যজুর্বেদ · অধ্যায় 27
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
27.1
समास् त्वाग्न ऽ ऋतवो वर्धयन्तु संवत्सरा ऽ ऋषयो यानि सत्या ।
सं दिव्येन दीदिहि रोचनेन विश्वा ऽ आ भाहि प्रदिशश् चतस्रः ॥ २७.१ ॥
হে অগ্নি, ঋতুসমূহ ও বৎসরসমূহ এবং সত্য ঋষিগণ তোমাকে বর্ধিত করুন। দিব্য দীপ্তিতে প্রদীপ্ত হও; চারটি দিককে আলোকিত কর।
27.2
सं चेध्यस्वाग्ने प्र च बोधयैनम् उच् च तिष्ठ महते सौभगाय ।
मा च रिषद् उपसत्ता ते ऽ अग्ने ब्रह्माणस् ते यशसः सन्तु मा ऽन्ये ॥ २७.२ ॥
হে অগ্নি, ভালোভাবে প্রজ্বলিত হও; একে জাগাও; মহান সৌভাগ্যের জন্য উঠে দাঁড়াও। তোমার নিকটবর্তী যেন ক্ষতিগ্রস্ত না হয়; হে অগ্নি, তোমার ব্রহ্মারা যশস্বী হোন, অন্যেরা নয়।
27.3
त्वाम् अग्ने वृणते ब्राह्मणा ऽ इमे शिवो ऽ अग्ने संवरणे भवा नः ।
सपत्नहा नो ऽ अभिमातिजिच् च स्वे गये जागृह्य् अप्रयुच्छन् ॥ २७.३ ॥
হে অগ্নি, এই ব্রাহ্মণেরা তোমাকে বরণ করেছেন। হে অগ্নি, এই বেষ্টনীতে আমাদের জন্য মঙ্গলকারী হও। আমাদের শত্রুহন্তা ও প্রতিপক্ষবিজয়ী হও, এবং আমাদের নিজ গৃহে সর্বদা জাগ্রত থাকো।
27.4
इहैवाग्ने ऽ अधि धारया रयिं मा त्वा नि क्रन् पूर्वचितो निकारिणः ।
क्षत्रम् अग्ने सुयमम् अस्तु तुभ्यम् उपसत्ता वर्धतां ते ऽ अनिष्टृतः ॥ २७.४ ॥
এখানেই, হে অগ্নি, তোমার ধারায় ধন দান কর। পূর্বকালের অগ্নিচয়নকারীরা ও ক্ষতিকারীরা যেন তোমাকে নিপাতিত না করে। হে অগ্নি, তোমার বল সহজে নিয়ন্ত্রণযোগ্য হোক; তোমার সেবক অক্ষত থেকে বর্ধিত হোক।
27.5
क्षत्रेणाग्ने स्वायुः सꣳ रभस्व मित्रेणाग्ने मित्रधेये यतस्व ।
सजातानां मध्यमस्था ऽ एधि राज्ञाम् अग्ने विहव्यो दीदिहीह ॥ २७.५ ॥
হে অগ্নি, বলের সঙ্গে নিজের উত্তম আয়ুকে সংযুক্ত কর; হে অগ্নি, মিত্রের সঙ্গে মিত্রতার স্থানে যত্ন কর। স্বজনদের মধ্যে মধ্যস্থ হও; হে অগ্নি, রাজাদের মধ্যে আহ্বানযোগ্য হয়ে এখানে দীপ্তিমান হও।
27.6
अति निहो ऽ अति स्रिधो ऽत्य् अचित्तिम् अत्य् अरातिम् अग्ने ।
विश्वा ह्य् अग्ने दुरिता सहस्वाथास्मभ्यꣳ सहवीराꣳ रयिं दाः ॥ २७.६ ॥
হে অগ্নি, গুপ্ত বিদ্বেষ অতিক্রম কর, আক্রমণ অতিক্রম কর, অজ্ঞানতা অতিক্রম কর, শত্রুতাও অতিক্রম কর। হে অগ্নি, সব দুর্গতি জয় কর; তারপর আমাদের বীরপুত্রসহ ধন দাও।
