భగవద్గీత · అధ్యాయం 4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.1
इमं विवस्वते योगं प्रोक्तवानहमव्ययम् ।
विवस्वान् मनवे प्राह मनुरिक्ष्वाकवेऽब्रवीत् ॥ ४.१ ॥
శ్రీ భగవానుడు పలికెను: నాశరహితమైన ఈ యోగాన్ని నేను వివస్వానునికి ఉపదేశించాను; వివస్వానుడు దానిని మనువుకు చెప్పాడు, మనువు ఇక్ష్వాకునికి చెప్పాడు.
4.2
एवं परम्पराप्राप्तमिमं राजर्षयो विदुः ।
स कालेनेह महता योगो नष्टः परन्तप ॥ ४.२ ॥
పరంతపా, ఈ విధంగా పరంపరగా లభించిన దీనిని రాజర్షులు తెలుసుకున్నారు. కానీ దీర్ఘకాలం గడవడంతో ఆ యోగం ఇక్కడ నశించిపోయింది.
4.3
स एवायं मया तेऽद्य योगः प्रोक्तः पुरातनः ।
भक्तोऽसि मे सखा चेति रहस्यं ह्येतदुत्तमम् ॥ ४.३ ॥
ఆ పురాతనమైన యోగాన్నే ఈ రోజు నేను నీకు చెప్పాను, ఎందుకంటే నీవు నా భక్తుడవు, సఖుడవు. ఇది నిజంగా ఉత్తమమైన రహస్యం.
4.4
अपरं भवतो जन्म परं जन्म विवस्वतः ।
कथमेतद्विजानीयां त्वमादौ प्रोक्तवानिति ॥ ४.४ ॥
అర్జునుడు పలికెను: నీ జన్మ తరువాతిది, వివస్వానుని జన్మ ముందటిది. మొదట నీవే దీనిని చెప్పావని నేను ఎలా అర్థం చేసుకోవాలి?
4.5
बहूनि मे व्यतीतानि जन्मानि तव चार्जुन ।
तान्यहं वेद सर्वाणि न त्वं वेत्थ परन्तप ॥ ४.५ ॥
శ్రీ భగవానుడు పలికెను: అర్జునా, నాకూ నీకూ అనేక జన్మలు గడిచిపోయాయి. పరంతపా, వాటన్నిటినీ నేను ఎరుగుదును, నీవు ఎరుగవు.
4.6
अजोऽपि सन्नव्ययात्मा भूतानामीश्वरोऽपि सन् ।
प्रकृतिं स्वामधिष्ठाय संभवाम्यात्ममायया ॥ ४.६ ॥
నేను జన్మరహితుడను, నాశరహితమైన ఆత్మస్వరూపుడను, సర్వభూతాలకు ఈశ్వరుడను అయినప్పటికీ, నా ప్రకృతిని అధిష్ఠించి నా మాయచేత అవతరిస్తాను.
4.7
यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति भारत ।
अभ्युत्थानमधर्मस्य तदाऽऽत्मानं सृजाम्यहम् ॥ ४.७ ॥
భారతా, ఎప్పుడెప్పుడు ధర్మానికి హాని కలిగి అధర్మం పెరుగుతుందో, అప్పుడప్పుడు నన్ను నేను సృష్టించుకుంటాను.
4.8
परित्राणाय साधूनां विनाशाय च दुष्कृताम् ।
धर्मसंस्थापनार्थाय संभवामि युगे युगे ॥ ४.८ ॥
సాధువులను రక్షించడానికి, దుష్టులను నాశనం చేయడానికి, ధర్మాన్ని స్థాపించడానికి నేను యుగయుగాన అవతరిస్తాను.
4.9
जन्म कर्म च मे दिव्यमेवं यो वेत्ति तत्त्वतः ।
त्यक्त्वा देहं पुनर्जन्म नैति मामेति सोऽर्जुन ॥ ४.९ ॥
అర్జునా, నా జన్మ, కర్మ దివ్యమైనవని ఈ విధంగా తత్త్వతః తెలుసుకున్నవాడు దేహాన్ని విడిచిన తర్వాత మళ్ళీ జన్మించడు; అతడు నన్నే చేరుతాడు.
