ।
विष्णोः शर्मासि शर्म यजमानस्य ।
इन्द्रस्य योनिर् असि ।
सुसस्याः कृषीस् कृधि ।
उच् छ्रयस्व वनस्पत ऽऊर्ध्वो मा पाह्य् अꣳहसऽ आस्य यज्ञस्योदृचः ॥ ४.१० ॥

You are Ūrk, the woolen garment of the Aṅgiras; place strength in me. You are the nīvi of Soma. You are the shelter of Viṣṇu, the shelter of the sacrificer. You are the womb of Indra. Plough for a good crop. O lord of the forest, rise up; upright, protect me from distress by the upward verse of this sacrifice.

4.11

व्रतं कृणुताग्निर् ब्रह्माग्निर् यज्ञो वनस्पतिर् यज्ञियः ।
दैवीं धियं मनामहे सुमृडीकाम् अभिष्टये वर्चोधां यज्ञवाहसꣳ सुतीर्था नो ऽअसद् वशे ।
ये देवा मनोजाता मनोयुजो दक्षक्रतवस् ते नो ऽवन्तु ते नः पान्तु तेभ्यः स्वाहा ॥ ४.११ ॥

May Agni uphold the vow; Agni is the sacred formula, Agni is the sacrifice, and the sacrificial post, lord of the forest, is fit for the rite. We meditate on the divine insight, gracious, auspicious, bestowing splendor, bearing the sacrifice; may it be an easy passage for us under our control. May the gods born of mind, yoked by mind, of skillful will, protect us and guard us; svāhā to them.

4.12

श्वात्राः पीता भवत यूयम् आपो ऽअस्माकम् अन्तर् उदरे सुशेवाः ।
ता ऽअस्मभ्यम् अयक्ष्माऽ अनमीवा ऽअनागसः स्वदन्तु देवीर् अमृता ऽ ऋतावृधः ॥ ४.१२ ॥

O waters, when you are drunk, be dear; be very gracious within our belly. May they be sweet to us, free from wasting disease and sickness, without offense; they are divine, immortal, and increasers of cosmic order.

4.13

इयं ते यज्ञिया तनूः ।
अपो मुञ्चामि न प्रजाम् ।
अꣳहोमुचः स्वाहाकृताः पृथिवीम् आविशत ।
पृथिव्या संभव ॥ ४.१३ ॥

This is your form fit for sacrifice. I release away — not the offspring. You who free from distress, offered with svāhā, enter the earth; arise from the earth.

4.14

अग्ने त्वꣳ सु जागृहि वयꣳ सु मन्दिषीमहि ।
रक्षा णो ऽ अप्रयुच्छन् प्रबुधे नः पुनस् कृधि ॥ ४.१४ ॥

O Agni, keep watch well, that we may rejoice well. Protect us unfailingly; at waking, make us again (secure).

4.15

पुनर् मनः पुनर् आयुर् म ऽआगन् पुनः प्राणः पुनर् आत्मा मऽ आगन् पुनश् चक्षुः पुनः श्रोत्रं म ऽआगन् ।
वैश्वानरोऽ अदब्धस् तनूपा ऽअग्निर् नः पातु दुरिताद् अवद्यात् ॥ ४.१५ ॥

Again let my mind come back to me, again my life-span; again let my breath come back, again my self; again let my sight come back, again my hearing. May Vaiśvānara Agni, common to all men, unfailing, protector of the body, guard us from misfortune and from blame.

4.16

त्वम् अग्ने व्रतपा ऽ असि देव ऽ आ मर्त्येष्व् आ त्वं यज्ञेष्व् ईड्यः ।
रास्वेयत्सोमा भूयो भर देवो नः सविता वसोर् दाता वस्व् अदात् ॥ ४.१६ ॥

O Agni, you are the god who guards the vows; among mortals and in the sacrifices you are worthy of praise. Grant such soma, bring it again. May the god Savitṛ, giver of wealth, give us wealth.

4.17

एषा ते शुक्र तनूर् एतद् वर्चस् तया सं भव भ्राजं गच्छ ।
जूर् असि धृता मनसा जुष्टा विष्णवे ॥ ४.१७ ॥

This is your bright body, this is radiance; be joined together with it, go shining. You are swift, held by the mind, beloved of Viṣṇu.

4.18

तस्यास् ते सत्यसवसः प्रसवे तन्वो यन्त्रम् अशीय स्वाहा ।
शुक्रम् असि चन्द्रम् अस्य् अमृतम् असि वैश्वदेवम् असि ॥ ४.१८ ॥

In the impulse of your body of true power, may I attain that support. Svāhā. You are bright, you are the moon, you are immortal, you belong to all the gods.

