ภควัทคีตา · อัธยายะ 10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.1
भूय एव महाबाहो शृणु मे परमं वचः ।
यत्तेऽहं प्रीयमाणाय वक्ष्यामि हितकाम्यया ॥ १०.१ ॥
พระผู้เป็นเจ้าตรัสว่า ผู้มีพาหาแข็งแกร่ง จงฟังถ้อยคำอันสูงสุดของเราอีกครั้ง ซึ่งเราจะกล่าวแก่เจ้า ผู้ยินดีในถ้อยคำนั้น เพราะปรารถนาความดีของเจ้า
10.2
न मे विदुः सुरगणाः प्रभवं न महर्षयः ।
अहमादिर्हि देवानां महर्षीणां च सर्वशः ॥ १०.२ ॥
หมู่เทวดาและมหาฤๅษีก็ไม่รู้กำเนิดของเรา เพราะโดยทุกประการ เราเป็นต้นกำเนิดของเทวดาและมหาฤๅษีทั้งหลาย
10.3
यो मामजमनादिं च वेत्ति लोकमहेश्वरम् ।
असम्मूढः स मर्त्येषु सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १०.३ ॥
ผู้ใดรู้จักเราว่าไม่มีการเกิดและไม่มีจุดเริ่มต้น เป็นมหาเจ้าแห่งโลกทั้งหลาย ผู้นั้นไม่หลงในหมู่มนุษย์ และพ้นจากบาปทั้งปวง
10.4
बुद्धिर्ज्ञानमसंमोहः क्षमा सत्यं दमः शमः ।
सुखं दुःखं भवोऽभावो भयं चाभयमेव च ॥ १०.४ ॥
ปัญญา ความรู้ ความไม่หลงงมงาย ความอดทน ความสัตย์ การข่มใจ ความสงบ ความสุข ความทุกข์ การเกิด การดับ ความกลัว และความไม่กลัว
10.5
अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोऽयशः ।
भवन्ति भावा भूतानां मत्त एव पृथग्विधाः ॥ १०.५ ॥
ความไม่เบียดเบียน ความเสมอภาค ความพอใจ การบำเพ็ญตบะ การให้ทาน ความมียศ และความไร้ยศ ภาวะต่าง ๆ เหล่านี้ของสัตว์ทั้งหลายเกิดจากเราเท่านั้น
10.6
महर्षयः सप्त पूर्वे चत्वारो मनवस्तथा ।
मद्भावा मानसा जाता येषां लोक इमाः प्रजाः ॥ १०.६ ॥
มหาฤๅษีเจ็ดองค์ในกาลก่อน และมนูทั้งสี่ ซึ่งมีภาวะเดียวกับเรา เกิดจากใจของเรา จากท่านเหล่านั้นจึงมีประชาสัตว์เหล่านี้ในโลก
10.7
एतां विभूतिं योगं च मम यो वेत्ति तत्त्वतः ।
सोऽविकम्पेन योगेन युज्यते नात्र संशयः ॥ १०.७ ॥
ผู้ใดรู้ความยิ่งใหญ่และอำนาจนี้ของเราตามความเป็นจริง ผู้นั้นย่อมประกอบด้วยโยคะที่ไม่หวั่นไหว ในเรื่องนี้ไม่มีข้อสงสัย
10.8
अहं सर्वस्य प्रभवो मत्तः सर्वं प्रवर्तते ।
इति मत्वा भजन्ते मां बुधा भावसमन्विताः ॥ १०.८ ॥
เราเป็นต้นกำเนิดของสิ่งทั้งปวง ทุกสิ่งดำเนินไปจากเรา ผู้มีปัญญารู้ดังนี้แล้ว ย่อมบูชาเราด้วยความศรัทธาเต็มใจ
10.9
मच्चित्ता मद्गतप्राणा बोधयन्तः परस्परम् ।
कथयन्तश्च मां नित्यं तुष्यन्ति च रमन्ति च ॥ १०.९ ॥
มีใจจดจ่อกับเรา มีชีวิตอุทิศแก่เรา ชี้แจงให้แก่กันและกัน และกล่าวถึงเราอยู่เสมอ ท่านเหล่านั้นย่อมพอใจและยินดี
