భగవద్గీత · అధ్యాయం 10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.1
भूय एव महाबाहो शृणु मे परमं वचः ।
यत्तेऽहं प्रीयमाणाय वक्ष्यामि हितकाम्यया ॥ १०.१ ॥
శ్రీ భగవానుడు పలికెను: మహాబాహూ, నా పరమ వచనాన్ని మళ్ళీ విను. ప్రీతి చెందుతున్న నీకు నీ హితాన్ని కోరి దానిని చెబుతాను.
10.2
न मे विदुः सुरगणाः प्रभवं न महर्षयः ।
अहमादिर्हि देवानां महर्षीणां च सर्वशः ॥ १०.२ ॥
దేవగణాలు గానీ మహర్షులు గానీ నా పుట్టుకను ఎరుగరు; ఎందుకంటే అన్ని విధాలా దేవతలకూ మహర్షులకూ నేనే ఆది.
10.3
यो मामजमनादिं च वेत्ति लोकमहेश्वरम् ।
असम्मूढः स मर्त्येषु सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १०.३ ॥
నన్ను జన్మరహితునిగా, అనాదిగా, లోకాలకు మహేశ్వరునిగా ఎవరు తెలుసుకుంటారో, వారు మర్త్యులలో మోహరహితులై సర్వపాపాల నుండి విముక్తులవుతారు.
10.4
बुद्धिर्ज्ञानमसंमोहः क्षमा सत्यं दमः शमः ।
सुखं दुःखं भवोऽभावो भयं चाभयमेव च ॥ १०.४ ॥
బుద్ధి, జ్ఞానం, మోహరాహిత్యం, క్షమ, సత్యం, ఇంద్రియనిగ్రహం, మనశ్శాంతి, సుఖం, దుఃఖం, పుట్టుక, నాశం, భయం, అభయం కూడా,
10.5
अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोऽयशः ।
भवन्ति भावा भूतानां मत्त एव पृथग्विधाः ॥ १०.५ ॥
అహింస, సమత, తృప్తి, తపస్సు, దానం, కీర్తి, అపకీర్తి — ప్రాణుల ఈ వివిధ భావాలు నా నుండే కలుగుతాయి.
10.6
महर्षयः सप्त पूर्वे चत्वारो मनवस्तथा ।
मद्भावा मानसा जाता येषां लोक इमाः प्रजाः ॥ १०.६ ॥
పూర్వపు సప్త మహర్షులు, అలాగే నలుగురు మనువులు నా భావంతో కూడినవారై నా మనస్సు నుండి జన్మించారు; లోకంలోని ఈ ప్రజలంతా వారి నుండి వచ్చినవారే.
10.7
एतां विभूतिं योगं च मम यो वेत्ति तत्त्वतः ।
सोऽविकम्पेन योगेन युज्यते नात्र संशयः ॥ १०.७ ॥
నా ఈ విభూతిని, యోగాన్ని తత్త్వంగా తెలిసినవాడు చలించని యోగంతో కూడుకుంటాడు; ఇందులో సందేహం లేదు.
10.8
अहं सर्वस्य प्रभवो मत्तः सर्वं प्रवर्तते ।
इति मत्वा भजन्ते मां बुधा भावसमन्विताः ॥ १०.८ ॥
నేనే అన్నింటికీ మూలం; నా నుండే సర్వమూ ప్రవర్తిస్తుంది. ఇలా తెలిసి జ్ఞానులు భావంతో నన్ను భజిస్తారు.
10.9
मच्चित्ता मद्गतप्राणा बोधयन्तः परस्परम् ।
कथयन्तश्च मां नित्यं तुष्यन्ति च रमन्ति च ॥ १०.९ ॥
నాయందే చిత్తం నిలిపి, నాయందే ప్రాణాలు అర్పించి, పరస్పరం బోధించుకుంటూ, ఎల్లప్పుడూ నన్ను గురించి చెప్పుకుంటూ వారు సంతుష్టులై ఆనందిస్తారు.
10.10
तेषां सततयुक्तानां भजतां प्रीतिपूर्वकम् ।
ददामि बुद्धियोगं तं येन मामुपयान्ति ते ॥ १०.१० ॥
ఎల్లప్పుడూ నాయందు యుక్తులై, ప్రీతితో నన్ను భజించేవారికి, వారు నన్ను చేరుకునే ఆ బుద్ధియోగాన్ని నేను ఇస్తాను.
10.11
तेषामेवानुकम्पार्थमहमज्ञानजं तमः ।
नाशयाम्यात्मभावस्थो ज्ञानदीपेन भास्वता ॥ १०.११ ॥
వారిపై అనుకంపతోనే, వారి అంతరంగంలో నిలిచి, అజ్ఞానం వల్ల పుట్టిన చీకటిని ప్రకాశించే జ్ఞానదీపంతో నేను నశింపజేస్తాను.
