যজুর্বেদ · অধ্যায় 5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.1
अग्नेस् तनूर् असि विष्णवे त्वा सोमस्य तनूर् असि विष्णवे त्वातिऽतिथेर् आतिथ्यम् असि विष्णवे श्येनाय त्वा सोमभृते विष्णवे त्वाऽग्नये त्वा रायस्पोषदे विष्णवे त्वा ॥ ५.१ ॥
তুমি অগ্নির শরীর। বিষ্ণুর জন্য তোমাকে (স্থাপন করি)। তুমি সোমের শরীর। বিষ্ণুর জন্য তোমাকে। তুমি অতিথির আতিথ্য। বিষ্ণুর জন্য। বাজপাখির জন্য তোমাকে, সোমধারী বিষ্ণুর জন্য তোমাকে। অগ্নির জন্য তোমাকে, ধন ও পুষ্টিদাতা বিষ্ণুর জন্য তোমাকে।
5.2
अग्नेर् जनित्रम् असि ।
वृषणौ स्थः ।
ऽउर्वश्य् असि ।
आयुर् असि ।
ऽ पुरूरवा असि ।
गायत्रेण त्वा छन्दसा मन्थामि ।
त्रैष्टुभेन त्वा छन्दसा मन्थामि ।
जागतेन त्वा छन्दसा मन्थामि ॥ ५.२ ॥
তুমি অগ্নির জন্মস্থান। তোমরা দুজন বৃষণ (অরণির অংশ)। তুমি উর্বশী। তুমি আয়ু। তুমি পুরূরবা। গায়ত্রী ছন্দে তোমাকে মন্থন করি। ত্রিষ্টুভ ছন্দে তোমাকে মন্থন করি। জগতী ছন্দে তোমাকে মন্থন করি।
5.3
भवतं नः समनसौ सचेतसाव् अरेपसौ ।
मा यज्ञꣳ हिꣳसिष्टं मा यज्ञपतिं जातवेदसौ शिवौ भवतम् अद्य नः ॥ ५.३ ॥
তোমরা দুজন আমাদের জন্য সমমনা, সমসংকল্প, নিষ্পাপ হও। যজ্ঞের ক্ষতি করো না; যজ্ঞপতির ক্ষতি করো না। হে জাতবেদা দুজন, আজ আমাদের জন্য মঙ্গলময় হও।
5.4
अग्नाव् अग्निश् चरति प्रविष्ट ऽ ऋषीणां पुत्रो ऽअभिशस्तिपावा ।
स नः स्योनः सुयजा यजेह देवेभ्यो हव्यꣳ सदम् अप्रयुच्छन्त् स्वाहा ॥ ५.४ ॥
অগ্নিতে অগ্নি প্রবেশ করে বিচরণ করে। সে ঋষিদের পুত্র, অভিশাপ থেকে রক্ষাকারী। সে আমাদের জন্য সুখদ, সুযজ্ঞ; এখানে যজ্ঞ কর, দেবতাদের জন্য হব্য সর্বদা অবরোধ না করে (অর্পণ কর)। স্বাহা।
5.5
आपतये त्वा परिपतये गृह्णामि तनूनप्त्र्ये शाक्वराय शक्वन ऽ ओजिष्ठाय ।
अनाधृष्टम् अस्य् अनाधृष्यं देवानाम् ओजो ऽनभिशस्त्य् अभिशस्तिपा ऽ अनभिशस्तेन्यम् अञ्जसा सत्यम् उप गेषꣳ स्विते मा धाः ॥ ५.५ ॥
নিচে পতনের প্রভুর জন্য, চারদিকে পতনের প্রভুর জন্য তোমাকে গ্রহণ করি; তনূনপাত্রের জন্য, শাক্বরের জন্য, শক্বনের জন্য, ওজিষ্ঠের জন্য। এটি অপরাজেয়, দেবতাদের অপরাজেয় ওজ; নিন্দাহীন, নিন্দা থেকে রক্ষাকারী। সত্যিই, সরলভাবে আমি কাছে যাই; হে সবিতা, আমাকে স্থাপন করো।
5.6
अग्ने व्रतपास् त्वे व्रतपा या तव तनूर् इयꣳ सा मयि यो मम तनूर् एषा सा त्वयि ।
सह नौ व्रतपते व्रतान्य् अनु मे दीक्षां दीक्षापतिर् मन्यताम् अनु तपस् तपस्पतिः ॥ ५.६ ॥
