Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

यजुर्वेद · अध्याय 28

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

28.1

होता यक्षद् समिधेन्द्रम् इडस् पदे नाभा पृथिव्या ऽ अधि ।
दिवो वर्ष्मन्त् सम् इध्यत ऽ ओजिष्ठश् चर्षणीसहां वेत्व् आज्यस्य होतर् यज ॥ २८.१ ॥

होता इडेच्या स्थानी, पृथ्वीच्या नाभीवर, समिधेने इंद्राची पूजा करो. द्युलोकाच्या उंचीवर तो प्रज्वलित होवो. मानवांना जिंकणारा सर्वात बलवान आज्य स्वीकारो. हे होता, यजन कर.

28.2

होता यक्षत् तनूनपातमूतिभिर् जेतारम् अपराजितम् ।
इन्द्रं देवꣳ स्वर्विदं पथिभिर् मधुमत्तमैर् नराशꣳसेन तेजसा वेत्व् आज्यस्य होतर् यज ॥ २८.२ ॥

होता तनूनपातास त्याच्या संरक्षणांसह, विजयी आणि अपराजित इंद्राला, स्वर्गप्रकाश मिळवणाऱ्या देवाला, अत्यंत मधुर मार्गांनी, नराशंसाच्या तेजाने यजन करो. आज्य स्वीकारो. हे होता, यजन कर.

28.3

होता यक्षद् इडाभिर् इन्द्रम् ईडितम् आजुह्वानम् अमर्त्यम् ।
देवो देवैः सवीर्यो वज्रहस्तः पुरंदरो वेत्व् आज्यस्य होतर् यज ॥ २८.३ ॥

होता इडांसह, स्तुत, आवाहित, अमर इंद्राचे यजन करो. देवांबरोबर समान पराक्रमी, वज्र हाती, पुरांचा नाश करणारा देव आज्य स्वीकारो. हे होता, यजन कर.

28.4

होता यक्षद् बर्हिषीन्द्रं निषद्वरं वृषभं नर्यापसम् ।
वसुभी रुद्रैर् आदित्यैः सुयुग्भिर् बर्हिर् आसदद् वेत्व् आज्यस्य होतर् यज ॥ २८.४ ॥

होता बर्हिसावर इंद्राचे यजन करो, जो श्रेष्ठ आसीन, वृषभ, नरकर्मात निपुण आहे. वसू, रुद्र, आदित्य यांच्यासह सुयुक्त होऊन तो बर्हिसावर बसो. आज्य स्वीकारो. हे होता, यजन कर.

28.5

होता यक्षद् ओजो न वीर्यꣳ सहो द्वार ऽ इन्द्रम् अवर्धयन् ।
सुप्रायणा ऽ अस्मिन् यज्ञे वि श्रयन्ताम् ऋतावृधो द्वार ऽ इन्द्राय मीढुषे व्यन्त्व् आज्यस्य होतर् यज ॥ २८.५ ॥

होता यजन करो; ओज, वीर्य व सहस् यांप्रमाणे द्वारांनी इंद्राला वाढविले. या यज्ञात सुलभ मार्ग खुले होवोत; ऋताला वाढविणारी द्वारे मीढुष इंद्रासाठी उघडोत. हे होता, आज्याने यजन कर.

28.6

होता यक्षद् उषे ऽ इन्द्रस्य धेनू सुदुघे मातरा मही ।
सवातरौ न तेजसा वत्सम् इन्द्रम् अवर्धतां वीताम् आज्यस्य होतर् यज ॥ २८.६ ॥

होता यजन करो; उषेच्या व इंद्राच्या दोन महान धेनू, सहज दूध देणाऱ्या माता, तेजात समान, वासरू इंद्राला वाढवोत. त्यांनी आज्याचा आस्वाद घ्यावा. हे होता, यजन कर.

