Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਯਜੁਰਵੇਦ · ਅਧਿਆਇ 6

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

6.1

देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर् बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्याम् ।
आ ददे नार्य् असि ।
इदम् अहꣳ रक्षसां ग्रीवा ऽ अपि कृन्तामि ।
यवो ऽसि यवयास्मद् द्वेषो यवयारातीः ।
दिवेऽत्वान्तरिक्षाय त्वा पृथिव्यै त्वा ।
शुन्धन्तां लोकाः पितृषदनाः ।
पितृषदनम् असि ॥ ६.१ ॥

ਸਵਿਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ, ਅਸ਼ਵਿਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਪੂਸ਼ਣ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਫੜਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਨਾਰੀ ਹੈਂ। ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਗਰਦਨਾਂ ਵੀ ਕੱਟਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਯਵ ਹੈਂ; ਵੈਰ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ। ਦਿਊਲੋਕ ਲਈ ਤੈਨੂੰ, ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਲਈ ਤੈਨੂੰ, ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਲਈ ਤੈਨੂੰ। ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਆਸਨ ਲੋਕ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਣ। ਤੂੰ ਪਿਤ੍ਰਸਦਨ ਹੈਂ।

6.2

अग्रेणीर् असि स्वावेश ऽ उन्नेतॄणाम् एतस्य वित्ताद् अधि त्वा स्थास्यति ।
देवस् त्वा सविता मध्व् आनक्तु ।
सुपिप्पलाभ्यस् त्वौषधीभ्यः ।
द्याम् अग्रेणास्पृक्ष ऽ आन्तरिक्षं मध्येनाप्राः पृथिवीम् उपरेणादृꣳहीः ॥ ६.२ ॥

ਤੂੰ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਆਪ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਉੱਨੇਤਾਵਾਂ ਦਾ; ਇਸ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਾਲ ਉਹ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਦੇਵ ਸਵਿਤਾ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਲੇਪੇ। ਚੰਗੇ ਫਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਲਈ ਤੈਨੂੰ। ਅੱਗੋਂ ਦਿਊਲੋਕ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ, ਵਿਚੋਂ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਭਰਿਆ, ਉੱਪਰੋਂ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕੀਤਾ।

6.3

या ते धामान्य् उश्मसि गमध्यै यत्र गावो भूरिशृङ्गा ऽ अयासः ।
अत्राह तद् उरुगायस्य विष्णोः परमं पदम् अव भारि भूरि ।
ब्रह्मवनि त्वा क्षत्रवनि रायस्पोषवनि पर्य् ऊहामि ।
ब्रह्म दृꣳह क्षत्रं दृꣳहायुर् दृꣳह प्रजां दृꣳह ॥ ६.३ ॥

ਅਸੀਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਧਾਮਾਂ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਥਕਾਵਟ ਰਹਿਤ ਗਾਵਾਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਰੁਗਾਯ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਉਹ ਪਰਮ ਪਦ ਹੈ; ਉਹ ਬਹੁਤ ਧਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀਏ, ਕਸ਼ੱਤਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀਏ, ਧਨ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀਏ, ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਖਿੱਚਦਾ ਹਾਂ। ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ ਕਰ, ਕਸ਼ੱਤਰ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ ਕਰ, ਆਯੂ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ ਕਰ, ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ ਕਰ।

6.4

विष्णोः कर्माणि पश्यत यतो व्रतानि पस्पशे ।
इन्द्रस्य युज्यः सखा ॥ ६.४ ॥

ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਕਰਮ ਵੇਖੋ; ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਵ੍ਰਤ ਵੇਖੇ ਉਹ ਵੇਖੋ। ਇੰਦਰ ਦਾ ਯੁਜ੍ਯ, ਮਿੱਤਰ।

