Yajurveda · Adhyāya 24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
24.1
अश्वस् तूपरो गोमृगस् ते प्राजापत्याः कृष्णग्रीव ऽ आग्नेयो रराटे पुरस्तात् सारस्वती मेष्य् अधस्ताद्धन्वोर् आश्विनाव् अधोरामौ बाह्वोः सौमपौष्णः श्यामो नाभ्याꣳ सौर्ययामौ श्वेतश् च कृष्णश् च पार्श्वयोस् त्वाष्ट्रौ लोमशसक्थौ सक्थ्योर् वायव्यः श्वेतः पुच्छ ऽ इन्द्राय स्वपस्याय वेहद् वैष्णवो वामनः ॥ २४.१ ॥
El caballo es tūpara; una vaca o un ciervo; pertenecen a Prajāpati. El de cuello negro pertenece a Agni; en la frente, delante, la oveja de Sarasvatī; abajo, en las mandíbulas, los dos Aśvins; en la parte inferior, dos sin marcas; en los brazos, Soma y Pūṣan; el oscuro en el ombligo; Sūrya y Yama, dos; blanco y negro en los dos flancos, los dos de Tvaṣṭṛ; de muslos peludos; en los muslos, Vāyu; el de cola blanca para Indra, para el hábil, el toro vehat; el enano de Viṣṇu.
24.2
रोहितो धूम्ररोहितः कर्कन्धुरोहितस् ते सौम्या बभ्रुर् अरुणबभ्रुः शुकबभ्रुस् ते वारुणाः शितिरन्ध्रो ऽन्यतःशितिरन्ध्रः समन्तशितिरन्ध्रस् ते सावित्राः शितिबाहुर् अन्यतःशितिबाहुः समन्तशितिबाहुस् ते बार्हस्पत्याः पृषती क्षुद्रपृषती स्थूलपृषती ता मैत्रावरुण्यः ॥ २४.२ ॥
El rojo, el rojo humo, el rojo azufaifa; pertenecen a Soma. El pardo, el pardo rojizo, el pardo loro; pertenecen a Varuṇa. Con manchas blancas, con manchas blancas al otro lado, con manchas blancas alrededor; pertenecen a Savitṛ. De brazo blanco, de brazo blanco al otro lado, de brazo blanco alrededor; pertenecen a Bṛhaspati. Moteado, de pequeñas motas, de grandes motas; pertenecen a Mitra y Varuṇa.
24.3
शुद्धवालः सर्वशुद्धवालो मणिवालस् त ऽ आश्विनाः श्यॆतः श्येताक्षो ऽरुणस् ते रुद्राय पशुपतये कर्णा यामा ऽ अवलिप्ता रौद्रा नभोरूपाः पार्जन्याः ॥ २४.३ ॥
Los de cola pura, de cola totalmente pura, de cola como joya, pertenecen a los Aśvin. Blancos, de ojos blancos, rojizos, son para Rudra, señor de los animales. Con orejas, yāma, untados, de Rudra, de color celeste, pertenecen a Parjanya.
24.4
पृश्निस् तिरश्चीनपृश्निर् ऊर्ध्वपृश्निस् ते मारुताः फल्गूर् लोहितोर्णी पलक्षी ताः सारस्वत्यः प्लीहाकर्णः शुण्ठाकर्णो ऽद्ध्यालोहकर्णस् ते त्वाष्ट्राः कृष्णग्रीवः शितिकक्षो ऽञ्जिसक्थस् त ऽ ऐन्द्राग्नाः कृष्णाञ्जिर् अल्पाञ्जिर् महाञ्जिस् त ऽ उषस्याः ॥ २४.४ ॥
Moteados, moteados transversalmente, moteados hacia arriba, pertenecen a los Marut. Dorados, de lana roja, palakṣī, pertenecen a Sarasvatī. De oreja de bazo, de oreja de jengibre, de oreja de hierro, pertenecen a Tvaṣṭṛ. De cuello negro, de flanco blanco, de muslos untados, pertenecen a Indra-Agni. Negro-untado, pequeño-untado, gran-untado, pertenecen a Uṣas.
