ਯਜੁਰਵੇਦ · ਅਧਿਆਇ 24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
24.1
अश्वस् तूपरो गोमृगस् ते प्राजापत्याः कृष्णग्रीव ऽ आग्नेयो रराटे पुरस्तात् सारस्वती मेष्य् अधस्ताद्धन्वोर् आश्विनाव् अधोरामौ बाह्वोः सौमपौष्णः श्यामो नाभ्याꣳ सौर्ययामौ श्वेतश् च कृष्णश् च पार्श्वयोस् त्वाष्ट्रौ लोमशसक्थौ सक्थ्योर् वायव्यः श्वेतः पुच्छ ऽ इन्द्राय स्वपस्याय वेहद् वैष्णवो वामनः ॥ २४.१ ॥
ਘੋੜਾ ਤੂਪਰ; ਗਾਂ ਜਾਂ ਹਿਰਨ; ਉਹ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤਯ ਹਨ। ਕਾਲੀ ਗਰਦਨ ਵਾਲਾ ਅਗਨੀ ਦਾ; ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ, ਅੱਗੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਭੇਡੀ; ਹੇਠਾਂ ਜਬਾੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਦੋ; ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੇ ਦੋ; ਬਾਂਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸੋਮ-ਪੂਸ਼ਨ; ਕਾਲਾ ਨਾਭੀ ਉੱਤੇ; ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਯਮ ਦੋ; ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਕਾਲਾ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਉੱਤੇ ਤਵਸ਼ਟਾ ਦੇ ਦੋ; ਰੋਮਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਨਾਂ; ਰਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵਾਯੂ; ਚਿੱਟੀ ਪੂਛ ਇੰਦਰ ਲਈ, ਨਿਪੁੰਨ ਲਈ, ਵੇਹਤ ਬਲਦ; ਵੈਸ਼ਣਵ ਵਾਮਨ।
24.2
रोहितो धूम्ररोहितः कर्कन्धुरोहितस् ते सौम्या बभ्रुर् अरुणबभ्रुः शुकबभ्रुस् ते वारुणाः शितिरन्ध्रो ऽन्यतःशितिरन्ध्रः समन्तशितिरन्ध्रस् ते सावित्राः शितिबाहुर् अन्यतःशितिबाहुः समन्तशितिबाहुस् ते बार्हस्पत्याः पृषती क्षुद्रपृषती स्थूलपृषती ता मैत्रावरुण्यः ॥ २४.२ ॥
ਲਾਲ, ਧੂੰਏਂ-ਲਾਲ, ਬੇਰ-ਲਾਲ; ਉਹ ਸੌਮਯ ਹਨ। ਭੂਰਾ, ਅਰੁਣ-ਭੂਰਾ, ਤੋਤੇ-ਭੂਰਾ; ਉਹ ਵਾਰੁਣ ਹਨ। ਚਿੱਟੇ ਧੱਬੇ ਵਾਲਾ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਚਿੱਟੇ ਧੱਬੇ ਵਾਲਾ, ਚੁਫੇਰੇ ਚਿੱਟੇ ਧੱਬੇ ਵਾਲਾ; ਉਹ ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਹਨ। ਚਿੱਟੀ ਬਾਂਹ ਵਾਲਾ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਚਿੱਟੀ ਬਾਂਹ ਵਾਲਾ, ਚੁਫੇਰੇ ਚਿੱਟੀ ਬਾਂਹ ਵਾਲਾ; ਉਹ ਬਾਰਹਸਪਤ੍ਯ ਹਨ। ਧੱਬਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਛੋਟੇ ਧੱਬਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਵੱਡੇ ਧੱਬਿਆਂ ਵਾਲੀ; ਉਹ ਮੈਤ੍ਰਾਵਰੁਣ੍ਯ ਹਨ।
24.3
