यजुर्वेद · अध्याय 27
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
27.1
समास् त्वाग्न ऽ ऋतवो वर्धयन्तु संवत्सरा ऽ ऋषयो यानि सत्या ।
सं दिव्येन दीदिहि रोचनेन विश्वा ऽ आ भाहि प्रदिशश् चतस्रः ॥ २७.१ ॥
हे अग्ने, ऋतू आणि संवत्सर, तसेच सत्य ऋषी तुला वाढवोत. दिव्य तेजाने चमक; चारही दिशा प्रकाशित कर.
27.2
सं चेध्यस्वाग्ने प्र च बोधयैनम् उच् च तिष्ठ महते सौभगाय ।
मा च रिषद् उपसत्ता ते ऽ अग्ने ब्रह्माणस् ते यशसः सन्तु मा ऽन्ये ॥ २७.२ ॥
हे अग्ने, नीट प्रज्वलित हो, याला जागृत कर; महान सौभाग्यासाठी उठ. तुझ्या समीप असलेल्याला हानी न होवो; हे अग्ने, तुझे ब्रह्मे यशस्वी होवोत, इतर नव्हे.
27.3
त्वाम् अग्ने वृणते ब्राह्मणा ऽ इमे शिवो ऽ अग्ने संवरणे भवा नः ।
सपत्नहा नो ऽ अभिमातिजिच् च स्वे गये जागृह्य् अप्रयुच्छन् ॥ २७.३ ॥
हे अग्ने, या ब्राह्मणांनी तुला निवडले आहे. हे अग्ने, या कुंपणात आमच्यासाठी कल्याणकारी हो. आमच्या शत्रूंचा नाश करणारा व विरोधकांना जिंकणारा हो; आमच्या स्वतःच्या घरात सदैव जागरूक राहा.
27.4
इहैवाग्ने ऽ अधि धारया रयिं मा त्वा नि क्रन् पूर्वचितो निकारिणः ।
क्षत्रम् अग्ने सुयमम् अस्तु तुभ्यम् उपसत्ता वर्धतां ते ऽ अनिष्टृतः ॥ २७.४ ॥
येथेच, हे अग्ने, तुझ्या धारेने धन दे. पूर्वीचे अग्निचयन करणारे व हानी करणारे तुला पाडू नयेत. हे अग्ने, तुझे बल सहज नियंत्रित होणारे असो; तुझा सेवक अबाधित राहून वाढो.
27.5
क्षत्रेणाग्ने स्वायुः सꣳ रभस्व मित्रेणाग्ने मित्रधेये यतस्व ।
सजातानां मध्यमस्था ऽ एधि राज्ञाम् अग्ने विहव्यो दीदिहीह ॥ २७.५ ॥
हे अग्ने, बलासह आपले उत्तम आयुष्य एकत्र कर; हे अग्ने, मित्रासह मैत्रीच्या स्थानी प्रयत्न कर. आपल्या बांधवांमध्ये मध्यस्थ हो; हे अग्ने, राजांमध्ये आवाहनयोग्य होऊन येथे प्रकाश दे.
27.6
अति निहो ऽ अति स्रिधो ऽत्य् अचित्तिम् अत्य् अरातिम् अग्ने ।
विश्वा ह्य् अग्ने दुरिता सहस्वाथास्मभ्यꣳ सहवीराꣳ रयिं दाः ॥ २७.६ ॥
हे अग्ने, गुप्त द्वेष ओलांडून जा, हल्ले ओलांडून जा, अज्ञान ओलांडून जा, शत्रुत्वही ओलांड. हे अग्ने, सर्व दुरितांना जिंक; मग आम्हाला वीरपुत्रांसह धन दे.
27.7
अनाधृष्यो जातवेदा ऽ अनाधृष्टो विराड् अग्ने क्षत्रभृद् दीदिहीह ।
विश्वा ऽ आशाः प्रमुञ्चन् मानुषीर् भयः शिवेभिर् अद्य परि पाहि नो वृधे ॥ २७.७ ॥
हे अग्ने, अजेय जातवेदा, अपराजित, तेजस्वी शासक, क्षात्र धारण करणाऱ्या, येथे प्रकाश दे. सर्व दिशांमधून मानवी भय सोडवत, आज शुभांसह आमच्या वाढीसाठी आमचे रक्षण कर.
