ऋग्वेद · सूक्त 8.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.19.1
तं गू॑र्धया॒ स्व॑र्णरं दे॒वासो॑ दे॒वम॑र॒तिं द॑धन्विरे ।
दे॒व॒त्रा ह॒व्यमोहि॑रे ॥
देवांनी त्या देव अग्नीला, जो सूर्याला प्रकाशात आणणारा व वेगवान आहे, स्तुतीने जागृत केले. देवांमध्ये त्यांनी हविस् वर नेले.
8.19.2
विभू॑तरातिं विप्र चि॒त्रशो॑चिषम॒ग्निमी॑ळिष्व य॒न्तुर॑म् ।
अ॒स्य मेध॑स्य सो॒म्यस्य॑ सोभरे॒ प्रेम॑ध्व॒राय॒ पूर्व्य॑म् ॥
हे विप्रा, विपुल दान देणाऱ्या, तेजस्वी ज्वालांच्या, मार्गदर्शक अग्नीला प्रज्वलित कर. हे सोभरी, या सोमयुक्त विचारांनी यज्ञासाठी प्राचीन अग्नीला पुढे नेत जा.
8.19.3
यजि॑ष्ठं त्वा ववृमहे दे॒वं दे॑व॒त्रा होता॑र॒मम॑र्त्यम् ।
अ॒स्य य॒ज्ञस्य॑ सु॒क्रतु॑म् ॥
अत्यंत पूजनीय, देवांमधील देव, होता व अमर्त्य अशा तुला आम्ही निवडले आहे. या यज्ञाच्या शुभ हेतूकडे आम्ही तुझी इच्छा करतो.
8.19.4
ऊ॒र्जो नपा॑तं सु॒भगं॑ सु॒दीदि॑तिम॒ग्निं श्रेष्ठ॑शोचिषम् ।
स नो॑ मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्य॒ सो अ॒पामा सु॒म्नं य॑क्षते दि॒वि ॥
ऊर्जाचा नातू, शुभ, सुंदरपणे तेजस्वी, अत्यंत उज्ज्वल ज्वालेचा अग्नी (आम्ही स्तुती करतो). तोच आमच्यासाठी मित्र-वरुणांचे सुख आणि पाण्यांचे सुख स्वर्गात सन्मानो.
8.19.5
यः स॒मिधा॒ य आहु॑ती॒ यो वेदे॑न द॒दाश॒ मर्तो॑ अ॒ग्नये॑ ।
यो नम॑सा स्वध्व॒रः ॥
समिधांनी, आहुतींनी, वेदज्ञानाने जो मानव अग्नीला अर्पण करतो, नमस्काराने व उत्तम यज्ञाने जो (अग्नीची सेवा करतो)—
8.19.6
तस्येदर्व॑न्तो रंहयन्त आ॒शव॒स्तस्य॑ द्यु॒म्नित॑मं॒ यशः॑ ।
न तमंहो॑ दे॒वकृ॑तं॒ कुत॑श्च॒न न मर्त्य॑कृतं नशत् ॥
त्याचे घोडे व वेगवान (त्याला) थरथरवतात; त्याचा अत्यंत तेजस्वी यश पसरो. देवांनी केलेले किंवा मानवांनी केलेले पाप कोठूनही त्याचा नाश करो ना.
8.19.7
स्व॒ग्नयो॑ वो अ॒ग्निभिः॒ स्याम॑ सूनो सहस ऊर्जां पते ।
सु॒वीर॒स्त्वम॑स्म॒युः ॥
हे बलाच्या पुत्रा, अन्नांच्या स्वामी, अग्नी ज्यांचा स्वतःचा आहे अशा आम्ही तुझ्या अग्नींसह असो; आमच्यावर कृपा करून वीर पुत्र दे.