शुद्धवालः सर्वशुद्धवालो मणिवालस् त ऽ आश्विनाः श्यॆतः श्येताक्षो ऽरुणस् ते रुद्राय पशुपतये कर्णा यामा ऽ अवलिप्ता रौद्रा नभोरूपाः पार्जन्याः ॥ २४.३ ॥
ਸ਼ੁੱਧ ਪੂਛ ਵਾਲੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁੱਧ ਪੂਛ ਵਾਲੇ, ਮਣੀ ਵਰਗੀ ਪੂਛ ਵਾਲੇ — ਇਹ ਅਸ਼ਵਿਨੀਆਂ ਦੇ ਹਨ। ਚਿੱਟੇ, ਚਿੱਟੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਰੁਣ — ਇਹ ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਲਈ। ਕੰਨਾਂ ਵਾਲੇ, ਯਾਮ, ਲਿਪਤ, ਰੌਦ੍ਰ, ਅਕਾਸ਼ ਰੂਪ — ਇਹ ਪਰਜਨਯ ਦੇ ਹਨ।
24.4
पृश्निस् तिरश्चीनपृश्निर् ऊर्ध्वपृश्निस् ते मारुताः फल्गूर् लोहितोर्णी पलक्षी ताः सारस्वत्यः प्लीहाकर्णः शुण्ठाकर्णो ऽद्ध्यालोहकर्णस् ते त्वाष्ट्राः कृष्णग्रीवः शितिकक्षो ऽञ्जिसक्थस् त ऽ ऐन्द्राग्नाः कृष्णाञ्जिर् अल्पाञ्जिर् महाञ्जिस् त ऽ उषस्याः ॥ २४.४ ॥
ਧੱਬੇਦਾਰ, ਆੜੇ ਧੱਬੇਦਾਰ, ਉੱਪਰ ਧੱਬੇਦਾਰ — ਇਹ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਹਨ। ਪੀਲੇ, ਲਾਲ ਉੱਨ ਵਾਲੇ, ਪਲਕਸ਼ੀ — ਇਹ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਹਨ। ਤਿੱਲੀ-ਕੰਨ, ਸੁੰਡ-ਕੰਨ, ਲੋਹੇ-ਕੰਨ — ਇਹ ਤ੍ਵਸ਼ਟਾ ਦੇ ਹਨ। ਕਾਲੀ ਗਰਦਨ, ਚਿੱਟੀ ਕੱਖੀ, ਅੰਜਿ-ਪੱਟ — ਇਹ ਇੰਦ੍ਰਾਗਨੀ ਦੇ ਹਨ। ਕਾਲੇ ਅੰਜਿ, ਛੋਟੇ ਅੰਜਿ, ਵੱਡੇ ਅੰਜਿ — ਇਹ ਉਸ਼ਾ ਦੇ ਹਨ।
24.5
शिल्पा वैश्वदेव्यो रोहिण्यस् त्र्यवयो वाचे ऽविज्ञाता ऽ अदित्यै सरूपा धात्रे वत्सतर्यो देवानां पत्नीभ्यः ॥ २४.५ ॥
ਵਿਚਿੱਤਰ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵਾਂ ਦੇ; ਲਾਲੀ ਵਾਲੇ, ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੇ — ਵਾਕ ਲਈ; ਅਣਜਾਣ, ਅਦਿਤੀ ਲਈ; ਇੱਕੋ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਧਾਤਾ ਲਈ; ਵੱਛੀ-ਤਰੁਣ — ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਲਈ।
24.6
कृष्णग्रीवा ऽ आग्नेयाः शितिभ्रवो वसूनाꣳ रोहिता रुद्राणाꣳ श्वेता ऽ अवरोकिण ऽ आदित्यानां नभोरूपाः पार्जन्याः ॥ २४.६ ॥
ਕਾਲੀ ਗਰਦਨ ਵਾਲੇ — ਅਗਨੀ ਦੇ; ਚਿੱਟੀ ਭਰਵੱਟੀ ਵਾਲੇ — ਵਸੂਆਂ ਦੇ; ਲਾਲ — ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦੇ; ਚਿੱਟੇ, ਅਵਰੋਕੀ — ਆਦਿਤਿਆਂ ਦੇ; ਅਕਾਸ਼ ਰੂਪ — ਪਰਜਨਯ ਦੇ।
24.7
उन्नत ऽ ऋषभो वामनस् त ऽ ऐन्द्रवैष्णवा ऽ उन्नतः शितिबाहुः शितिपृष्ठस् त ऽ ऐन्द्राबार्हस्पत्याः शुकरूपा वाजिनाः कल्माषा ऽ आग्निमारुताः श्यामाः पौष्णाः ॥ २४.७ ॥