27.8
बृहस्पते सवितर् बोधयैनꣳ सꣳशितं चित् संतराꣳ सꣳ शिशाधि ।
वर्धयैनं महते सौभगाय विश्व ऽ एनम् अनु मदन्तु देवाः ॥ २७.८ ॥
हे बृहस्पते, हे सविता, याला जागृत कर; तीक्ष्ण केलेल्याला चांगले तीक्ष्ण कर. याला महान सौभाग्यासाठी वाढव; सर्व देव याच्याबरोबर आनंदित होवोत.
27.9
अमुत्रभूयादध यद् यमस्य बृहस्पते ऽ अभिशस्तेर् अमुञ्चः ।
प्रत्य् औहताम् अश्विना मृत्युम् अस्माद् देवानाम् अग्ने भिषजा शचीभिः ॥ २७.९ ॥
दूरच्या लोकातून, तेव्हा हे बृहस्पते, तू यमाच्या शापातून सोडवलेस; अश्विनींनी याच्यापासून मृत्यूला परतवून लावावे. हे अग्ने, देवांचे वैद्य होऊन तुझ्या शक्तींसह.
27.10
उद् वयं तमसस् परि स्वः पश्यन्त ऽ उत्तरम् ।
देवं देवत्रा सूर्यम् अगन्म ज्योतिर् उत्तमम् ॥ २७.१० ॥
अंधकाराच्या पलीकडे, वरचा स्वर्गप्रकाश पाहत, देवांमध्ये देव असलेल्या सूर्याला, उत्तम ज्योतीला आम्ही पोहोचलो.
27.11
ऊर्ध्वा ऽ अस्य समिधो भवन्त्य् ऊर्ध्वा शुक्रा शोचीꣳष्य् अग्नेः ।
द्युमत्तमा सुप्रतीकस्य सूनोः ॥ २७.११ ॥
याची समिधा वर उठतात; अग्नीच्या शुभ्र ज्वालाही वर उठतात. सुंदर मुखाच्या पुत्राच्या अत्यंत तेजस्वी ज्वाला.
27.12
तनूनपाद् असुरो विश्ववेदा देवो देवेषु देवः ।
पथो अनक्तु मध्वा घृतेन ॥ २७.१२ ॥
तनूनपात्, असुर, सर्ववेत्ता देव, देवांमध्ये देव; मध आणि तुपाने मार्गांना अभिषिक्त करो.
27.13
मध्वा यज्ञं नक्षसे प्रीणानो नराशꣳसो ऽ अग्ने ।
सुकृद् देवः सविता विश्ववारः ॥ २७.१३ ॥
मधाने यज्ञाला पोहोचणारे, प्रसन्न करणारे नराशंस, हे अग्ने; सत्कर्मी देव सविता, सर्वांनी वरलेला.
27.14
अच्छायम् एति शवसा घृतेनेडानो वह्निर् नमसा ।
अग्निꣳ स्रुचो ऽ अध्वरेषु प्रयत्सु ॥ २७.१४ ॥
हा बल, तूप यांसह, स्तुत होऊन, नमस्काराने येतो; यज्ञांमध्ये, आहुतींमध्ये अग्नीसाठी स्रुव.
27.15
स यक्षद् अस्य महिमानम् अग्नेः स ऽ ईं मन्द्रा सुप्रयसः ।
वसुश्चेतिष्ठो वसुधातमश् च ॥ २७.१५ ॥
त्याने अग्नीच्या या महिमेचे यजन करावे; तो आनंददायी, उत्तम आहुतीने युक्त, धनवान, सर्वाधिक विवेकी व सर्वाधिक धन देणारा आहे.
27.16
द्वारो देवीर् अन्व् अस्य विश्वे व्रता ददन्ते ऽ अग्नेः ।
उरुव्यचसो धाम्ना पत्यमानाः ॥ २७.१६ ॥
अग्नीची सर्व व्रते दिव्य द्वारे त्याच्या मागे धारण करतात; विस्तीर्ण पसरणारी ती आपल्या धामाने शासन करत चालतात.
27.17
ते ऽ अस्य योषणे दिव्ये न योना ऽ उषासानक्ता ।
इमं यज्ञम् अवताम् अध्वरं नः ॥ २७.१७ ॥
त्या त्याच्या दोन दिव्य स्त्रिया आहेत, जणू एकाच गर्भात; उषा आणि रात्र आमच्या या अध्वर यज्ञाचे रक्षण करोत.
27.18
दैव्या होतारा ऽ ऊर्ध्वम् अध्वरं नो ऽग्नेर् जिह्वाम् अभि गृणीतम् ।
कृणुतम् नः स्विष्टम् ॥ २७.१८ ॥
दैव दोन होत्यांनो, आमचा अध्वर उंच न्या; अग्नीच्या जिभेचे स्तवन करा; आमच्यासाठी हा सुयज्ञ करा.
