ഭഗവദ്ഗീത · അധ്യായം 10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.1
भूय एव महाबाहो शृणु मे परमं वचः ।
यत्तेऽहं प्रीयमाणाय वक्ष्यामि हितकाम्यया ॥ १०.१ ॥
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: മഹാബാഹോ, എന്റെ പരമമായ വചനം വീണ്ടും കേൾക്കുക. സന്തോഷിക്കുന്ന നിനക്ക് നിന്റെ ഹിതം ആഗ്രഹിച്ച് ഞാൻ അത് പറയാം.
10.2
न मे विदुः सुरगणाः प्रभवं न महर्षयः ।
अहमादिर्हि देवानां महर्षीणां च सर्वशः ॥ १०.२ ॥
ദേവഗണങ്ങളോ മഹർഷിമാരോ എന്റെ ഉത്ഭവം അറിയുന്നില്ല; എന്തെന്നാൽ എല്ലാ വിധത്തിലും ദേവന്മാർക്കും മഹർഷിമാർക്കും ആദി ഞാനാണ്.
10.3
यो मामजमनादिं च वेत्ति लोकमहेश्वरम् ।
असम्मूढः स मर्त्येषु सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १०.३ ॥
എന്നെ ജനനമില്ലാത്തവനും ആദിയില്ലാത്തവനും ലോകങ്ങളുടെ മഹേശ്വരനുമായി അറിയുന്നവൻ, മർത്യരിൽ മോഹമില്ലാത്തവനായി എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മുക്തനാകുന്നു.
10.4
बुद्धिर्ज्ञानमसंमोहः क्षमा सत्यं दमः शमः ।
सुखं दुःखं भवोऽभावो भयं चाभयमेव च ॥ १०.४ ॥
ബുദ്ധി, ജ്ഞാനം, മോഹമില്ലായ്മ, ക്ഷമ, സത്യം, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹം, മനഃശാന്തി, സുഖം, ദുഃഖം, ഉത്ഭവം, നാശം, ഭയം, അഭയം എന്നിവയും,
10.5
अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोऽयशः ।
भवन्ति भावा भूतानां मत्त एव पृथग्विधाः ॥ १०.५ ॥
അഹിംസ, സമത, സംതൃപ്തി, തപസ്സ്, ദാനം, യശസ്സ്, അപയശസ്സ് — ജീവികളുടെ ഈ വിവിധ ഭാവങ്ങൾ എന്നിൽ നിന്നു തന്നെ ഉണ്ടാകുന്നു.
10.6
महर्षयः सप्त पूर्वे चत्वारो मनवस्तथा ।
मद्भावा मानसा जाता येषां लोक इमाः प्रजाः ॥ १०.६ ॥
പണ്ടത്തെ ഏഴു മഹർഷിമാരും അതുപോലെ നാലു മനുക്കളും എന്റെ ഭാവമുള്ളവരായി എന്റെ മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ചു; ലോകത്തിലെ ഈ പ്രജകളെല്ലാം അവരിൽ നിന്നുള്ളവരാണ്.
10.7
एतां विभूतिं योगं च मम यो वेत्ति तत्त्वतः ।
सोऽविकम्पेन योगेन युज्यते नात्र संशयः ॥ १०.७ ॥
എന്റെ ഈ വിഭൂതിയെയും യോഗത്തെയും തത്ത്വത്തിൽ അറിയുന്നവൻ ഇളകാത്ത യോഗത്തോട് ചേരുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
10.8
अहं सर्वस्य प्रभवो मत्तः सर्वं प्रवर्तते ।
इति मत्वा भजन्ते मां बुधा भावसमन्विताः ॥ १०.८ ॥
ഞാനാണ് എല്ലാറ്റിന്റെയും ഉത്ഭവം; എന്നിൽനിന്നാണ് എല്ലാം പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ് ജ്ഞാനികൾ ഭാവത്തോടെ എന്നെ ഭജിക്കുന്നു.
10.9
मच्चित्ता मद्गतप्राणा बोधयन्तः परस्परम् ।
कथयन्तश्च मां नित्यं तुष्यन्ति च रमन्ति च ॥ १०.९ ॥
എന്നിൽ മനസ്സുറപ്പിച്ച്, എന്നിൽ പ്രാണൻ അർപ്പിച്ച്, പരസ്പരം ബോധിപ്പിച്ചും എപ്പോഴും എന്നെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞും അവർ സംതൃപ്തരായി ആനന്ദിക്കുന്നു.