28.7

होता यक्षद् दैव्या होतारा भिषजा सखाया हविषेन्द्रं भिषज्यतः ।
कवी देवौ प्रचेतसाव् इन्द्राय धत्त ऽ इन्द्रियं वीताम् आज्यस्य होतर् यज ॥ २८.७ ॥

होता यजन करो; दैवी दोन होता, दोन वैद्य, दोन सखे, हविर्द्रव्याने इंद्राची चिकित्सा करणारे. दोन कवी, दोन देव, प्रज्ञावान, इंद्रासाठी इंद्रियबल धारण करोत. त्यांनी आज्याचा आस्वाद घ्यावा. हे होता, यजन कर.

28.8

होता यक्षत् तिस्रो देवीर् न भेषजं त्रयस् त्रिधातवो ऽपस इडा सरस्वत् भारती महीः ।
इन्द्रपत्नीर् हविष्मतीर् व्यन्त्व् आज्यस्य होतर् यज ॥ २८.८ ॥

होता यजन करो; औषधाप्रमाणे तीन देवी, त्रिधातूंनी युक्त तीन सक्रिय शक्ती — इडा, सरस्वती, महती भारती. इंद्रपत्नी, हविष्मती, आज्याचा आस्वाद घ्याव्यात. हे होता, यजन कर.

28.9

होता यक्षत् त्वष्टारम् इन्द्रं देवं भिषजꣳ सुयजं घृतश्रियम् ।
पुरुरूपꣳ सुरेतसं मघोनम् इन्द्राय त्वष्टा दधद् इन्द्रियाणि वेत्व् आज्यस्य होतर् यज ॥ २८.९ ॥

होता त्वष्टा आणि इंद्र यांची पूजा करो. ते वैद्य, सहज पूज्य, घृताने तेजस्वी, अनेक रूपी, उत्तम बीजाचे व दानशूर आहेत. त्वष्टा इंद्रासाठी इंद्रियशक्ती स्थापो. हे होता, आज्य स्वीकारून यजन कर.

28.10

होता यक्षद् वनस्पतिꣳ शमितारꣳ शतक्रतुं धियो जोष्टारम् इन्द्रियम् ।
मध्वा समञ्जन् पथिभिः सुगेभिः स्वदाति यज्ञं मधुना घृतेन वेत्व् आज्यस्य होतर् यज ॥ २८.१० ॥

होता वनस्पतीची पूजा करो. ते शमिता, शंभर कर्मांचे, बुद्धिपूर्ण प्रार्थनांनी प्रसन्न होणारे व इंद्रियशक्तिमान आहेत. मधाने अभिषेक करून सुलभ मार्गांनी, मध व घृताने यज्ञ गोड करोत. हे होता, आज्य स्वीकारून यजन कर.

28.11

होता यक्षद् इन्द्रꣳ स्वाहाज्यस्य स्वाहा मेदसः स्वाहा स्तोकानाꣳ स्वाहा स्वाहाकृतीनाꣳ स्वाहा हव्यसूक्तीनाम् ।
स्वाहा देवा ऽ आज्यपा जुषाणा ऽ इन्द्र आज्यस्य व्यन्तु होतर् यज ॥ २८.११ ॥

होता इंद्राची पूजा करो. आज्यासाठी स्वाहा, मेदासाठी स्वाहा, थेंबांसाठी स्वाहा, स्वाहाकृतींसाठी स्वाहा, हव्यसूक्तांसाठी स्वाहा. स्वाहा! आज्यपान करणारे प्रसन्न देव आणि इंद्र आज्य स्वीकारोत. हे होता, यजन कर.

28.12

देवं बर्हिर् इन्द्रꣳ सुदेवं देवैर् वीरवत् स्तीर्णं वेद्याम् अवर्धयत् ।
वस्तोर् वृतं प्राक्तोर् भृतꣳ राया बर्हिष्मतो ऽत्य् अगाद् वसुवने वसुधेयस्य वेतु यज ॥ २८.१२ ॥

देव बर्हिः इंद्राला, उत्तम देवांसह वीरयुक्त वेदीवर पसरलेले दर्भ वाढवते. पहाटेच्या आवरणातून आलेले, धनाने भरलेले बर्हिष्मानाचे धन त्याने ओलांडले. वसुवन व वसुधेयासाठी त्याने स्वीकारावे; यज.