হে অগ্নি, ব্রতপালক! তোমার মধ্যে যে তোমার এই দেহ, তা আমার মধ্যে; আর আমার যে দেহ, তা তোমার মধ্যে। হে ব্রতপতি, আমরা দুজনে একসাথে ব্রত পালন করি। দীক্ষাপতি আমার দীক্ষা অনুমোদন করুন; তপস্পতি আমার তপস্যা অনুমোদন করুন।
5.7
अꣳशुर्-अꣳशुष्टे देव सोमाप्यायताम् इन्द्रायैकधनविदे ।
आ तुभ्यम् इन्द्रः प्यायताम् आ त्वम् इन्द्राय प्यायस्व ।
आ प्याययास्मान्त् सखीन्त् सन्या मेधया स्वस्ति ते देव सोम सुत्याम् अशीय ।
एष्टा रायः प्रेषे भगाय ऋतम् ऋतवादिभ्यो नमो द्यावापृथिवीभ्याम् ॥ ५.७ ॥
তোমার অংশু, হে দেব সোম, একধনবিদ ইন্দ্রের জন্য বৃদ্ধি পাক। তোমার জন্য ইন্দ্র বৃদ্ধি পাক; তুমি ইন্দ্রের জন্য বৃদ্ধি পাও। দান ও মেধা দ্বারা আমাদের, বন্ধুদের বৃদ্ধি করো। হে দেব সোম, তোমার সুত্যা লাভ করে আমি কল্যাণ পাই। কাম্য ধন প্রেরিত হোক; ভগের জন্য ঋত; ঋতবাদীদের নমস্কার; দ্যাবাপৃথিবীকে নমস্কার।
5.8
या ते ऽ अग्ने ऽयःशया तनूर् वर्षिष्ठा गह्वरेष्ठा ।
उग्रं वचोऽअपावधीत् त्वेषं वचो ऽ अपावधीत् स्वाहा ।
या ते ऽ अग्ने रजःशया तनूर् वर्षिष्ठा गह्वरेष्ठा ।
उग्रं वचो ऽ अपावधीत् त्वेषं वचो ऽ अपावधीत् स्वाहा ।
या ते अग्ने हरिशया तनूर् वर्षिष्ठा गह्वरेष्ठा ।
उग्रं वचो ऽ अपावधीत् त्वेषं वचो ऽ अपावधीत् स्वाहा ॥ ५.८ ॥
হে অগ্নি, লৌহে শায়িত, অতি বিস্তৃত, গুহায় অবস্থিত তোমার দেহ উগ্র বাক্যকে দূরে সরিয়ে দিক; দীপ্ত বাক্যকে দূরে সরিয়ে দিক। স্বাহা। বায়ুতে শায়িত তোমার দেহ... স্বাহা। হরিত বর্ণে শায়িত তোমার দেহ... স্বাহা।
5.9
तप्तायनी मे ऽसि ।
वित्तायनी मे ऽसि ।
अवतान् मा नाथितात् ।
अवतान् मा व्यथितात् ।
विदेद् अग्निर् नभो नाम ।
अग्ने ऽ अङ्गिर ऽ आयुना नाम्नेहि ।
योऽस्यां पृथिव्याम् असि यत् तेऽनाधृष्टं नाम यज्ञियं तेन त्वा दधे ।
विदेद् अग्निर् नभो नाम ।
अग्ने ऽ अङ्गिर ऽ आयुना नाम्नेहि ।
यो द्वितीयस्यां पृथिव्याम् असि यत् तेऽनाधृष्टं नाम यज्ञियं तेन त्वा दधे ।
विदेद् अग्निर् नभो नाम ।
अग्नेऽअङ्गिर ऽ आयुना नाम्नेहि ।
यस् तृतीयस्यां पृथिव्याम् असि यत् ते ऽनाधृष्टं नाम यज्ञियं तेन त्वा दधे ।
अनु त्वा देववीतये ॥ ५.९ ॥