4.10
वीतरागभयक्रोधा मन्मया मामुपाश्रिताः ।
बहवो ज्ञानतपसा पूता मद्भावमागताः ॥ ४.१० ॥
రాగం, భయం, క్రోధం విడిచిపెట్టి, నాలో లీనమై, నన్ను ఆశ్రయించి, జ్ఞానతపస్సుచేత పవిత్రులైన అనేకులు నా భావాన్ని పొందారు.
4.11
ये यथा मां प्रपद्यन्ते तांस्तथैव भजाम्यहम् ।
मम वर्त्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः ॥ ४.११ ॥
పార్థా, ఎవరు నన్ను ఏ విధంగా ఆశ్రయిస్తారో, వారిని నేను అదే విధంగా అనుగ్రహిస్తాను. మనుషులు అన్ని విధాలా నా మార్గాన్నే అనుసరిస్తారు.
4.12
काङ्क्षन्तः कर्मणां सिद्धिं यजन्त इह देवताः ।
क्षिप्रं हि मानुषे लोके सिद्धिर्भवति कर्मजा ॥ ४.१२ ॥
కర్మల సిద్ధిని కోరేవారు ఇక్కడ దేవతలను పూజిస్తారు; ఎందుకంటే మానవలోకంలో కర్మల వల్ల కలిగే సిద్ధి త్వరగా లభిస్తుంది.
4.13
चातुर्वर्ण्यं मया सृष्टं गुणकर्मविभागशः ।
तस्य कर्तारमपि मां विद्ध्यकर्तारमव्ययम् ॥ ४.१३ ॥
గుణకర్మల విభాగాన్ని అనుసరించి నాలుగు వర్ణాల వ్యవస్థ నాచే సృష్టించబడింది. దానికి కర్తనైనప్పటికీ, అవ్యయుడనైన నన్ను అకర్తగా తెలుసుకో.
4.14
न मां कर्माणि लिम्पन्ति न मे कर्मफले स्पृहा ।
इति मां योऽभिजानाति कर्मभिर्न स बध्यते ॥ ४.१४ ॥
కర్మలు నన్ను అంటవు; కర్మఫలంపై నాకు కోరిక లేదు. ఈ విధంగా నన్ను తెలుసుకున్నవాడు కర్మలచే బంధించబడడు.
4.15
एवं ज्ञात्वा कृतं कर्म पूर्वैरपि मुमुक्षुभिः ।
कुरु कर्मैव तस्मात्त्वं पूर्वैः पूर्वतरं कृतम् ॥ ४.१५ ॥
ఇలా తెలుసుకొనే పూర్వపు ముముక్షువులు కూడా కర్మలు చేశారు. కాబట్టి పూర్వులు పూర్వకాలంలో చేసినట్లే నీవు కూడా కర్మనే చెయ్యి.
4.16
किं कर्म किमकर्मेति कवयोऽप्यत्र मोहिताः ।
तत्ते कर्म प्रवक्ष्यामि यज्ज्ञात्वा मोक्ष्यसेऽशुभात् ॥ ४.१६ ॥
కర్మ ఏది, అకర్మ ఏది అనే విషయంలో జ్ఞానులు కూడా మోహితులవుతారు. ఏది తెలుసుకుంటే నీవు అశుభం నుండి విముక్తుడవవుతావో, ఆ కర్మను నీకు వివరిస్తాను.
4.17
कर्मणो ह्यपि बोद्धव्यं बोद्धव्यं च विकर्मणः ।
अकर्मणश्च बोद्धव्यं गहना कर्मणो गतिः ॥ ४.१७ ॥
కర్మను తెలుసుకోవాలి, వికర్మను తెలుసుకోవాలి, అకర్మను కూడా తెలుసుకోవాలి; ఎందుకంటే కర్మ గతి గహనమైనది.