6.5

तद् विष्णोः परमं पदꣳ सदा पश्यन्ति सूरयो दिवीव चक्षुर् आततम् ॥ ६.५ ॥

ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਉਸ ਪਰਮ ਪਦ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਸਦਾ ਵੇਖਦੇ ਹਨ; ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਅੱਖ ਵਾਂਗ।

6.6

परिवीर् असि परि त्वा दैवीर् विशो व्ययन्तां परीमं यजमानꣳ रायो मनुष्याणाम् ।
दिवः सूनुर् असि ।
एष ते पृथिव्यां लोक ऽ आरण्यस् ते पशुः ॥ ६.६ ॥

ਤੂੰ ਪਰਿਵੀ ਹੈਂ। ਦੈਵੀ ਪਰਜਾਵਾਂ ਤੈਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਘੇਰਣ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਧਨ ਸਮੇਤ ਇਹ ਯਜਮਾਨ ਵੀ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਘਿਰੇ। ਤੂੰ ਦਿਓਲੋਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਹ ਤੇਰਾ ਲੋਕ ਹੈ; ਤੇਰਾ ਪਸ਼ੂ ਜੰਗਲ ਦਾ ਹੈ।

6.7

उपावीर् असि ।
उप देवान् दैवीर् विशः प्रागुर् उशिजो वह्नितमान् ।
देव त्वष्टर् वसु रम हव्या ते स्वदन्ताम् ॥ ६.७ ॥

ਤੂੰ ਉਪਾਵੀ ਹੈਂ। ਦੈਵੀ ਪਰਜਾ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਲਿਆ; ਉਸ਼ਿਜ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੂੰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਵਿ ਢੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾ। ਹੇ ਦੇਵ ਤ੍ਵਸ਼ਟਾ, ਧਨ ਵਿੱਚ ਰਮ; ਤੇਰੀਆਂ ਹਵਿਆਂ ਸਵਾਦਿਸ਼ਟ ਹੋਣ।

6.8

रेवती रमध्वं बृहस्पते धारया वसूनि ।
ऋतस्य त्वा देवहविः पाशेन प्रति मुञ्चामि धर्षा मानुषः ॥ ६.८ ॥

ਹੇ ਰੇਵਤੀਓ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ। ਹੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ, ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਧਨ ਦਿਓ। ਰਿਤ ਦੇ ਦੇਵਹਵਿਸ ਰੂਪ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਪਾਸ਼ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਦਲੇਰ ਮਨੁੱਖ!

6.9

देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर् बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्याम् ।
अग्नीषोमाभ्यां जुष्टं नि युनज्मि ।
अद्भ्यस् त्वौषधीभ्योऽनु त्वा माता मन्यताम् अनु पितानु भ्राता सगर्भ्योऽनु सखा सयूथ्यः ।
अग्नीषोमाभ्यां त्वा जुष्टं प्रोक्षामि ॥ ६.९ ॥

ਦੇਵ ਸਵਿਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ, ਅਸ਼ਵਿਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਪੂਸ਼ਣ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹਾਂ। ਅਗਨੀ-ਸੋਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਪਾਣੀ ਤੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਤੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦੇਣ; ਮਾਤਾ, ਪਿਤਾ, ਭਰਾ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਸਭ ਤੈਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਨ। ਅਗਨੀ-ਸੋਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਛਿੜਕਦਾ ਹਾਂ।

6.10

अपां पेरुर् असि ।
आपो देवीः स्वदन्तु स्वात्तं चित् सद् देवहविः ।
सं ते प्राणो वातेन गच्छताꣳ सम् अङ्गानि यजत्रैः सं यज्ञपतिर् आशिषा ॥ ६.१० ॥