10.12
परं ब्रह्म परं धाम पवित्रं परमं भवान् ।
पुरुषं शाश्वतं दिव्यमादिदेवमजं विभुम् ॥ १०.१२ ॥
అర్జునుడు పలికెను: నీవే పరబ్రహ్మవు, పరమ ధామానివి, పరమ పవిత్రుడవు; శాశ్వతుడైన దివ్య పురుషుడవు, ఆదిదేవుడవు, జన్మరహితుడవు, సర్వవ్యాపివి.
10.13
आहुस्त्वामृषयः सर्वे देवर्षिर्नारदस्तथा ।
असितो देवलो व्यासः स्वयं चैव ब्रवीषि मे ॥ १०.१३ ॥
ఋషులందరూ, దేవర్షి నారదుడు, అసితుడు, దేవలుడు, వ్యాసుడు కూడా నిన్ను ఇలాగే చెబుతారు; నీవు స్వయంగా కూడా నాకు ఇదే చెబుతున్నావు.
10.14
सर्वमेतदृतं मन्ये यन्मां वदसि केशव ।
न हि ते भगवन् व्यक्तिं विदुर्देवा न दानवाः ॥ १०.१४ ॥
కేశవా, నీవు నాకు చెప్పినదంతా సత్యమని భావిస్తున్నాను. భగవాన్, నీ ప్రాకట్యాన్ని దేవతలు గానీ దానవులు గానీ ఎరుగరు.
10.15
स्वयमेवात्मनाऽत्मानं वेत्थ त्वं पुरुषोत्तम ।
भूतभावन भूतेश देवदेव जगत्पते ॥ १०.१५ ॥
పురుషోత్తమా, భూతములను సృష్టించువాడా, భూతేశా, దేవదేవా, జగత్పతీ, నీవే స్వయంగా నిన్ను నీ ద్వారా ఎరుగుదువు.
10.16
वक्तुमर्हस्यशेषेण दिव्या ह्यात्मविभूतयः ।
याभिर्विभूतिभिर्लोकानिमांस्त्वं व्याप्य तिष्ठसि ॥ १०.१६ ॥
ఏ విభూతుల ద్వారా నీవు ఈ లోకాలను వ్యాపించి ఉన్నావో, ఆ నీ దివ్య విభూతులను సంపూర్ణంగా చెప్పడానికి నీవే తగినవాడవు.
10.17
कथं विद्यामहं योगिंस्त्वां सदा परिचिन्तयन् ।
केषु केषु च भावेषु चिन्त्योऽसि भगवन्मया ॥ १०.१७ ॥
యోగీ, ఎల్లప్పుడూ నిన్ను ధ్యానిస్తూ నేను నిన్ను ఎలా తెలుసుకోగలను? భగవాన్, ఏయే భావాలలో నేను నిన్ను చింతించాలి?
10.18
विस्तरेणात्मनो योगं विभूतिं च जनार्दन ।
भूयः कथय तृप्तिर्हि शृण्वतो नास्ति मेऽमृतम् ॥ १०.१८ ॥
జనార్దనా, నీ యోగాన్ని, విభూతిని మళ్ళీ విస్తారంగా చెప్పు; ఎందుకంటే ఈ అమృతాన్ని వింటూ నాకు తృప్తి కలగడం లేదు.
10.19
हन्त ते कथयिष्यामि दिव्या ह्यात्मविभूतयः ।
प्राधान्यतः कुरुश्रेष्ठ नास्त्यन्तो विस्तरस्य मे ॥ १०.१९ ॥
శ్రీభగవానుడు చెప్పెను: కురుశ్రేష్ఠా, సరే, నా దివ్య విభూతులలో ప్రధానమైనవాటిని నీకు చెబుతాను; ఎందుకంటే నా విస్తారానికి అంతం లేదు.
10.20
अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितः ।
अहमादिश्च मध्यं च भूतानामन्त एव च ॥ १०.२० ॥
గుడాకేశా, సర్వభూతాల హృదయంలో ఉన్న ఆత్మను నేనే. భూతాల ఆది, మధ్యమం, అంతం కూడా నేనే.
10.21
आदित्यानामहं विष्णुर्ज्योतिषां रविरंशुमान् ।
मरीचिर्मरुतामस्मि नक्षत्राणामहं शशी ॥ १०.२१ ॥
ఆదిత్యులలో నేను విష్ణువును; జ్యోతులలో కిరణాలుగల సూర్యుడను. మరుత్తులలో నేను మరీచిని; నక్షత్రాలలో నేను చంద్రుడను.