10.10
तेषां सततयुक्तानां भजतां प्रीतिपूर्वकम् ।
ददामि बुद्धियोगं तं येन मामुपयान्ति ते ॥ १०.१० ॥
แก่ผู้ที่ประกอบอยู่เสมอและบูชาเราด้วยความรัก เราให้โยคะแห่งปัญญานั้น ซึ่งทำให้เขาเหล่านั้นมาถึงเรา
10.11
तेषामेवानुकम्पार्थमहमज्ञानजं तमः ।
नाशयाम्यात्मभावस्थो ज्ञानदीपेन भास्वता ॥ १०.११ ॥
เพียงเพราะความเอ็นดูต่อเขาเหล่านั้น เราซึ่งสถิตอยู่ในภาวะของเขา จึงทำลายความมืดอันเกิดจากอวิชชาด้วยประทีปแห่งความรู้ที่ส่องสว่าง
10.12
परं ब्रह्म परं धाम पवित्रं परमं भवान् ।
पुरुषं शाश्वतं दिव्यमादिदेवमजं विभुम् ॥ १०.१२ ॥
อรชุนกล่าวว่า พระองค์เป็นพรหมันอันสูงสุด เป็นที่ประทับอันสูงสุด เป็นผู้ชำระอันสูงสุด เป็นบุรุษทิพย์ผู้นิรันดร เป็นเทพองค์แรก ไม่มีการเกิด และแผ่ไปทั่ว
10.13
आहुस्त्वामृषयः सर्वे देवर्षिर्नारदस्तथा ।
असितो देवलो व्यासः स्वयं चैव ब्रवीषि मे ॥ १०.१३ ॥
ฤๅษีทั้งปวงกล่าวถึงพระองค์เช่นนี้ เทวฤๅษีนารทะ อสิตะ เทวละ และวยาสะก็กล่าวเช่นนั้น และพระองค์เองก็ตรัสแก่ข้าพเจ้าเช่นนั้นด้วย
10.14
सर्वमेतदृतं मन्ये यन्मां वदसि केशव ।
न हि ते भगवन् व्यक्तिं विदुर्देवा न दानवाः ॥ १०.१४ ॥
ข้าพเจ้าเชื่อว่าทุกสิ่งที่พระองค์ตรัสแก่ข้าพเจ้านั้นเป็นความจริง ข้าแต่พระเกศวะ เพราะเหล่าเทวดาและอสูรก็ไม่รู้การปรากฏของพระองค์ ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า
10.15
स्वयमेवात्मनाऽत्मानं वेत्थ त्वं पुरुषोत्तम ।
भूतभावन भूतेश देवदेव जगत्पते ॥ १०.१५ ॥
ข้าแต่ปุรุโษตตมะ พระองค์ทรงรู้พระองค์เองด้วยพระองค์เอง ข้าแต่พระผู้เป็นต้นกำเนิดของสัตว์ เป็นเจ้าแห่งสัตว์ เป็นเทพแห่งเทพ เป็นเจ้าแห่งจักรวาล
10.16
वक्तुमर्हस्यशेषेण दिव्या ह्यात्मविभूतयः ।
याभिर्विभूतिभिर्लोकानिमांस्त्वं व्याप्य तिष्ठसि ॥ १०.१६ ॥
ขอพระองค์โปรดบรรยายอำนาจทิพย์ของพระองค์เองให้ครบถ้วน ซึ่งพระองค์ทรงแผ่ไปทั่วโลกเหล่านี้และดำรงอยู่
10.17
कथं विद्यामहं योगिंस्त्वां सदा परिचिन्तयन् ।
केषु केषु च भावेषु चिन्त्योऽसि भगवन्मया ॥ १०.१७ ॥
ข้าแต่โยคี ข้าพเจ้าจะรู้จักพระองค์ได้อย่างไร เมื่อข้าพเจ้าระลึกถึงพระองค์อยู่เสมอ และข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ข้าพเจ้าควรพิจารณาพระองค์ในภาวะใดบ้างจึงจะถูกต้อง
10.18
विस्तरेणात्मनो योगं विभूतिं च जनार्दन ।
