Bhagavad Gītā · Kapitel 13
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.1
प्रकृतिं पुरुषं चैव क्षेत्रं क्षेत्रज्ञमेव च ।
एतद्वेदितुमिच्छामि ज्ञानं ज्ञेयं च केशव ॥ १३.१ ॥
Arjuna sprach: Prakṛti und Puruṣa, das Feld und den Kenner des Feldes, das Wissen und das zu Wissende – dies möchte ich erkennen, Keśava.
13.2
इदं शरीरं कौन्तेय क्षेत्रमित्यभिधीयते ।
एतद्यो वेत्ति तं प्राहुः क्षेत्रज्ञ इति तद्विदः ॥ १३.२ ॥
Der Erhabene sprach: Dieser Körper, Kaunteya, wird das Feld genannt. Wer ihn kennt, den nennen die Wissenden den Kenner des Feldes.
13.3
क्षेत्रज्ञं चापि मां विद्धि सर्वक्षेत्रेषु भारत ।
क्षेत्रक्षेत्रज्ञयोर्ज्ञानं यत्तज्ज्ञानं मतं मम ॥ १३.३ ॥
Erkenne mich auch als den Kenner des Feldes in allen Feldern, Bhārata. Das Wissen um Feld und Feldkenner – das ist nach meiner Ansicht Wissen.
13.4
तत्क्षेत्रं यच्च यादृक् च यद्विकारि यतश्च यत् ।
स च यो यत्प्रभावश्च तत्समासेन मे शृणु ॥ १३.४ ॥
Höre von mir in Kürze, was dieses Feld ist, wie es beschaffen ist, welche Wandlungen es hat und was woraus entsteht; und wer er ist und welche Kräfte er hat.
13.5
ऋषिभिर्बहुधा गीतं छन्दोभिर्विविधैः पृथक् ।
ब्रह्मसूत्रपदैश्चैव हेतुमद्भिर्विनिश्चितैः ॥ १३.५ ॥
Es wurde von den Sehern auf vielerlei Weise besungen, gesondert in verschiedenen Hymnen, und auch in den Worten der Brahma-sūtras, begründet und entschieden.
13.6
महाभूतान्यहङ्कारो बुद्धिरव्यक्तमेव च ।
इन्द्रियाणि दशैकं च पञ्च चेन्द्रियगोचराः ॥ १३.६ ॥
Die großen Elemente, das Ichbewusstsein, die Vernunft und das Unoffenbare; die zehn Sinne und der eine (der Geist) sowie die fünf Sinnesobjekte;
13.7
इच्छा द्वेषः सुखं दुःखं सङ्घातश्चेतनाधृतिः ।
एतत्क्षेत्रं समासेन सविकारमुदाहृतम् ॥ १३.७ ॥
Begehren, Abneigung, Freude, Leid, das Gefüge, Bewusstsein und Beständigkeit: dies wird in Kürze als das Feld mit seinen Wandlungen beschrieben.
13.8
अमानित्वमदम्भित्वमहिंसा क्षान्तिरार्जवम् ।
आचार्योपासनं शौचं स्थैर्यमात्मविनिग्रहः ॥ १३.८ ॥
Demut, Ungekünsteltheit, Gewaltlosigkeit, Geduld, Aufrichtigkeit, Dienst am Lehrer, Reinheit, Beständigkeit, Selbstbeherrschung;
13.9
इन्द्रियार्थेषु वैराग्यमनहङ्कार एव च ।
जन्ममृत्युजराव्याधिदुःखदोषानुदर्शनम् ॥ १३.९ ॥
Leidenschaftslosigkeit gegenüber den Sinnesobjekten und auch Freiheit vom Ichgefühl; das Erkennen des Übels in Geburt, Tod, Alter, Krankheit und Leid;
13.10
असक्तिरनभिष्वङ्गः पुत्रदारगृहादिषु ।
नित्यं च समचित्तत्वमिष्टानिष्टोपपत्तिषु ॥ १३.१० ॥
Nichtanhaften, kein Klammern an Sohn, Frau, Haus und dergleichen, und stete Gleichmut bei Erwünschtem und Unerwünschtem;
13.11
मयि चानन्ययोगेन भक्तिरव्यभिचारिणी ।
विविक्तदेशसेवित्वमरतिर्जनसंसदि ॥ १३.११ ॥
unbeirrbare Hingabe an mich durch ungeteilten Yoga, das Aufsuchen abgeschiedener Orte und keine Freude an der Menschenmenge;
13.12
अध्यात्मज्ञाननित्यत्वं तत्त्वज्ञानार्थदर्शनम् ।
एतज्ज्ञानमिति प्रोक्तमज्ञानं यदतोन्यथा ॥ १३.१२ ॥
Beständigkeit im Wissen um das Selbst und Einsicht in den Zweck der Erkenntnis der Wahrheit. Dies wird Wissen genannt; was anders ist, ist Unwissen.