8.19.8
प्र॒शंस॑मानो॒ अति॑थि॒र्न मि॒त्रियो॑ अ॒ग्नी रथो॒ न वेद्यः॑ ।
त्वे क्षेमा॑सो॒ अपि॑ सन्ति सा॒धव॒स्त्वं राजा॑ रयी॒णाम् ॥
अतिथीप्रमाणे प्रिय आणि रथाप्रमाणे स्तुत्य अग्नीची स्तुती करीत, तुझ्यातच कल्याण आणि सुख आहे; तू धनांचा राजा आहेस.
8.19.9
सो अ॒द्धा दा॒श्व॑ध्व॒रोऽग्ने॒ मर्तः॑ सुभग॒ स प्र॒शंस्यः॑ ।
स धी॒भिर॑स्तु॒ सनि॑ता ॥
हे अग्नी, हे भाग्यवंता, निश्चितच जो यज्ञ करतो तोच मर्त्य प्रशंसनीय आहे; त्याने आपल्या विचारांनी आणि स्तुतींनी दाता व्हावे.
8.19.10
यस्य॒ त्वमू॒र्ध्वो अ॑ध्व॒राय॒ तिष्ठ॑सि क्ष॒यद्वी॑रः॒ स सा॑धते ।
सो अर्व॑द्भिः॒ सनि॑ता॒ स वि॑प॒न्युभिः॒ स शूरैः॒ सनि॑ता कृ॒तम् ॥
ज्याच्यासाठी तू यज्ञाकरिता उंच उभा राहतोस, वीरांनी समृद्ध असा तो यशस्वी होतो; तोच वेगवान घोड्यांनी दाता, उत्सुक माणसांनी दाता, वीरांनी दाता आहे — हे कार्य त्याचेच.
8.19.11
यस्या॒ग्निर्वपु॑र्गृ॒हे स्तोमं॒ चनो॒ दधी॑त वि॒श्ववा॑र्यः ।
ह॒व्या वा॒ वेवि॑ष॒द्विषः॑ ॥
ज्याच्या घरात अग्नीच त्याचे रूप आहे, तो सर्वप्रिय अग्नी स्तुती आणि तेज स्थापित करो; त्याने हविर्द्रव्य किंवा अन्न स्वीकारावे.
8.19.12
विप्र॑स्य वा स्तुव॒तः स॑हसो यहो म॒क्षूत॑मस्य रा॒तिषु॑ ।
अ॒वोदे॑वमु॒परि॑मर्त्यं कृधि॒ वसो॑ विवि॒दुषो॒ वचः॑ ॥
हे बलवंता, हे धनदात्या, स्तुती करणाऱ्या ज्ञानी द्रष्ट्या ऋषीसाठी किंवा अत्यंत उदाराच्या दानांमध्ये, मर्त्यांच्या जवळचा तो देव कर; जाणणाऱ्याची वाणी स्वीकार.
8.19.13
यो अ॒ग्निं ह॒व्यदा॑तिभि॒र्नमो॑भिर्वा सु॒दक्ष॑मा॒विवा॑सति ।
गि॒रा वा॑जि॒रशो॑चिषम् ॥
हविर्दाने आणि नमस्कारांनी, किंवा स्तोत्राने, जो कुशल अग्नीची सेवा करू इच्छितो, तो वेगवान ज्वालांच्या त्या अग्नीलाच पूजतो.
8.19.14
स॒मिधा॒ यो निशि॑ती॒ दाश॒ददि॑तिं॒ धाम॑भिरस्य॒ मर्त्यः॑ ।
विश्वेत्स धी॒भिः सु॒भगो॒ जनाँ॒ अति॑ द्यु॒म्नैरु॒द्न इ॑व तारिषत् ॥
समिधांनी तीक्ष्ण अग्नीची, आणि त्याच्या धामांनी अदितीची सेवा करणारा मर्त्य, आपल्या धीने सर्व मिळवून सुभग होतो; लोकांच्या पलीकडे, प्रकाशांनी, पाण्याप्रमाणे तो तरून जावो.