28.13

देवीर् द्वार ऽ इन्द्रꣳ संघाते वीड्वीर् यामन्न् अवर्धयन् ।
आ वत्सेन तरुणेन कुमारेण च मीवतापार्वाणꣳ रेणुककाटं नुदन्तां वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु यज ॥ २८.१३ ॥

देवी द्वारे संघातात, वीड्वी यामनात इंद्राला वाढवतात. वासरू, तरुण, कुमारासह मीवत, अपार्वाण, रेणुककाट यांना दूर करोत. वसुवन व वसुधेयासाठी त्यांनी स्वीकारावे; यज.

28.14

देवी उषासानक्तेन्द्रं यज्ञे प्रयत्य् अह्वेताम् ।
दैवीर् विशः प्रायासिष्टाꣳ सुप्रीते सुधिते वसुवने वसुधेयस्य वीतां यज ॥ २८.१४ ॥

देवी उषा व नक्त यज्ञात इंद्राला आवाहन करतात. दैवी विश् पुढे गेल्या; त्या प्रसन्न व सुस्थित होवोत. वसुवन व वसुधेयासाठी त्यांनी उपभोगावे; यज.

28.15

देवी जोष्ट्री वसुधिती देवम् इन्द्रम् अवर्धताम् ।
अयाव्य् अन्याघा द्वेषाꣳस्य् आन्या वक्षद् वसु वार्याणि यजमानाय शिक्षिते वसुवने वसुधेयस्य वीतां यज ॥ २८.१५ ॥

देवी जोष्ट्री व वसुधिती देव इंद्राला वाढवतात. एकीने अयावीला, दुसरीने अघ व द्वेषांना दूर केले; वसु व वार्य वस्तू यजमानासाठी आणून देतात. वसुवन व वसुधेयासाठी त्यांनी उपभोगावे; यज.

28.16

देवी ऽ ऊर्जाहुती दुघे पयसेन्द्रम् अवर्धताम् ।
इषमूर्जम् अन्या वक्षत् सग्धिꣳ सपीतिम् अन्या नवेन पूर्वं दयमाने पुराणेन नवम् अधातामूर्जमूर्जाहुती ऽ ऊर्जयमाने वसु वार्याणि यजमानाय शिक्षिते वसुवने वसुधेयस्य वीतां यज ॥ २८.१६ ॥

ऊर्जाहुती या दोन देवींनी दूध काढावे; दुधाने इंद्राची वृद्धी करावी. एकीने इष व ऊर्ज आणावे, दुसरीने सग्धि व सपीती आणावी; नव्याने पूर्वीचे देऊन, जुन्याने नवे ठेवावे. यजमानाला धन व इच्छित वस्तू देणाऱ्या वसुवनाचे वसुधेय उपभोगावे. यज.

28.17

देवा देव्या होतारा देवम् इन्द्रम् अवर्धताम् ।
हताघशꣳसाव् आभार्ष्टां वसु वार्याणि यजमानाय शिक्षितौ वसुवने वसुधेयस्य वीतां यज ॥ २८.१७ ॥

दोन देव, देवीसह होत्यांनी इंद्राची वृद्धी करावी. हताघशंसांनी दोघांनी आणावे; यजमानाला धन व इच्छित वस्तू देणाऱ्या वसुवनाचे वसुधेय उपभोगावे. यज.

28.18

देवीस् तिस्रस् तिस्रो देवीः पतिम् इन्द्रम् अवर्धयन् ।
अस्पृक्षद् भारती दिवꣳ रुद्रैर् यज्ञꣳ सरस्वतीडा वसुमती गृहान् वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु यज ॥ २८.१८ ॥

तीन देवींनी आपला पती इंद्राची वृद्धी केली. भारतीने रुद्रांसह द्युलोक व यज्ञ स्पर्शावा; सरस्वती, इळा, वसुमती घरांपर्यंत पोहोचाव्या. वसुवनाचे वसुधेय उपभोगावे. यज.