27.7
अनाधृष्यो जातवेदा ऽ अनाधृष्टो विराड् अग्ने क्षत्रभृद् दीदिहीह ।
विश्वा ऽ आशाः प्रमुञ्चन् मानुषीर् भयः शिवेभिर् अद्य परि पाहि नो वृधे ॥ २७.७ ॥
হে অগ্নি, অজেয় জাতবেদা, অপরাজিত, দীপ্ত শাসক, ক্ষাত্রধারী, এখানে দীপ্তি দাও। সকল দিক থেকে মানবিক ভয় মুক্ত করে, আজ শুভদের সঙ্গে আমাদের বৃদ্ধির জন্য আমাদের রক্ষা কর।
27.8
बृहस्पते सवितर् बोधयैनꣳ सꣳशितं चित् संतराꣳ सꣳ शिशाधि ।
वर्धयैनं महते सौभगाय विश्व ऽ एनम् अनु मदन्तु देवाः ॥ २७.८ ॥
হে বৃহস্পতি, হে সবিতা, একে জাগাও; তীক্ষ্ণ করা একে ভালোভাবে তীক্ষ্ণ কর। একে মহা সৌভাগ্যের জন্য বর্ধিত কর; সকল দেবতা এর সঙ্গে আনন্দিত হোন।
27.9
अमुत्रभूयादध यद् यमस्य बृहस्पते ऽ अभिशस्तेर् अमुञ्चः ।
प्रत्य् औहताम् अश्विना मृत्युम् अस्माद् देवानाम् अग्ने भिषजा शचीभिः ॥ २७.९ ॥
দূর লোক থেকে, তখন হে বৃহস্পতি, তুমি যমের অভিশাপ থেকে মুক্ত করেছিলে; অশ্বিনীরা এর থেকে মৃত্যুকে ফিরিয়ে দিক। হে অগ্নি, দেবতাদের বৈদ্য হয়ে তোমার শক্তিসহ।
27.10
उद् वयं तमसस् परि स्वः पश्यन्त ऽ उत्तरम् ।
देवं देवत्रा सूर्यम् अगन्म ज्योतिर् उत्तमम् ॥ २७.१० ॥
অন্ধকারের পরপারে, উর্ধ্বস্থ স্বর্গের আলো দেখতে দেখতে, দেবতাদের মধ্যে দেব সূর্যকে, উত্তম জ্যোতিকে আমরা লাভ করেছি।
27.11
ऊर्ध्वा ऽ अस्य समिधो भवन्त्य् ऊर्ध्वा शुक्रा शोचीꣳष्य् अग्नेः ।
द्युमत्तमा सुप्रतीकस्य सूनोः ॥ २७.११ ॥
তাঁর সমিধ্গুলি উর্ধ্বমুখী হয়; অগ্নির শুভ্র শিখাগুলিও উর্ধ্বমুখী হয়। সুন্দর মুখের পুত্রের অতি দীপ্ত শিখাসমূহ।
27.12
तनूनपाद् असुरो विश्ववेदा देवो देवेषु देवः ।
पथो अनक्तु मध्वा घृतेन ॥ २७.१२ ॥
তনূনপাৎ, শক্তিশালী, সর্ববেদী দেব, দেবগণের মধ্যে দেব; মধু ও ঘৃতে পথসমূহ অভিষিক্ত করুন।
27.13
मध्वा यज्ञं नक्षसे प्रीणानो नराशꣳसो ऽ अग्ने ।
सुकृद् देवः सविता विश्ववारः ॥ २७.१३ ॥
মধুর দ্বারা যজ্ঞে উপনীত হয়ে, প্রীত করে, হে নরাশংস অগ্নি; সুকর্মা দেব সবিতা, সকলের বরণীয়।
27.14
अच्छायम् एति शवसा घृतेनेडानो वह्निर् नमसा ।
अग्निꣳ स्रुचो ऽ अध्वरेषु प्रयत्सु ॥ २७.१४ ॥
ইনি বল ও ঘৃতের সঙ্গে, স্তুত হয়ে, নমস্কারসহ আসেন; যজ্ঞসমূহে, আহুতিতে অগ্নির জন্য স্রুক্সমূহ।
27.15
स यक्षद् अस्य महिमानम् अग्नेः स ऽ ईं मन्द्रा सुप्रयसः ।