তুমি আমার তপ্ত পথ। তুমি আমার লাভ করা পথ। অভাবের দুঃখ থেকে আমাকে রক্ষা করো। ব্যথা থেকে আমাকে রক্ষা করো। অগ্নি নভ নামটি লাভ করুন। হে আঙ্গিরস অগ্নি, আয়ু ও নামসহ এখানে এসো। যে তুমি এই পৃথিবীতে আছ, তোমার যে অজেয়, যজ্ঞযোগ্য নাম, তার দ্বারা আমি তোমাকে স্থাপন করি। অগ্নি নভ নামটি লাভ করুন। হে আঙ্গিরস অগ্নি, আয়ু ও নামসহ এখানে এসো। যে তুমি দ্বিতীয় পৃথিবীতে আছ, তোমার যে অজেয়, যজ্ঞযোগ্য নাম, তার দ্বারা আমি তোমাকে স্থাপন করি। অগ্নি নভ নামটি লাভ করুন। হে আঙ্গিরস অগ্নি, আয়ু ও নামসহ এখানে এসো। যে তুমি তৃতীয় পৃথিবীতে আছ, তোমার যে অজেয়, যজ্ঞযোগ্য নাম, তার দ্বারা আমি তোমাকে স্থাপন করি। দেবতাদের উপভোগের জন্য আমি তোমাকে অনুকূল করি।
5.10
सिꣳह्य् असि सपत्नसाही देवेभ्यः कल्पस्व ।
सिꣳह्य् असि सपत्नसाही देवेभ्यः शुन्धस्व ।
सिꣳह्य् असि सपत्नसाही देवेभ्यः शुम्भस्व ॥ ५.१० ॥
তুমি সিংহী, শত্রুজয়ী; দেবতাদের জন্য প্রস্তুত হও। তুমি সিংহী, শত্রুজয়ী; দেবতাদের জন্য শুদ্ধ হও। তুমি সিংহী, শত্রুজয়ী; দেবতাদের জন্য অলংকৃত হও।
5.11
इन्द्रघोषस् त्वा वसुभिः पुरस्तात् पातु ।
प्रचेतास् त्वा रुद्रैः पश्चात् पातु ।
मनोजवास् त्वा पितृभिर् दक्षिणतः पातु ।
विश्वकर्मा त्वादित्यैर् उत्तरतः पातु ।
इदम् अहं तप्तं वार् बहिर्धा यज्ञान् निः सृजामि ॥ ५.११ ॥
ইন্দ্রঘোষ বসুদের সঙ্গে পূর্ব দিক থেকে তোমাকে রক্ষা করুন। প্রচেতা রুদ্রদের সঙ্গে পশ্চিম দিক থেকে তোমাকে রক্ষা করুন। মনোজব পিতৃগণের সঙ্গে দক্ষিণ দিক থেকে তোমাকে রক্ষা করুন। বিশ্বকর্মা আদিত্যদের সঙ্গে উত্তর দিক থেকে তোমাকে রক্ষা করুন। এই তপ্ত জল আমি যজ্ঞের বাইরে প্রেরণ করছি।
5.12
सिꣳह्य् असि स्वाहा ।
सिꣳह्य् अस्य् आदित्यवनिः स्वाहा ।
सिꣳह्य् असि ब्रह्मवनिः क्षत्रवनिः स्वाहा ।
सिꣳह्य् असि सुप्रजावनी रायस्पोषवनिः स्वाहा ।
सिꣳह्य् अस्य् आवह देवान् यजमानाय स्वाहा ।
भूतेभ्यस् त्वा ॥ ५.१२ ॥
তুমি সিংহী, স্বাহা। তুমি সিংহী, আদিত্যদের তুষ্টকারী, স্বাহা। তুমি সিংহী, ব্রহ্ম ও ক্ষত্র প্রদানকারী, স্বাহা। তুমি সিংহী, উত্তম সন্তান ও ধন-পোষণ প্রদানকারী, স্বাহা। তুমি সিংহী, যজমানের জন্য দেবতাদের নিয়ে এসো, স্বাহা। প্রাণীদের জন্য আমি তোমাকে (নিবেদন করি)।
5.13
ध्रुवो ऽसि पृथिवीं दृꣳह ।
ध्रुवक्षिद् अस्य् अन्तरिक्षं दृꣳह ।
अच्युतक्षिद् असि दिवं दृꣳह ।
अग्नेः पुरीषम् असि ॥ ५.१३ ॥
তুমি স্থির; পৃথিবীকে দৃঢ় করো। তুমি অন্তরিক্ষে স্থিত; অন্তরিক্ষকে দৃঢ় করো। তুমি অচ্যুতে স্থিত; দ্যুলোককে দৃঢ় করো। তুমি অগ্নির পূরক।
5.14
युञ्जते मन ऽ उत युञ्जते धियो विप्रा विप्रस्य बृहतो विपश्चितः ।
वि होत्रा दधे वयुनाविद् एक ऽइन् मही देवस्य सवितुः परिष्टुतिः स्वाहा ॥ ५.१४ ॥