4.18
कर्मण्यकर्म यः पश्येदकर्मणि च कर्म यः ।
स बुद्धिमान् मनुष्येषु स युक्तः कृत्स्नकर्मकृत् ॥ ४.१८ ॥
కర్మలో అకర్మను, అకర్మలో కర్మను చూసేవాడు మనుష్యులలో బుద్ధిమంతుడు; అతడు యోగయుక్తుడు, సమస్త కర్మలను చేసేవాడు.
4.19
यस्य सर्वे समारम्भाः कामसङ्कल्पवर्जिताः ।
ज्ञानाग्निदग्धकर्माणं तमाहुः पण्डितं बुधाः ॥ ४.१९ ॥
ఎవరి సమస్త కార్యారంభాలు కామసంకల్పాలు లేనివో, ఎవరి కర్మలు జ్ఞానాగ్నిలో దగ్ధమయ్యాయో, అతనిని జ్ఞానులు పండితుడని అంటారు.
4.20
त्यक्त्वा कर्मफलासङ्गं नित्यतृप्तो निराश्रयः ।
कर्मण्यभिप्रवृत्तोऽपि नैव किञ्चित्करोति सः ॥ ४.२० ॥
కర్మఫలాసక్తిని విడిచి, నిత్యతృప్తుడై, దేనిపైనా ఆధారపడనివాడై, అతడు కర్మలో నిమగ్నుడైనప్పటికీ నిజానికి ఏమీ చేయడు.
4.21
निराशीर्यतचित्तात्मा त्यक्तसर्वपरिग्रहः ।
शारीरं केवलं कर्म कुर्वन्नाप्नोति किल्बिषम् ॥ ४.२१ ॥
ఆశ లేనివాడై, చిత్తాన్నీ ఆత్మనూ నిగ్రహించినవాడై, సమస్త పరిగ్రహాలను విడిచినవాడు కేవలం శరీర కర్మను చేస్తూ పాపాన్ని పొందడు.
4.22
यदृच्छालाभसन्तुष्टो द्वन्द्वातीतो विमत्सरः ।
समः सिद्धावसिद्धौ च कृत्वापि न निबध्यते ॥ ४.२२ ॥
యాదృచ్ఛికంగా లభించిన దానితో సంతుష్టుడై, ద్వంద్వాలకు అతీతుడై, మాత్సర్యం లేనివాడై, సిద్ధి అసిద్ధులలో సముడైనవాడు కర్మ చేసినా బంధింపబడడు.
4.23
गतसङ्गस्य मुक्तस्य ज्ञानावस्थितचेतसः ।
यज्ञायाचरतः कर्म समग्रं प्रविलीयते ॥ ४.२३ ॥
ఆసక్తి తొలగినవాడు, ముక్తుడు, జ్ఞానంలో స్థిరమైన చిత్తం గలవాడు, యజ్ఞం కోసం కర్మ ఆచరించేవాడు — అతని కర్మ అంతా పూర్తిగా లయిస్తుంది.
4.24
ब्रह्मार्पणं ब्रह्महविर्ब्रह्माग्नौ ब्रह्मणा हुतम् ।
ब्रह्मैव तेन गन्तव्यं ब्रह्मकर्मसमाधिना ॥ ४.२४ ॥
అర్పణం బ్రహ్మం, హవిస్సు బ్రహ్మం, బ్రహ్మమనే అగ్నిలో బ్రహ్మం చేత హోమం చేయబడింది; బ్రహ్మకర్మలో సమాధి పొందినవాడు చేరవలసినది బ్రహ్మమే.
4.25
दैवमेवापरे यज्ञं योगिनः पर्युपासते ।
ब्रह्माग्नावपरे यज्ञं यज्ञेनैवोपजुह्वति ॥ ४.२५ ॥
కొందరు యోగులు దేవతల కొరకైన యజ్ఞాన్నే ఉపాసిస్తారు; మరికొందరు బ్రహ్మమనే అగ్నిలో యజ్ఞం చేతనే యజ్ఞాన్ని హోమం చేస్తారు.