28.19

देव ऽ इन्द्रो नराशꣳसस् त्रिवरूथस् त्रिबन्धुरो देवम् इन्द्रम् अवर्धयत् ।
शतेन शितिपृष्ठानाम् आहितः सहस्रेण प्र वर्तते मित्रावरुणेद् अस्य होत्रम् अर्हतो बृहस्पति स्तोत्रम् अश्विनाध्वर्यवं वसुवने वसुधेयस्य वेतु यज ॥ २८.१९ ॥

देव इंद्र, नराशंस, त्रिवरूथ आणि त्रिबंधुर यांनी देव इंद्राला वाढवले. शंभर आणि हजार पांढऱ्या-पाठीच्या (पशूंसह) स्थापित होऊन तो पुढे जातो. मित्रावरुण याचे होत्र, बृहस्पती अर्हताचे स्तोत्र आणि अश्विनौ अध्वर्यवकर्म स्वीकारोत. वसुवनातील वसुधेय (यज्ञासाठी) तो उपभोगो. यज.

28.20

देवो देवैर् वनस्पतिर् हिरण्यपर्णो मधुशाखः सुपिप्पलो देवम् इन्द्रम् अवर्धयत् ।
दिवम् अग्रेणास्पृक्षद् आन्तरिक्षं पृथिवीम् अदृꣳहद् वसुवने वसुधेयस्य वेतु यज ॥ २८.२० ॥

देव वनस्पती, देवांसह, सुवर्णपर्ण, मधुशाख, सुपिप्पल यांनी देव इंद्राला वाढवले. पुढे त्याने द्युलोकाला स्पर्श केला; अंतरिक्ष आणि पृथ्वी दृढ केली. वसुवनातील वसुधेय (यज्ञासाठी) तो उपभोगो. यज.

28.21

देवं बर्हिर् वारितीनां देवम् इन्द्रम् अवर्धयत् ।
स्वासस्थम् इन्द्रेणासन्नम् अन्या बर्हीꣳष्य् अभ्य् अभूद् वसुवने वसुधेयस्य वेतु यज ॥ २८.२१ ॥

वारितींचे देव बर्हिः देव इंद्राला वाढवते. इंद्रासह सुखाने बसून, जवळ राहून, इतर बर्हींकडे ते वळले. वसुवनातील वसुधेय (यज्ञासाठी) तो उपभोगो. यज.

28.22

देवो ऽ अग्निः स्विष्टकृद् देवम् इन्द्रम् अवर्धयत् ।
स्विष्टं कुर्वन्त् स्विष्टकृत् स्विष्टम् अद्य करोतु नो वसुवने वसुधेयस्य वेतु यज ॥ २८.२२ ॥

देव अग्नी, स्विष्टकृत्, याने देव इंद्राला वाढवले. आज त्याने आमच्यासाठी उत्तम आहुती करावी; धनप्राप्तीसाठी, धन देणाऱ्या (यज्ञाचा) उपभोग घ्यावा. यज.

28.23

अग्निम् अद्य होतारम् अवृणीतायं यजमानः पचन् पक्तीः पचन् पुरोडाशं बध्नन्न् इन्द्राय छागम् ।
सूपस्था ऽ अद्य देवो वनस्पतिर् अभवद् इन्द्राय छागेन ।
अघत् तं मेदस्तः प्रति पचताग्रभीद् अवीवृधत् पुरोडाशेन ।
त्वाम् अद्य ऽ ऋष ॥ २८.२३ ॥

यजमानाने आज होता म्हणून अग्नीची निवड केली; शिजवताना, पक्ती शिजवताना, पुरोडाश बांधताना, इंद्रासाठी बकरा. आज सूपस्था, देव वनस्पती इंद्रासाठी बकऱ्यासह झाला. मेद शिजवून धरले, पुरोडाशाने वाढवले. आज तुला ऋषी...