8.19.15
तद॑ग्ने द्यु॒म्नमा भ॑र॒ यत्सा॒सह॒त्सद॑ने॒ कं चि॑द॒त्रिण॑म् ।
म॒न्युं जन॑स्य दू॒ढ्यः॑ ॥
हे अग्नी, ते तेज येथे आण, ज्याने तू आपल्या आसनात कोणत्याही अत्रिनाला, लोकांच्या क्रोधाच्या शत्रूला जिंकशील.
8.19.16
येन॒ चष्टे॒ वरु॑णो मि॒त्रो अ॑र्य॒मा येन॒ नास॑त्या॒ भगः॑ ।
व॒यं तत्ते॒ शव॑सा गातु॒वित्त॑मा॒ इन्द्र॑त्वोता विधेमहि ॥
ज्याने वरुण, मित्र, अर्यमा पाहतात, आणि ज्याने नासत्य व भग पाहतात, तेच आम्ही तुझ्या बलाने, मार्ग जाणणाऱ्यांत श्रेष्ठ होऊन, इंद्राच्या साहाय्याने मिळवावे.
8.19.17
ते घेद॑ग्ने स्वा॒ध्यो॑ ये त्वा॑ विप्र निदधि॒रे नृ॒चक्ष॑सम् ।
विप्रा॑सो देव सु॒क्रतु॑म् ॥
हे अग्नी, हे विप्रा, नृचक्षा अशा तुला जे स्थापतात तेच सुस्वाध्यायी आहेत; हे देवा, विप्र सुमती स्थापतात.
8.19.18
त इद्वेदिं॑ सुभग॒ त आहु॑तिं॒ ते सोतुं॑ चक्रिरे दि॒वि ।
त इद्वाजे॑भिर्जिग्युर्म॒हद्धनं॒ ये त्वे कामं॑ न्येरि॒रे ॥
हे सुभगा, तेच वेदी सिद्ध करतात, तेच आहुती, तेच द्युलोकात सोम करतात; वाजांनी महान धन तेच जिंकतात, जे तुझ्यात कामना ठेवतात.
8.19.19
भ॒द्रो नो॑ अ॒ग्निराहु॑तो भ॒द्रा रा॒तिः सु॑भग भ॒द्रो अ॑ध्व॒रः ।
भ॒द्रा उ॒त प्रश॑स्तयः ॥
आहुती मिलेला अग्नी आमच्यासाठी कल्याणकारी आहे; दान कल्याणकारी आहे, हे सौभाग्यवाना; यज्ञ कल्याणकारी आहे, आणि स्तुतीही कल्याणकारी आहेत.
8.19.20
भ॒द्रं मनः॑ कृणुष्व वृत्र॒तूर्ये॒ येना॑ स॒मत्सु॑ सा॒सहः॑ ।
अव॑ स्थि॒रा त॑नुहि॒ भूरि॒ शर्ध॑तां व॒नेमा॑ ते अ॒भिष्टि॑भिः ॥
वृत्रयुद्धांत तुझे मन कल्याणमय कर, ज्यायोगे तू संघर्षांत जिंकतोस; तुझे स्थिर बल विस्तारित कर; शत्रूंचा मोठा विरोध दडपला जावो; तुझ्या सहाय्याने आम्ही जिंकावे.
8.19.21
ईळे॑ गि॒रा मनु॑र्हितं॒ यं दे॒वा दू॒तम॑र॒तिं न्ये॑रि॒रे ।
यजि॑ष्ठं हव्य॒वाह॑नम् ॥
मनूने निवडलेल्या, देवांनी दूत म्हणून स्थापित केलेल्या वेगवान अग्नीची मी गीताने स्तुती करतो; तो अत्यंत पूज्य, हविर्वाहक आहे.
8.19.22
ति॒ग्मज॑म्भाय॒ तरु॑णाय॒ राज॑ते॒ प्रयो॑ गायस्य॒ग्नये॑ ।
यः पिं॒शते॑ सू॒नृता॑भिः सु॒वीर्य॑म॒ग्निर्घृ॒तेभि॒राहु॑तः ॥
तीक्ष्ण जबड्यांच्या, तरुणरूपाने तळपणाऱ्या अग्नीसाठी आणखी गा; सत्य स्तुतींनी उत्तम वीर्य अलंकृत करणारा, तो अग्नी तुपाच्या आहुतींनी आवाहित होतो.