27.19
तिस्रो देवीर् बर्हिर् इदꣳ सदन्त्व् इडा सरस्वती भारती ।
मही गृणाना ॥ २७.१९ ॥
तीन देवी — इळा, सरस्वती, भारती — या बर्हिवर बसोत; महान होऊन स्तुती करीत.
27.20
तन् नस् तुरीपम् अद्भुतं पुरुक्षु त्वष्टा सुवीर्यम् ।
रायस्पोषं वि ष्यतु नाभिम् अस्मे ॥ २७.२० ॥
त्वष्टा आम्हाला ते त्वरित, अद्भुत, विपुल सुवीर्य देवो; संपत्तीचे पोषण आमच्या नाभीत प्रकट करो.
27.21
वनस्पते ऽव सृजा रराणस् त्मना देवेषु ।
अग्निर् हव्यꣳ शमिता सूदयाति ॥ २७.२१ ॥
हे वनस्पते, तू स्वतः आनंदित होऊन देवांमध्ये हविष्य खाली सोड; अग्नी, शमिता म्हणून, हव्य सिद्ध करो.
27.22
अग्ने स्वाहा कृणुहि जातवेदो ऽ इन्द्राय हव्यम् ।
विश्वे देवा हविर् इदं जुषन्ताम् ॥ २७.२२ ॥
हे अग्नी, स्वाहा. हे जातवेदस्, इंद्रासाठी हव्य सिद्ध कर. सर्व देवांनी हे हविर् स्वीकारावे.
27.23
पीवो ऽ अन्ना रयिवृधः सुमेधाः श्वेतः सिषक्ति नियुताम् अभिश्रीः ।
ते वायवे समनसो वि तस्थुर् विश्वेन् नरः स्वपत्यानि चक्रुः ॥ २७.२३ ॥
संपत्ती वाढवणारे, सुबुद्धीचे, पुष्ट अन्न; शुभ्र आणि तेजस्वी (वायू) नियुत अश्वांशी जुळतो. ते सर्व मानव एकमनाने वायूसाठी उभे राहिले आणि आपापले कर्म केले.
27.24
राये नु यं जज्ञतू रोदसीमे राये देवी धिषणा धाति देवम् ।
अध वायुं नियुतः सश्चत स्वा ऽ उत श्वेतं वसुधितिं निरेके ॥ २७.२४ ॥
संपत्तीसाठीच या दोन्ही लोकांनी ज्याला जन्म दिला; संपत्तीसाठीच दिव्य धिषणा त्या देवाला धारण करते. मग आपले नियुत अश्व वायूशी जोडले जातात; शुभ्र धनदाता (वायू) निरेकात असतो.
27.25
आपो ह यद् बृहतीर् विश्वम् आयन् गर्भं दधाना जनयन्तीर् अग्निम् ।
ततो देवानाꣳ सम् अवर्ततासुरेकः कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥ २७.२५ ॥
महान जल सर्व विश्वात व्यापून, गर्भ धारण करून अग्नीला जन्म देते झाले; तेव्हा देवांचा एकच प्राण उत्पन्न झाला. कोणत्या देवाला आपण हविर्द्रव्याने पूजावे?
27.26
यश् चिद् आपो महिना पर्यपश्यद् दक्षं दधाना जनयन्तीर् यज्ञम् ।
यो देवेष्व् अधि देव ऽ एक ऽ आसीत् कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥ २७.२६ ॥
ज्याने आपल्या महिम्याने जलांना पाहिले, बल धारण करून यज्ञाला जन्म दिला; देवांमध्ये जो एकटाच देव होता. कोणत्या देवाला आपण हविर्द्रव्याने पूजावे?
27.27
प्र याभिर् यासि दाश्वाꣳसम् अच्छा नियुद्भिर् वायविष्टये दुरोणे ।
नि नो रयिꣳ सुभोजसं युवस्व नि वीरं गव्यम् अश्व्यं च राधः ॥ २७.२७ ॥
दान करणाऱ्या यजमानाकडे ज्या रथांनी तू जातोस, त्या नियुत् घोड्यांसह हे वायो, यज्ञगृहाकडे ये. उत्तम अन्नाने परिपूर्ण संपत्ती, वीर पुत्र, गायी, घोडे आणि समृद्धी आम्हाला दे.