28.24

होता यक्षत् समिधानं महद् यशः सुसमिद्धं वरेण्यम् अग्निम् इन्द्रं वयोधसम् ।
गायत्रीं छन्द ऽ इन्द्रियं त्र्यविं गां वयो दधद् वेत्व् आज्यस्य होतर् यज ॥ २८.२४ ॥

होता महान यशाने चांगले प्रज्वलित, अत्युत्तम, बल देणाऱ्या अग्नी आणि इंद्राला अर्पण करो. गायत्री छंद, इंद्रिय (बल), तीन वर्षांची मेंढी, गाय, बल देत (यज्ञाचा) उपभोग घेवो. आज्याचा होता, यज.

28.25

होता यक्षत् तनूनपातम् उद्भिदं यं गर्भम् अदितिर् दधे शुचिम् इन्द्रं वयोधसम् ।
उष्णिहं छन्द ऽ इन्द्रियं दित्यवाहं गां वयो दधद् वेत्व् आज्यस्य होतर् यज ॥ २८.२५ ॥

होता तनूनपाताची पूजा करो, ज्याला अदितीने शुद्ध गर्भ म्हणून धारण केले, त्या बलदाता इंद्राची. उष्णिह छंद, इंद्रिय, दित्यवाह, गाय — बल देत ते आज्य स्वीकारो. हे होता, यजन कर.

28.26

होता यक्षद् ईडेन्यम् ईडितं वृत्रहन्तमम् इडाभिर् ईड्यꣳ सहः सोमम् इन्द्रꣳ वयोधसम् ।
अनुष्टुभं छन्द ऽ इन्द्रियं पञ्चाविं गां वयो दधद् वेत्व् आज्यस्य होतर् यज ॥ २८.२६ ॥

होता स्तुत्य, स्तुत, वृत्राला सर्वाधिक वधणाऱ्या त्याची पूजा करो; स्तुतींनी पूज्य बल असलेल्या सोमाची आणि बलदाता इंद्राची. अनुष्टुभ् छंद, इंद्रिय, पंचावि, गाय — बल देत ते आज्य स्वीकारो. हे होता, यजन कर.

28.27

होता यक्षत् सुबर्हिषं पूषण्वन्तम् अमर्त्यꣳ सीदन्तं बर्हिषि प्रिये ऽमृतेन्द्रं वयोधसम् ।
बृहतीं छन्द ऽ इन्द्रियं त्रिवत्सं गां वयो दधद् वेत्व् आज्यस्य होतर् यज ॥ २८.२७ ॥

होता पूषनसह असणाऱ्या, अमर्त्य, प्रिय बर्हिसवर बसलेल्या सुबर्हिसाची पूजा करो; बलदाता इंद्राचीही. बृहती छंद, इंद्रिय, त्रिवत्स, गाय — बल देत ते आज्य स्वीकारो. हे होता, यजन कर.

28.28

होता यक्षद् व्यचस्वतीः सुप्रायणा ऽ ऋतावृधो द्वारो देवीर् हिरण्ययीर् ब्रह्माणम् इन्द्रं वयोधसम् ।
पङ्क्तिं छन्द ऽ इहेन्द्रियं तुर्यवाहं गां वयो दधद् व्यन्त्व् आज्यस्य होतर् यज ॥ २८.२८ ॥

होता व्यचस्वती, सुप्रायणा, ऋतावृधो, देवी, हिरण्यमयी द्वारांचे यजन करो; ब्रह्मा इंद्राचे, जो वयस देतो त्याचे यजन करो. पंक्ती छंदात, येथे इंद्रिय, चौथ्या वर्षाच्या बैलासह गाय, बल देणारी ती त्यांनी स्वीकारो. घृताच्या होत्या, यज.