13.13
ज्ञेयं यत्तत्प्रवक्ष्यामि यज्ज्ञात्वाऽमृतमश्नुते ।
अनादिमत्परं ब्रह्म न सत्तन्नासदुच्यते ॥ १३.१३ ॥
Ich werde das verkünden, was zu erkennen ist und durch dessen Erkenntnis man Unsterblichkeit erlangt: das anfanglose höchste Brahman, von dem es heißt, es sei weder Sein noch Nichtsein.
13.14
सर्वतः पाणिपादं तत्सर्वतोऽक्षिशिरोमुखम् ।
सर्वतः श्रुतिमल्लोके सर्वमावृत्य तिष्ठति ॥ १३.१४ ॥
Mit Händen und Füßen überall, mit Augen, Häuptern und Gesichtern überall, mit Ohren überall verweilt es in der Welt und umhüllt alles.
13.15
सर्वेन्द्रियगुणाभासं सर्वेन्द्रियविवर्जितम् ।
असक्तं सर्वभृच्चैव निर्गुणं गुणभोक्तृ च ॥ १३.१५ ॥
Es leuchtet durch die Tätigkeiten aller Sinne und ist doch frei von allen Sinnen; ungebunden trägt es doch alles; frei von den Guṇas erfährt es doch die Guṇas.
13.16
बहिरन्तश्च भूतानामचरं चरमेव च ।
सूक्ष्मत्वात्तदविज्ञेयं दूरस्थं चान्तिके च तत् ॥ १३.१६ ॥
Es ist außerhalb und innerhalb der Wesen, unbewegt und auch bewegt; wegen seiner Feinheit ist es nicht erkennbar; es ist fern und doch nah.
13.17
अविभक्तं च भूतेषु विभक्तमिव च स्थितम् ।
भूतभर्तृ च तज्ज्ञेयं ग्रसिष्णु प्रभविष्णु च ॥ १३.१७ ॥
Ungeteilt weilt es doch in den Wesen wie geteilt. Es ist zu erkennen als Erhalter der Wesen, als ihr Verschlinger und ihr Hervorbringer.
13.18
ज्योतिषामपि तज्ज्योतिस्तमसः परमुच्यते ।
ज्ञानं ज्ञेयं ज्ञानगम्यं हृदि सर्वस्य विष्ठितम् ॥ १३.१८ ॥
Es heißt das Licht selbst der Lichter, jenseits der Finsternis. Es ist das Wissen, das zu Wissende und das durch Wissen zu Erreichende, im Herzen aller wohnend.
13.19
इति क्षेत्रं तथा ज्ञानं ज्ञेयं चोक्तं समासतः ।
मद्भक्त एतद्विज्ञाय मद्भावायोपपद्यते ॥ १३.१९ ॥
So wurden das Feld, das Wissen und das zu Erkennende kurz beschrieben. Mein Verehrer, der dies erkennt, gelangt zu meinem Sein.
13.20
प्रकृतिं पुरुषं चैव विद्ध्यनादी उभावपि ।
विकारांश्च गुणांश्चैव विद्धि प्रकृतिसंभवान् ॥ १३.२० ॥
Wisse, dass Prakṛti und Puruṣa beide anfangslos sind, und wisse auch, dass die Wandlungen und die Guṇas aus Prakṛti hervorgehen.
13.21
कार्यकारणकर्तृत्वे हेतुः प्रकृतिरुच्यते ।
पुरुषः सुखदुःखानां भोक्तृत्वे हेतुरुच्यते ॥ १३.२१ ॥
Prakṛti gilt als Ursache im Hervorbringen von Wirkungen und Werkzeugen; Puruṣa gilt als Ursache im Erfahren von Freude und Leid.
13.22
पुरुषः प्रकृतिस्थो हि भुङ्क्ते प्रकृतिजान्गुणान् ।
कारणं गुणसङ्गोऽस्य सदसद्योनिजन्मसु ॥ १३.२२ ॥
Der Puruṣa, in Prakṛti weilend, erfährt die aus Prakṛti geborenen Guṇas. Die Anhaftung an die Guṇas ist die Ursache seiner Geburten in guten und schlechten Schößen.
13.23
उपद्रष्टाऽनुमन्ता च भर्ता भोक्ता महेश्वरः ।
परमात्मेति चाप्युक्तो देहेऽस्मिन्पुरुषः परः ॥ १३.२३ ॥
Der höchste Puruṣa in diesem Körper wird auch Zeuge, Zustimmender, Träger, Erfahrender, großer Herr und höchstes Selbst genannt.