24.5
शिल्पा वैश्वदेव्यो रोहिण्यस् त्र्यवयो वाचे ऽविज्ञाता ऽ अदित्यै सरूपा धात्रे वत्सतर्यो देवानां पत्नीभ्यः ॥ २४.५ ॥
De marcas variadas, pertenecen a los Viśvedeva; rojizos, de tres años, son para Vāc (la palabra); no identificados, para Aditi; de la misma forma, para Dhātṛ; becerra-novilla, para las esposas de los dioses.
24.6
कृष्णग्रीवा ऽ आग्नेयाः शितिभ्रवो वसूनाꣳ रोहिता रुद्राणाꣳ श्वेता ऽ अवरोकिण ऽ आदित्यानां नभोरूपाः पार्जन्याः ॥ २४.६ ॥
De cuello negro pertenecen a Agni; de cejas blancas a los Vasu; rojos a los Rudra; blancos, avarokin, a los Āditya; de color celeste pertenecen a Parjanya.
24.7
उन्नत ऽ ऋषभो वामनस् त ऽ ऐन्द्रवैष्णवा ऽ उन्नतः शितिबाहुः शितिपृष्ठस् त ऽ ऐन्द्राबार्हस्पत्याः शुकरूपा वाजिनाः कल्माषा ऽ आग्निमारुताः श्यामाः पौष्णाः ॥ २४.७ ॥
Un toro de joroba alta y un animal enano son para ti, pertenecientes a Indra y Viṣṇu. El alto de brazos blancos y espalda blanca es para ti, perteneciente a Indra y Bṛhaspati. Los veloces de forma de jabalí; los moteados pertenecen a Agni y a los Marut; los oscuros pertenecen a Pūṣan.
24.8
एता ऽ ऐन्द्राग्ना द्विरूपा ऽ अग्नीषोमीया वामना ऽ अनड्वाह ऽ आग्नावैष्णवा वशा मैत्रावरुण्योऽन्यत एन्यो ऽ मैत्र्यः ॥ २४.८ ॥
Estos de doble forma pertenecen a Indra y Agni; los enanos pertenecen a Agni y Soma; el buey de tiro pertenece a Agni y Viṣṇu; las vacas estériles pertenecen a Mitra y Varuṇa; de otro rebaño, y perteneciente a Mitra.
24.9
कृष्णग्रीवा ऽ आग्नेया बभ्रवः सौम्याः श्वेता वायव्या ऽ अविज्ञाता ऽ अदित्यै सरूपा धात्रे वत्सतर्यो देवानां पत्नीभ्यः ॥ २४.९ ॥
Los de cuello negro pertenecen a Agni; los pardos a Soma; los blancos a Vāyu; los desconocidos a Aditi, los de igual forma a Dhātṛ; las novillas a las esposas de los dioses.
24.10
कृष्णा भौमा धूम्रा ऽ आन्तरिक्षा बृहन्तो दिव्याः शबला वैद्युताः सिध्मास् तारकाः ॥ २४.१० ॥
Los negros son de la tierra; los humeantes de la atmósfera; los grandes del mundo celeste; los abigarrados del relámpago; los de manchas estelares.
24.11
धूम्रान् वसन्ताया लभते श्वेतान् ग्रीष्माय कृष्णान् वर्षाभ्यो ऽरुणाञ्छरदे पृषतो हेमन्ताय पिशङ्गाञ्छिशिराय ॥ २४.११ ॥
Obtiene los color humo para la primavera, los blancos para el verano, los negros para las lluvias, los rojizos para el otoño, los moteados para el invierno y los leonados para la estación fría.