10.22
वेदानां सामवेदोऽस्मि देवानामस्मि वासवः ।
इन्द्रियाणां मनश्चास्मि भूतानामस्मि चेतना ॥ १०.२२ ॥
వేదాలలో నేను సామవేదాన్ని; దేవతలలో వాసవుడను (ఇంద్రుడు). ఇంద్రియాలలో నేను మనస్సును; భూతాలలో చేతనను.
10.23
रुद्राणां शङ्करश्चास्मि वित्तेशो यक्षरक्षसाम् ।
वसूनां पावकश्चास्मि मेरुः शिखरिणामहम् ॥ १०.२३ ॥
రుద్రులలో నేను శంకరుడను; యక్షరాక్షసులలో ధనాధిపతి కుబేరుడను. వసువులలో నేను పావకుడను (అగ్ని); శిఖరాలుగల పర్వతాలలో మేరువును.
10.24
पुरोधसां च मुख्यं मां विद्धि पार्थ बृहस्पतिम् ।
सेनानीनामहं स्कन्दः सरसामस्मि सागरः ॥ १०.२४ ॥
పార్థా, పురోహితులలో ముఖ్యుడైన బృహస్పతిగా నన్ను తెలుసుకో. సేనానులలో నేను స్కందుడను; జలాశయాలలో సాగరాన్ని.
10.25
महर्षीणां भृगुरहं गिरामस्म्येकमक्षरम् ।
यज्ञानां जपयज्ञोऽस्मि स्थावराणां हिमालयः ॥ १०.२५ ॥
మహర్షులలో నేను భృగువును, వాక్కులలో ఏకాక్షరాన్ని. యజ్ఞాలలో నేను జపయజ్ఞాన్ని, స్థావరాలలో హిమాలయాన్ని.
10.26
अश्वत्थः सर्ववृक्षाणां देवर्षीणां च नारदः ।
गन्धर्वाणां चित्ररथः सिद्धानां कपिलो मुनिः ॥ १०.२६ ॥
సమస్త వృక్షాలలో నేను అశ్వత్థాన్ని, దేవర్షులలో నారదుణ్ణి. గంధర్వులలో చిత్రరథుణ్ణి, సిద్ధులలో కపిల మునిని.
10.27
उच्चैःश्रवसमश्वानां विद्धि माममृतोद्भवम् ।
ऐरावतं गजेन्द्राणां नराणां च नराधिपम् ॥ १०.२७ ॥
గుర్రాలలో అమృతం నుండి పుట్టిన ఉచ్చైఃశ్రవస్సుగా, గజేంద్రాలలో ఐరావతంగా, మనుషులలో రాజుగా నన్ను తెలుసుకో.
10.28
आयुधानामहं वज्रं धेनूनामस्मि कामधुक् ।
प्रजनश्चास्मि कन्दर्पः सर्पाणामस्मि वासुकिः ॥ १०.२८ ॥
ఆయుధాలలో నేను వజ్రాన్ని, ధేనువులలో కామధేనువును. సంతానోత్పత్తికి కారణమైన కందర్పుణ్ణి నేనే, సర్పాలలో వాసుకిని.
10.29
अनन्तश्चास्मि नागानां वरुणो यादसामहम् ।
पितृ़णामर्यमा चास्मि यमः संयमतामहम् ॥ १०.२९ ॥
నాగులలో నేను అనంతుణ్ణి, జలచరాలలో వరుణుణ్ణి. పితరులలో అర్యముణ్ణి, నియమించేవారిలో యముణ్ణి.
10.30
प्रह्लादश्चास्मि दैत्यानां कालः कलयतामहम् ।
मृगाणां च मृगेन्द्रोऽहं वैनतेयश्च पक्षिणाम् ॥ १०.३० ॥
దైత్యులలో నేను ప్రహ్లాదుణ్ణి, గణించేవారిలో కాలాన్ని. మృగాలలో సింహాన్ని, పక్షులలో వైనతేయుణ్ణి (గరుడుణ్ణి).
10.31
पवनः पवतामस्मि रामः शस्त्रभृतामहम् ।
झषाणां मकरश्चास्मि स्रोतसामस्मि जाह्नवी ॥ १०.३१ ॥
పవిత్రం చేసేవాటిలో నేను వాయువును, శస్త్రధారులలో రాముడను. చేపలలో మకరాన్ని, నదులలో జాహ్నవిని (గంగను) నేను.
10.32
सर्गाणामादिरन्तश्च मध्यं चैवाहमर्जुन ।
अध्यात्मविद्या विद्यानां वादः प्रवदतामहम् ॥ १०.३२ ॥
అర్జునా, సృష్టులకు ఆది, అంతం, మధ్యం కూడా నేనే. విద్యలలో అధ్యాత్మ విద్యను, వాదించేవారిలో వాదాన్ని నేను.