13.24
य एवं वेत्ति पुरुषं प्रकृतिं च गुणैःसह ।
सर्वथा वर्तमानोऽपि न स भूयोऽभिजायते ॥ १३.२४ ॥
Wer so den Puruṣa und die Prakṛti samt den Guṇas kennt, wird, wie auch immer er lebt, nicht wiedergeboren.
13.25
ध्यानेनात्मनि पश्यन्ति केचिदात्मानमात्मना ।
अन्ये सांख्येन योगेन कर्मयोगेन चापरे ॥ १३.२५ ॥
Manche schauen durch Meditation das Selbst in sich selbst durch das Selbst; andere durch den Yoga des Sāṃkhya, und wieder andere durch den Yoga des Handelns.
13.26
अन्ये त्वेवमजानन्तः श्रुत्वाऽन्येभ्य उपासते ।
तेऽपि चातितरन्त्येव मृत्युं श्रुतिपरायणाः ॥ १३.२६ ॥
Andere aber, die es so nicht wissen, verehren, nachdem sie es von anderen gehört haben; auch sie, dem Gehörten hingegeben, überschreiten gewiss den Tod.
13.27
यावत्सञ्जायते किञ्चित्सत्त्वं स्थावरजङ्गमम् ।
क्षेत्रक्षेत्रज्ञसंयोगात्तद्विद्धि भरतर्षभ ॥ १३.२७ ॥
Welches Wesen auch immer geboren wird, unbeweglich oder beweglich, wisse, dass es aus der Verbindung von Feld und Kenner des Feldes entsteht, Bharatarṣabha.
13.28
समं सर्वेषु भूतेषु तिष्ठन्तं परमेश्वरम् ।
विनश्यत्स्वविनश्यन्तं यः पश्यति स पश्यति ॥ १३.२८ ॥
Wer den höchsten Herrn gleichermaßen in allen Wesen weilen sieht, unvergänglich im Vergänglichen, der sieht wahrhaft.
13.29
समं पश्यन्हि सर्वत्र समवस्थितमीश्वरम् ।
न हिनस्त्यात्मनाऽऽत्मानं ततो याति परां गतिम् ॥ १३.२९ ॥
Denn wer den Herrn überall gleichermaßen gegenwärtig sieht, schadet nicht sich selbst durch sich selbst; darum erreicht er das höchste Ziel.
13.30
प्रकृत्यैव च कर्माणि क्रियमाणानि सर्वशः ।
यः पश्यति तथाऽऽत्मानमकर्तारं स पश्यति ॥ १३.३० ॥
Wer sieht, dass alle Handlungen in jeder Hinsicht allein von der Prakṛti vollzogen werden, und ebenso das Selbst als Nicht-Handelnden sieht, der sieht wahrhaft.
13.31
यदा भूतपृथग्भावमेकस्थमनुपश्यति ।
तत एव च विस्तारं ब्रह्म सम्पद्यते तदा ॥ १३.३१ ॥
Wenn man das gesonderte Dasein der Wesen als im Einen ruhend sieht und ihre Entfaltung allein aus diesem, dann gelangt man zum Brahman.
13.32
अनादित्वान्निर्गुणत्वात्परमात्मायमव्ययः ।
शरीरस्थोऽपि कौन्तेय न करोति न लिप्यते ॥ १३.३२ ॥
Da es anfanglos und frei von den Guṇas ist, handelt dieses unvergängliche höchste Selbst, Kaunteya, obwohl es im Körper weilt, nicht und wird nicht befleckt.
13.33
यथा सर्वगतं सौक्ष्म्यादाकाशं नोपलिप्यते ।
सर्वत्रावस्थितो देहे तथाऽऽत्मा नोपलिप्यते ॥ १३.३३ ॥
Wie der alldurchdringende Raum wegen seiner Feinheit nicht befleckt wird, so wird auch das Selbst, das überall im Körper weilt, nicht befleckt.
13.34
यथा प्रकाशयत्येकः कृत्स्नं लोकमिमं रविः ।
क्षेत्रं क्षेत्री तथा कृत्स्नं प्रकाशयति भारत ॥ १३.३४ ॥
Wie die eine Sonne diese ganze Welt erhellt, so erhellt der Herr des Feldes das ganze Feld, Bhārata.
13.35
क्षेत्रक्षेत्रज्ञयोरेवमन्तरं ज्ञानचक्षुषा ।
भूतप्रकृतिमोक्षं च ये विदुर्यान्ति ते परम् ॥ १३.३५ ॥
Wer so mit dem Auge der Erkenntnis den Unterschied zwischen dem Feld und dem Kenner des Feldes sowie die Befreiung der Wesen von der Prakṛti erkennt, gelangt zum Höchsten.