বিপ্রগণ মন ও ধীগুলিকে যুক্ত করেন; মহান ও প্রাজ্ঞ বিপ্রের জন্য। হোতারা নানা প্রকারে স্থাপন করেন; পথ জানেন একজনই। দেব সবিতৃর মহান স্তুতি হোক। স্বাহা।
5.15
इदं विष्णुर् विचक्रमे त्रेधा नि दधे पदम् ।
समूढम् अस्य पासुरे स्वाहा ॥ ५.१५ ॥
বিষ্ণু একে পদক্ষেপে মাপলেন; তিনভাবে পদ স্থাপন করলেন। এর গোপন (তৃতীয়) পদ ধূলিতে আছে। স্বাহা।
5.16
इरावती धेनुमती हि भूतꣳ सूयवसिनी मनवे दशस्या ।
व्यस्कभ्ना रोदसी विष्णव् एते दाधर्त्थ पृथिवीम् अभितो मयूखैः स्वाहा ॥ ५.१६ ॥
তুমি ইরাবতী, ধেনুমতী, সূযবসিনী; মনুর জন্য দানশীলা। হে বিষ্ণু, তুমি দুই লোককে প্রসারিত করে ধরে রেখেছ; রশ্মিতে চারদিক থেকে পৃথিবীকে ধারণ করেছ। স্বাহা।
5.17
देवश्रुतौ देवेष्व् आ घोषतम् ।
प्राची प्रेतम् अध्वरं कल्पयन्ती ऽ ऊर्ध्वं यज्ञं नयतं मा जिह्वरतम् ।
स्वं गोष्ठम् आ वदतं देवी दुर्ये ऽ आयुर् मा निर्वादिष्टं प्रजां मा निर्वादिष्टम् ।
अत्र रमेथां वर्ष्मन् पृथिव्याः ॥ ५.१७ ॥
হে দেবতাদের শ্রবণকারী দুইজন, দেবতাদের মধ্যে ঘোষণা করো। পূর্বমুখী হয়ে অধ্বরকে সামনে নিয়ে চলো; যজ্ঞকে উর্ধ্বে নিয়ে যাও, বাঁকা হয়ো না। তোমাদের গোশালাকে আহ্বান করো; হে দেবীগণ, গৃহে আয়ু ও সন্তান হরণ করো না। এখানে পৃথিবীর উচ্চতায় আনন্দ করো।
5.18
विष्णोर् नु कं वीर्याणि प्र वोचं यः पार्थिवानि विममे रजाꣳसि ।
यो ऽ अस्कभायद् उत्तरꣳ सधस्थं विचक्रमाणस् त्रेधोरुगायः ।
विष्णवे त्वा ॥ ५.१८ ॥
বিষ্ণুর বীরকর্ম আমি এখন ঘোষণা করব; যিনি পার্থিব লোকসমূহ মেপেছিলেন, উচ্চ আবাস ধারণ করেছিলেন, ত্রিবিধভাবে পদক্ষেপ করেন, বিস্তৃতভাবে স্তুত। বিষ্ণুর জন্য তোমাকে।
5.19
दिवो वा विष्ण ऽ उत वा पृथिव्या महो वा विष्णऽउरोरन्तरिक्षात् ।
उभा हि हस्ता वसुना पृणस्वा प्रयच्छ दक्षिणाद् ओत सव्यात् ।
विष्णवे त्वा ॥ ५.१९ ॥
হে বিষ্ণু, স্বর্গ থেকে বা পৃথিবী থেকে, অথবা মহান ও বিস্তীর্ণ অন্তরিক্ষ থেকে; উভয় হাত ধনে পূর্ণ করো, দক্ষিণ ও বাম থেকে দাও। বিষ্ণুর জন্য তোমাকে।
5.20
प्र तद् विष्णु स्तवते वीर्येण मृगो न भीमः कुचरो गिरिष्ठाः ।
यस्योरुषु त्रिषु विक्रमणेष्व् अधिक्षियन्ति भुवनानि विश्वा ॥ ५.२० ॥
সেই বিষ্ণু বীর্যের দ্বারা স্তুত হন; পর্বতে বিচরণকারী ভয়ংকর মৃগের ন্যায়। তাঁর বিস্তৃত তিন পদক্ষেপে সমস্ত ভুবন অধিষ্ঠিত।
5.21
विष्णो रराटम् असि ।
विष्णोः श्नप्त्रे स्थः ।
विष्णोः स्यूर् असि ।
विष्णोर् ध्रुवो सि ।
वैष्णवम् असि विष्णवे त्वा ॥ ५.२१ ॥