8.19.23
यदी॑ घृ॒तेभि॒राहु॑तो॒ वाशी॑म॒ग्निर्भर॑त॒ उच्चाव॑ च ।
असु॑र इव नि॒र्णिज॑म् ॥
तुपाच्या आहुतींनी आवाहित अग्नी जर आपली कुऱ्हाड वर-खाली उचलतो, तर तो असुराप्रमाणे संहारक शस्त्र चालवतो.
8.19.24
यो ह॒व्यान्यैर॑यता॒ मनु॑र्हितो दे॒व आ॒सा सु॑ग॒न्धिना॑ ।
विवा॑सते॒ वार्या॑णि स्वध्व॒रो होता॑ दे॒वो अम॑र्त्यः ॥
मनूने निवडलेला देव सुगंधी मुखाने हविर्द्रव्ये प्रेरित करतो; यज्ञ उत्तम चालवणारा तो होता, देव, अमर श्रेष्ठ वस्तूंची इच्छा करतो.
8.19.25
यद॑ग्ने॒ मर्त्य॒स्त्वं स्याम॒हं मि॑त्रमहो॒ अम॑र्त्यः ।
सह॑सः सूनवाहुत ॥
हे अग्नी, मर्त्य असलेला मी जेव्हा तुझ्यासोबत असतो, तेव्हा मी अमर होवो; हे मित्रप्रिय, हे बलाच्या पुत्रा, तू आवाहन केला गेला आहेस.
8.19.26
न त्वा॑ रासीया॒भिश॑स्तये वसो॒ न पा॑प॒त्वाय॑ सन्त्य ।
न मे॑ स्तो॒ताम॑ती॒वा न दुर्हि॑तः॒ स्याद॑ग्ने॒ न पा॒पया॑ ॥
हे वसो, शत्रूच्या प्रहारासाठी किंवा पापासाठी मी तुला देणार नाही; हे सज्जना, माझा स्तोता दुर्बल नसो, दुष्टचित्त नसो, हे अग्नी, पापयुक्त नसो.
8.19.27
पि॒तुर्न पु॒त्रः सुभृ॑तो दुरो॒ण~आ ।
दे॒वाँ ए॑तु॒ प्र णो॑ ह॒विः ॥
वडिलांना चांगल्या प्रकारे सांभाळलेल्या पुत्राप्रमाणे, घरात आमची आहुती देवांकडे जावो.
8.19.28
तवा॒हम॑ग्न ऊ॒तिभि॒र्नेदि॑ष्ठाभिः सचेय॒ जोष॒मा व॑सो ।
सदा॑ दे॒वस्य॒ मर्त्यः॑ ॥
हे अग्नी, तुझ्या अत्यंत जवळच्या साह्याने मी तुझी कृपा मिळवो, हे वसो; सदैव देवाचा मर्त्य भक्त होवो.
8.19.29
तव॒ क्रत्वा॑ सनेयं॒ तव॑ रा॒तिभि॒रग्ने॒ तव॒ प्रश॑स्तिभिः ।
त्वामिदा॑हुः॒ प्रम॑तिं वसो॒ ममाग्ने॒ हर्ष॑स्व॒ दात॑वे ॥
तुझ्या बुद्धीने मी समर्थ होवो; तुझ्या दानांनी, हे अग्नी; तुझ्या स्तुतींनी; तुलाच सुज्ञ प्रमती म्हणतात, हे वसो; माझ्यासाठी, हे अग्नी, दान देण्यास प्रसन्न हो.
8.19.30
प्र सो अ॑ग्ने॒ तवो॒तिभिः॑ सु॒वीरा॑भिस्तिरते॒ वाज॑भर्मभिः ।
यस्य॒ त्वं स॒ख्यमा॒वरः॑ ॥
हे अग्नी, तुझ्या संरक्षणांनी तो पुढे जातो, उत्तम पुत्रांसह आणि संपत्ती आणणाऱ्यांसह; ज्याची मैत्री तू राखतोस.