ਤੂੰ ਜਲਾਂ ਦਾ ਪਾਤਰ ਹੈਂ। ਦਿਵ੍ਯ ਜਲ ਸੁਆਦ ਲੈਣ; ਇਹ ਦੇਵਹਵਿਸ ਸੱਚਮੁੱਚ ਭਲੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਬੂਲ ਹੋਵੇ। ਤੇਰਾ ਪ੍ਰਾਣ ਹਵਾ ਨਾਲ ਮਿਲੇ; ਅੰਗ ਯਜਨੀਯ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣ; ਯਜ੍ਞਪਤੀ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਮਿਲੇ।

6.11

घृतेनाक्तौ पशूँस् त्रायेथा  ।
रेवति यजमाने प्रियं धा ऽ आ विश ।
उरोर् अन्तरिक्षात् सजूर् देवेन वातेनास्य हविषस् त्मना यज समस्य तन्वा भव ।
वर्षो वर्षीयसि यज्ञे यज्ञपतिं धाः ।
स्वाहा देवेभ्यः ।
देवेभ्यः स्वाहा ॥ ६.११ ॥

ਘਿਓ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਹੇ ਧਨਵਤੀ, ਯਜਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਥਾਪੋ, ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੋ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਤੋਂ ਦੇਵ ਵਾਯੂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਇਸ ਹਵਿ ਦੀ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰੋ; ਸੰਪੂਰਨ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਰਹੋ। ਅਤਿ ਬਲਵਾਨ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ। ਸਵਾਹਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਸਵਾਹਾ।

6.12

माहिर् भूर् मा पृदाकुः ।
नमस् तऽ आतानानर्वा प्रेहि ।
घृतस्य कुल्याऽ उपऽ ऋतस्य पथ्याऽ अनु ॥ ६.१२ ॥

ਤੂੰ ਸੱਪ ਨਾ ਬਣ, ਨਾ ਪ੍ਰਿਦਾਕੂ। ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਫੈਲਾਏ ਘੋੜੇ, ਅੱਗੇ ਵਧ। ਘਿਓ ਦੀਆਂ ਨਹਿਰਾਂ ਵੱਲ, ਰਿਤ ਦੇ ਰਾਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ।

6.13

देवीर् आपः शुद्धा वोढ्वꣳ सुपरिविष्टा देवेषु ।
सुपरिविष्टा वयं परिवेष्टारो भूयास्म ॥ ६.१३ ॥

ਹੇ ਦਿਵ ਜਲੋ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਢੋਏ ਜਾਣੇ ਹਨ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਿਰੇ ਹੋਏ। ਅਸੀਂ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੇਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਈਏ।

6.14

वाचं ते शुन्धामि ।
प्राणं ते शुन्धामि ।
चक्षुस् ते शुन्धामि ।
श्रोत्रं ते शुन्धामि ।
नाभिं ते शुन्धामि ।
मेढ्रं ते शुन्धामि ।
पायुं ते शुन्धामि ।
चरित्राꣳस् ते शुन्धामि ॥ ६.१४ ॥

ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਅੱਖ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੰਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਨਾਭੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਜਣਨ ਅੰਗ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਗੁਦਾ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

6.15

मनस्तऽ आ प्यायताम् ।
वाक् तऽ आ प्यायताम् ।
प्राणस् तऽ आ प्यायताम् ।
चक्षुस्तऽ आ प्यायताम् ।
श्रोत्रं तऽ आ प्यायताम् ।
यत् ते क्रूरं यद् आस्थितं तत् त ऽआ प्यायतां निष्ट्यायतां तत् ते शुध्यतु ।
शम् अहोभ्यः ।
ओषधे त्रायस्व ।
स्वधिते मैनꣳ हिꣳसीः ॥ ६.१५ ॥