হে বিষ্ণু, তুমি শিরোভাগ। তোমরা দুজন বিষ্ণুর বন্ধন। তুমি বিষ্ণুর সুতো। তুমি বিষ্ণুর স্থির ভিত্তি। তুমি বৈষ্ণব; তোমাকে বিষ্ণুর জন্য।
5.22
देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर् बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्याम् ।
आ ददे नार्य् असि ।
इदम् अहꣳ रक्षसां ग्रीवा ऽ अपिकृन्तामि ।
बृहन्न् असि बृहद्रवा बृहतीम् इन्द्राय वाचं वद ॥ ५.२२ ॥
দেব সবিতার প্রেরণায়, অশ্বিনীদ্বয়ের বাহু দিয়ে, পূষার হাত দিয়ে আমি তোমাকে গ্রহণ করি। তুমি নারী। আমি রাক্ষসদের ঘাড় কেটে ফেলি। তুমি মহৎ, মহানাদা; ইন্দ্রের জন্য মহৎ বাক্য বলো।
5.23
रक्षोहणं वलगहनं वैष्णवीम् ।
इदम् अहं तं वलगम् उत् किरामि यं मे निष्ट्यो यम् अमात्यो निचखान ।
इदम् अहं तं वलगम् उत् किरामि यं मे समानो यम् असमानो निचखान ।
इदम् अहं तं वलगम् उत् किरामि यं मे सबन्धुर् यम् असबन्धुर् निचखान ।
इदम् अहं तं वलगम् उत् किरामि यं मे सजातो यम् असजातो निचखान ।
उत् कृत्यां किरामि ॥ ५.२३ ॥
এই বৈষ্ণবী রাক্ষসনাশিনী ও বন্ধনগ্রন্থি-ছেদিনী। আমার নিষ্ট্য বা অমাত্য যে বন্ধন পুঁতেছে, সেই বন্ধন আমি এখান থেকে উপড়ে ফেলি। আমার সমান বা অসমান যে বন্ধন পুঁতেছে, তা উপড়ে ফেলি। আমার সবন্ধু বা অসবন্ধু যে বন্ধন পুঁতেছে, তা উপড়ে ফেলি। আমার সজাত বা অসজাত যে বন্ধন পুঁতেছে, তা উপড়ে ফেলি। ক্ষতিকর কৃত্যাকে উপড়ে ফেলি।
5.24
स्वराड् असि सपत्नहा ।
सत्रराड् अस्य् अभिमातिहा ।
जनराड् असि रक्षोहा ।
सर्वराड् अस्य् अमित्रहा ॥ ५.२४ ॥
তুমি স্বরাট্, শত্রুনাশক। তুমি সত্ররাট্, বিদ্বেষীনাশক। তুমি জনরাট্, রাক্ষসনাশক। তুমি সর্বরাট্, শত্রুনাশক।
5.25
रक्षोहणो वो वलगहनः प्रोक्षामि वैष्णवान् ।
रक्षोहणो वो वलगहनो ऽव नयामि वैष्णवान् ।
रक्षोहणो वो वलगहनो ऽव स्तृणामि वैष्णवान् ।
रक्षोहणौ वां वलगहना ऽ उप दधामि वैष्णवी ।
रक्षोहणौ वां वलगहनौ पर्य् ऊहामि वैष्णवी ।
वैष्णवम् असि ।
वैष्णवा स्थ ॥ ५.२५ ॥
তোমরা রাক্ষস ও বলগ-নাশক। বিষ্ণুর তোমাদের আমি প্রোক্ষণ করি। তোমরা রাক্ষস ও বলগ-নাশক। বিষ্ণুর তোমাদের আমি নামিয়ে আনি। তোমরা রাক্ষস ও বলগ-নাশক। বিষ্ণুর তোমাদের আমি নিচে বিছাই। তোমরা দুজন রাক্ষস ও বলগ-নাশিনী, বিষ্ণুর তোমাদের আমি কাছে রাখি। তোমরা দুজন রাক্ষস ও বলগ-নাশিনী, বিষ্ণুর তোমাদের আমি চারদিকে ঘোরাই। তুমি বিষ্ণুর। তোমরা বিষ্ণুর।
5.26
देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर् बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्याम् ।