28.29

होता यक्षत् सुपेशसा सुशिल्पे बृहती ऽ उभे नक्तोषासा न दर्शते विश्वम् इन्द्रं वयोधसम् ।
त्रिष्टुभं छन्द ऽ इहेन्द्रियं पष्ठवाहं गां वयो दधद् वीताम् आज्यस्य होतर् यज ॥ २८.२९ ॥

होता सुरूप, सुशिल्प, महत्त्वाच्या दोन्ही, रात्र आणि उषा, ज्या अदृश्य होत नाहीत, त्यांचे यजन करो; सर्वांना बल देणाऱ्या इंद्राचे यजन करो. त्रिष्टुभ छंदात, येथे इंद्रिय, सहाव्या वर्षाच्या बैलासह गाय, बल देणारी ती त्यांनी स्वीकारो. घृताच्या होत्या, यज.

28.30

होता यक्षत् प्रचेतसा देवानाम् उत्तमं यशो होतारा दैव्या कवी सयुजेन्द्रं वयोधसम् ।
जगतीं छन्द ऽ इन्द्रियम् अनड्वाहं गां वयो दधद् वीताम् आज्यस्य होतर् यज ॥ २८.३० ॥

होता प्रचेतस् दोघांचे, देवांच्या उत्तम यशाचे, दैवी होत्या दोन कवींचे, एकत्र जोडलेल्यांचे यजन करो; बल देणाऱ्या इंद्राचे यजन करो. जगती छंदात, येथे इंद्रिय, बैलासह गाय, बल देणारी ती त्यांनी स्वीकारो. घृताच्या होत्या, यज.

28.31

होता यक्षत् पेशस्वतीस् तिस्रो देवीर् हिरण्ययीर् भारतीर् बृहतीर् महीः पतिम् इन्द्रं वयोधसम् ।
विराजं छन्द ऽ इहेन्द्रियं धेनुं गां न वयो दधद् व्यन्त्व् आज्यस्य होतर् यज ॥ २८.३१ ॥

होत्याने यजन करावे; पेशस्वती, तीन हिरण्मयी, भारती, बृहती व महीदेवींचे आणि वयोधा इंद्र (पति) यांचे पूजन करावे. विराट् छंद, येथील इंद्रियशक्ती, धेनू व गाईप्रमाणे आयुष्य देणारे प्रसन्न होवोत. हे होत्या, आज्याने यजन कर.

28.32

होता यक्षत् सुरेतसं त्वष्टारं पुष्टिवर्धनꣳ रूपाणि बिभ्रतं पृथक् पुष्टिम् इन्द्रं वयोधसम् ।
द्विपदं छन्द ऽ इन्द्रियम् उक्षाणं गां न वयो दधद् वेत्व् आज्यस्य होतर् यज ॥ २८.३२ ॥

होत्याने यजन करावे; सुरेता, पुष्टिवर्धक, विविध रूप धारण करणारा त्वष्टा आणि वयोधा इंद्र यांचे पूजन करावे. द्विपदा छंद, येथील इंद्रियशक्ती, वृषभ व गाईप्रमाणे आयुष्य देणारे प्रसन्न होवोत. हे होत्या, आज्याने यजन कर.

28.33

होता यक्षद् वनस्पतिꣳ शमितारꣳ शतक्रतुꣳ हिरण्यपर्णम् उक्थिनꣳ रशनां बिभ्रतं वशिं भगम् इन्द्रं वयोधसम् ।
ककुभं छन्द ऽ इहेन्द्रियं वशां वेहतं गां वयो दधद् वेत्व् आज्यस्य होतर् यज ॥ २८.३३ ॥

होत्याने यजन करावे; वनस्पती, शमिता, शतक्रतू, हिरण्यपर्ण, उक्थी, रशना धारण करणारा, वशी, भग आणि वयोधा इंद्र यांचे पूजन करावे. ककुभ् छंद, येथील इंद्रियशक्ती, वशा व वेहत गाईंप्रमाणे आयुष्य देणारे प्रसन्न होवोत. हे होत्या, आज्याने यजन कर.