ਤੇਰਾ ਮਨ ਪੁਸ਼ਟ ਹੋਵੇ, ਤੇਰੀ ਵਾਣੀ ਪੁਸ਼ਟ ਹੋਵੇ, ਤੇਰਾ ਪ੍ਰਾਣ ਪੁਸ਼ਟ ਹੋਵੇ, ਤੇਰੀ ਅੱਖ ਪੁਸ਼ਟ ਹੋਵੇ, ਤੇਰਾ ਕੰਨ ਪੁਸ਼ਟ ਹੋਵੇ। ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਠੋਰ ਅਤੇ ਜੋ ਜੰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਪੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੋਵੇ; ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਵੇ। ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਔਸ਼ਧੀ, ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਹੇ ਕੁਹਾੜੀ, ਇਸਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾ।

6.16

रक्षसां भागो ऽसि ।
निरस्तꣳ रक्षः ।
ऽ इदम् अहꣳ रक्षोऽ भितिष्ठामीदम् अहꣳ रक्षोऽ व बाधऽ इदम् अहꣳ रक्षो ऽधमं तमो नयामि ।
घृतेन द्यावापृथिवी प्रोर्णुवाथाम् ।
वायो वे स्तोकानाम् ।
अग्निर् आज्यस्य वेतु स्वाहा ।
स्वाहाकृते ऽ ऊर्ध्वनभसं मारुतं गच्छतम् ॥ ६.१६ ॥

ਤੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈਂ। ਰਾਕਸ਼ਸ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਇਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਇਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਘਿਓ ਨਾਲ ਦਿਆਵਾਪ੍ਰਿਥਵੀ ਨੂੰ ਢਕੋ। ਹੇ ਵਾਯੂ, ਤੂੰ ਬੂੰਦਾਂ ਲਈ ਹੈਂ। ਅਗਨੀ ਆਜਯ ਦਾ ਭੋਗ ਕਰੇ, ਸਵਾਹਾ। ਸਵਾਹਾ ਨਾਲ ਅਰਪਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉੱਚੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਮਰੁਤਾਂ ਕੋਲ ਜਾਓ।

6.17

इदम् आपः प्रवहतावद्यं च मलं च यत् ।
यच् चाभिदुद्रोहानृतं यच् च शेपे ऽ अभीरुणम् ।
आपो मा तस्माद् एनसः पवमानश् च मुञ्चतु ॥ ६.१७ ॥

ਇਹ ਜਲ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਮੈਲ ਵਹਾ ਲੈ ਜਾਣ; ਮੈਂ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਝੂਠ ਅਤੇ ਕਪਟ ਨਾਲ ਖਾਧੀ ਸਹੁੰ ਵੀ ਵਹਾ ਲੈ ਜਾਣ। ਹੇ ਜਲੋ, ਉਸ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਛੁਡਾਓ; ਪਵਮਾਨ ਵੀ ਛੁਡਾਵੇ।

6.18

सं ते मनो मनसा सं प्राणः प्राणेन गच्छताम् ।
रेड् अस्य् अग्निष् ट्वा श्रीणात्व् आपस् त्वा समरिणन् वातस्य त्वा ध्राज्यै पूष्णो रꣳह्या ऽ ऊष्मणो व्यथिषत् ।
प्रयुतं द्वेषः ॥ ६.१८ ॥

ਤੇਰਾ ਮਨ ਮਨ ਨਾਲ, ਤੇਰਾ ਪ੍ਰਾਣ ਪ੍ਰਾਣ ਨਾਲ ਮਿਲੇ। ਤੂੰ ਅਗਨੀ ਨਾਲ ਪੱਕ; ਜਲ ਤ੍ਹਾਨੂੰ ਜੋੜਨ; ਵਾਯੂ ਦੀ ਗਤੀ ਲਈ, ਪੂਸ਼ਨ ਦੀ ਗਤੀ ਲਈ, ਤਪਸ਼ ਤੋਂ ਵੈਰ ਦੂਰ ਹੋਵੇ।

6.19

घृतं घृतपावानः पिबत वसां वसापावानः पिबतान्तरिक्षस्य हविर् असि स्वाहा ।
दिशः ।
प्रदिशः ।
ऽ आदिशः ।
विदिशः ।
ऽ उद्दिशः ।
दिग्भ्यः स्वाहा ॥ ६.१९ ॥