वसुश्चेतिष्ठो वसुधातमश् च ॥ २७.१५ ॥
তিনি অগ্নির এই মহিমা পূজা করুন; তিনি আনন্দদায়ক, উত্তম আহুতিযুক্ত, ধনবান, সর্বাধিক বিজ্ঞ এবং সর্বাধিক ধনদাতা।
27.16
द्वारो देवीर् अन्व् अस्य विश्वे व्रता ददन्ते ऽ अग्नेः ।
उरुव्यचसो धाम्ना पत्यमानाः ॥ २७.१६ ॥
অগ্নির সমস্ত ব্রত দিব্য দ্বারসমূহ এর পশ্চাতে ধারণ করে; বিস্তৃতভাবে প্রসারিত সেগুলি নিজ ধামের শক্তিতে শাসন করতে করতে চলে।
27.17
ते ऽ अस्य योषणे दिव्ये न योना ऽ उषासानक्ता ।
इमं यज्ञम् अवताम् अध्वरं नः ॥ २७.१७ ॥
তারা এর দুই দিব্য নারী, যেন একই গর্ভে; উষা ও রাত্রি আমাদের এই অধ্বর যজ্ঞ রক্ষা করুন।
27.18
दैव्या होतारा ऽ ऊर्ध्वम् अध्वरं नो ऽग्नेर् जिह्वाम् अभि गृणीतम् ।
कृणुतम् नः स्विष्टम् ॥ २७.१८ ॥
হে দৈব দুই হোতা, আমাদের অধ্বরকে উর্ধ্বে তুলুন; অগ্নির জিহ্বাকে স্তব করুন; আমাদের জন্য একে সুইষ্ট করুন।
27.19
तिस्रो देवीर् बर्हिर् इदꣳ सदन्त्व् इडा सरस्वती भारती ।
मही गृणाना ॥ २७.१९ ॥
তিন দেবী — ইড়া, সরস্বতী, ভারতী — এই বর্হিতে উপবেশন করুন; মহান হয়ে স্তব করতে করতে।
27.20
तन् नस् तुरीपम् अद्भुतं पुरुक्षु त्वष्टा सुवीर्यम् ।
रायस्पोषं वि ष्यतु नाभिम् अस्मे ॥ २७.२० ॥
ত্বষ্টা আমাদের সেই দ্রুতকার্য, অদ্ভুত, প্রচুর সুবীর্য দিন; ধনপুষ্টি আমাদের নাভিতে প্রকাশ করুন।
27.21
वनस्पते ऽव सृजा रराणस् त्मना देवेषु ।
अग्निर् हव्यꣳ शमिता सूदयाति ॥ २७.२१ ॥
হে বনস্পতি, তুমি নিজে আনন্দিত হয়ে দেবতাদের মধ্যে হবিকে নিচে ছেড়ে দাও; অগ্নি, শমিতারূপে, হব্যকে সফল করুন।
27.22
अग्ने स्वाहा कृणुहि जातवेदो ऽ इन्द्राय हव्यम् ।
विश्वे देवा हविर् इदं जुषन्ताम् ॥ २७.२२ ॥
হে অগ্নি, স্বাহা। হে জাতবেদস্, ইন্দ্রের জন্য হব্য প্রস্তুত করো। সকল দেবতা এই হবি গ্রহণ করুন।
27.23
पीवो ऽ अन्ना रयिवृधः सुमेधाः श्वेतः सिषक्ति नियुताम् अभिश्रीः ।
ते वायवे समनसो वि तस्थुर् विश्वेन् नरः स्वपत्यानि चक्रुः ॥ २७.२३ ॥
সম্পদ বর্ধনকারী, সুবুদ্ধিসম্পন্ন, পুষ্টিকর অন্ন; শ্বেত ও দীপ্তিমান (বায়ু) নিয়ুত অশ্বের সঙ্গে যুক্ত হন। সেই সকল মানুষ এক মনে বায়ুর জন্য দাঁড়িয়ে নিজ নিজ কর্ম সম্পাদন করল।
27.24
राये नु यं जज्ञतू रोदसीमे राये देवी धिषणा धाति देवम् ।