8.19.31
तव॑ द्र॒प्सो नील॑वान्वा॒श ऋ॒त्विय॒ इन्धा॑नः सिष्ण॒वा द॑दे ।
त्वं म॑ही॒नामु॒षसा॑मसि प्रि॒यः क्ष॒पो वस्तु॑षु राजसि ॥
तुझी ज्वाला निळसर-काळी आहे, ऋतूनुसार ती तेजाने चमकते; मी तुला खांबावर प्रज्वलित करतो. हे अग्नी, तू महान उषांना प्रिय आहेस; रात्रीलाही प्रिय होऊन घरांत तू प्रकाशतोस.
8.19.32
तमाग॑न्म॒ सोभ॑रयः स॒हस्र॑मुष्कं स्वभि॒ष्टिमव॑से ।
स॒म्राजं॒ त्रास॑दस्यवम् ॥
त्या अग्नीकडे आम्ही सोभरी ऋषी आलो आहोत; हजार किरणांचा, शुभ तेजाचा तो संरक्षणासाठी; तो सम्राट आहे, त्रासदस्युचा प्रिय.
8.19.33
यस्य॑ ते अग्ने अ॒न्ये अ॒ग्नय॑ उप॒क्षितो॑ व॒या इ॑व ।
विपो॒ न द्यु॒म्ना नि यु॑वे॒ जना॑नां॒ तव॑ क्ष॒त्राणि॑ व॒र्धय॑न् ॥
हे अग्नी, तुझे इतर अग्नी आहुतीने धारण केलेले पक्ष्यांसारखे आहेत; विप्रांच्या तेजाप्रमाणे, मनुष्यांच्या धनासाठी तुझी शक्ती वाढवत मी तुला जोडतो.
8.19.34
यमा॑दित्यासो अद्रुहः पा॒रं नय॑थ॒ मर्त्यं॑ म॒घोनां॑ ।
विश्वे॑षां सुदानवः ॥
हे आदित्यांनो, अद्रोही, ज्या मर्त्याला तुम्ही धनांच्या पलीकडे नेता, हे सर्वांत उदार देवांनो.
8.19.35
यू॒यं रा॑जानः॒ कं चि॑च्चर्षणीसहः॒ क्षय॑न्तं॒ मानु॑षाँ॒ अनु॑ ।
व॒यं ते वो॒ वरु॑ण॒ मित्रार्य॑म॒न्त्स्यामेदृ॒तस्य॑ र॒थ्यः॑ ॥
तुम्ही राजे आहात, हे लोकजेते; वसणाऱ्या मनुष्यांचा तुम्ही पाठलाग करता. आम्ही तुमचे आहोत, हे वरुणा, मित्रा, अर्यमन्; आम्ही ऋताचे रथी होवो.
8.19.36
अदा॑न्मे पौरुकु॒त्स्यः प॑ञ्चा॒शतं॑ त्र॒सद॑स्युर्व॒धूना॑म् ।
मंहि॑ष्ठो अ॒र्यः सत्प॑तिः ॥
पुरुकुत्साचा वंशज त्रासदस्यू याने मला वधूंपैकी पन्नास दिल्या; तो महान, आर्य व सत्पती आहे.
8.19.37
उ॒त मे॑ प्र॒यियो॑र्व॒यियोः॑ सु॒वास्त्वा॒ अधि॒ तुग्व॑नि तिसॄ॒णां स॑प्तती॒नां ।
श्या॒वः प्र॑णे॒ता भु॑व॒द्वसु॒र्दिया॑नां॒ पतिः॑ ॥
आणि माझ्यासाठी, पुढे जाणाऱ्याचा आणि मागे राहणाऱ्याचा, सुवास्त्वाचा, तुग्वनावर, तीन आणि सत्तरांचा, श्याव मार्गदर्शक झाला; तो तेजस्वींचे धन आणि स्वामी झाला.