ਉੱਚੇ ਮੋਢਿਆਂ ਵਾਲਾ ਬਲਦ, ਬੌਣਾ ਪਸ਼ੂ — ਤੇਰੇ ਲਈ; ਇੰਦਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਲਈ। ਉੱਚਾ, ਚਿੱਟੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਤੇ ਚਿੱਟੀ ਪਿੱਠ ਵਾਲਾ ਤੇਰੇ ਲਈ; ਇੰਦਰ ਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਲਈ। ਸੂਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਵਾਜੀ, ਧੱਬੇਦਾਰ ਅਗਨੀ ਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਲਈ; ਕਾਲੇ ਪੂਸ਼ਨ ਲਈ।
24.8
एता ऽ ऐन्द्राग्ना द्विरूपा ऽ अग्नीषोमीया वामना ऽ अनड्वाह ऽ आग्नावैष्णवा वशा मैत्रावरुण्योऽन्यत एन्यो ऽ मैत्र्यः ॥ २४.८ ॥
ਇਹ ਇੰਦਰ-ਅਗਨੀ ਲਈ ਦੋ-ਰੂਪ ਹਨ; ਅਗਨੀ-ਸੋਮ ਲਈ ਬੌਣੇ; ਅਗਨੀ-ਵਿਸ਼ਣੂ ਲਈ ਗੱਡੀ ਦਾ ਬਲਦ; ਮਿੱਤਰ-ਵਰੁਣ ਲਈ ਬਾਂਝ ਗਾਵਾਂ; ਦੂਜੇ ਝੁੰਡ ਤੋਂ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰ ਲਈ।
24.9
कृष्णग्रीवा ऽ आग्नेया बभ्रवः सौम्याः श्वेता वायव्या ऽ अविज्ञाता ऽ अदित्यै सरूपा धात्रे वत्सतर्यो देवानां पत्नीभ्यः ॥ २४.९ ॥
ਕਾਲੀ ਗਰਦਨ ਵਾਲੇ ਅਗਨੀ ਲਈ; ਭੂਰੇ ਸੋਮ ਲਈ; ਚਿੱਟੇ ਵਾਯੂ ਲਈ; ਅਣਜਾਣ ਅਦਿਤੀ ਲਈ, ਇਕੋ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਧਾਤਾ ਲਈ; ਵੱਛੀਆਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਲਈ।
24.10
कृष्णा भौमा धूम्रा ऽ आन्तरिक्षा बृहन्तो दिव्याः शबला वैद्युताः सिध्मास् तारकाः ॥ २४.१० ॥
ਕਾਲੇ ਧਰਤੀ ਦੇ; ਧੂੰਏਂ ਰੰਗੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਦੇ; ਵੱਡੇ ਦਿਵਯ ਲੋਕ ਦੇ; ਚਿਤਰੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ; ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਧੱਬਿਆਂ ਵਾਲੇ।
24.11
धूम्रान् वसन्ताया लभते श्वेतान् ग्रीष्माय कृष्णान् वर्षाभ्यो ऽरुणाञ्छरदे पृषतो हेमन्ताय पिशङ्गाञ्छिशिराय ॥ २४.११ ॥
ਧੂੰਏਂ ਰੰਗੇ ਨੂੰ ਬਸੰਤ ਲਈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਚਿੱਟੇ ਨੂੰ ਗ੍ਰੀਸ਼ਮ ਲਈ; ਕਾਲੇ ਨੂੰ ਵਰਖਾ ਲਈ; ਲਾਲ ਨੂੰ ਸ਼ਰਦ ਲਈ; ਧੱਬੇਦਾਰ ਨੂੰ ਹੇਮੰਤ ਲਈ; ਪੀਲੇ-ਭੂਰੇ ਨੂੰ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰ ਲਈ।
24.12
त्र्यवयो गायत्र्यै पञ्चावयस् त्रिष्टुभे दित्यवाहो जगत्यै त्रिवत्सा ऽ अनुष्टुभे तुर्यवाह ऽ उष्णिहे ॥ २४.१२ ॥
ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਲਈ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੇ ਪਸ਼ੂ; ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਭ ਲਈ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੇ ਪਸ਼ੂ; ਜਗਤੀ ਲਈ ਦੋ ਸਾਲ ਦੇ ਬਲਦ; ਅਨੁਸ਼ਟੁਭ ਲਈ ਤਿੰਨ ਵੱਛਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਵਾਂ; ਉਸ਼ਣਿਹ ਲਈ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੇ ਬਲਦ।