आ ददे नार्य् असि ।
इदम् अहꣳ रक्षसां ग्रीवा ऽ अपि कृन्तामि ।
यवो ऽसि यवयास्मद् द्वेषो यवयारातीः ।
दिवे त्वाऽन्तरिक्षाय त्वा पृथिव्यै त्वा ।
शुन्धन्तां लोकाः पितृषदनाः ।
पितृषदनम् असि ॥ ५.२६ ॥
সবিতা দেবের প্রেরণায়, অশ্বিনীদ্বয়ের বাহুতে, পূষার হাতে তোমাকে গ্রহণ করি। তুমি নারী। রাক্ষসদের গ্রীবাও আমি কাটি। তুমি যব; আমাদের থেকে বিদ্বেষ দূর করো, শত্রুদের দূর করো। স্বর্গের জন্য তোমাকে, অন্তরিক্ষের জন্য তোমাকে, পৃথিবীর জন্য তোমাকে। লোকসমূহ শুদ্ধ হোক, পিতৃগণের আসন। তুমি পিতৃগণের আসন।
5.27
उद् दिवꣳ स्तभानान्तरिक्षं पृण दृꣳहस्व पृथिव्याम् ।
द्युतानास् त्वा मारुतो मिनोतु मित्रावरुणौ ध्रुवेण धर्मणा ।
ब्रह्मवनि त्वा क्षत्रवनि त्वा रायस्पोषवनि पर्य् ऊहामि ।
ब्रह्म दृꣳह क्षत्रं दृꣳहायुर् दृꣳह प्रजां दृꣳह ॥ ५.२७ ॥
আকাশকে উপরে ধারণ করো, অন্তরিক্ষ পূর্ণ করো, পৃথিবীতে দৃঢ় থাকো। উজ্জ্বল মরুতেরা তোমাকে পরিমাপ করে স্থির করুক; মিত্র ও বরুণ স্থির ধর্মে। ব্রহ্মজয়ী, ক্ষত্রজয়ী, ধন-পোষণজয়ী তোমাকে আমি চারদিকে বহন করি। ব্রহ্মকে দৃঢ় করো, ক্ষত্রকে দৃঢ় করো, আয়ুকে দৃঢ় করো, প্রজাকে দৃঢ় করো।
5.28
ध्रुवासि ध्रुवो ऽयं यजमानो ऽस्मिन्न् आयतने प्रजया पशुभिर् भूयात् ।
घृतेन द्यावापृथिवी पूर्येथाम् ।
इन्द्रस्य छदिर् असि विश्वजनस्य छाया ॥ ५.२८ ॥
তুমি স্থির; এই যজমান এই স্থানে সন্তান ও পশুসহ থাকুক। ঘৃতে দ্যুলোক ও পৃথিবী উভয়ই পূর্ণ হোক। তুমি ইন্দ্রের আচ্ছাদন, সকল মানুষের ছায়া।
5.29
परि त्वा गिर्वणो गिर ऽ इमा भवन्तु विश्वतः ।
वृद्धायुम् अनु वृद्धयो जुष्टा भवन्तु जुष्टयः ॥ ५.२९ ॥
হে স্তুত্যা, এই স্তুতিগুলি চারদিক থেকে তোমার জন্য হোক। দীর্ঘায়ুর অনুসরণে বৃদ্ধি আসুক; প্রীত স্তুতিগুলি প্রীতিকর হোক।
5.30
इन्द्रस्य स्यूर् असि ।
इन्द्रस्य ध्रुवो ऽसि ।
ऐन्द्रम् असि ।
वैश्वदेवम् असि ॥ ५.३० ॥
তুমি ইন্দ্রের সূত্র। তুমি ইন্দ্রের জন্য স্থির। তুমি ঐন্দ্র। তুমি বৈশ্বদেব।
5.31
विभूर् असि प्रवाहणः ।
वह्निर् असि हव्यवाहनः ।
श्वात्रो ऽसि प्रचेताः ।
तुथो ऽसि विश्ववेदाः ॥ ५.३१ ॥
তুমি সর্বব্যাপী, বাহক। তুমি বাহক, হব্য বহনকারী। তুমি দ্রুতগামী, প্রজ্ঞাবান। তুমি বলশালী, সর্বজ্ঞ।
5.32
उशिग् असि कविः ।
अङ्घारिर् असि बम्भारिः ।
अवस्यूर् असि दुवस्वान् ।
शुन्ध्यूर् असि मार्जालीयः ।
सम्राड् असि कृशानुः ।
परिषद्योऽसि पवमानः ।
नभोऽसि प्रतक्वा ।
मृष्टो ऽसि हव्यसूदनः ।