27.28
आ नो नियुद्भिः शतिनीभिर् अध्वरꣳ सहस्रिणीभिर् उप याहि यज्ञम् ।
वायो ऽ अस्मिन् सवने मादयस्व यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥ २७.२८ ॥
नियुत् घोडे आणि शेकडो-हजारो घोड्यांसह आमच्या अध्वर व यज्ञाजवळ ये. हे वायो, या सवनात आनंदित हो; तुम्ही सर्वजण कल्याणकारक मार्गांनी आम्हाला सदैव रक्षण करा.
27.29
नियुत्वान् वायवा गह्य् अयꣳ शुक्रो अयामि ते ।
गन्तासि सुन्वतो गृहम् ॥ २७.२९ ॥
नियुत् घोड्यांसह हे वायो, ये. हा तेजस्वी सोम मी तुझ्यासाठी अर्पण करतो; सोम पिळणाऱ्याच्या घरी तू जाशील.
27.30
वायो शुक्रो ऽ अयामि ते मध्वो ऽ अग्रं दिविष्टिषु ।
आ याहि सोमपीतये स्पार्हो देव नियुत्वता ॥ २७.३० ॥
हे वायो, गोड सोमाचा पहिला भाग, हा तेजस्वी सोम मी तुला अर्पण करतो; हे देवा, सोम पिण्यासाठी नियुत् घोड्यांसह ये, तू इष्ट आहेस.
27.31
वायुर् अग्रेगा यज्ञप्रीः साकं गन् मनसा यज्ञम् ।
शिवो नियुद्भिः शिवाभिः ॥ २७.३१ ॥
यज्ञात प्रसन्न होणारा, पुढे चालणारा वायू मनाने आमच्यासोबत यज्ञाकडे जावो; कल्याणकारी वायू नियुत् व शुभ घोड्यांसह येवो.
27.32
वायो ये ते सहस्रिणो रथासस् तेभिर् आ गहि ।
नियुत्वान्त् सोमपीतये ॥ २७.३२ ॥
हे वायो, तुझे जे हजारो रथ आहेत, त्यांच्यासह ये; नियुत् घोड्यांसह सोम पिण्यासाठी ये.
27.33
एकया च दशभिश् च स्वभूते द्वाभ्याम् इष्टये विꣳशती च ।
तिसृभिश् च वहसे त्रिꣳशता च नियुद्भिर् वायव् इह ता वि मुञ्च ॥ २७.३३ ॥
हे स्वभूत वायो, एक, दहा, दोन, वीस, तीन आणि तीस नियुतांसह तू येतोस; येथे त्यांना मुक्त कर.
27.34
तव वायवृतस्पते त्वष्टुर् जामातर् अद्भुत ।
अवाꣳस्य् आ वृणीमहे ॥ २७.३४ ॥
हे वायो, ऋताचा स्वामी, त्वष्ट्याचा जावई, अद्भुत! आम्ही तुलाच निवडतो.
27.35
अभि त्वा शूर नोनुमो ऽदुग्धा इव धेनवः ।
ईशानम् अस्य जगतः स्वर्दृशम् ईशानम् इन्द्र तस्थुषः ॥ २७.३५ ॥
हे शूरा, न आटणाऱ्या गायींप्रमाणे आम्ही तुझी स्तुती करतो. या चराचर जगाचा ईशान, स्वर्गदर्शी तू आहेस; हे इंद्रा, स्थिर जगताचा ईशान.
27.36
न त्वावाꣳ२ऽ अन्यो दिव्यो न पार्थिवो न जातो न जनिष्यते ।
अश्वायन्तो मघवन्न् इन्द्र वाजिनो गव्यन्तस् त्वा हवामहे ॥ २७.३६ ॥
तुझ्यासारखा दिव्य किंवा पार्थिव दुसरा कोणी जन्मला नाही, जन्मणारही नाही. हे मघवन् इंद्रा, अश्व, बल, गायी इच्छिणारे आम्ही तुला आवाहन करतो.
27.37
त्वाम् इद्धि हवामहे साता वाजस्य कारवः ।
त्वां वृत्रेष्व् इन्द्र सत्पतिं नरस् त्वां काष्ठास्व् अर्वतः ॥ २७.३७ ॥
बल जिंकण्यासाठी आम्ही स्तोते तुलाच बोलावतो. हे इंद्रा, युद्धांत सत्पती असलेल्या तुला माणसे बोलावतात; शर्यतीच्या मार्गांत घोड्यांचा स्वामी असलेल्या तुला.