ਘਿਓ ਪੀਣ ਵਾਲਿਓ, ਘਿਓ ਪੀਓ; ਚਰਬੀ ਪੀਣ ਵਾਲਿਓ, ਚਰਬੀ ਪੀਓ; ਤੂੰ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਦੀ ਹਵੀ ਹੈਂ, ਸਵਾਹਾ। ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ, ਪ੍ਰਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ, ਆਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ, ਵਿਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ, ਉੱਧਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ — ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ ਸਵਾਹਾ।

6.20

ऐन्द्रः प्राणो ऽ अङ्गे ऽ अङ्गे नि दीध्यद् ऐन्द्र ऽ उदानो ऽ अङ्गे ऽ अङ्गे निधीतः ।
देव त्वष्टर् भूरि ते सꣳ-समेतु सलक्ष्मा यद् विषुरूपं भवाति ।
देवत्रा यन्तम् अवसे सखायो ऽनु त्वा माता पितरो मदन्तु ॥ ६.२० ॥

ਐਂਦ੍ਰ ਪ੍ਰਾਣ ਹਰ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਐਂਦ੍ਰ ਉਦਾਨ ਹਰ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵ ਤਵਸ਼ਟਾ, ਤੇਰੇ ਬਹੁਤ ਅੰਗ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ; ਜੋ ਵਿਭਿੰਨ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ ਉਹ ਸਮਾਨ ਹੋਵੇ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਮਿੱਤਰੋ, ਰੱਖਿਆ ਲਈ; ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਮਾਤਾ ਤੇ ਪਿਤਾ ਖੁਸ਼ ਹੋਣ।

6.21

समुद्रं गच्छ स्वाहा ।
ऽ अन्तरिक्षं गच्छ स्वाहा ।
देवꣳ सवितारं गच्छ स्वाहा ।
मित्रावरुणौ गच्छ स्वाहा ।
ऽ अहोरात्रे गच्छ स्वाहा ।
छन्दाꣳसि गच्छ स्वाहा ।
द्यावापृथिवी गच्छ स्वाहा ।
यज्ञं गच्छ स्वाहा ।
सोमं गच्छ स्वाहा ।
दिव्यं नभो गच्छ स्वाहा ।
अग्निं वैश्वानरं गच्छ स्वाहा ।
मनो मे हार्दि यच्छ ।
दिवं ते धूमो गच्छतु स्वर् ज्योतिः पृथिवीं भस्मना पृण स्वाहा ॥ ६.२१ ॥

ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਜਾ, ਸਵਾਹਾ। ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵੱਲ ਜਾ, ਸਵਾਹਾ। ਦੇਵ ਸਵਿਤਾ ਵੱਲ ਜਾ, ਸਵਾਹਾ। ਮਿੱਤਰ-ਵਰੁਣ ਵੱਲ ਜਾ, ਸਵਾਹਾ। ਦਿਨ-ਰਾਤ ਵੱਲ ਜਾ, ਸਵਾਹਾ। ਛੰਦਾਂ ਵੱਲ ਜਾ, ਸਵਾਹਾ। ਦਿਆਵਾਪ੍ਰਿਥਿਵੀ ਵੱਲ ਜਾ, ਸਵਾਹਾ। ਯਗ ਵੱਲ ਜਾ, ਸਵਾਹਾ। ਸੋਮ ਵੱਲ ਜਾ, ਸਵਾਹਾ। ਦਿਵ੍ਯ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਜਾ, ਸਵਾਹਾ। ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਅਗਨੀ ਵੱਲ ਜਾ, ਸਵਾਹਾ। ਮੇਰਾ ਮਨ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਰੋਕ। ਤੇਰਾ ਧੂੰਆਂ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਜਾਵੇ; ਜੋਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਬਣ ਕੇ, ਸੁਆਹ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਭਰ, ਸਵਾਹਾ।