भूयः कथय तृप्तिर्हि शृण्वतो नास्ति मेऽमृतम् ॥ १०.१८ ॥
ข้าแต่ชนารทนะ ขอพระองค์โปรดตรัสอีกโดยพิสดารถึงโยคะและอำนาจของพระองค์ เพราะข้าพเจ้าฟังถ้อยคำอมฤตนี้แล้วก็ยังไม่อิ่มเลย
10.19
हन्त ते कथयिष्यामि दिव्या ह्यात्मविभूतयः ।
प्राधान्यतः कुरुश्रेष्ठ नास्त्यन्तो विस्तरस्य मे ॥ १०.१९ ॥
พระผู้เป็นเจ้าตรัสว่า ดีแล้ว ข้าแต่ผู้ประเสริฐสุดแห่งกุรุ เราจะกล่าวแก่เจ้าถึงอำนาจทิพย์ของเรา ซึ่งเด่นที่สุดบางประการ เพราะความยิ่งใหญ่ของเรานั้นหาที่สุดมิได้
10.20
अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितः ।
अहमादिश्च मध्यं च भूतानामन्त एव च ॥ १०.२० ॥
ข้าแต่คุฑากेศะ เราคืออาตมันที่สถิตอยู่ในใจของสัตว์ทั้งปวง เราเป็นจุดเริ่มต้น ท่ามกลาง และจุดสิ้นสุดของสัตว์ทั้งหลายด้วย
10.21
आदित्यानामहं विष्णुर्ज्योतिषां रविरंशुमान् ।
मरीचिर्मरुतामस्मि नक्षत्राणामहं शशी ॥ १०.२१ ॥
ในบรรดาอาทิตย์ทั้งหลาย เราคือพระวิษณุ ในบรรดาแสงสว่าง เราคือดวงอาทิตย์ผู้แผ่รัศมี ในบรรดามรุตทั้งหลาย เราคือมรีจิ ในบรรดาดวงดาว เราคือดวงจันทร์
10.22
वेदानां सामवेदोऽस्मि देवानामस्मि वासवः ।
इन्द्रियाणां मनश्चास्मि भूतानामस्मि चेतना ॥ १०.२२ ॥
ในบรรดาเวททั้งหลาย เราคือสามเวท ในบรรดาเทพทั้งหลาย เราคือวาสวะ ในบรรดาอินทรีย์ เราคือใจ ในบรรดาสิ่งมีชีวิต เราคือจิตสำนึก
10.23
रुद्राणां शङ्करश्चास्मि वित्तेशो यक्षरक्षसाम् ।
वसूनां पावकश्चास्मि मेरुः शिखरिणामहम् ॥ १०.२३ ॥
ในบรรดารุทรทั้งหลาย เราคือศังกร ในบรรดายักษ์และรากษสทั้งหลาย เราคือเจ้าแห่งทรัพย์ ในบรรดาวสุทั้งหลาย เราคือปาวกะ คือไฟ ในบรรดายอดเขาทั้งหลาย เราคือเขาเมรุ
10.24
पुरोधसां च मुख्यं मां विद्धि पार्थ बृहस्पतिम् ।
सेनानीनामहं स्कन्दः सरसामस्मि सागरः ॥ १०.२४ ॥
ปารถ จงรู้ว่าในบรรดาปุโรหิตผู้เป็นประธาน เราคือพฤหัสปติ ในบรรดาแม่ทัพทั้งหลาย เราคือสกันทะ ในบรรดาแหล่งน้ำทั้งหลาย เราคือมหาสมุทร
10.25
महर्षीणां भृगुरहं गिरामस्म्येकमक्षरम् ।
यज्ञानां जपयज्ञोऽस्मि स्थावराणां हिमालयः ॥ १०.२५ ॥
ในบรรดามหาฤๅษีทั้งหลาย เราคือภฤคุ ในบรรดาถ้อยคำทั้งหลาย เราคือพยางค์เดียว ในบรรดายัญทั้งหลาย เราคือยัญคือการสวดชปะ ในบรรดาสิ่งที่ไม่เคลื่อนที่ทั้งหลาย เราคือหิมาลัย
10.26
अश्वत्थः सर्ववृक्षाणां देवर्षीणां च नारदः ।
गन्धर्वाणां चित्ररथः सिद्धानां कपिलो मुनिः ॥ १०.२६ ॥