24.13
पष्ठवाहो विराज ऽ उक्षाणो बृहत्या ऽ ऋषभाः ककुभे ऽनड्वाहः पङ्क्त्यै धेनवो ऽतिच्छन्दसे ॥ २४.१३ ॥
ਵਿਰਾਜ ਲਈ ਛੇ ਸਾਲ ਦਾ ਬਲਦ; ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਲਈ ਬਲਦ; ਕਕੁਭ ਲਈ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ; ਪੰਕਤੀ ਲਈ ਗੱਡੀ ਦੇ ਬਲਦ; ਅਤਿਛੰਦਸ ਲਈ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਵਾਂ।
24.14
कृष्णग्रीवा ऽ आग्नेया बभ्रवः सौम्या ऽ उपध्वस्ताः सावित्रा वत्सतर्यः सारस्वत्यः श्यामाः पौष्णाः पृश्नयो मारुता बहुरूपा वैश्वदेवा वशा द्यावापृथिवीयाः ॥ २४.१४ ॥
ਕਾਲੀ ਗਰਦਨ ਵਾਲੇ ਅਗਨੀ ਲਈ; ਭੂਰੇ ਸੋਮ ਲਈ; ਲਟਕਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸਵਿਤ੍ਰ ਲਈ; ਵੱਛੀਆਂ ਸਰਸਵਤੀ ਲਈ; ਸਾਂਵਲੇ ਪੂਸ਼ਣ ਲਈ; ਧੱਬਿਆਂ ਵਾਲੇ ਮਰੁਤਾਂ ਲਈ; ਬਹੁ-ਰੰਗੇ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵਾਂ ਲਈ; ਬਾਂਝ ਗਾਵਾਂ ਦਿਆਵਾਪ੍ਰਿਥਵੀ ਲਈ।
24.15
उक्ताः संचरा ऽ एता ऽ ऐन्द्राग्नाः कृष्णाः वारुणाः पृश्नयो मारुताः कायास् तूपराः ॥ २४.१५ ॥
ਸੰਚਰ ਕਹੇ ਗਏ ਇਹ ਹਨ: ਇੰਦ੍ਰਾਗਨੀ ਲਈ; ਕਾਲੇ ਵਰੁਣ ਲਈ; ਧੱਬਿਆਂ ਵਾਲੇ ਮਰੁਤਾਂ ਲਈ; ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਕੁੱਖ ਲਈ ਪਸ਼ੂ।
24.16
अग्नये ऽनीकवते प्रथमजान् आ लभते मरुद्भ्यः सांतपनेभ्यः सवात्यान् मरुद्भ्यो गृहमेधिभ्यो बष्किहान् मरुद्भ्यः क्रीडिभ्यः सꣳसृष्टान् मरुद्भ्यः स्वतवद्भ्योऽनुसृष्टान् ॥ २४.१६ ॥
ਅਗਨੀ ਲਈ, ਸੈਨਾ ਵਾਲੇ ਲਈ, ਪਹਿਲੇ ਜੰਮੇ ਪਸ਼ੂ ਉਹ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਰੁਤਾਂ ਲਈ ਵਾਯੂ ਦੇ ਪਸ਼ੂ; ਗ੍ਰਹਮੇਧੀ ਮਰੁਤਾਂ ਲਈ ਬਸ਼ਕਿਹ ਪਸ਼ੂ; ਖੇਡਦੇ ਮਰੁਤਾਂ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਛੱਡੇ ਪਸ਼ੂ; ਸਵਤਵਾਨ ਮਰੁਤਾਂ ਲਈ ਪਿੱਛੋਂ ਛੱਡੇ ਪਸ਼ੂ।
24.17
उक्ताः संचरा ऽ एता ऽ ऐन्द्राग्नाः प्राशृङ्गा माहेन्द्रा बहुरूपा वैश्वकर्मणाः ॥ २४.१७ ॥
ਇਹ ਸੰਚਰ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ: ਇੰਦਰ-ਅਗਨੀ ਦੇ, ਅੱਗੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਮਹੇਂਦਰ ਦੇ, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦੇ।
24.18
धूम्रा बभ्रुनीकाशाः पितॄणाꣳ सोमवतां बभ्रवो बभ्रुनीकाशाः पितॄणां बर्हिषदां कृष्णा बभ्रुनीकाशाः पितॄणाम् अग्निष्वात्तानां कृष्णाः पृषन्तस् त्रैयम्बकाः ॥ २४.१८ ॥