6.22

मापो मौषधीर् हिꣳसीः ।
धाम्नो-धाम्नो राजꣳस् ततो वरुण नो मुञ्च ।
यद् आहुर् अघ्न्या ऽ इति वरुणेति शपामहे ततो वरुण नो मुञ्च ।
सुमित्रिया न ऽ आप ऽ ओषधयः सन्तु +दुर्मित्रियास् तस्मै सन्तु यो स्मान् द्वेष्टि यं च वयं द्विष्मः ॥ ६.२२ ॥

ਪਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਓ। ਹਰ ਥਾਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ ਵਰੁਣ, ਸਾਨੂੰ ਛੁਡਾਓ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰਨਯੋਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਕਾਰਨ ਅਸੀਂ 'ਵਰੁਣ' ਦੀ ਸਹੁੰ ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ; ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਵਰੁਣ, ਸਾਨੂੰ ਛੁਡਾਓ। ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਸਾਡੇ ਮਿੱਤਰ ਹੋਣ; ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਵੈਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਵੈਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਉਸ ਲਈ ਉਹ ਵੈਰੀ ਹੋਣ।

6.23

हविष्मतीर् इमा ऽ आपो हविष्माꣳ२ ऽ आ विवासति ।
हविष्मान् देवो ऽ अध्वरो हविष्माꣳ२ ऽ अस्तु सूर्यः ॥ ६.२३ ॥

ਇਹ ਪਾਣੀ ਹਵਿ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ; ਹਵਿ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਉਹ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਧਵਰ ਦੇਵ ਹਵਿ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ; ਸੂਰਜ ਵੀ ਹਵਿ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ।

6.24

अग्नेर्वोऽ पन्नगृहस्य सदसि सादयामि ।
इन्द्राग्न्योर् भागधेयी स्थ ।
मित्रावरुण्योर् भागधेयी स्थ ।
विश्वेषां देवानां भागधेयी स्थ ।
अमूर् या ऽ उप सूर्ये याभिर् वा सूर्यः सह ।
ता नो हिन्वन्त्व् अध्वरम् ॥ ६.२४ ॥

ਅਗਨੀ ਦੇ ਅਪਨਨਗ੍ਰਹ ਦੇ ਸਦਸ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਿਠਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਇੰਦਰਾਗਨੀ ਦਾ ਭਾਗ ਹੋ। ਮਿੱਤਰਾਵਰੁਣ ਦਾ ਭਾਗ ਹੋ। ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਭਾਗ ਹੋ। ਸੂਰਜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜੋ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਅਧਵਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ।

6.25

हृदे त्वा मनसे त्वा दिवे त्वा सूर्याय त्वा ।
ऊर्ध्वम् इमम् अध्वरं दिवि देवेषु होत्रा यच्छ ॥ ६.२५ ॥

ਦਿਲ ਲਈ ਤੈਨੂੰ, ਮਨ ਲਈ ਤੈਨੂੰ, ਦਿਓਲੋਕ ਲਈ ਤੈਨੂੰ, ਸੂਰਜ ਲਈ ਤੈਨੂੰ। ਇਸ ਅਧਵਰ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ; ਦਿਓਲੋਕ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਤਰਾ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕਰ।

6.26

सोम राजन् विश्वास् त्वं प्रजा ऽ उपाव रोह ।
विश्वास् त्वां प्रजा उपाव रोहन्तु ।
शृणोत्व् अग्निः समिधा हवं मे शृण्वन्त्व् आपो धिषणाश् च देवीः ।
श्रोता ग्रावाणो विदुषो न यज्ञꣳ शृणोतु देवः सविता हवं मे स्वाहा ॥ ६.२६ ॥