10.10
तेषां सततयुक्तानां भजतां प्रीतिपूर्वकम् ।
ददामि बुद्धियोगं तं येन मामुपयान्ति ते ॥ १०.१० ॥
എപ്പോഴും എന്നിൽ യുക്തരായി സ്നേഹത്തോടെ എന്നെ ഭജിക്കുന്നവർക്ക്, അവർ എന്നെ പ്രാപിക്കുന്ന ആ ബുദ്ധിയോഗം ഞാൻ നൽകുന്നു.
10.11
तेषामेवानुकम्पार्थमहमज्ञानजं तमः ।
नाशयाम्यात्मभावस्थो ज्ञानदीपेन भास्वता ॥ १०.११ ॥
അവരോടുള്ള അനുകമ്പയാൽ മാത്രം, അവരുടെ ഉള്ളിൽ വസിച്ചുകൊണ്ട്, അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ ഇരുട്ടിനെ പ്രകാശിക്കുന്ന ജ്ഞാനദീപത്താൽ ഞാൻ നശിപ്പിക്കുന്നു.
10.12
परं ब्रह्म परं धाम पवित्रं परमं भवान् ।
पुरुषं शाश्वतं दिव्यमादिदेवमजं विभुम् ॥ १०.१२ ॥
അർജുനൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങ് പരബ്രഹ്മവും പരമധാമവും പരമപവിത്രവുമാണ്; ശാശ്വതനായ ദിവ്യപുരുഷനും ആദിദേവനും ജനനമില്ലാത്തവനും സർവ്വവ്യാപിയുമാണ്.
10.13
आहुस्त्वामृषयः सर्वे देवर्षिर्नारदस्तथा ।
असितो देवलो व्यासः स्वयं चैव ब्रवीषि मे ॥ १०.१३ ॥
എല്ലാ ഋഷിമാരും, ദേവർഷി നാരദനും, അസിതനും ദേവലനും വ്യാസനും നിന്നെ ഇപ്രകാരം പറയുന്നു; നീ തന്നെയും എന്നോട് ഇതു പറയുന്നു.
10.14
सर्वमेतदृतं मन्ये यन्मां वदसि केशव ।
न हि ते भगवन् व्यक्तिं विदुर्देवा न दानवाः ॥ १०.१४ ॥
കേശവാ, നീ എന്നോടു പറയുന്നതെല്ലാം സത്യമെന്നു ഞാൻ കരുതുന്നു. ഭഗവാനേ, നിന്റെ പ്രാകട്യം ദേവന്മാരോ ദാനവന്മാരോ അറിയുന്നില്ല.
10.15
स्वयमेवात्मनाऽत्मानं वेत्थ त्वं पुरुषोत्तम ।
भूतभावन भूतेश देवदेव जगत्पते ॥ १०.१५ ॥
പുരുഷോത്തമാ, ഭൂതങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നവനേ, ഭൂതേശാ, ദേവദേവാ, ജഗത്പതേ, നീ തന്നെ നിന്നാൽ നിന്നെ അറിയുന്നു.
10.16
वक्तुमर्हस्यशेषेण दिव्या ह्यात्मविभूतयः ।
याभिर्विभूतिभिर्लोकानिमांस्त्वं व्याप्य तिष्ठसि ॥ १०.१६ ॥
ഏതു വിഭൂതികളാൽ നീ ഈ ലോകങ്ങളെ വ്യാപിച്ചു നിലകൊള്ളുന്നുവോ, നിന്റെ ആ ദിവ്യവിഭൂതികളെ പൂർണമായി പറയേണ്ടതാണ്.
10.17
कथं विद्यामहं योगिंस्त्वां सदा परिचिन्तयन् ।
केषु केषु च भावेषु चिन्त्योऽसि भगवन्मया ॥ १०.१७ ॥
യോഗിയേ, എപ്പോഴും നിന്നെ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട് ഞാൻ നിന്നെ എങ്ങനെ അറിയും? ഭഗവാനേ, ഏതേതു ഭാവങ്ങളിൽ ഞാൻ നിന്നെ ചിന്തിക്കണം?