ਧੂੰਏਂ ਰੰਗੇ, ਭੂਰੇ ਵਰਗੇ — ਸੋਮਵਾਨ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ; ਭੂਰੇ, ਭੂਰੇ ਵਰਗੇ — ਬਰਹਿਸ਼ਦ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ; ਕਾਲੇ, ਭੂਰੇ ਵਰਗੇ — ਅਗਨਿਸ਼ਵਾਤ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ; ਕਾਲੇ ਤੇ ਧੱਬੇਦਾਰ — ਤ੍ਰਿਯੰਬਕ ਦੇ।
24.19
उक्ताः संचरा ऽ एता शुनासीरीयाः श्वेता वायव्याः श्वेताः सौर्याः ॥ २४.१९ ॥
ਇਹ ਸੰਚਰ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ: ਇਹ ਸ਼ੁਨਾਸੀਰ ਦੇ; ਚਿੱਟੇ, ਵਾਯੂ ਦੇ; ਚਿੱਟੇ, ਸੂਰਜ ਦੇ।
24.20
वसन्ताय कपिञ्जलान् आ लभते ग्रीष्माय कलविङ्कान् वर्षाभ्यस् तित्तिरीञ्छरदे वर्तिका हेमन्ताय ककराञ्छिशिराय विककरान् ॥ २४.२० ॥
ਬਸੰਤ ਲਈ ਕਪਿੰਜਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਗ੍ਰੀਸ਼ਮ ਲਈ ਕਲਵਿੰਕ; ਵਰਖਾ ਲਈ ਤਿੱਤਰ; ਸ਼ਰਦ ਲਈ ਵਰਤਿਕਾ; ਹੇਮੰਤ ਲਈ ਕਕਰ; ਸ਼ਿਸ਼ਿਰ ਲਈ ਵਿਕਕਰ।
24.21
समुद्राय शिशुमारान् आलभते पर्जन्याय मण्डूकान् अद्भ्यो मत्स्यान् मित्राय कुलीपयान् वरुणाय नाक्रान् ॥ २४.२१ ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਲਈ ਸ਼ਿਸ਼ੂਮਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਪਰਜਨਯ ਲਈ ਡੱਡੂ; ਪਾਣੀ ਲਈ ਮੱਛੀਆਂ; ਮਿੱਤਰ ਲਈ ਕੁਲੀਪ; ਵਰੁਣ ਲਈ ਨਾਕ੍ਰ।
24.22
सोमाय हꣳसान् आ लभते वायवे बलाका ऽ इन्द्राग्निभ्यां क्रुञ्चान् मित्राय मद्गून् वरुणाय चक्रवाकान् ॥ २४.२२ ॥
ਸੋਮ ਲਈ ਹੰਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਵਾਯੂ ਲਈ ਬਲਾਕਾ; ਇੰਦਰ-ਅਗਨੀ ਲਈ ਕ੍ਰੌਂਚ; ਮਿੱਤਰ ਲਈ ਮਦ੍ਗੂ; ਵਰੁਣ ਲਈ ਚਕ੍ਰਵਾਕ।
24.23
अग्नये कुटरून् आ लभते वनस्पतिभ्य ऽ उलूकान् अग्नीषोमाभ्यां चाषान् अश्विभ्यां मयूरान् मित्रावरुणाभ्यां कपोतान् ॥ २४.२३ ॥
ਅਗਨੀ ਲਈ ਕੁਟਰੁ ਪੰਛੀ, ਵਨਸਪਤੀਆਂ ਲਈ ਉੱਲੂ, ਅਗਨੀਸ਼ੋਮ ਲਈ ਚਾਸ਼ ਪੰਛੀ, ਅਸ਼ਵਿਨੀਆਂ ਲਈ ਮੋਰ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰ-ਵਰੁਣ ਲਈ ਕਬੂਤਰ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
24.24
सोमाय लबान् आ लभते त्वष्ट्रे कौलीकान् गोषादीर् देवानां पत्नीभ्यः कुलीका देवजामिभ्यो ऽग्नये गृहपतये पारुष्णान् ॥ २४.२४ ॥
ਸੋਮ ਲਈ ਲਬ ਪੰਛੀ, ਤਵਸ਼ਟਾ ਲਈ ਕੌਲੀਕ ਪੰਛੀ, ਦੇਵਪਤਨੀਆਂ ਲਈ ਗੋਸ਼ਾਦ ਜੀਵ, ਦੇਵਜਾਮੀਆਂ ਲਈ ਕੁਲੀਕ ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿਪਤੀ ਅਗਨੀ ਲਈ ਪਾਰੁਸ਼ਣ ਜੀਵ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
24.25
अह्ने पारावतान् आ लभते रात्र्यै सीचापूर् अहोरात्रयोः संधिभ्यो जतूर् मासेभ्यो दात्यौहान्त् संवत्सराय महतः सुपर्णान् ॥ २४.२५ ॥