28.34

होता यक्षत् स्वाहाकृतीर् अग्निं गृहपतिं पृथग् वरुणं भेषजं कविं क्षत्रम् इन्द्रं वयोधसम् ।
अतिच्छन्दसं छन्द ऽ इन्द्रियं बृहद् ऋषभं गां वयो दधद् व्यन्त्व् आज्यस्य होतर् यज ॥ २८.३४ ॥

होता स्वाहाकृती आहुतींनी अग्नी, गृहपती, वरुण, भेषज, कवी, क्षत्र, बलदाता इंद्र यांचे वेगवेगळे यजन करो. अतिच्छंद, छंद, इंद्रिय, बृहत, ऋषभ, गाय व वय देणारे आज्याचा उपभोग घेवोत. होतारा, यजन कर.

28.35

देवं बर्हिर् वयोधसं देवम् इन्द्रम् अवर्धयत् ।
गायत्र्या छन्दसेन्द्रियं चक्षुर् इन्द्रे वयो दधद् वसुवने वसुधेयस्य वेतु यज ॥ २८.३५ ॥

देव बर्हि, वयोधस देव इंद्राला वाढवितो. गायत्री छंदाने इंद्रात इंद्रिय, चक्षु व वय ठेवून वसुवनाचे वसुधेय उपभोगो. यजन कर.

28.36

देवीर् द्वारो वयोधसꣳ शुचिम् इन्द्रम् अवर्धयन् ।
उष्णिहा छन्दसेन्द्रियं प्राणम् इन्द्रे वयो दधद् वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु यज ॥ २८.३६ ॥

देवी द्वारे वयोधस, शुचि इंद्राला वाढवितात. उष्णिह छंदाने इंद्रात इंद्रिय, प्राण व वय ठेवून वसुवनाचे वसुधेय उपभोगो. यजन कर.

28.37

देवी ऽ उषासानक्ता देवम् इन्द्रं वयोधसं देवी देवम् अवर्धताम् ।
अनुष्टुभा छन्दसेन्द्रियं बलम् इन्द्रे वयो दधद् वसुवने वसुधेयस्य वीतां यज ॥ २८.३७ ॥

देवी उषा व रात्री वयोधस देव इंद्राला वाढवोत. अनुष्टुभ छंदाने इंद्रात इंद्रिय, बल व वय ठेवून वसुवनाचे वसुधेय उपभोगो. यजन कर.

28.38

देवी जोष्ट्री वसुधिती देवम् इन्द्रं वयोधसं देवी देवम् अवर्धताम् ।
बृहत्या छन्दसेन्द्रियꣳ श्रोत्रम् इन्द्रे वयो दधद् वसुवने वसुधेयस्य वीतां यज ॥ २८.३८ ॥

आनंद व संपत्ती देणाऱ्या दोन देवी, आयुष्य देणाऱ्या देव इंद्राला वाढवोत. बृहती छंदाने इंद्रियसामर्थ्य व श्रोत्र इंद्रात ठेवून, वसुवनाचे वसुधेय उपभोगोत. यज.

28.39

देवी ऽ ऊर्जाहुती दुघे सुदुघे पयसेन्द्रं वयोधसं देवी देवम् अवर्धताम् ।
पङ्क्त्या छन्दसेन्द्रियꣳ शुक्रम् इन्द्रे वयो दधद् वसुवने वसुधेयस्य वीतां यज ॥ २८.३९ ॥

ऊर्जाहुती दोन देवी, दूध देणाऱ्या व उत्तम दूध देणाऱ्या, दुधाने आयुष्य देणाऱ्या इंद्राला वाढवोत. पंक्ती छंदाने इंद्रिय व शुक्र इंद्रात ठेवून वसुवनाचे वसुधेय उपभोगोत. यज.

28.40

देवा दैव्या होतारा देवम् इन्द्रं वयोधसं देवौ देवम् अवर्धताम् ।
त्रिष्टुभा छन्दसेन्द्रियं त्विषिम् इन्द्रे वयो दधद् वसुवने वसुधेयस्य वीतां यज ॥ २८.४० ॥

दैवी दोन होता देव, आयुष्य देणाऱ्या इंद्र देवाला वाढवोत. त्रिष्टुप् छंदाने इंद्रिय व त्विषी इंद्रात ठेवून वसुवनाचे वसुधेय उपभोगोत. यज.