10.18
विस्तरेणात्मनो योगं विभूतिं च जनार्दन ।
भूयः कथय तृप्तिर्हि शृण्वतो नास्ति मेऽमृतम् ॥ १०.१८ ॥
ജനാർദനാ, നിന്റെ യോഗവും വിഭൂതിയും വീണ്ടും വിസ്തരിച്ചു പറയൂ; ഈ അമൃതം കേട്ടിട്ട് എനിക്കു തൃപ്തി വരുന്നില്ല.
10.19
हन्त ते कथयिष्यामि दिव्या ह्यात्मविभूतयः ।
प्राधान्यतः कुरुश्रेष्ठ नास्त्यन्तो विस्तरस्य मे ॥ १०.१९ ॥
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: കുരുശ്രേഷ്ഠാ, ശരി, എന്റെ ദിവ്യവിഭൂതികളിൽ പ്രധാനമായവ നിനക്ക് പറഞ്ഞുതരാം; കാരണം എന്റെ വിസ്താരത്തിന് അന്തമില്ല.
10.20
अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितः ।
अहमादिश्च मध्यं च भूतानामन्त एव च ॥ १०.२० ॥
ഗുഡാകേശാ, എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ആത്മാവ് ഞാനാണ്. ജീവികളുടെ ആദിയും മധ്യവും അന്തവും ഞാൻ തന്നെ.
10.21
आदित्यानामहं विष्णुर्ज्योतिषां रविरंशुमान् ।
मरीचिर्मरुतामस्मि नक्षत्राणामहं शशी ॥ १०.२१ ॥
ആദിത്യന്മാരിൽ ഞാൻ വിഷ്ണു; ജ്യോതിസ്സുകളിൽ രശ്മികളുള്ള സൂര്യൻ. മരുത്തുക്കളിൽ ഞാൻ മരീചി; നക്ഷത്രങ്ങളിൽ ഞാൻ ചന്ദ്രൻ.
10.22
वेदानां सामवेदोऽस्मि देवानामस्मि वासवः ।
इन्द्रियाणां मनश्चास्मि भूतानामस्मि चेतना ॥ १०.२२ ॥
വേദങ്ങളിൽ ഞാൻ സാമവേദം; ദേവന്മാരിൽ വാസവൻ (ഇന്ദ്രൻ). ഇന്ദ്രിയങ്ങളിൽ ഞാൻ മനസ്സ്; ജീവികളിൽ ചേതന.
10.23
रुद्राणां शङ्करश्चास्मि वित्तेशो यक्षरक्षसाम् ।
वसूनां पावकश्चास्मि मेरुः शिखरिणामहम् ॥ १०.२३ ॥
രുദ്രന്മാരിൽ ഞാൻ ശങ്കരൻ; യക്ഷരാക്ഷസന്മാരിൽ ധനേശനായ കുബേരൻ. വസുക്കളിൽ ഞാൻ പാവകൻ (അഗ്നി); ശിഖരങ്ങളിൽ മേരു.
10.24
पुरोधसां च मुख्यं मां विद्धि पार्थ बृहस्पतिम् ।
सेनानीनामहं स्कन्दः सरसामस्मि सागरः ॥ १०.२४ ॥
പാർത്ഥാ, പുരോഹിതന്മാരിൽ മുഖ്യനായ ബൃഹസ്പതി ഞാനാണെന്ന് അറിയുക. സേനാനായകന്മാരിൽ ഞാൻ സ്കന്ദൻ; ജലാശയങ്ങളിൽ സമുദ്രം.
10.25
महर्षीणां भृगुरहं गिरामस्म्येकमक्षरम् ।
यज्ञानां जपयज्ञोऽस्मि स्थावराणां हिमालयः ॥ १०.२५ ॥
മഹർഷിമാരിൽ ഞാൻ ഭൃഗുവാണ്, വാക്കുകളിൽ ഏകാക്ഷരം. യജ്ഞങ്ങളിൽ ഞാൻ ജപയജ്ഞം, സ്ഥാവരങ്ങളിൽ ഹിമാലയം.
10.26
अश्वत्थः सर्ववृक्षाणां देवर्षीणां च नारदः ।
गन्धर्वाणां चित्ररथः सिद्धानां कपिलो मुनिः ॥ १०.२६ ॥
എല്ലാ വൃക്ഷങ്ങളിലും ഞാൻ അശ്വത്ഥമാണ്, ദേവർഷിമാരിൽ നാരദൻ. ഗന്ധർവന്മാരിൽ ചിത്രരഥൻ, സിദ്ധന്മാരിൽ കപിലമുനി.