4.26
श्रोत्रादीनीन्द्रियाण्यन्ये संयमाग्निषु जुह्वति ।
शब्दादीन्विषयानन्य इन्द्रियाग्निषु जुह्वति ॥ ४.२६ ॥
మరికొందరు శ్రోత్రం మొదలైన ఇంద్రియాలను సంయమమనే అగ్నులలో హోమం చేస్తారు; ఇంకొందరు శబ్దం మొదలైన విషయాలను ఇంద్రియాలనే అగ్నులలో హోమం చేస్తారు.
4.27
सर्वाणीन्द्रियकर्माणि प्राणकर्माणि चापरे ।
आत्मसंयमयोगाग्नौ जुह्वति ज्ञानदीपिते ॥ ४.२७ ॥
మరికొందరు ఇంద్రియాల సమస్త కర్మలను, ప్రాణ కర్మలను జ్ఞానంచే ప్రజ్వలితమైన ఆత్మసంయమ యోగమనే అగ్నిలో హోమం చేస్తారు.
4.28
द्रव्ययज्ञास्तपोयज्ञा योगयज्ञास्तथापरे ।
स्वाध्यायज्ञानयज्ञाश्च यतयः संशितव्रताः ॥ ४.२८ ॥
కొందరు ద్రవ్యయజ్ఞం, కొందరు తపోయజ్ఞం, మరికొందరు యోగయజ్ఞం చేస్తారు; కఠిన వ్రతాలు గల యతులు స్వాధ్యాయ జ్ఞానయజ్ఞాలు చేస్తారు.
4.29
अपाने जुह्वति प्राण प्राणेऽपानं तथाऽपरे ।
प्राणापानगती रुद्ध्वा प्राणायामपरायणाः ॥ ४.२९ ॥
అలాగే మరికొందరు ప్రాణాయామ పరాయణులై, ప్రాణాపానాల గతిని నిరోధించి, అపానంలో ప్రాణాన్ని, ప్రాణంలో అపానాన్ని హోమం చేస్తారు.
4.30
अपरे नियताहाराः प्राणान्प्राणेषु जुह्वति ।
सर्वेऽप्येते यज्ञविदो यज्ञक्षपितकल्मषाः ॥ ४.३० ॥
మరికొందరు నియమిత ఆహారులై ప్రాణాలను ప్రాణాలలో హోమం చేస్తారు. వీరందరూ యజ్ఞవిదులు, యజ్ఞం ద్వారా పాపాలు నశించినవారు.
4.31
यज्ञशिष्टामृतभुजो यान्ति ब्रह्म सनातनम् ।
नायं लोकोऽस्त्ययज्ञस्य कुतो़ऽन्यः कुरुसत्तम ॥ ४.३१ ॥
కురుసత్తమా, యజ్ఞశేషమనే అమృతాన్ని భుజించేవారు సనాతన బ్రహ్మమును పొందుతారు. యజ్ఞం చేయనివానికి ఈ లోకమే లేదు, ఇక పరలోకం ఎక్కడ?
4.32
एवं बहुविधा यज्ञा वितता ब्रह्मणो मुखे ।
कर्मजान्विद्धि तान्सर्वानेवं ज्ञात्वा विमोक्ष्यसे ॥ ४.३२ ॥
ఈ విధంగా అనేక రకాల యజ్ఞాలు బ్రహ్మ ముఖంలో విస్తరించబడి ఉన్నాయి. అవన్నీ కర్మ నుండి పుట్టినవని తెలుసుకో; ఇలా తెలుసుకొని నీవు విముక్తుడవవుతావు.
4.33
श्रेयान्द्रव्यमयाद्यज्ञाज्ज्ञानयज्ञः परन्तप ।
सर्वं कर्माखिलं पार्थ ज्ञाने परिसमाप्यते ॥ ४.३३ ॥
పరంతపా, ద్రవ్యమయమైన యజ్ఞం కంటే జ్ఞానయజ్ఞం శ్రేష్ఠమైనది. పార్థా, సమస్త కర్మలూ సంపూర్ణంగా జ్ఞానంలో పరిసమాప్తమవుతాయి.