28.41

देवीस् तिस्रस् तिस्रो देवीर् वयोधसं पतिम् इन्द्रम् अवर्धयन् ।
जगत्या छन्दसेन्द्रियꣳ शूषम् इन्द्रे वयो दधद् वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु यज ॥ २८.४१ ॥

तीन तीन देवी आयुष्य देणाऱ्या पती इंद्राला वाढवत होत्या. जगती छंदाने इंद्रिय व शूष इंद्रात ठेवून वसुवनाचे वसुधेय उपभोगोत. यज.

28.42

देवो नराशꣳसो देवम् इन्द्रं वयोधसं देवो देवम् अवर्धयत् ।
विराजा छन्दसेन्द्रियꣳ रुपम् इन्द्रे वयो दधद् वसुवने वसुधेयस्य वेतु यज ॥ २८.४२ ॥

देव नराशंस वयोधा इंद्र देवाला वाढवितो. विराज् छंदाने इंद्रात इंद्रिय व रूप, इंद्रात बल धारण करून, धनदानासाठी, धनस्थापनेसाठी — त्याने स्वीकारावे. यज.

28.43

देवो वनस्पतिर् देवम् इन्द्रं वयोधसं देवो देवम् अवर्धयत् ।
द्विपदा छन्दसेन्द्रियं भगम् इन्द्रे वयो दधद् वसुवने वसुधेयस्य वेतु यज ॥ २८.४३ ॥

देव वनस्पती वयोधा इंद्र देवाला वाढवितो. द्विपदा छंदाने इंद्रात इंद्रिय व भग, इंद्रात बल धारण करून, धनदानासाठी, धनस्थापनेसाठी — त्याने स्वीकारावे. यज.

28.44

देवं बर्हिर् वारितीनां देवम् इन्द्रं वयोधसं देवं देवम् अवर्धयत् ।
ककुभा छन्दसेन्द्रियं यश ऽ इन्द्रे वयो दधद् वसुवने वसुधेयस्य वेतु यज ॥ २८.४४ ॥

देव बर्हि वारितींचा देव वयोधा इंद्र देवाला वाढवितो. ककुभ् छंदाने इंद्रात इंद्रिय व यश, इंद्रात बल धारण करून, धनदानासाठी, धनस्थापनेसाठी — त्याने स्वीकारावे. यज.

28.45

देवो ऽ अग्निः स्विष्टकृद् देवम् इन्द्रं वयोधसं देवो देवम् अवर्धयत् ।
अतिच्छन्दसा छन्दसेन्द्रियं क्षत्रम् इन्द्रे वयो दधद् वसुवने वसुधेयस्य वेतु यज ॥ २८.४५ ॥

देव अग्नी स्विष्टकृत् वयोधा इंद्र देवाला वाढवितो. अतिच्छंदाने इंद्रात इंद्रिय व क्षत्र, इंद्रात बल धारण करून, धनदानासाठी, धनस्थापनेसाठी — त्याने स्वीकारावे. यज.

28.46

अग्निम् अद्य होतारम् अवृणीतायं यजमानः पचन् पक्तीः पचन् पुरोडाशं बध्नन्न् इन्द्राय वयोधसे छागम् ।
सूपस्था ऽ अद्य देवो वनस्पतिर् अभवद् इन्द्राय वयोधसे छागेन ।
अघत् तं मेदस्तः प्रति पचताग्रभीद् अवीवृधत् पुरोडाशेन ।
त्वाम् अद्य ऽ ऋष ॥ २८.४६ ॥

आज या यजमानाने होता म्हणून अग्नीची निवड केली; शिजवत, पुरोडाश बांधत, वयोधा इंद्रासाठी बकरा. आज वनस्पति देव वयोधा इंद्रासाठी बकऱ्यासह सुस्थित झाला. चरबीवर प्रहार केला, ते शिजवा; पुरोडाशाने त्याला वाढवले. आज तुला…