24.12
त्र्यवयो गायत्र्यै पञ्चावयस् त्रिष्टुभे दित्यवाहो जगत्यै त्रिवत्सा ऽ अनुष्टुभे तुर्यवाह ऽ उष्णिहे ॥ २४.१२ ॥
Animales de tres años para el metro Gāyatrī; animales de cinco años para el Triṣṭubh; bueyes de tiro de dos años para el Jagatī; vacas con tres crías para el Anuṣṭubh; bueyes de tiro de cuatro años para el Uṣṇih.
24.13
पष्ठवाहो विराज ऽ उक्षाणो बृहत्या ऽ ऋषभाः ककुभे ऽनड्वाहः पङ्क्त्यै धेनवो ऽतिच्छन्दसे ॥ २४.१३ ॥
Un buey de tiro de seis años para el Virāj; toros para el Bṛhatī; toros para el Kakubh; bueyes de tiro para el Paṅkti; vacas lecheras para el Aticchandas.
24.14
कृष्णग्रीवा ऽ आग्नेया बभ्रवः सौम्या ऽ उपध्वस्ताः सावित्रा वत्सतर्यः सारस्वत्यः श्यामाः पौष्णाः पृश्नयो मारुता बहुरूपा वैश्वदेवा वशा द्यावापृथिवीयाः ॥ २४.१४ ॥
Animales de cuello negro para Agni; pardos para Soma; de orejas caídas para Savitṛ; novillas para Sarasvatī; oscuros para Pūṣan; moteados para los Maruts; de muchos colores para los Viśvedevas; vacas estériles para Dyāvāpṛthivī.
24.15
उक्ताः संचरा ऽ एता ऽ ऐन्द्राग्नाः कृष्णाः वारुणाः पृश्नयो मारुताः कायास् तूपराः ॥ २४.१५ ॥
Estos son llamados errantes: los de Indra y Agni; los negros para Varuṇa; los moteados para los Maruts; los del cuerpo y los del útero.
24.16
अग्नये ऽनीकवते प्रथमजान् आ लभते मरुद्भ्यः सांतपनेभ्यः सवात्यान् मरुद्भ्यो गृहमेधिभ्यो बष्किहान् मरुद्भ्यः क्रीडिभ्यः सꣳसृष्टान् मरुद्भ्यः स्वतवद्भ्योऽनुसृष्टान् ॥ २४.१६ ॥
Para Agni, señor del ejército, ofrece los animales primogénitos; para los Maruts que dan calor, animales del viento; para los Maruts del hogar, animales bashki; para los Maruts juguetones, animales soltados juntos; para los Maruts de poder propio, animales soltados después.
24.17
उक्ताः संचरा ऽ एता ऽ ऐन्द्राग्नाः प्राशृङ्गा माहेन्द्रा बहुरूपा वैश्वकर्मणाः ॥ २४.१७ ॥
Estos animales de la procesión (saṃcara) son declarados: los de Indra y Agni, con cuernos delanteros, de Mahendra, de muchas formas, de Viśvakarman.
24.18
धूम्रा बभ्रुनीकाशाः पितॄणाꣳ सोमवतां बभ्रवो बभ्रुनीकाशाः पितॄणां बर्हिषदां कृष्णा बभ्रुनीकाशाः पितॄणाम् अग्निष्वात्तानां कृष्णाः पृषन्तस् त्रैयम्बकाः ॥ २४.१८ ॥
De color humo, semejantes al pardo, de los Padres poseedores de soma; pardos, semejantes al pardo, de los Padres sentados en la hierba sagrada; negros, semejantes al pardo, de los Padres entregados a Agni; negros moteados, de Tryambaka.
24.19
उक्ताः संचरा ऽ एता शुनासीरीयाः श्वेता वायव्याः श्वेताः सौर्याः ॥ २४.१९ ॥
Estos animales de la procesión (saṃcara) son declarados: estos son de Śunāsīra; blancos de Vāyu; blancos de Sūrya.