ਦਿਨ ਲਈ ਪਾਰਾਵਤ ਪੰਛੀ, ਰਾਤ ਲਈ ਸੀਚਾਪੂ ਪੰਛੀ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੀਆਂ ਸੰਧੀਆਂ ਲਈ ਜਤੂ ਪੰਛੀ, ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਦਾਤਯੌਹ ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸੰਵਤਸਰ ਲਈ ਸੁਪਰਣ ਪੰਛੀ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
24.26
भूम्या ऽ आखून् आ लभते ऽन्तरिक्षाय पाङ्क्तान् दिवे कशान् दिग्भ्यो नकुलान् बभ्रुकान् अवान्तरदिशाभ्यः ॥ २४.२६ ॥
ਧਰਤੀ ਲਈ ਆਖੂ ਜੀਵ, ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਲਈ ਪਾਂਕਤ ਜੀਵ, ਦਿਯੂਲੋਕ ਲਈ ਕਸ਼ ਜੀਵ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ ਨਕੁਲ ਅਤੇ ਉਪ-ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ ਬਭਰੁਕ ਜੀਵ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
24.27
वसुभ्य ऽ ऋश्यान् आ लभते रुद्रेभ्यः रुरून् आदित्येभ्यो न्यङ्कून् विश्वेभ्यो देवेभ्यः पृषतान्त् साध्येभ्यः कुलुङ्गान् ॥ २४.२७ ॥
ਵਸੂਆਂ ਲਈ ਰਿਸ਼ਯ ਹਿਰਨ, ਰੁਦਰਾਂ ਲਈ ਰੁਰੂ ਹਿਰਨ, ਆਦਿਤਿਆਂ ਲਈ ਨਯੰਕੂ ਜੀਵ, ਵਿਸ਼ਵਦੇਵਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਿਸ਼ਤ ਹਿਰਨ ਅਤੇ ਸਾਧਿਆਂ ਲਈ ਕੁਲੁੰਗ ਜੀਵ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
24.28
ईशानाय परस्वत ऽ आ लभते मित्राय गौरान् वरुणाय महिषान् बृहस्पतये गवयाꣳस् त्वष्ट्र ऽ उष्ट्रान् ॥ २४.२८ ॥
ਈਸ਼ਾਨ ਲਈ ਪਰਸ੍ਵਤ ਨੂੰ ਆਲਭਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਿੱਤਰ ਲਈ ਗੌਰਾਂ ਨੂੰ, ਵਰੁਣ ਲਈ ਮਹਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਲਈ ਗਵਯਾਂ ਨੂੰ, ਤ੍ਵਸ਼ਟਾ ਲਈ ਊਠਾਂ ਨੂੰ।
24.29
प्रजापतये पुरुषान् हस्तिन ऽ आ लभते वाचे प्लुषीꣳश् चक्षुषे मशकाञ्छ्रोत्राय भृङ्गाः ॥ २४.२९ ॥
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਲਈ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਲਭਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਾਕ ਲਈ ਪਲੁਸ਼ੀ, ਚੱਖੂ ਲਈ ਮੱਛਰ, ਸ਼੍ਰੋਤਰ ਲਈ ਭ੍ਰਿੰਗ।
24.30
प्रजापतये च वायवे च गोमृगो वरुणायारण्यो मेषो यमाय कृष्णो मनुष्यराजाय मर्कटः शार्दूलाय रोहिद् ऋषभाय गवयी क्षिप्रश्येनाय वर्तिका नीलङ्गोः कृमिः समुद्राय शिशुमारो हिमवते हस्ती ॥ २४.३० ॥
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਲਈ ਗੋਮ੍ਰਿਗ; ਵਰੁਣ ਲਈ ਅਰਣ੍ਯ ਮੇਸ਼; ਯਮ ਲਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ; ਮਨੁੱਖ-ਰਾਜ ਲਈ ਬਾਂਦਰ; ਸ਼ਾਰਦੂਲ ਲਈ ਰੋਹਿਤ; ਰਿਸ਼ਭ ਲਈ ਗਵਯੀ; ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਸ਼੍ਯੇਨ ਲਈ ਵਰਤਿਕਾ; ਨੀਲੰਗੁ ਲਈ ਕ੍ਰਿਮੀ; ਸਮੁੰਦਰ ਲਈ ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰ; ਹਿਮਵਾਨ ਲਈ ਹਾਥੀ।
