ऋग्वेद · सूक्त 8.45
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.45.1
आ घा॒ ये अ॒ग्निमि॑न्ध॒ते स्तृ॒णन्ति॑ ब॒र्हिरा॑नु॒षक् ।
येषा॒मिन्द्रो॒ युवा॒ सखा॑ ॥
जे अग्नी प्रज्वलित करतात आणि क्रमाने दर्भाचे आसन पसरतात, त्यांचा तरुण मित्र इंद्र आहे.
8.45.2
बृ॒हन्निदि॒ध्म ए॑षां॒ भूरि॑ श॒स्तं पृ॒थुः स्वरुः॑ ।
येषा॒मिन्द्रो॒ युवा॒ सखा॑ ॥
त्यांचे इंधन महान आहे, त्यांची स्तुती विपुल आणि विस्तृत आहे, त्यांचा स्वर तेजस्वी आहे; तरुण इंद्र ज्यांचा मित्र आहे.
8.45.3
अयु॑द्ध॒ इद्यु॒धा वृतं॒ शूर॒ आज॑ति॒ सत्व॑भिः ।
येषा॒मिन्द्रो॒ युवा॒ सखा॑ ॥
युद्धात अजिंक्य असा शूर इंद्र आपल्या सामर्थ्याने गोठ्यावर धावून जातो; तरुण इंद्र ज्यांचा मित्र आहे.
8.45.4
आ बु॒न्दं वृ॑त्र॒हा द॑दे जा॒तः पृ॑च्छ॒द्वि मा॒तर॑म् ।
क उ॒ग्राः के ह॑ शृण्विरे ॥
वृत्राचा वध करणारा जन्मताच वज्र हाती घेऊन आईला विचारतो: "उग्र कोण, आणि प्रसिद्ध कोण?"
8.45.5
प्रति॑ त्वा शव॒सी व॑दद्गि॒रावप्सो॒ न यो॑धिषत् ।
यस्ते॑ शत्रु॒त्वमा॑च॒के ॥
हे शक्तिमान, डोंगरावरील पाण्याप्रमाणे कोणी तुझ्याविरुद्ध बोलून लढावे; जो तुझ्या वैरभावाकडे पाहतो, त्याने तसे करावे.
8.45.6
उ॒त त्वं म॑घवञ्च्छृणु॒ यस्ते॒ वष्टि॑ व॒वक्षि॒ तत् ।
यद्वी॒ळया॑सि वी॒ळु तत् ॥
आणि हे दाता इंद्रा, ऐक; जो तुझ्यासाठी बोलतो तेच तू सांगतोस; तू जे सांगशील ते लवकर जिंकशील.
8.45.7
यदा॒जिं यात्या॑जि॒कृदिन्द्रः॑ स्वश्व॒युरुप॑ ।
र॒थीत॑मो र॒थीना॑म् ॥
जेव्हा इंद्र युद्धात जातो, विजय देणारा, उत्तम अश्व असलेला, रथींमध्ये सर्वश्रेष्ठ रथी, तो जवळ येतो.
8.45.8
वि षु विश्वा॑ अभि॒युजो॒ वज्रि॒न्विष्व॒ग्यथा॑ वृह ।
भवा॑ नः सु॒श्रव॑स्तमः ॥
हे वज्रधारी, सर्व शत्रुसैन्याला चारी दिशांना विखुरून टाक, जसे होईल तसे त्यांना पाडून टाक; आणि आमच्यासाठी तू सर्वात कीर्तिमान हो.
8.45.9
अ॒स्माकं॒ सु रथं॑ पु॒र इन्द्रः॑ कृणोतु सा॒तये॑ ।
न यं धूर्व॑न्ति धू॒र्तयः॑ ॥
इंद्र आमचा रथ पुढे सज्ज करो, विजय मिळवण्यासाठी; जो रथ दुष्ट लोक अडवू शकत नाहीत.
8.45.10
वृ॒ज्याम॑ ते॒ परि॒ द्विषोऽरं॑ ते शक्र दा॒वने॑ ।
ग॒मेमेदि॑न्द्र॒ गोम॑तः ॥
तुझ्या साहाय्याने आम्ही शत्रूंना दूर पळवू; हे पराक्रमी, तुझ्या दानात आम्ही गोधनांनी समृद्ध धन मिळवू, हे इंद्रा.