24.20
वसन्ताय कपिञ्जलान् आ लभते ग्रीष्माय कलविङ्कान् वर्षाभ्यस् तित्तिरीञ्छरदे वर्तिका हेमन्ताय ककराञ्छिशिराय विककरान् ॥ २४.२० ॥
Para la primavera toma perdices (kapiñjala); para el verano, gorriones; para las lluvias, francolines; para el otoño, codornices; para el invierno, grullas; para la estación fresca, otras grullas.
24.21
समुद्राय शिशुमारान् आलभते पर्जन्याय मण्डूकान् अद्भ्यो मत्स्यान् मित्राय कुलीपयान् वरुणाय नाक्रान् ॥ २४.२१ ॥
Para el océano toma delfines; para Parjanya, ranas; para las aguas, peces; para Mitra, cocodrilos (kulīpaya); para Varuṇa, criaturas nākra.
24.22
सोमाय हꣳसान् आ लभते वायवे बलाका ऽ इन्द्राग्निभ्यां क्रुञ्चान् मित्राय मद्गून् वरुणाय चक्रवाकान् ॥ २४.२२ ॥
Para Soma toma cisnes; para Vāyu, garzas (balākā); para Indra y Agni, chorlitos; para Mitra, aves acuáticas (madgu); para Varuṇa, tarros (cakravāka).
24.23
अग्नये कुटरून् आ लभते वनस्पतिभ्य ऽ उलूकान् अग्नीषोमाभ्यां चाषान् अश्विभ्यां मयूरान् मित्रावरुणाभ्यां कपोतान् ॥ २४.२३ ॥
Para Agni toma aves kuṭaru, para los vanaspatis búhos, para Agni y Soma aves cāṣa, para los Aśvin pavos reales y para Mitra y Varuṇa palomas.
24.24
सोमाय लबान् आ लभते त्वष्ट्रे कौलीकान् गोषादीर् देवानां पत्नीभ्यः कुलीका देवजामिभ्यो ऽग्नये गृहपतये पारुष्णान् ॥ २४.२४ ॥
Para Soma toma aves lab, para Tvaṣṭṛ aves kaulīka, para las esposas de los dioses animales goṣāda, para las parientes divinas aves kulīka, y para Agni, señor del hogar, animales pāruṣṇa.
24.25
अह्ने पारावतान् आ लभते रात्र्यै सीचापूर् अहोरात्रयोः संधिभ्यो जतूर् मासेभ्यो दात्यौहान्त् संवत्सराय महतः सुपर्णान् ॥ २४.२५ ॥
Para el día toma aves pārāvata, para la noche aves sīcāpū, para las junturas del día y la noche aves jatu, para los meses aves dātyauha, y para el gran año aves suparṇa.
24.26
भूम्या ऽ आखून् आ लभते ऽन्तरिक्षाय पाङ्क्तान् दिवे कशान् दिग्भ्यो नकुलान् बभ्रुकान् अवान्तरदिशाभ्यः ॥ २४.२६ ॥
Para la tierra toma animales ākhu, para la atmósfera animales pāṅkta, para el cielo animales kaśa, para las direcciones mangostas, y para las direcciones intermedias animales babhruka.
24.27
वसुभ्य ऽ ऋश्यान् आ लभते रुद्रेभ्यः रुरून् आदित्येभ्यो न्यङ्कून् विश्वेभ्यो देवेभ्यः पृषतान्त् साध्येभ्यः कुलुङ्गान् ॥ २४.२७ ॥
Para los Vasu toma ciervos ṛśya, para los Rudra ciervos ruru, para los Āditya animales nyaṅku, para todos los dioses ciervos moteados, y para los Sādhya animales kulunga.
24.28
ईशानाय परस्वत ऽ आ लभते मित्राय गौरान् वरुणाय महिषान् बृहस्पतये गवयाꣳस् त्वष्ट्र ऽ उष्ट्रान् ॥ २४.२८ ॥
Para Īśāna consagra al parasvat; para Mitra, los gaura; para Varuṇa, los búfalos; para Bṛhaspati, los gavaya; para Tvaṣṭṛ, los camellos.