24.31
मयुः प्राजापत्य ऽ उलो हलिक्ष्णो वृषदꣳशस् ते धात्रे दिशां कङ्को धुङ्क्षाग्नेयी कलविङ्को लोहिताहिः पुष्करसादस् ते त्वाष्ट्रा वाचे क्रुञ्चः ॥ २४.३१ ॥
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਮਯੁ; ਉੱਲੂ, ਹਲਿਕ੍ਸ਼੍ਣ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਦੰਸ਼ ਤੇਰੇ ਲਈ; ਧਾਤਾ ਲਈ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਕੰਕ; ਆਗਨੇਯੀ ਧੁੰਕ੍ਸ਼ਾ; ਕਲਵਿੰਕ; ਲੋਹਿਤਾਹਿ; ਪੁਸ਼੍ਕਰਸਾਦ ਤੇਰੇ ਲਈ; ਤ੍ਵਸ਼ਟਾ ਲਈ ਵਾਕ ਦਾ ਕ੍ਰੌਂਚ।
24.32
सोमाय कुलुङ्ग ऽ आरण्यो ऽजो नकुलः शका ते पौष्णाः क्रोष्टा मायोर् इन्द्रस्य गौरमृगः पिद्वो न्यङ्कुः कक्कटस् ते ऽनुमत्यै प्रतिश्रुत्कायै चक्रवाकः ॥ २४.३२ ॥
ਸੋਮ ਲਈ ਕੁਲੁੰਗ, ਜੰਗਲੀ ਬੱਕਰਾ, ਨਿਓਲਾ, ਛਿਪਕਲੀਆਂ। ਪੂਸ਼ਨ ਦੇ ਤੇਰੇ ਲਈ, ਗਿੱਦੜ, ਮਾਯੁ ਦਾ, ਇੰਦਰ ਦਾ ਚਿੱਟਾ ਹਿਰਨ, ਪਿਦਵ, ਨਿਆਂਕੂ, ਕੇਕੜਾ। ਅਨੁਮਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਰੁਤਕਾ ਲਈ ਚਕ੍ਰਵਾਕ।
24.33
सौरी बलाका शार्गः सृजयः शयाण्डकस् ते मैत्राः सरस्वत्यै शारिः पुरुषवाक् श्वाविद् भौमी शार्दूलो वृकः पृदाकुस् ते मन्यवे सरस्वते शुकः पुरुषवाक् ॥ २४.३३ ॥
ਸੂਰਜ ਦੀ ਬਲਾਕਾ, ਸ਼ਾਰਗ, ਸ੍ਰਿਜਯ, ਸ਼ਯਾਂਡਕ। ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਤੇਰੇ ਲਈ, ਸਰਸਵਤੀ ਲਈ ਸ਼ਾਰੀ, ਪੁਰੁਸ਼ਵਾਕ੍। ਭੌਮੀ ਸ਼ਵਾਵਿਤ, ਸ਼ੇਰ, ਬਘਿਆੜ, ਪ੍ਰਦਾਕੁ। ਮਨਯੂ ਅਤੇ ਸਰਸਵਾਨ ਲਈ ਤੋਤਾ, ਪੁਰੁਸ਼ਵਾਕ੍।
24.34
सुपर्णः पार्जन्य ऽ आतिर्वाहसो दर्विदा ते वायवे बृहस्पतये वाचस् पतये पैङ्गराजो ऽलज ऽ आन्तरिक्षः प्लवो मद्गुर् मत्स्यस् ते नदीपतये द्यावापृथिवीयः कूर्मः ॥ २४.३४ ॥
ਸੁਪਰਣ, ਪਾਰਜਨ੍ਯ, ਆਤਿ, ਵਾਹਸ, ਦਰਵਿਦਾ। ਵਾਯੂ ਲਈ ਤੇਰੇ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਲਈ, ਵਾਕ ਦੇ ਪਤੀ ਲਈ ਪੈਂਗਰਾਜ, ਅਲਜ, ਆਂਤਰਿਕਸ਼, ਪਲਵ, ਮਦਗੁ, ਮੱਛੀ। ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਪਤੀ ਲਈ ਤੇਰੇ ਦਯਾਵਾਪ੍ਰਿਥਿਵੀ ਦਾ ਕੱਛੂ।
24.35
पुरुषमृगश् चन्द्रमसो गोधा कालका दार्वाघाटस् ते वनस्पतीनां कृकवाकुः सावित्रो हꣳसो वातस्य नाक्रो मकरः कुलीपयस् ते ऽकूपारस्य ह्रियै शल्पकः ॥ २४.३५ ॥
ਪੁਰੁਸ਼ਮ੍ਰਿਗ, ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਗੋਧਾ, ਕਾਲਕ, ਦਾਰਵਾਘਾਟ। ਬਨਸਪਤੀਆਂ ਦੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੁੱਕੜ, ਸਵਿਤਾ ਦਾ ਹੰਸ, ਵਾਯੂ ਦਾ ਨਾਕ੍ਰ, ਮਕਰ, ਕੁਲੀਪਯ। ਅਕੂਪਾਰ ਦੇ ਤੇਰੇ ਲਈ, ਹ੍ਰੀ ਲਈ ਸ਼ਲਪਕ।