27.38
स त्वं नश् चित्र वज्रहस्त धृष्णुया मह स्तवानो ऽ अद्रिवः ।
गाम् अश्वꣳ रथ्यम् इन्द्र सं किर सत्रा वाजं न जिग्युषे ॥ २७.३८ ॥
तो तू आम्हाला, हे चित्रा, वज्रहस्ता, धृष्णो, महान्, स्तुत, अद्रिवान्! हे इंद्रा, गायी, अश्व, रथाश्व एकत्र दे; विजेत्याला बल देतोस तसे.
27.39
कया नश् चित्र ऽ आ भुवद् ऊती सदावृधः सखा ।
कया शचिष्ठया वृता ॥ २७.३९ ॥
हे अद्भुता, सदा वाढणाऱ्या सख्या, कोणत्या साहाय्याने तू आमच्याकडे येशील? कोणत्या अत्यंत शक्तिशाली संरक्षणाने?
27.40
कस् त्वा सत्यो मदानां मꣳहिष्ठो मत्सद् अन्धसः ।
दृढा चिद् आरुजे वसु ॥ २७.४० ॥
सत्य आणि आनंददायकांमध्ये अत्यंत दाता असा कोण सोमरसाच्या आनंदाने तुला तृप्त करील? दृढांनाही फोडून धन मिळवण्यासाठी.
27.41
अभी षु णः सखीनाम् अविता जरितॄणाम् ।
शतं भवास्य् ऊतये ॥ २७.४१ ॥
आमच्या सख्यांचा आणि स्तोत्रकर्त्यांचा तू निश्चितच रक्षक हो; संरक्षणासाठी तू शतरूप हो.
27.42
यज्ञा-यज्ञा वो ऽ अग्नये गिरा-गिरा च दक्षसे ।
प्र-प्र वयम् अमृतं जातवेदसं प्रियं मित्रं न शꣳसिषम् ॥ २७.४२ ॥
प्रत्येक यज्ञात, प्रत्येक स्तोत्रात, तुमच्यासाठी आणि अग्नीसाठी बलासाठी — आम्ही अमर, जातवेदा, प्रिय मित्र अशा अग्नीची चांगली स्तुती करतो.
27.43
पाहि नो ऽ अग्न ऽ एकया पाह्य् उत द्वितीयया ।
पाहि गीर्भिस् तिसृभिर् ऊर्जां पते पाहि चतसृभिर् वसो ॥ २७.४३ ॥
हे अग्नी, एकाने आमचे रक्षण कर; दुसऱ्याने रक्षण कर. हे ऊर्जेच्या स्वामी, तीन गीतांनी रक्षण कर; हे वसो, चारांनी रक्षण कर.
27.44
ऊर्जो नपातꣳ स हिनायम् अस्मयुर् दाशेम हव्यदातये ।
भुवद् वाजेष्व् अविता भुवद् वृध ऽ उत त्राता तनूनाम् ॥ २७.४४ ॥
ऊर्जेच्या नातवाला — जो आमच्यावर प्रेम करतो — आम्ही प्रेरित करतो; हव्यदानासाठी आम्ही अर्पण करू. तो स्पर्धांमध्ये सहाय्यक, वाढीत सहाय्यक आणि शरीरांचा रक्षक होवो.
27.45
संवत्सरो ऽसि परिवत्सरोऽसीदावत्सरो ऽसीद्वत्सरो ऽसि वत्सरो ऽसि ।
उषसस् ते कल्पन्ताम् अहोरात्रास् ते कल्पन्ताम् अर्धमासास् ते कल्पन्तां मासास् ते कल्पन्ताम् ऋतवस् ते कल्पन्ताꣳ संवत्सरस् ते कल्पताम् ।
प्रेत्या ऽ एत्यै सं चाञ्च प्र च सारय ।
सुपर्णचिद् असि तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवः सीद ॥ २७.४५ ॥
तू संवत्सर आहेस; तू परिवत्सर आहेस; तू इदावत्सर आहेस; तू इद्वत्सर आहेस; तू वत्सर आहेस. उषा तुझ्यासाठी सिद्ध होवोत; दिवस-रात्री तुझ्यासाठी सिद्ध होवोत; पक्ष तुझ्यासाठी सिद्ध होवोत; मास तुझ्यासाठी सिद्ध होवोत; ऋतू तुझ्यासाठी सिद्ध होवोत; संवत्सर तुझ्यासाठी सिद्ध होवो. जाण्यासाठी आणि येण्यासाठी (यांना) जोडून पुढे पाठव. तू सुपर्णचित् आहेस; त्या देवतेसह, अंगिरसांप्रमाणे, स्थिर होऊन बस.