24.29
प्रजापतये पुरुषान् हस्तिन ऽ आ लभते वाचे प्लुषीꣳश् चक्षुषे मशकाञ्छ्रोत्राय भृङ्गाः ॥ २४.२९ ॥
Para Prajāpati consagra hombres y elefantes; para el habla, los pluṣī; para la vista, los mosquitos; para el oído, los abejorros.
24.30
प्रजापतये च वायवे च गोमृगो वरुणायारण्यो मेषो यमाय कृष्णो मनुष्यराजाय मर्कटः शार्दूलाय रोहिद् ऋषभाय गवयी क्षिप्रश्येनाय वर्तिका नीलङ्गोः कृमिः समुद्राय शिशुमारो हिमवते हस्ती ॥ २४.३० ॥
Para Prajāpati y Vāyu, el gomṛga; para Varuṇa, el carnero salvaje; para Yama, el negro; para el rey de los hombres, el mono; para el tigre, el ciervo rojo; para el toro, la gavayī; para el halcón veloz, la codorniz; para el de cuerpo azul, el gusano; para el océano, el delfín; para el Himālaya, el elefante.
24.31
मयुः प्राजापत्य ऽ उलो हलिक्ष्णो वृषदꣳशस् ते धात्रे दिशां कङ्को धुङ्क्षाग्नेयी कलविङ्को लोहिताहिः पुष्करसादस् ते त्वाष्ट्रा वाचे क्रुञ्चः ॥ २४.३१ ॥
El mayu de Prajāpati; el búho, el halikṣṇa y el vṛṣadaṃśa son tuyos; para Dhātṛ el kaṅka de las direcciones; la dhuṅkṣā āgneyī; el kalaviṅka; la lohitāhi; el puṣkarasāda es tuyo; para Tvaṣṭṛ, la grulla para el habla.
24.32
सोमाय कुलुङ्ग ऽ आरण्यो ऽजो नकुलः शका ते पौष्णाः क्रोष्टा मायोर् इन्द्रस्य गौरमृगः पिद्वो न्यङ्कुः कक्कटस् ते ऽनुमत्यै प्रतिश्रुत्कायै चक्रवाकः ॥ २४.३२ ॥
Para Soma: el pájaro kulunga, una cabra salvaje, una mangosta, lagartijas. Para ti de Pūṣan: un chacal, uno de los māyu, el ciervo blanco de Indra, el pidva, el nyaṅku, un cangrejo. Para Anumati y Pratiśrutkā: el cakravāka.
24.33
सौरी बलाका शार्गः सृजयः शयाण्डकस् ते मैत्राः सरस्वत्यै शारिः पुरुषवाक् श्वाविद् भौमी शार्दूलो वृकः पृदाकुस् ते मन्यवे सरस्वते शुकः पुरुषवाक् ॥ २४.३३ ॥
Del Sol: la grulla, el pájaro śārga, un sṛjaya, un śayāṇḍaka. Para ti de Mitra: para Sarasvatī, una myna, la que habla como un hombre. De la Tierra: un śvāvit, un tigre, un lobo, un pṛdāku. Para Manyu y para Sarasvān: un loro, el que habla como un hombre.
24.34
सुपर्णः पार्जन्य ऽ आतिर्वाहसो दर्विदा ते वायवे बृहस्पतये वाचस् पतये पैङ्गराजो ऽलज ऽ आन्तरिक्षः प्लवो मद्गुर् मत्स्यस् ते नदीपतये द्यावापृथिवीयः कूर्मः ॥ २४.३४ ॥
El águila, un ave de Parjanya, el āti, el vāhasa, el darvidā. Para ti de Vāyu: para Bṛhaspati, señor de la palabra, un ave leonada, el alaja, un ave atmosférica, un buceador, el madgu, un pez. Para ti del señor de los ríos: una tortuga de Cielo y Tierra.