अध वायुं नियुतः सश्चत स्वा ऽ उत श्वेतं वसुधितिं निरेके ॥ २७.२४ ॥
ধনের জন্যই এই দুই লোক যাঁকে জন্ম দিয়েছে; ধনের জন্যই দেবী ধিষণা সেই দেবতাকে ধারণ করে। তখন নিজেদের নিয়ুত অশ্ব বায়ুর সঙ্গে যুক্ত হয়; শ্বেত ধনদাতা (বায়ু) নিরেকে অবস্থান করেন।
27.25
आपो ह यद् बृहतीर् विश्वम् आयन् गर्भं दधाना जनयन्तीर् अग्निम् ।
ततो देवानाꣳ सम् अवर्ततासुरेकः कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥ २७.२५ ॥
মহান জলরাশি যখন সমগ্র বিশ্বে ব্যাপ্ত হয়ে, গর্ভ ধারণ করে অগ্নিকে জন্ম দিল; তখন থেকে দেবতাদের একমাত্র প্রাণ উদ্ভূত হলো। কোন দেবতার উদ্দেশে আমরা হবি দ্বারা পূজা করব?
27.26
यश् चिद् आपो महिना पर्यपश्यद् दक्षं दधाना जनयन्तीर् यज्ञम् ।
यो देवेष्व् अधि देव ऽ एक ऽ आसीत् कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥ २७.२६ ॥
যিনি নিজ মহিমায় জলরাশিকে দেখেছিলেন, বল ধারণ করে যজ্ঞকে জন্ম দিয়েছিলেন; দেবতাদের মধ্যে যিনি একমাত্র দেবতা ছিলেন। কোন দেবতার উদ্দেশে আমরা হবি দ্বারা পূজা করব?
27.27
प्र याभिर् यासि दाश्वाꣳसम् अच्छा नियुद्भिर् वायविष्टये दुरोणे ।
नि नो रयिꣳ सुभोजसं युवस्व नि वीरं गव्यम् अश्व्यं च राधः ॥ २७.२७ ॥
দাতা যজমানের কাছে যে রথে তুমি যাও, সেই নিযুৎ অশ্বসহ হে বায়ু, যজ্ঞগৃহে এসো। উত্তম অন্নে পূর্ণ ধন, বীর সন্তান, গাভী, অশ্ব ও সমৃদ্ধি আমাদের দাও।
27.28
आ नो नियुद्भिः शतिनीभिर् अध्वरꣳ सहस्रिणीभिर् उप याहि यज्ञम् ।
वायो ऽ अस्मिन् सवने मादयस्व यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥ २७.२८ ॥
নিযুৎ অশ্ব ও শত-সহস্র সহ আমাদের অধ্বর ও যজ্ঞের কাছে এসো। হে বায়ু, এই সবনে আনন্দিত হও; তোমরা সকলে মঙ্গলকর উপায়ে সর্বদা আমাদের রক্ষা করো।
27.29
नियुत्वान् वायवा गह्य् अयꣳ शुक्रो अयामि ते ।
गन्तासि सुन्वतो गृहम् ॥ २७.२९ ॥
নিযুৎ অশ্বসহ হে বায়ু, এসো। এই উজ্জ্বল সোম তোমার জন্য আমি নিবেদন করি; সোম-নিষ্কাশনকারীর গৃহে তুমি যাবে।
27.30
वायो शुक्रो ऽ अयामि ते मध्वो ऽ अग्रं दिविष्टिषु ।
आ याहि सोमपीतये स्पार्हो देव नियुत्वता ॥ २७.३० ॥
হে বায়ু, মধুর সোমের প্রথম অংশ, এই উজ্জ্বল সোম তোমার উদ্দেশে নিবেদন করি; হে দেব, সোম পানের জন্য নিযুৎ অশ্বসহ এসো, তুমি কাম্য।