10.27
उच्चैःश्रवसमश्वानां विद्धि माममृतोद्भवम् ।
ऐरावतं गजेन्द्राणां नराणां च नराधिपम् ॥ १०.२७ ॥
കുതിരകളിൽ അമൃതത്തിൽനിന്നുണ്ടായ ഉച്ചൈഃശ്രവസ്സായും, ഗജേന്ദ്രന്മാരിൽ ഐരാവതമായും, മനുഷ്യരിൽ രാജാവായും എന്നെ അറിയുക.
10.28
आयुधानामहं वज्रं धेनूनामस्मि कामधुक् ।
प्रजनश्चास्मि कन्दर्पः सर्पाणामस्मि वासुकिः ॥ १०.२८ ॥
ആയുധങ്ങളിൽ ഞാൻ വജ്രമാണ്, പശുക്കളിൽ കാമധേനു. സന്താനോത്പാദകനായ കന്ദർപ്പൻ ഞാനാണ്, സർപ്പങ്ങളിൽ വാസുകി.
10.29
अनन्तश्चास्मि नागानां वरुणो यादसामहम् ।
पितृ़णामर्यमा चास्मि यमः संयमतामहम् ॥ १०.२९ ॥
നാഗങ്ങളിൽ ഞാൻ അനന്തനാണ്, ജലജീവികളിൽ വരുണൻ. പിതൃക്കളിൽ ഞാൻ അര്യമാവ്, നിയന്ത്രിക്കുന്നവരിൽ യമൻ.
10.30
प्रह्लादश्चास्मि दैत्यानां कालः कलयतामहम् ।
मृगाणां च मृगेन्द्रोऽहं वैनतेयश्च पक्षिणाम् ॥ १०.३० ॥
ദൈത്യരിൽ ഞാൻ പ്രഹ്ലാദനാണ്, ഗണിക്കുന്നവരിൽ കാലം. മൃഗങ്ങളിൽ ഞാൻ സിംഹം, പക്ഷികളിൽ വൈനതേയൻ (ഗരുഡൻ).
10.31
पवनः पवतामस्मि रामः शस्त्रभृतामहम् ।
झषाणां मकरश्चास्मि स्रोतसामस्मि जाह्नवी ॥ १०.३१ ॥
ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവയിൽ ഞാൻ കാറ്റാണ്, ആയുധധാരികളിൽ ഞാൻ രാമനാണ്. മത്സ്യങ്ങളിൽ ഞാൻ മകരമാണ്, നദികളിൽ ഞാൻ ജാഹ്നവിയാണ് (ഗംഗ).
10.32
सर्गाणामादिरन्तश्च मध्यं चैवाहमर्जुन ।
अध्यात्मविद्या विद्यानां वादः प्रवदतामहम् ॥ १०.३२ ॥
അർജുനാ, സൃഷ്ടികളുടെ ആദിയും അന്തവും മധ്യവും ഞാൻ തന്നെ. വിദ്യകളിൽ ഞാൻ അധ്യാത്മവിദ്യയാണ്, വാദിക്കുന്നവരുടെ വാദം ഞാനാണ്.
10.33
अक्षराणामकारोऽस्मि द्वन्द्वः सामासिकस्य च ।
अहमेवाक्षयः कालो धाताऽहं विश्वतोमुखः ॥ १०.३३ ॥
അക്ഷരങ്ങളിൽ ഞാൻ അകാരമാണ്, സമാസങ്ങളിൽ ദ്വന്ദ്വമാണ്. ഞാൻ തന്നെയാണ് അക്ഷയമായ കാലം; എല്ലാ ദിക്കിലും മുഖമുള്ള ധാതാവും ഞാനാണ്.
10.34
मृत्युः सर्वहरश्चाहमुद्भवश्च भविष्यताम् ।
कीर्तिः श्रीर्वाक्च नारीणां स्मृतिर्मेधा धृतिः क्षमा ॥ १०.३४ ॥
എല്ലാം അപഹരിക്കുന്ന മൃത്യുവും, ഉണ്ടാകാനിരിക്കുന്നവയുടെ ഉദ്ഭവവും ഞാനാണ്. സ്ത്രീഗുണങ്ങളിൽ ഞാൻ കീർത്തി, ശ്രീ, വാക്ക്, സ്മൃതി, മേധ, ധൃതി, ക്ഷമ എന്നിവയാണ്.