24.36
एण्य् अह्नो मण्डूको मूषिका तित्तिरिस् ते सर्पाणां लोपाश ऽ आश्विनः कृष्णो रात्र्या ऽ ऋक्षो जतूः सुषिलीका त ऽ इतरजनानां जहका वैष्णवी ॥ २४.३६ ॥
ਦਿਨ ਦਾ ਹਿਰਨ, ਡੱਡੂ, ਚੂਹਾ, ਤਿੱਤਰ ਤੇਰੇ ਲਈ; ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਲੋਪਾਸ਼, ਅਸ਼ਵਿਨੀ-ਸੰਬੰਧੀ ਕਾਲਾ, ਰਾਤ ਦਾ ਰਿੱਛ, ਜਤੂ, ਸੁਸ਼ੀਲਿਕਾ ਤੇਰੇ ਲਈ; ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜਹਕਾ, ਵੈਸ਼ਣਵੀ।
24.37
अन्यवापो ऽर्धमासानाम् ऋश्यो मयूरः सुपर्णस् ते गन्धर्वाणाम् अपाम् उद्रो मासां कश्यपो रोहित् कुण्डृणाची गोलत्तिका ते ऽप्सरसां मृत्यवे ऽसितः ॥ २४.३७ ॥
ਅਰਧਮਾਸਾਂ ਦਾ ਅਨਯਵਾਪ, ਰਿਸ਼ਯ, ਮੋਰ, ਸੁਪਰਣ ਤੇਰੇ ਲਈ; ਗੰਧਰਵਾਂ ਦਾ, ਪਾਣੀ ਦਾ ਉਦਰ, ਮਾਸਾਂ ਦਾ ਕਸ਼ਯਪ, ਰੋਹਿਤ, ਕੁੰਡ੍ਰਣਾਚੀ, ਗੋਲੱਤਿਕਾ ਤੇਰੇ ਲਈ; ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦਾ, ਮੌਤ ਲਈ ਕਾਲਾ।
24.38
वर्षाहूर् ऋतूनाम् आखुः कशो मान्थालस् ते पितॄणां बलायाजगरो वसूनां कपिञ्जलः कपोत ऽ उलूकः शशस् ते निर्ऋत्यै वरुणायारण्यो मेषः ॥ २४.३८ ॥
ਰੁੱਤਾਂ ਦਾ ਵਰਸ਼ਾਹੂ, ਚੂਹਾ, ਕਸ਼, ਮਾਂਥਾਲ ਤੇਰੇ ਲਈ; ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ, ਬਲ ਲਈ ਅਜਗਰ; ਵਸੂਆਂ ਦਾ ਕਪਿੰਜਲ, ਕਬੂਤਰ, ਉੱਲੂ, ਖ਼ਰਗੋਸ਼ ਤੇਰੇ ਲਈ; ਨਿਰਰਿਤੀ ਲਈ, ਵਰੁਣ ਲਈ ਜੰਗਲੀ ਭੇਡ।
24.39
श्वित्र ऽ आदित्यानाम् उष्ट्रो घृणीवान् वार्ध्रीणसस् ते मत्या ऽ अरण्याय सृमरो रुरू रौद्रः क्वयिः कुटरुर् दात्यौहस् ते वाजिनां कामाय पिकः ॥ २४.३९ ॥
ਆਦਿੱਤਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਵਿਤ੍ਰ, ਊਠ, ਘ੍ਰਿਣੀਵਾਨ, ਵਾਰਧ੍ਰੀਣਸ ਤੇਰੇ ਲਈ; ਮਨੁੱਖ ਲਈ, ਜੰਗਲ ਲਈ ਸ੍ਰਮਰ, ਰੁਰੂ, ਰੌਦ੍ਰ, ਕ੍ਵਯਿ, ਕੁਟਰੁ, ਦਾਤਿਊਹ ਤੇਰੇ ਲਈ; ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਲਈ ਪਿਕ।
24.40
खड्गो वैश्वदेवः श्वा कृष्णः कर्णो गर्दभस् तरक्षुस् ते रक्षसाम् इन्द्राय सूकरः सिꣳहो मारुताः कृकलासः पिप्पका शकुनिस् ते शरव्यायै विश्वेषां देवानां पृषतः ॥ २४.४० ॥
ਗੈਂਡਾ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵਾਂ ਦਾ; ਕੁੱਤਾ, ਕਾਲਾ, ਕੰਨ-ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲਾ, ਗਧਾ, ਤਰਕਸ਼ੂ ਤੇਰੇ ਲਈ, ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਲਈ; ਇੰਦਰ ਲਈ ਸੂਰ, ਸ਼ੇਰ, ਮਰੁਤਾਂ ਦਾ, ਗਿਰਗਿਟ, ਪਿੱਪਕਾ; ਪੰਛੀ ਤੇਰਾ, ਸ਼ਰਵਿਆ ਲਈ; ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਚਿਤਕਬਰਾ ਹਿਰਨ।