ऽऋतधामासि स्वर्ज्योतिः ॥ ५.३२ ॥
তুমি উশিগ্, তুমি কবি। তুমি অঙ্গারি, তুমি বম্ভারি। তুমি অবস্যু, তুমি দুবস্বান্। তুমি শুন্ধ্যু, তুমি মার্জালীয়। তুমি সম্রাট্, তুমি কৃশানু। তুমি পরিষদ্য, তুমি পবমান। তুমি নভঃ, তুমি প্রতক্বা। তুমি মৃষ্ট, তুমি হব্যসূদন। তুমি ঋতধামা, তুমি স্বর্জ্যোতি।
5.33
समुद्रो ऽसि विश्वव्यचाः ।
ऽअजो ऽस्य् एकपात् ।
अहिर् असि बुध्न्यः ।
वाग् अस्य् ऐन्द्रम् असि सदो ऽसि ।
ऋतस्य द्वारौ मा मा संताप्तम् ।
अध्वनाम् अध्वपते प्र मा तिर स्वस्ति मे ऽस्मिन् पथि देवयाने भूयात् ॥ ५.३३ ॥
তুমি সমুদ্র, বিশ্বব্যচা। তুমি অজ, একপাদ। তুমি অহি, বুধ্ন্য। তুমি বাক্, ঐন্দ্র, সদস্। ঋতের দুই দ্বার, আমাকে দগ্ধ করো না। হে পথসমূহের পতি, আমাকে এগিয়ে নিয়ে চলো; এই দেবযান পথে আমার কল্যাণ হোক।
5.34
मित्रस्य मा चक्षुषेक्षध्वम् ।
अग्नयः सगराः सगरा स्थ सगरेण नाम्ना रुद्रेणानीकेन पात माग्नयः पिपृत माग्नयो गोपायत मा नमो वो स्तु मा मा हिꣳसिष्ट ॥ ५.३४ ॥
মিত্রের চক্ষু দিয়ে আমাকে দেখো। হে অগ্নিগণ, তোমরা সগর; সগর নামে, রুদ্রের সেনার সঙ্গে আমাকে রক্ষা করো। হে অগ্নিগণ, আমাকে পুষ্ট করো। হে অগ্নিগণ, আমাকে রক্ষা করো। তোমাদের নমস্কার। আমাকে হিংসা করো না।
5.35
ज्योतिर् असि विश्वरूपं विश्वेषां देवाना समित् ।
त्वꣳ सोम तनूकृद्भ्यो द्वेषोभ्यो ऽन्यकृतेभ्य ऽउरु यन्तासि वरूथꣳ स्वाहा ।
जुषाणो ऽअप्तुर् आज्यस्य वेतु स्वाहा ॥ ५.३५ ॥
তুমি জ্যোতি, সর্বরূপ, সকল দেবতার সমিধ। হে সোম, তুমি দেহরক্ষক; অন্যকৃত বিদ্বেষ থেকে তুমি বিস্তৃত পথপ্রদর্শক ও আশ্রয়। স্বাহা। জলের প্রিয় সোম ঘৃত পান করুন। স্বাহা।
5.36
अग्ने नय सुपथा राये ऽअस्मान् विश्वानि देव वयुनानि विद्वान् ।
युयोध्य् अस्मज् जुहुराणम् एनो भूयिष्ठां ते नमऽउक्तिं विधेम ॥ ५.३६ ॥
হে অগ্নি, সর্বপথ জানা দেব, ধনের জন্য আমাদের সুপথে নিয়ে চলো। বক্র পাপ আমাদের থেকে দূর করো। তোমাকে অতি প্রচুর নমস্কার-বাক্য নিবেদন করি।
5.37
अयं नो ऽ अग्निर् वरिवस् कृणोत्व् अयं मृधः पुर ऽएतु प्रभिन्दन् ।
अयं वाजान् जयतु वाजसाताव् अयꣳ शत्रून् जयतु जर्हृषाणः स्वाहा ॥ ५.३७ ॥
এই অগ্নি আমাদের জন্য ধন সৃষ্টি করুক। এ শত্রুদের ভেদ করে সামনে এগিয়ে যাক। যুদ্ধের পুরস্কারের প্রতিযোগিতায় এ পুরস্কার জিতুক। উল্লসিত হয়ে এ শত্রুদের জয় করুক। স্বাহা।
5.38
उरु विष्णो वि क्रमस्वोरु क्षयाय नस् कृधि ।
घृतं घृतयोने पिब प्र-प्र यज्ञपतिं तिर स्वाहा ॥ ५.३८ ॥