24.35
पुरुषमृगश् चन्द्रमसो गोधा कालका दार्वाघाटस् ते वनस्पतीनां कृकवाकुः सावित्रो हꣳसो वातस्य नाक्रो मकरः कुलीपयस् ते ऽकूपारस्य ह्रियै शल्पकः ॥ २४.३५ ॥
Un hombre-bestia, el varano de la Luna, un kālaka, un pájaro carpintero. Para ti de los árboles: el gallo, el cisne de Savitṛ, el cocodrilo de Vāyu, un makara, un animal acuático. Para ti del océano: para Hrī (pudor), un śalpaka.
24.36
एण्य् अह्नो मण्डूको मूषिका तित्तिरिस् ते सर्पाणां लोपाश ऽ आश्विनः कृष्णो रात्र्या ऽ ऋक्षो जतूः सुषिलीका त ऽ इतरजनानां जहका वैष्णवी ॥ २४.३६ ॥
El antílope del día, la rana, el ratón, la perdiz son para ti; el zorro de las serpientes, el negro perteneciente a los Aśvins, el oso de la noche, el lagarto, la suṣilīkā son para ti; el jahakā de otras gentes, Vaiṣṇavī.
24.37
अन्यवापो ऽर्धमासानाम् ऋश्यो मयूरः सुपर्णस् ते गन्धर्वाणाम् अपाम् उद्रो मासां कश्यपो रोहित् कुण्डृणाची गोलत्तिका ते ऽप्सरसां मृत्यवे ऽसितः ॥ २४.३७ ॥
El anyavāpa de las quincenas, el ṛśya, el pavo real, el águila son para ti; de los Gandharvas, el udra de las aguas, el kaśyapa de los meses, el rohit, la kuṇḍṛṇācī, la golattikā son para ti; de las Apsaras, el oscuro para la muerte.
24.38
वर्षाहूर् ऋतूनाम् आखुः कशो मान्थालस् ते पितॄणां बलायाजगरो वसूनां कपिञ्जलः कपोत ऽ उलूकः शशस् ते निर्ऋत्यै वरुणायारण्यो मेषः ॥ २४.३८ ॥
El varṣāhū de las estaciones, el ratón, el kaśa, el māntʰāla son para ti; de los Padres, la pitón por la fuerza; de los Vasus, el kapiñjala, la paloma, el búho, la liebre son para ti; para Nirṛti, para Varuṇa, el carnero salvaje.
24.39
श्वित्र ऽ आदित्यानाम् उष्ट्रो घृणीवान् वार्ध्रीणसस् ते मत्या ऽ अरण्याय सृमरो रुरू रौद्रः क्वयिः कुटरुर् दात्यौहस् ते वाजिनां कामाय पिकः ॥ २४.३९ ॥
El śvitra de los Ādityas, el camello, el ghṛṇīvān, el vārdʰrīṇasa son para ti; para el mortal, para la espesura, el sṛmara, el ruru, el raudra, el kvayi, el kuṭaru, el dātyauha son para ti; para el deseo de los caballos, el cuco.
24.40
खड्गो वैश्वदेवः श्वा कृष्णः कर्णो गर्दभस् तरक्षुस् ते रक्षसाम् इन्द्राय सूकरः सिꣳहो मारुताः कृकलासः पिप्पका शकुनिस् ते शरव्यायै विश्वेषां देवानां पृषतः ॥ २४.४० ॥
El rinoceronte pertenece a los Viśvedevas; el perro, el negro, el de la oreja marcada, el asno y la hiena son para ti, para los demonios; para Indra el jabalí, el león, perteneciente a los Maruts, el camaleón, el pippakā; el pájaro es para ti, para el blanco de la flecha; el ciervo moteado pertenece a todos los dioses.