ਹੇ ਸੋਮ, ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ। ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਨ। ਸਮਿਧਾ ਸਹਿਤ ਅਗਨੀ ਮੇਰੀ ਪੁਕਾਰ ਸੁਣੇ; ਦਿਵ ਜਲ ਅਤੇ ਧਿਸ਼ਣਾਵਾਂ ਸੁਣਨ। ਯਜ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਪੱਥਰ ਸੁਣਨ; ਦੇਵ ਸਵਿਤਾ ਮੇਰੀ ਪੁਕਾਰ ਸੁਣੇ। ਸ੍ਵਾਹਾ।

6.27

देवीर् आपो ऽ अपां नपाद् यो व ऽ ऊर्मिर् हविष्य ऽ इन्द्रियावान् मदिन्तमः ।
तं देवेभ्यो देवत्रा दत्त शुक्रपेभ्यो येषां भाग स्थ स्वाहा ॥ ६.२७ ॥

ਹੇ ਦਿਵ ਜਲੋ, ਜਲਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੁਹਾਡੀ ਜੋ ਲਹਿਰ ਹਵਿਸ਼ਯ, ਇੰਦਰੀ-ਬਲ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਅਤਿ ਮਦਕਾਰੀ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕ੍ਰਪਾਂ ਨੂੰ ਦਿਓ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਾਗ ਤੁਸੀਂ ਹੋ। ਸ੍ਵਾਹਾ।

6.28

कार्षिर् असि ।
समुद्रस्य त्वाक्षित्या ऽ उन् नयामि ।
सम् आपो ऽ अद्भिर् अग्मत सम् ओषधीभिर् ओषधीः ॥ ६.२८ ॥

ਤੂੰ ਕਾਰਸ਼ੀ ਹੈਂ। ਅਕਸ਼ਿਤੀ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਤੈਨੂੰ ਉੱਪਰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਜਲ ਜਲਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ; ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀਆਂ।

6.29

यम् अग्ने पृत्सु मर्त्यम् अवा वाजेषु यं जुनाः ।
स यन्ता शश्वतीर् इषः स्वाहा ॥ ६.२९ ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਜਿਸ ਮਰਤ ਨੂੰ ਤੂੰ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਸਨੂੰ ਤੂੰ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਸਦੀਵੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਾ ਚਾਲਕ ਹੋਵੇ। ਸ੍ਵਾਹਾ।

6.30

देवस्य त्वा सवितुः प्रसवेऽश्विनोर् बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्याम् ।
आ ददे रावासि गभीरम् इमम् अध्वरं कृधीन्द्राय सुषूतमम् ।
उत्तमेन पविनोर्जस्वन्तं मधुमन्तं पयस्वन्तम् ।
निग्राभ्या स्थ देवश्रुतस् तर्पयत मा ॥ ६.३० ॥

ਦੇਵ ਸਵਿਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ, ਅਸ਼ਵਿਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਪੂਸ਼ਨ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਗੰਭੀਰ ਹੈਂ; ਇਸ ਯਗ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਨਿਚੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਬਣਾ। ਉੱਤਮ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਲ (ਸੋਮ ਨੂੰ) ਓਜ ਵਾਲਾ, ਮਿੱਠਾ, ਦੁੱਧ ਵਾਲਾ ਬਣਾ। ਨਿਗ੍ਰਾਭਯਾ, ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੁਣੇ ਗਏ ਹੋ; ਮੈਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੋ।

6.31

मनो मे तर्पयत वाचं मे तर्पयत प्राणं मे तर्पयत चक्षुर् मे तर्पयत श्रोत्रं मे तर्पयतात्मानं मे तर्पयत प्रजां मे तर्पयत पशून् मे तर्पयत गणान् मे तर्पयत गणा मे मा वितृषन् ॥ ६.३१ ॥

ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੋ, ਮੇਰੀ ਵਾਣੀ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੋ, ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੋ, ਮੇਰੀ ਅੱਖ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੋ, ਮੇਰੇ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੋ, ਮੇਰੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੋ, ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੋ, ਮੇਰੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੋ, ਮੇਰੇ ਗਣਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੋ; ਮੇਰੇ ਗਣ ਪਿਆਸੇ ਨਾ ਰਹਿਣ।