8.45.11
शनै॑श्चि॒द्यन्तो॑ अद्रि॒वोऽश्वा॑वन्तः शत॒ग्विनः॑ ।
वि॒वक्ष॑णा अने॒हसः॑ ॥
हे दगड धारण करणाऱ्या, हळूहळू चालत असलो तरी घोडे आणि शेकडो गाई असलेले, स्तुती सांगू इच्छिणारे, निर्दोष असे आम्ही (पुढे जाऊ).
8.45.12
ऊ॒र्ध्वा हि ते॑ दि॒वेदि॑वे स॒हस्रा॑ सू॒नृता॑ श॒ता ।
ज॒रि॒तृभ्यो॑ वि॒मंह॑ते ॥
निश्चितच तुझी उत्कृष्ट दाने दिवसेंदिवस वर येतात, हजारो आणि शेकडो उत्तम दाने; तो (इंद्र) स्तोत्रकर्त्यांना (धन) वाटतो.
8.45.13
वि॒द्मा हि त्वा॑ धनंज॒यं इन्द्र॑ दृ॒ळ्हा चि॑दारु॒जम् ।
आ॒दा॒रिणं॒ यथा॒ गय॑म् ॥
हे इंद्रा, धन जिंकणारा म्हणून आम्ही तुला जाणतो; बळकट किल्लेही तू फोडतोस, गय किल्ल्याचा विध्वंस करणाऱ्याप्रमाणे.
8.45.14
क॒कु॒हं चि॑त्त्वा कवे॒ मन्द॑न्तु धृष्ण॒विन्द॑वः ।
आ त्वा॑ प॒णिं यदीम॑हे ॥
हे ज्ञानी, हे धीरा, सोमाचे थेंब तुला आनंदित करोत; पणीवर हल्ला करायला जाताना आम्ही तुला बोलावतो.
8.45.15
यस्ते॑ रे॒वाँ अदा॑शुरिः प्रम॒मर्ष॑ म॒घत्त॑ये ।
तस्य॑ नो॒ वेद॒ आ भ॑र ॥
जो धनवान असूनही दान करत नाही, धनासाठी तुझी उपेक्षा करतो — त्याचे धन आमच्याकडे आण.
8.45.16
इ॒म उ॑ त्वा॒ वि च॑क्षते॒ सखा॑य इन्द्र सो॒मिनः॑ ।
पु॒ष्टाव॑न्तो॒ यथा॑ प॒शुम् ॥
हे इंद्रा, सोम पिळणारे हे मित्र तुझ्याकडे पाहतात; पोसलेली गुरे जशी पाहतात तसे.
8.45.17
उ॒त त्वाब॑धिरं व॒यं श्रुत्क॑र्णं॒ सन्त॑मू॒तये॑ ।
दू॒रादि॒ह ह॑वामहे ॥
तू बहिरा नाहीस, तीक्ष्ण कानांचा आहेस; मदतीसाठी दूरून येथे तुला बोलावतो.
8.45.18
यच्छु॑श्रू॒या इ॒मं हवं॑ दु॒र्मर्षं॑ चक्रिया उ॒त ।
भवे॑रा॒पिर्नो॒ अन्त॑मः ॥
जेव्हा तू ही दुर्निवार हाक ऐकून ती सफल करशील, तेव्हा तू आमचा सर्वात जवळचा रक्षक हो.
8.45.19
यच्चि॒द्धि ते॒ अपि॒ व्यथि॑र्जग॒न्वांसो॒ अम॑न्महि ।
गो॒दा इदि॑न्द्र बोधि नः ॥
हे इंद्रा, आम्ही संकटात तुझ्याजवळ येऊन तुझेच चिंतन करतो; तूच आम्हाला गाई देणारा हो.
8.45.20
आ त्वा॑ र॒म्भं न जिव्र॑यो रर॒भ्मा श॑वसस्पते ।
उ॒श्मसि॑ त्वा स॒धस्थ॒ आ ॥
हे बलाच्या स्वामी, थकलेला माणूस काठीचा आधार घेतो तसे आम्ही तुला धरतो; तुझ्या आसनाजवळ बसतो.