4.19

चिद् असि मनासि धीर् असि दक्षिणासि क्षत्रियासि यज्ञियास्य् अदितिर् अस्य् उभयतःशीर्ष्णी ।
सा नः सुप्राची सुप्रतीच्य् एधि मित्रस् त्वा पदि बध्नीतां पूषाऽध्वनस् पात्व् इन्द्रायाध्यक्षाय ॥ ४.१९ ॥

You are cit, you are manas, you are dhī, you are dakṣiṇā, you are kṣatriyā, you are yajñiyā; you are Aditi, two-headed. May she be well facing east and well facing west for us. May Mitra bind you at the foot; may Pūṣan protect on the path; for Indra, the overseer.

4.20

अनु त्वा माता मन्यताम् अनु पिताऽनु भ्राता सगर्भ्यो ऽनु सखा सयूथ्यः ।
सा देवि देवम् अच्छेहीन्द्राय सोमꣳ रुद्रस् त्वा वर्तयतु स्वस्ति सोमसखा पुनर् एहि ॥ ४.२० ॥

After you, may the mother consent, the father consent, the brother of the same womb consent, the friend and the companion of the herd consent. O goddess, go toward the god; come toward the soma for Indra. May Rudra turn you back for well-being; friend of Soma, come again.

4.21

वस्व्य् अस्य् अदितिर् अस्यादित्यासि रुद्रासि चन्द्रासि ।
बृहस्पतिष् ट्वा सुम्ने रम्णातु रुद्रो वसुभिर् आ चके ॥ ४.२१ ॥

You are of the Vasus, you are Aditi, you are Ādityā, you are Rudrā, you are Candrā. May Bṛhaspati delight you in favor; may Rudra shine toward you with the Vasus.

4.22

अदित्यास् त्वा मूर्धन्न् आ जिघर्मि देवयजने पृथिव्याऽ इडायास् पदम् असि घृतवत् स्वाहा ।
अस्मे रमस्व ।
अस्मे ते बन्धुः ।
त्वे रायः ।
मे रायः ।
मा वयꣳ रायस्पोषेण वि यौष्म ।
तोतो रायः ॥ ४.२२ ॥

I set you upon the head of Aditi. You are the place of the sacrifice to the gods, of the earth, of Iḍā; you are full of ghee. Svāhā. Take delight in us. Your kinsman is among us. Wealth is in you, wealth is in me. May we not be parted from the nourishment of wealth. Urge on the wealth.

4.23

सम् अख्ये देव्या धिया सं दक्षिणयोरुचक्षसा ।
मा मऽ आयुः प्र मोषीर् मो ऽअहं तव ।
वीरं विदेय तव देवि संदृशि ॥ ४.२३ ॥

I see well with divine insight, together with the right side and broad vision. Do not steal away my life, nor may I be lost as yours. O goddess, may I obtain a heroic son in your sight.

4.24

एष ते गायत्रो भागऽ इति मे सोमाय ब्रूताद् एष ते त्रैष्टुभो भागऽ इति मे सोमाय ब्रूताद् एष ते जागतो भागऽ इति मे सोमाय ब्रूताच् छन्दोनामानाꣳ साम्राज्यं गच्छेति मे सोमाय ब्रूतात् ।
आस्माकोऽ सि शुक्रस् ते ग्रह्यो विचितस् त्वा वि चिन्वन्तु ॥ ४.२४ ॥

Let him tell Soma for me: this is your share belonging to the Gāyatrī meter. Let him tell Soma for me: this is your share belonging to the Triṣṭubh meter. Let him tell Soma for me: this is your share belonging to the Jagatī meter. Let him tell Soma for me: go to the sovereignty of the meters by name. You are ours; your bright cup is chosen; may they select it.

4.25

अभि त्यं देवꣳ सवितारम् ओण्योः कविक्रतुम् अर्चामि सत्यसवꣳ रत्नधाम् अभि प्रियं मतिं कविम् ।
ऊर्ध्वा यस्यामतिर् भा अदिद्युतत् सवीमनि हिरण्यपाणिर् अमिमीत सुक्रतुः कृपा स्वः ।
प्रजाभ्यस् त्वा ।
प्रजास् त्वाऽनुप्राणन्तु प्रजास् त्वम् अनुप्राणिहि ॥ ४.२५ ॥

I praise that god Savitṛ, two-handed, of poetic purpose, true in impulse, the home of treasures; to the dear and wise seer. Whose upward light shone in his impulse; the golden-handed, well-acting one measured out heaven. For the offspring, you. May the offspring breathe life into you; may you breathe life into the offspring.