27.31
वायुर् अग्रेगा यज्ञप्रीः साकं गन् मनसा यज्ञम् ।
शिवो नियुद्भिः शिवाभिः ॥ २७.३१ ॥
যজ্ঞে প্রীত, অগ্রগামী বায়ু মনের সঙ্গে আমাদের সাথে যজ্ঞে যাক; মঙ্গলময় বায়ু নিযুৎ ও শুভ অশ্বসহ আসুক।
27.32
वायो ये ते सहस्रिणो रथासस् तेभिर् आ गहि ।
नियुत्वान्त् सोमपीतये ॥ २७.३२ ॥
হে বায়ু, তোমার যে সহস্র রথ আছে, তাদের সঙ্গে এসো; নিযুৎ অশ্বসহ সোম পানের জন্য এসো।
27.33
एकया च दशभिश् च स्वभूते द्वाभ्याम् इष्टये विꣳशती च ।
तिसृभिश् च वहसे त्रिꣳशता च नियुद्भिर् वायव् इह ता वि मुञ्च ॥ २७.३३ ॥
হে স্বভূত বায়ু, এক, দশ, দুই, কুড়ি, তিন ও ত্রিশ নিযুতের সঙ্গে তুমি বহন কর; এখানে তাদের মুক্ত কর।
27.34
तव वायवृतस्पते त्वष्टुर् जामातर् अद्भुत ।
अवाꣳस्य् आ वृणीमहे ॥ २७.३४ ॥
হে বায়ু, ঋতের প্রভু, ত্বষ্টার জামাতা, অদ্ভুত! আমরা তোমাকেই বরণ করি।
27.35
अभि त्वा शूर नोनुमो ऽदुग्धा इव धेनवः ।
ईशानम् अस्य जगतः स्वर्दृशम् ईशानम् इन्द्र तस्थुषः ॥ २७.३५ ॥
হে বীর, অদুগ্ধা গাভীর মতো আমরা তোমাকে স্তুতি করি। তুমি এই চলমান জগতের ঈশান, স্বর্গদর্শী; হে ইন্দ্র, স্থিত জগতের ঈশান।
27.36
न त्वावाꣳ२ऽ अन्यो दिव्यो न पार्थिवो न जातो न जनिष्यते ।
अश्वायन्तो मघवन्न् इन्द्र वाजिनो गव्यन्तस् त्वा हवामहे ॥ २७.३६ ॥
তোমার সমান দিব্য বা পার্থিব কেউ জন্মেনি, জন্মাবেও না। হে মঘবন ইন্দ্র, অশ্ব, বল ও গাভী কামনায় আমরা তোমাকে আহ্বান করি।
27.37
त्वाम् इद्धि हवामहे साता वाजस्य कारवः ।
त्वां वृत्रेष्व् इन्द्र सत्पतिं नरस् त्वां काष्ठास्व् अर्वतः ॥ २७.३७ ॥
বল লাভের জন্য আমরা, স্তোতারা, তোমাকেই আহ্বান করি। হে ইন্দ্র, যুদ্ধে সৎপতি তোমাকে নরেরা ডাকে; দৌড়পথে অশ্বের অধিপতি তোমাকে।
27.38
स त्वं नश् चित्र वज्रहस्त धृष्णुया मह स्तवानो ऽ अद्रिवः ।
गाम् अश्वꣳ रथ्यम् इन्द्र सं किर सत्रा वाजं न जिग्युषे ॥ २७.३८ ॥
সেই তুমি আমাদের জন্য, হে বিচিত্র, বজ্রহস্ত, ধৃষ্ণু, মহান, স্তুত, অদ্রিবান! হে ইন্দ্র, গাভী, অশ্ব, রথাশ্ব একসঙ্গে দাও; বিজয়ীকে বল দেওয়ার মতো।
27.39
कया नश् चित्र ऽ आ भुवद् ऊती सदावृधः सखा ।
कया शचिष्ठया वृता ॥ २७.३९ ॥
হে বিচিত্র, চিরবর্ধমান সখা, কোন সাহায্যে তুমি আমাদের কাছে আসবে? কোন অতি শক্তিশালী রক্ষায়?