ในบรรดาพฤกษาทั้งปวง เราคืออัศวัตถ์ ในบรรดาเทวฤๅษี เราคือนารท ในบรรดาคันธรรพ์ทั้งหลาย เราคือจิตรรถ ในบรรดาสิทธาทั้งหลาย เราคือฤๅษีกปิละ
10.27
उच्चैःश्रवसमश्वानां विद्धि माममृतोद्भवम् ।
ऐरावतं गजेन्द्राणां नराणां च नराधिपम् ॥ १०.२७ ॥
ในบรรดาม้าทั้งหลาย จงรู้ว่าเราคืออุจไจศรวัส ผู้เกิดจากน้ำอมฤต ในบรรดาช้างใหญ่ทั้งหลาย เราคือไอราวตะ ในบรรดามนุษย์ เราคือกษัตริย์
10.28
आयुधानामहं वज्रं धेनूनामस्मि कामधुक् ।
प्रजनश्चास्मि कन्दर्पः सर्पाणामस्मि वासुकिः ॥ १०.२८ ॥
ในบรรดาอาวุธทั้งหลาย เราคือสายฟ้า ในบรรดาโคทั้งหลาย เราคือกามธุก โคผู้ให้สิ่งที่ปรารถนา เราคือกันทรรป ผู้เป็นเหตุแห่งการให้กำเนิด ในบรรดางูทั้งหลาย เราคือวาสุกิ
10.29
अनन्तश्चास्मि नागानां वरुणो यादसामहम् ।
पितृ़णामर्यमा चास्मि यमः संयमतामहम् ॥ १०.२९ ॥
ในบรรดานาคทั้งหลาย เราคืออนันตะ ในบรรดาสัตว์น้ำทั้งหลาย เราคือวรุณ ในบรรดาบรรพบุรุษทั้งหลาย เราคืออรยมัน ในบรรดาผู้ควบคุมตน เราคือยม
10.30
प्रह्लादश्चास्मि दैत्यानां कालः कलयतामहम् ।
मृगाणां च मृगेन्द्रोऽहं वैनतेयश्च पक्षिणाम् ॥ १०.३० ॥
ในบรรดาไทตยะทั้งหลาย เราคือประหลาท ในบรรดาผู้คำนวณนับ เราคือกาล ในบรรดาสัตว์ป่าทั้งหลาย เราคือราชสีห์ และในบรรดานก เราคือไวนเตยะ
10.31
पवनः पवतामस्मि रामः शस्त्रभृतामहम् ।
झषाणां मकरश्चास्मि स्रोतसामस्मि जाह्नवी ॥ १०.३१ ॥
ในบรรดาสิ่งที่ชำระล้างทั้งหลาย เราคือลม ในบรรดาผู้ถืออาวุธทั้งหลาย เราคือพระราม ในบรรดาปลาทั้งหลาย เราคือมกร และในบรรดาสายน้ำทั้งหลาย เราคือแม่น้ำชาหนวี คือแม่คงคา
10.32
सर्गाणामादिरन्तश्च मध्यं चैवाहमर्जुन ।
अध्यात्मविद्या विद्यानां वादः प्रवदतामहम् ॥ १०.३२ ॥
อรชุน ในบรรดาการสร้างทั้งหลาย เราคือจุดเริ่มต้น จุดสิ้นสุด และจุดกลาง ในบรรดาวิชาทั้งหลาย เราคืออัธยาตมวิทยา คือความรู้เรื่องอาตมัน ในบรรดาผู้โต้วาที เราคือการใช้เหตุผล
10.33
अक्षराणामकारोऽस्मि द्वन्द्वः सामासिकस्य च ।
अहमेवाक्षयः कालो धाताऽहं विश्वतोमुखः ॥ १०.३३ ॥
ในบรรดาอักษรทั้งหลาย เราคืออักษรอ และในบรรดาสมาสทั้งหลาย เราคือทวันทวะ เราเองคือกาลอันไม่เสื่อมสิ้น เราคือผู้ค้ำจุนที่มีพระพักตร์หันไปทุกทิศ
10.34
मृत्युः सर्वहरश्चाहमुद्भवश्च भविष्यताम् ।
कीर्तिः श्रीर्वाक्च नारीणां स्मृतिर्मेधा धृतिः क्षमा ॥ १०.३४ ॥