6.32

इन्द्राय त्वा वसुमते रुद्रवते ।
ऽ इन्द्राय त्वादित्यवते ।
ऽ इन्द्राय त्वाभिमातिघ्ने ।
श्येनाय त्वा सोमभृते ।
ऽ अग्नये त्वा रायस्पोषदे ॥ ६.३२ ॥

ਵਸੂਆਂ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਲਈ ਤੈਨੂੰ; ਰੁਦਰਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਲਈ ਤੈਨੂੰ; ਆਦਿੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਲਈ ਤੈਨੂੰ; ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ ਇੰਦਰ ਲਈ ਤੈਨੂੰ; ਸੋਮ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਯੇਨ ਲਈ ਤੈਨੂੰ; ਧਨ ਦੇ ਪੋਸ਼ਕ ਅਗਨੀ ਲਈ ਤੈਨੂੰ।

6.33

यत् ते सोम दिवि ज्योतिर् यत् पृथिव्यां यद् उराव् अन्तरिक्षे ।
तेनास्मै यजमानायोरु राये कृध्य् अधि दात्रे वोचः ॥ ६.३३ ॥

ਹੇ ਸੋਮ, ਤੇਰਾ ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਿਉ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਇਸ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਧਨ ਦੇ; ਦਾਤੇ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਵਚਨ ਬੋਲ।

6.34

श्वात्रा स्थ वृत्रतुरो राधोगूर्ता ऽ अमृतस्य पत्नीः ।
ता देवीर् देवत्रेमं यज्ञं नयतोपहूताः सोमस्य पिबत ॥ ६.३४ ॥

ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਵਾਤਰ ਹੋ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਧਨ ਲਈ ਛੇਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ, ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਹੋ; ਬੁਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਉਹ ਦੇਵੀਓ, ਇਸ ਯੱਗ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਲੈ ਜਾਓ ਅਤੇ ਸੋਮ ਪੀਓ।

6.35

मा भेर् मा सं विक्था ऽ ऊर्जं धत्स्व धिषणे वीड्वी सती वीडयेथामूर्जं दधाथाम् ।
पाप्मा हतो न सोमः ॥ ६.३५ ॥

ਨਾ ਡਰ, ਨਾ ਬਿਖਰ; ਹੇ ਧਿਸ਼ਣਾ, ਬਲ ਧਾਰਨ ਕਰ। ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹੋ ਕੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰ, ਬਲ ਰੱਖ; ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋਇਆ, ਸੋਮ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।

6.36

प्राग् अपाग् उदग् अधराक् सर्वतस् त्वा दिश ऽ आ धावन्तु ।
अम्ब नि ष्पर सम् अरीर् विदाम् ॥ ६.३६ ॥

ਪੂਰਬ, ਦੱਖਣ, ਉੱਤਰ, ਹੇਠਾਂ — ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਦੌੜਨ। ਹੇ ਮਾਤਾ, ਹੇਠਾਂ (ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ) ਦੂਰ ਕਰ; ਅਸੀਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾ ਲਈਏ।

6.37

त्वम् अङ्ग प्र शꣳसिषो देवः शविष्ठ मर्त्यम् ।
न त्वद् अन्यो मघवन्न् अस्ति मर्डितेन्द्र ब्रवीमि ते वचः ॥ ६.३७ ॥

ਹੇ ਮਿੱਤਰ, ਤੂੰ ਦੇਵ ਹੈਂ, ਹੇ ਪਰਮ ਬਲਵਾਨ, ਤੂੰ ਮਰਤਿਆਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਧਨਵਾਨ, ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਦਿਆਲੂ ਨਹੀਂ; ਹੇ ਇੰਦਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।