4.34
तद्विद्धि प्रणिपातेन परिप्रश्नेन सेवया ।
उपदेक्ष्यन्ति ते ज्ञानं ज्ञानिनस्तत्त्वदर्शिनः ॥ ४.३४ ॥
ప్రణిపాతం, పరిప్రశ్న, సేవ ద్వారా దానిని తెలుసుకో. తత్త్వాన్ని దర్శించిన జ్ఞానులు నీకు జ్ఞానాన్ని ఉపదేశిస్తారు.
4.35
यज्ज्ञात्वा न पुनर्मोहमेवं यास्यसि पाण्डव ।
येन भूतान्यशेषेण द्रक्ष्यस्यात्मन्यथो मयि ॥ ४.३५ ॥
పాండవా, దానిని తెలుసుకొంటే నీవు మళ్ళీ ఇలా మోహం పొందవు; దాని ద్వారా సమస్త భూతాలను శేషం లేకుండా ఆత్మలోను, ఆపై నాలోను చూస్తావు.
4.36
अपि चेदसि पापेभ्यः सर्वेभ्यः पापकृत्तमः ।
सर्वं ज्ञानप्लवेनैव वृजिनं सन्तरिष्यसि ॥ ४.३६ ॥
నీవు పాపులందరిలో మహాపాపివైనా, జ్ఞానమనే తెప్పతోనే సమస్త పాపాన్ని దాటిపోతావు.
4.37
यथैधांसि समिद्धोऽग्निर्भस्मसात्कुरुतेऽर्जुन ।
ज्ञानाग्निः सर्वकर्माणि भस्मसात्कुरुते तथा ॥ ४.३७ ॥
అర్జునా, ప్రజ్వలించిన అగ్ని కట్టెలను భస్మం చేసినట్లే, జ్ఞానమనే అగ్ని సమస్త కర్మలను భస్మం చేస్తుంది.
4.38
न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते ।
तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति ॥ ४.३८ ॥
ఈ లోకంలో జ్ఞానంతో సమానమైన పవిత్రమైనది ఏదీ లేదు. యోగంలో సిద్ధిపొందినవాడు కాలక్రమంలో దానిని తనలోనే స్వయంగా పొందుతాడు.
4.39
श्रद्धावाँल्लभते ज्ञानं तत्परः संयतेन्द्रियः ।
ज्ञानं लब्ध्वा परां शान्तिमचिरेणाधिगच्छति ॥ ४.३९ ॥
శ్రద్ధ కలవాడు, దానియందే నిమగ్నుడు, ఇంద్రియాలను నిగ్రహించినవాడు జ్ఞానాన్ని పొందుతాడు. జ్ఞానాన్ని పొంది శీఘ్రంగా పరమ శాంతిని చేరుకుంటాడు.
4.40
अज्ञश्चाश्रद्दधानश्च संशयात्मा विनश्यति ।
नायं लोकोऽस्ति न परो न सुखं संशयात्मनः ॥ ४.४० ॥
అజ్ఞాని, శ్రద్ధలేనివాడు, సంశయాత్ముడు నశిస్తాడు. సంశయాత్మునికి ఈ లోకమూ లేదు, పరలోకమూ లేదు, సుఖమూ లేదు.
4.41
योगसंन्यस्तकर्माणं ज्ञानसंछिन्नसंशयम् ।
आत्मवन्तं न कर्माणि निबध्नन्ति धनञ्जय ॥ ४.४१ ॥
ధనంజయా, యోగం ద్వారా కర్మలను సన్యసించినవాడిని, జ్ఞానంతో సంశయాలను ఛేదించుకున్నవాడిని, ఆత్మవంతుడిని కర్మలు బంధించవు.
4.42
तस्मादज्ञानसंभूतं हृत्स्थं ज्ञानासिनाऽऽत्मनः ।
छित्त्वैनं संशयं योगमातिष्ठोत्तिष्ठ भारत ॥ ४.४२ ॥
కాబట్టి భారతా, అజ్ఞానం వల్ల పుట్టి నీ హృదయంలో ఉన్న ఈ సంశయాన్ని జ్ఞానమనే ఖడ్గంతో ఛేదించి, యోగాన్ని ఆశ్రయించు; లే.