4.26

शुक्रं त्वा शुक्रेण क्रीणामि चन्द्रं चन्द्रेणामृतम् अमृतेन ।
सग्मे ते गोः ।
अस्मे ते चन्द्राणि ।
तपसस् तनूर् असि प्रजापतेर् वर्णः परमेण पशुना क्रीयसे सहस्रपोषं पुषेयम् ॥ ४.२६ ॥

I buy you with a bright price, bright; the shining with a shining price, the immortal with an immortal price. May your union be with the cow. For us, your shining things. You are the body of heat, the color of Prajāpati; you are bought with the highest livestock; may I gain a thousandfold nourishment.

4.27

मित्रो नऽ एहि सुमित्रधः ।
ऽ इन्द्रस्योरुम् आ विश दक्षिणम् उशन्न् उशन्तꣳ स्योनः स्योनम् ।
स्वान भ्राजाङ्घारे बम्भारे हस्त सुहस्त कृशानो ।
एते वः सोमक्रयणास् तान् रक्षध्वं मा वो दभन् ॥ ४.२७ ॥

Mitra, come to us, giver of good friendship; enter the wide right side of Indra. To the desirer, the desired one, happiness, happiness. O sounding one, O radiant one, O Aṅghāra, O Bambhāra, O hand, O good hand, O Kṛśāna; these are your soma-purchase implements; guard them, so that none may harm you.

4.28

परि माग्ने दुश्चरिताद् बाधस्वा मा सुचरिते भज ।
उद् आयुषा स्वायुषोदस्थाम् अमृताꣳ ऽअनु ॥ ४.२८ ॥

O Agni, drive away evil conduct from me; establish me in good conduct. With good life we have risen up, following immortality.

4.29

प्रति पन्थाम् अपद्महि स्वस्तिगाम् अनेहसम् ।
येन विश्वाः परि द्विषो वृणक्ति विन्दते वसु ॥ ४.२९ ॥

May we attain that path which leads to well-being and is free from distress, by which one wards off all enemies and obtains wealth.

4.30

अदित्यास् त्वग् असि ।
अदित्यै सद ऽआ सीद ।
अस्तभ्नाद् द्यां वृषभो ऽ अन्तरिक्षम् अमिमीत वरिमाणं पृथिव्याः ।
आसीदद् विश्वा भुवनानि सम्राड् विश्वेत् तानि वरुणस्य व्रतानि ॥ ४.३० ॥

You are the skin of Aditi. Sit in the seat of Aditi. The bull supported the sky, measured the atmosphere, and measured the breadth of the earth. The sovereign sat down in all the worlds; those are indeed the ordinances of Varuṇa.

4.31

वनेषु व्यन्तरिक्षं ततान वाजम् अर्वत्सु पय ऽउस्रियासु ।
हृत्सु क्रतुं वरुणो विक्ष्व् अग्निं दिवि सूर्यम् अदधात् सोमम् अद्रौ ॥ ४.३१ ॥

Varuṇa stretched out the atmosphere in the forests, placed strength in the horses and milk in the cows. He placed resolve in hearts, fire among the peoples, the sun in heaven, and soma on the stone.

4.32

सूर्यस्य चक्षुर् आरोहाग्नेर् अक्ष्णः कनीनकम् ।
यत्रैतशेभिर् ईयसे भ्राजमानो विपश्चिता ॥ ४.३२ ॥

Ascend as the eye of the sun, the pupil of the eye of Agni. Where you go shining with the swift horses, you are led by the wise one.

4.33

उस्राव् एतं धूर्षाहौ युज्येथाम् अनश्रूऽ अवीरहणौ ब्रह्मचोदनौ ।
स्वस्ति यजमानस्य गृहान् गच्छतम् ॥ ४.३३ ॥

These two bulls, bearers of the yoke, be yoked, without tears, not slaying heroes, impellers of the sacred formula. Go to the sacrificer's house in well-being.

4.34

भद्रो मेऽ सि प्रच्यवस्व भुवस्पते विश्वान्य् अभि धामानि ।
मा त्वा परिपरिणो विदन् मा त्वा परिपन्थिनो विदन् मा वृकाऽ अघायवो विदन् ।
श्येनो भूत्वा परा पत यजमानस्य गृहान् गच्छ तन् नौ सँ̐स्कृतम् ॥ ४.३४ ॥

You are auspicious for me; O lord of the world, move forward toward all abodes. May the encircling enemies, the robbers of the path, the wolves and the malicious not find you. Become a hawk and fly far away; go to the sacrificer's house, which has been made ready for us.