8.45.21
स्तो॒त्रमिन्द्रा॑य गायत पुरुनृ॒म्णाय॒ सत्व॑ने ।
नकि॒र्यं वृ॑ण्व॒ते यु॒धि ॥
अनेक धने असलेल्या, बलवान इंद्रासाठी स्तोत्र गा; युद्धात कोणीही त्याला नाकारत नाही.
8.45.22
अ॒भि त्वा॑ वृषभा सु॒ते सु॒तं सृ॑जामि पी॒तये॑ ।
तृ॒म्पा व्य॑श्नुही॒ मद॑म् ॥
हे वृषभा, सोम पिळताना प्यायला पिळलेला सोम मी तुझ्याकडे पाठवतो; तृप्त होऊन हा मद उपभोग.
8.45.23
मा त्वा॑ मू॒रा अ॑वि॒ष्यवो॒ मोप॒हस्वा॑न॒ आ द॑भन् ।
माकीं॑ ब्रह्म॒द्विषो॑ वनः ॥
मूर्ख, हानी इच्छिणारे आणि थट्टा करणारे तुला त्रास देऊ नयेत; प्रार्थनेचा द्वेष करणाऱ्यांच्या स्वाधीन कधीही करू नकोस.
8.45.24
इ॒ह त्वा॒ गोप॑रीणसा म॒हे म॑न्दन्तु॒ राध॑से ।
सरो॑ गौ॒रो यथा॑ पिब ॥
येथे गोदान करणारे मोठ्या धनदानासाठी तुला आनंदित करोत; पिंगट घोडा पाणी प्याल्याप्रमाणे तू पी.
8.45.25
या वृ॑त्र॒हा प॑रा॒वति॒ सना॒ नवा॑ च चुच्यु॒वे ।
ता सं॒सत्सु॒ प्र वो॑चत ॥
दुरून, जुन्या आणि नव्या काळात वृत्रहंता जे पराक्रम दाखवले, ते सभांमध्ये मोठ्याने सांगा.
8.45.26
अपि॑बत्क॒द्रुवः॑ सु॒तमिन्द्रः॑ स॒हस्र॑बाह्वे ।
अत्रा॑देदिष्ट॒ पौंस्य॑म् ॥
सहस्रबाहू इंद्राने कद्रू पात्रातून पिळलेला सोम प्याला; तेथेच त्याने आपले पौरुष प्रकट केले.
8.45.27
स॒त्यं तत्तु॒र्वशे॒ यदौ॒ विदा॑नो अह्नवा॒य्यम् ।
व्या॑नट्तु॒र्वणे॒ शमि॑ ॥
हे सत्य आहे: तुर्वश आणि यदू यांच्यासाठी, अह्नवाय्याला जाणून, तुर्वणाच्या साहाय्याने त्याने आपला प्रभाव विस्तारला.
8.45.28
त॒रणिं॑ वो॒ जना॑नां त्र॒दं वाज॑स्य॒ गोम॑तः ।
स॒मा॒नमु॒ प्र शं॑सिषम् ॥
तुमच्या लोकांचा मार्गदर्शक, बल आणि गोधनाने समृद्ध संपत्तीचा उद्धारक यांची मी त्याच प्रकारे स्तुती करीन.
8.45.29
ऋ॒भु॒क्षणं॒ न वर्त॑व उ॒क्थेषु॑ तुग्र्या॒वृध॑म् ।
इन्द्रं॒ सोमे॒ सचा॑ सु॒ते ॥
ऋभुक्षण इंद्राला, यज्ञकर्मासाठी, स्तोत्रांत, तुग्राची वृद्धी करणाऱ्या त्याला, पिळलेल्या सोमासह (स्तुती करा).
8.45.30
यः कृ॒न्तदिद्वि यो॒न्यं त्रि॒शोका॑य गि॒रिं पृ॒थुम् ।
गोभ्यो॑ गा॒तुं निरे॑तवे ॥
त्रिशोकासाठी विशाल पर्वताची गुहा ज्याने फोडली, गाईंना बाहेर येण्यासाठी मार्ग खुला केला—तो (इंद्र).
8.45.31
यद्द॑धि॒षे म॑न॒स्यसि॑ मन्दा॒नः प्रेदिय॑क्षसि ।
मा तत्क॑रिन्द्र मृ॒ळय॑ ॥
हे इंद्रा, तू आनंदित होऊन यज्ञाकडे मन लावले आहेस, ते करू नकोस; आमच्यावर कृपा कर.