10.35
बृहत्साम तथा साम्नां गायत्री छन्दसामहम् ।
मासानां मार्गशीर्षोऽहमृतूनां कुसुमाकरः ॥ १०.३५ ॥
സാമങ്ങളിൽ ഞാൻ ബൃഹത്സാമമാണ്, ഛന്ദസ്സുകളിൽ ഗായത്രിയാണ്. മാസങ്ങളിൽ ഞാൻ മാർഗശീർഷമാണ്, ഋതുക്കളിൽ പൂക്കളുടെ ഉറവിടമായ വസന്തമാണ്.
10.36
द्यूतं छलयतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम् ।
जयोऽस्मि व्यवसायोऽस्मि सत्त्वं सत्त्ववतामहम् ॥ १०.३६ ॥
വഞ്ചിക്കുന്നവരിൽ ഞാൻ ചൂതാട്ടമാണ്, തേജസ്വികളുടെ തേജസ്സ് ഞാനാണ്. ഞാൻ ജയമാണ്, ഞാൻ നിശ്ചയമാണ്, സത്ത്വഗുണമുള്ളവരുടെ സത്ത്വം ഞാനാണ്.
10.37
वृष्णीनां वासुदेवोऽस्मि पाण्डवानां धनंजयः ।
मुनीनामप्यहं व्यासः कवीनामुशना कविः ॥ १०.३७ ॥
വൃഷ്ണികളിൽ ഞാൻ വാസുദേവനാണ്, പാണ്ഡവരിൽ ധനഞ്ജയൻ; മുനിമാരിൽ ഞാൻ വ്യാസനും കവികളിൽ ഉശനാ കവിയുമാണ്.
10.38
दण्डो दमयतामस्मि नीतिरस्मि जिगीषताम् ।
मौनं चैवास्मि गुह्यानां ज्ञानं ज्ञानवतामहम् ॥ १०.३८ ॥
അടക്കുന്നവരുടെ ദണ്ഡം ഞാനാണ്, ജയം ആഗ്രഹിക്കുന്നവരുടെ നീതി ഞാനാണ്; രഹസ്യങ്ങളിൽ മൗനവും ജ്ഞാനികളുടെ ജ്ഞാനവും ഞാൻ തന്നെ.
10.39
यच्चापि सर्वभूतानां बीजं तदहमर्जुन ।
न तदस्ति विना यत्स्यान्मया भूतं चराचरम् ॥ १०.३९ ॥
അർജുനാ, എല്ലാ ഭൂതങ്ങളുടെയും ബീജം ഏതോ അതും ഞാനാണ്. ചരമോ അചരമോ ആയ, എന്നെ കൂടാതെ നിലനിൽക്കാവുന്ന ഒരു ഭൂതവും ഇല്ല.
10.40
नान्तोऽस्ति मम दिव्यानां विभूतीनां परंतप ।
एष तूद्देशतः प्रोक्तो विभूतेर्विस्तरो मया ॥ १०.४० ॥
പരന്തപാ, എന്റെ ദിവ്യവിഭൂതികൾക്ക് അന്തമില്ല. എന്റെ വിഭൂതിയുടെ ഈ വിസ്താരം ഞാൻ ഉദാഹരണമായി മാത്രമാണ് പറഞ്ഞത്.
10.41
यद्यद्विभूतिमत्सत्त्वं श्रीमदूर्जितमेव वा ।
तत्तदेवावगच्छ त्वं मम तेजोंऽशसंभवम् ॥ १०.४१ ॥
മഹിമയുള്ളതോ ഐശ്വര്യമുള്ളതോ ശക്തിയുള്ളതോ ആയ ഏതൊരു സത്തയും എന്റെ തേജസ്സിന്റെ ഒരംശത്തിൽ നിന്ന് ഉണ്ടായതാണെന്ന് നീ അറിയുക.
10.42
अथवा बहुनैतेन किं ज्ञातेन तवार्जुन ।
विष्टभ्याहमिदं कृत्स्नमेकांशेन स्थितो जगत् ॥ १०.४२ ॥
അല്ലെങ്കിൽ അർജുനാ, ഇതെല്ലാം വിസ്തരിച്ച് അറിഞ്ഞിട്ട് നിനക്ക് എന്തു പ്രയോജനം? ഈ ജഗത്തിനെ മുഴുവൻ എന്റെ ഒരംശം കൊണ്ട് താങ്ങി ഞാൻ നിലകൊള്ളുന്നു.