হে বিষ্ণু, বিস্তৃতভাবে পদক্ষেপ করো; আমাদের জন্য বিশাল বাসস্থান সৃষ্টি করো। হে ঘৃতের উৎস, ঘৃত পান করো; যজ্ঞপতিকে এগিয়ে নিয়ে পার করো। স্বাহা।
5.39
देव सवितर् एष ते सोमस् तꣳ रक्षस्व मा त्वा दभन् ।
एतत् त्वं देव सोम देवो देवाँ२ ऽ उपागा ऽ इदम् अहं मनुष्यान्त् सह रायस्पोषेण स्वाहा निर् वरुणस्य पाशान् मुच्ये ॥ ५.३९ ॥
হে দেব সবিতা, এটি তোমার সোম; তাকে রক্ষা করো, কেউ যেন তোমাকে আঘাত না করে। হে দেব সোম, তুমি দেবরূপে দেবতাদের কাছে গিয়েছ; আমি মানুষের সাথে, ধনপুষ্টির সহিত — স্বাহা। বরুণের পাশ থেকে আমি মুক্ত হই।
5.40
अग्ने व्रतपास् त्वे व्रतपा या तव तनूर् मय्य् अभूद् एषा सा त्वयि यो मम तनूस् त्वय्य् अभूद् इयꣳ सा मयि ।
यथायथं नौ व्रतपते व्रतान्य् अनु मे दीक्षां दीक्षापतिर् अमꣳस्तानु तपस् तपस्पतिः ॥ ५.४० ॥
হে অগ্নি, ব্রতরক্ষক, তোমার মধ্যে যে তোমার তনু, তা আমাতে হয়েছে; আমার মধ্যে যে আমার তনু, তা তোমাতে হয়েছে। হে ব্রতপতি, আমাদের দুজনের জন্য যথাযথভাবে ব্রতসমূহ অনুসারে; আমার দীক্ষা দীক্ষাপতি গ্রহণ করেছেন, তপস্যা তপস্পতি।
5.41
उरु विष्णो वि क्रमस्वोरु क्षयाय नस् कृधि ।
घृतं घृतयोने पिब प्र-प्र यज्ञपतिं तिर स्वाहा ॥ ५.४१ ॥
হে বিষ্ণু, বিশালভাবে পদক্ষেপ করো; আমাদের বাসের জন্য বিস্তৃত করো। হে ঘৃতযোনি, ঘি পান করো; যজ্ঞপতিকে সম্মুখে নিয়ে যাও — স্বাহা।
5.42
अत्य् अन्याꣳ ऽ अगां नान्याꣳ ऽ उपागाम् अर्वाक् त्वा परेभ्यो ऽविदं परो ऽवरेभ्यः ।
तं त्वा जुषामहे देव वनस्पते देवयज्यायै देवास् त्वा देवयज्यायै जुषन्तां विष्णवे त्वा ।
ओषधे त्रायस्व ।
स्वधिते मैनꣳ हिꣳसीः ॥ ५.४२ ॥
আমি অন্যদের অতিক্রম করে গিয়েছি, অন্যদের কাছে যাইনি; দূরের ও কাছের সকলের আগে আমি তোমাকে এখানে পেয়েছি। হে দেব বনস্পতি, দেবযজ্ঞের জন্য আমরা তোমাকে কামনা করি; দেবতারা দেবযজ্ঞের জন্য তোমাকে গ্রহণ করুন, বিষ্ণুর জন্য তোমাকে। হে ওষধি, রক্ষা কর। হে স্বধিতি, একে আঘাত করো না।
5.43
द्यां मा लेखीर् अन्तरिक्षं मा हिꣳसीः पृथिव्या सं भव ।
अयꣳ हि त्वा स्वधितिस् तेतिजानः प्रणिनाय महते सौभगाय ।
अतस् त्वं देव वनस्पते शतवल्शो वि रोह सहस्रवल्शा वि वयꣳ रुहेम ॥ ५.४३ ॥
আকাশকে আঁচড়াও না, অন্তরিক্ষকে আঘাত করো না; পৃথিবীর সঙ্গে এক হও। এই তীক্ষ্ণ কুঠার মহান সৌভাগ্যের জন্য তোমাকে সম্মুখে নিয়ে গেছে। অতএব হে দেব বনস্পতি, শত শাখায় বর্ধিত হয়ে বিস্তার লাভ কর; আমরা সহস্র শাখায় বর্ধিত হয়ে বিস্তার লাভ করি।