8.45.32
द॒भ्रं चि॒द्धि त्वाव॑तः कृ॒तं शृ॒ण्वे अधि॒ क्षमि॑ ।
जिगा॑त्विन्द्र ते॒ मनः॑ ॥
तुझ्यासारख्यांसाठी केलेले लहानसे कर्मही पृथ्वीवर ऐकले जाते; हे इंद्रा, तुझे मन आमच्याकडे जावो.
8.45.33
तवेदु॒ ताः सु॑की॒र्तयोऽस॑न्नु॒त प्रश॑स्तयः ।
यदि॑न्द्र मृ॒ळया॑सि नः ॥
हे इंद्रा, तू आमच्यावर कृपा करशील तेव्हा ती सुंदर कीर्तने आणि प्रशंसा तुझीच होवोत.
8.45.34
मा न॒ एक॑स्मि॒न्नाग॑सि॒ मा द्वयो॑रु॒त त्रि॒षु ।
वधी॒र्मा शू॑र॒ भूरि॑षु ॥
एका अपराधात आम्हाला मारू नकोस, दोन किंवा तीनमध्येही नाही; हे वीरा, पुष्कळांमध्येही मारू नकोस.
8.45.35
बि॒भया॒ हि त्वाव॑त उ॒ग्राद॑भिप्रभ॒ङ्गिणः॑ ।
द॒स्माद॒हमृ॑ती॒षहः॑ ॥
तुझ्यासारख्या उग्र आणि भेदणाऱ्यापासून मी भीत आहे; त्या संहारकापासून मी, ऋतीषह, भीत आहे.
8.45.36
मा सख्युः॒ शून॒मा वि॑दे॒ मा पु॒त्रस्य॑ प्रभूवसो ।
आ॒वृत्व॑द्भूतु ते॒ मनः॑ ॥
मित्राची शून्यता मी पाहू नये, पुत्राची शून्यताही पाहू नये; हे धनदात्या, तुझे मन परत येवो.
8.45.37
को नु म॑र्या॒ अमि॑थितः॒ सखा॒ सखा॑यमब्रवीत् ।
ज॒हा को अ॒स्मदी॑षते ॥
हे मानवांनो, कोण अनिर्बंध मित्र आपल्या मित्राला म्हणाला? आमचा त्याग करून आम्हांला हानी करू इच्छिणारा कोण आहे?
8.45.38
ए॒वारे॑ वृषभा सु॒ते असि॑न्व॒न्भूर्या॑वयः ।
श्व॒घ्नीव॑ नि॒वता॒ चर॑न् ॥
हे वृषभा, सोम पिळला जात असताना तू पुष्कळ प्यालास; कुत्र्यांना मारणाऱ्याप्रमाणे खाली वेगाने धावत आहेस.
8.45.39
आ त॑ ए॒ता व॑चो॒युजा॒ हरी॑ गृभ्णे सु॒मद्र॑था ।
यदीं॑ ब्र॒ह्मभ्य॒ इद्ददः॑ ॥
वाणीने जुंपलेले, चांगला रथ असलेले तुझे हे दोन हरी घोडे मी धरतो; तू ब्राह्मणांना दान देतोस तेव्हा.
8.45.40
भि॒न्धि विश्वा॒ अप॒ द्विषः॒ परि॒ बाधो॑ ज॒ही मृधः॑ ।
वसु॑ स्पा॒र्हं तदा भ॑र ॥
सर्व शत्रूंना भेद; विरोधकांना दूर कर; अडथळा करणाऱ्यांना मारून टाक; ते इच्छित धन येथे आण.
8.45.41
यद्वी॒ळावि॑न्द्र॒ यत्स्थि॒रे यत्पर्शा॑ने॒ परा॑भृतम् ।
वसु॑ स्पा॒र्हं तदा भ॑र ॥
हे इंद्रा, खड्ड्यात, स्थिर ठिकाणी, दगडाळ ठिकाणी लपवलेले जे धन आहे — ते इच्छित धन येथे आण.
8.45.42
यस्य॑ ते वि॒श्वमा॑नुषो॒ भूरे॑र्द॒त्तस्य॒ वेद॑ति ।
वसु॑ स्पा॒र्हं तदा भ॑र ॥
तू दिलेले महान धन सर्व मानव जाणतात; ते इच्छित धन येथे आण.