เราคือมฤตยูผู้พรากทุกสิ่ง และเราคือต้นกำเนิดของสิ่งที่จะมีในอนาคต ในบรรดาคุณลักษณะฝ่ายหญิงทั้งหลาย เราคือเกียรติ โชค วาจา ความทรงจำ ปัญญา ความมั่นคง และความอดทน
10.35
बृहत्साम तथा साम्नां गायत्री छन्दसामहम् ।
मासानां मार्गशीर्षोऽहमृतूनां कुसुमाकरः ॥ १०.३५ ॥
ในบรรดาบทสามเวท เราคือพฤหัตสามัน และในบรรดาฉันทลักษณ์ทั้งหลาย เราคือคายตรี ในบรรดาเดือนทั้งหลาย เราคือมารคศีรษะ ในบรรดาฤดูทั้งหลาย เราคือฤดูใบไม้ผลิผู้ให้กำเนิดดอกไม้
10.36
द्यूतं छलयतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम् ।
जयोऽस्मि व्यवसायोऽस्मि सत्त्वं सत्त्ववतामहम् ॥ १०.३६ ॥
ในบรรดาผู้หลอกลวง เราคือการพนัน เราคือความรุ่งโรจน์ของผู้รุ่งโรจน์ เราคือชัยชนะ เราคือความมุ่งมั่นแน่วแน่ เราคือความดีของผู้มีความดี
10.37
वृष्णीनां वासुदेवोऽस्मि पाण्डवानां धनंजयः ।
मुनीनामप्यहं व्यासः कवीनामुशना कविः ॥ १०.३७ ॥
ในบรรดาวฤษณี เราคือวาสุเทพ ในบรรดาปาณฑพ เราคือธนัญชัย ในบรรดามุนีทั้งหลาย เราคือฤๅษีวยาส และในบรรดากวีทั้งหลาย เราคือกวีอุศนัส
10.38
दण्डो दमयतामस्मि नीतिरस्मि जिगीषताम् ।
मौनं चैवास्मि गुह्यानां ज्ञानं ज्ञानवतामहम् ॥ १०.३८ ॥
ในบรรดาผู้ข่มผู้อื่น เราคือไม้เท้าแห่งการลงโทษ ในบรรดาผู้แสวงหาชัยชนะ เราคือนีติ การปกครองด้วยอุบาย ในบรรดาสิ่งลับ เราคือความเงียบ และเราคือความรู้ของผู้รู้
10.39
यच्चापि सर्वभूतानां बीजं तदहमर्जुन ।
न तदस्ति विना यत्स्यान्मया भूतं चराचरम् ॥ १०.३९ ॥
อรชุน และสิ่งใดก็ตามที่เป็นพืชพันธุ์แห่งสรรพสัตว์ สิ่งนั้นคือเรา ไม่มีสิ่งมีชีวิตใดทั้งที่เคลื่อนไหวและไม่เคลื่อนไหวที่จะดำรงอยู่ได้โดยปราศจากเรา
10.40
नान्तोऽस्ति मम दिव्यानां विभूतीनां परंतप ।
एष तूद्देशतः प्रोक्तो विभूतेर्विस्तरो मया ॥ १०.४० ॥
ปรันตปะ การแสดงพระภูติทั้งหลายอันเป็นทิพย์ของเรานั้นหาที่สิ้นสุดมิได้ ที่เราได้กล่าวถึงขอบเขตแห่งพระภูติของเรานั้นเป็นเพียงการยกตัวอย่างเท่านั้น
10.41
यद्यद्विभूतिमत्सत्त्वं श्रीमदूर्जितमेव वा ।
तत्तदेवावगच्छ त्वं मम तेजोंऽशसंभवम् ॥ १०.४१ ॥
สิ่งใดก็ตามที่มีความงดงาม มีศรี หรือมีพลังอำนาจ จงรู้เถิดว่าสิ่งนั้นเกิดจากเพียงส่วนหนึ่งของรัศมีแห่งตัวเรา
10.42
अथवा बहुनैतेन किं ज्ञातेन तवार्जुन ।
विष्टभ्याहमिदं कृत्स्नमेकांशेन स्थितो जगत् ॥ १०.४२ ॥
แต่ความรู้โดยละเอียดทั้งหมดนี้จะมีประโยชน์อะไรแก่เจ้า อรชุนเอ๋ย เราตั้งอยู่และค้ำจุนโลกทั้งสิ้นนี้ด้วยเพียงส่วนเดียวของตัวเรา