27.40
कस् त्वा सत्यो मदानां मꣳहिष्ठो मत्सद् अन्धसः ।
दृढा चिद् आरुजे वसु ॥ २७.४० ॥
সত্য ও আনন্দদানে শ্রেষ্ঠ কে তোমাকে সোমরসের আনন্দে তৃপ্ত করবে? দৃঢ়কেও ভেঙে ধন লাভের জন্য।
27.41
अभी षु णः सखीनाम् अविता जरितॄणाम् ।
शतं भवास्य् ऊतये ॥ २७.४१ ॥
আমাদের সখাদের ও স্তুতিকারীদের নিশ্চিতভাবে রক্ষক হও; রক্ষার জন্য তুমি শতরূপী হও।
27.42
यज्ञा-यज्ञा वो ऽ अग्नये गिरा-गिरा च दक्षसे ।
प्र-प्र वयम् अमृतं जातवेदसं प्रियं मित्रं न शꣳसिषम् ॥ २७.४२ ॥
প্রতি যজ্ঞে, প্রতি স্তোত্রে, তোমার ও অগ্নির জন্য বলের নিমিত্ত — আমরা অমর, জাতবেদা, প্রিয় সখাকে সুন্দরভাবে প্রশংসা করি।
27.43
पाहि नो ऽ अग्न ऽ एकया पाह्य् उत द्वितीयया ।
पाहि गीर्भिस् तिसृभिर् ऊर्जां पते पाहि चतसृभिर् वसो ॥ २७.४३ ॥
হে অগ্নি, একটি দ্বারা আমাদের রক্ষা কর; দ্বিতীয়টি দ্বারা রক্ষা কর। হে শক্তির প্রভু, তিনটি স্তোত্রে রক্ষা কর; হে বসু, চারটি দ্বারা রক্ষা কর।
27.44
ऊर्जो नपातꣳ स हिनायम् अस्मयुर् दाशेम हव्यदातये ।
भुवद् वाजेष्व् अविता भुवद् वृध ऽ उत त्राता तनूनाम् ॥ २७.४४ ॥
শক্তির পৌত্রকে — যিনি আমাদের প্রতি স্নেহশীল — আমরা প্রেরণ করি; হব্যদানের জন্য আমরা নিবেদন করি। তিনি যুদ্ধে সহায়ক, বৃদ্ধিতে সহায়ক ও দেহের রক্ষক হোন।
27.45
संवत्सरो ऽसि परिवत्सरोऽसीदावत्सरो ऽसीद्वत्सरो ऽसि वत्सरो ऽसि ।
उषसस् ते कल्पन्ताम् अहोरात्रास् ते कल्पन्ताम् अर्धमासास् ते कल्पन्तां मासास् ते कल्पन्ताम् ऋतवस् ते कल्पन्ताꣳ संवत्सरस् ते कल्पताम् ।
प्रेत्या ऽ एत्यै सं चाञ्च प्र च सारय ।
सुपर्णचिद् असि तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवः सीद ॥ २७.४५ ॥
তুমি সংবৎসর; তুমি পরিবৎসর; তুমি ইদাবৎসর; তুমি ইদ্বৎসর; তুমি বৎসর। উষাগুলি তোমার জন্য যথাযথ হোক; দিনরাত্রি তোমার জন্য যথাযথ হোক; পক্ষগুলি তোমার জন্য যথাযথ হোক; মাসগুলি তোমার জন্য যথাযথ হোক; ঋতুগুলি তোমার জন্য যথাযথ হোক; সংবৎসর তোমার জন্য যথাযথ হোক। যাওয়া ও আসার জন্য (এগুলিকে) মিলিয়ে সামনে পাঠাও। তুমি সুপর্ণচিৎ; সেই দেবতার সঙ্গে, অঙ্গিরসদের মতো, স্থির হয়ে বসো।