10.33
अक्षराणामकारोऽस्मि द्वन्द्वः सामासिकस्य च ।
अहमेवाक्षयः कालो धाताऽहं विश्वतोमुखः ॥ १०.३३ ॥
అక్షరాలలో నేను అకారాన్ని, సమాసాలలో ద్వంద్వాన్ని. నేనే అక్షయమైన కాలాన్ని; అన్ని వైపులా ముఖాలు గల ధాతను నేనే.
10.34
मृत्युः सर्वहरश्चाहमुद्भवश्च भविष्यताम् ।
कीर्तिः श्रीर्वाक्च नारीणां स्मृतिर्मेधा धृतिः क्षमा ॥ १०.३४ ॥
అన్నిటినీ హరించే మృత్యువును, రాబోయేవాటి ఉద్భవాన్ని నేనే. స్త్రీలింగ గుణాలలో కీర్తి, శ్రీ, వాక్కు, స్మృతి, మేధ, ధృతి, క్షమ నేనే.
10.35
बृहत्साम तथा साम्नां गायत्री छन्दसामहम् ।
मासानां मार्गशीर्षोऽहमृतूनां कुसुमाकरः ॥ १०.३५ ॥
సామాలలో బృహత్సామాన్ని, ఛందస్సులలో గాయత్రిని నేను. మాసాలలో మార్గశీర్షాన్ని, ఋతువులలో కుసుమాకరమైన వసంతాన్ని నేను.
10.36
द्यूतं छलयतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम् ।
जयोऽस्मि व्यवसायोऽस्मि सत्त्वं सत्त्ववतामहम् ॥ १०.३६ ॥
మోసగాళ్లలో జూదాన్ని నేను, తేజస్వుల తేజస్సును నేను. నేను జయాన్ని, నేను నిశ్చయాన్ని, సత్త్వవంతుల సత్త్వాన్ని నేనే.
10.37
वृष्णीनां वासुदेवोऽस्मि पाण्डवानां धनंजयः ।
मुनीनामप्यहं व्यासः कवीनामुशना कविः ॥ १०.३७ ॥
వృష్ణులలో నేను వాసుదేవుడను, పాండవులలో ధనంజయుడను; మునులలో నేను వ్యాసుడను, కవులలో ఉశనా కవిని.
10.38
दण्डो दमयतामस्मि नीतिरस्मि जिगीषताम् ।
मौनं चैवास्मि गुह्यानां ज्ञानं ज्ञानवतामहम् ॥ १०.३८ ॥
దమించువారిలో దండమును నేను, జయమును కోరువారిలో నీతిని నేను; రహస్యములలో మౌనమును, జ్ఞానులలో జ్ఞానమును నేనే.
10.39
यच्चापि सर्वभूतानां बीजं तदहमर्जुन ।
न तदस्ति विना यत्स्यान्मया भूतं चराचरम् ॥ १०.३९ ॥
అర్జునా, సర్వభూతములకు బీజమైనది ఏదో అది కూడా నేనే. చరమైనా అచరమైనా నేను లేకుండా ఉండగల భూతమేదీ లేదు.
10.40
नान्तोऽस्ति मम दिव्यानां विभूतीनां परंतप ।
एष तूद्देशतः प्रोक्तो विभूतेर्विस्तरो मया ॥ १०.४० ॥
పరంతపా, నా దివ్య విభూతులకు అంతం లేదు. నా విభూతుల ఈ విస్తారాన్ని నేను కేవలం ఉదాహరణగా సంక్షేపంగా చెప్పాను.
10.41
यद्यद्विभूतिमत्सत्त्वं श्रीमदूर्जितमेव वा ।
तत्तदेवावगच्छ त्वं मम तेजोंऽशसंभवम् ॥ १०.४१ ॥
విభూతిమంతమైనది, శ్రీమంతమైనది లేదా బలవంతమైనది ఏ ఏ సత్త్వమైనా, అది నా తేజస్సు యొక్క అంశం నుండి పుట్టినదని తెలుసుకో.
10.42
अथवा बहुनैतेन किं ज्ञातेन तवार्जुन ।
विष्टभ्याहमिदं कृत्स्नमेकांशेन स्थितो जगत् ॥ १०.४२ ॥
లేదా అర్జునా, ఇంత విస్తారంగా తెలుసుకోవడం వల్ల నీకేమి ప్రయోజనం? ఈ సమస్త జగత్తును నా ఒక్క అంశంతో ధరించి నేను స్థితుడనై ఉన్నాను.