Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

यजुर्वेद · अध्याय 5

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

5.1

अग्नेस् तनूर् असि विष्णवे त्वा सोमस्य तनूर् असि विष्णवे त्वातिऽतिथेर् आतिथ्यम् असि विष्णवे श्येनाय त्वा सोमभृते विष्णवे त्वाऽग्नये त्वा रायस्पोषदे विष्णवे त्वा ॥ ५.१ ॥

तू अग्नीचे शरीर आहेस. विष्णूसाठी तुला (स्थापितो). तू सोमाचे शरीर आहेस. विष्णूसाठी तुला. तू अतिथीचे आतिथ्य आहेस. विष्णूसाठी. श्येनासाठी तुला, सोम धारण करणाऱ्या विष्णूसाठी तुला. अग्नीसाठी तुला, संपत्ती व पोषण देणाऱ्या विष्णूसाठी तुला.

5.2

अग्नेर् जनित्रम् असि ।
वृषणौ स्थः ।
ऽउर्वश्य् असि ।
आयुर् असि ।
ऽ पुरूरवा असि ।
गायत्रेण त्वा छन्दसा मन्थामि ।
त्रैष्टुभेन त्वा छन्दसा मन्थामि ।
जागतेन त्वा छन्दसा मन्थामि ॥ ५.२ ॥

तू अग्नीचे जन्मस्थान आहेस. तुम्ही दोघे वृषण (अरणीचे भाग) आहात. तू उर्वशी आहेस. तू आयुष्य आहेस. तू पुरूरवा आहेस. गायत्री छंदाने तुला मंथतो. त्रिष्टुभ छंदाने तुला मंथतो. जगती छंदाने तुला मंथतो.

5.3

भवतं नः समनसौ सचेतसाव् अरेपसौ ।
मा यज्ञꣳ हिꣳसिष्टं मा यज्ञपतिं जातवेदसौ शिवौ भवतम् अद्य नः ॥ ५.३ ॥

तुम्ही दोघे आमच्यासाठी एकमनाचे, एकसंकल्पाचे, निष्पाप व्हा. यज्ञाला हानी करू नका; यज्ञपतीला हानी करू नका. जातवेदस् असलेले तुम्ही दोघे आज आमच्यासाठी कल्याणकारी व्हा.

5.4

अग्नाव् अग्निश् चरति प्रविष्ट ऽ ऋषीणां पुत्रो ऽअभिशस्तिपावा ।
स नः स्योनः सुयजा यजेह देवेभ्यो हव्यꣳ सदम् अप्रयुच्छन्त् स्वाहा ॥ ५.४ ॥

अग्नीमध्ये अग्नी प्रवेश करून संचार करतो. तो ऋषींचा पुत्र, शापापासून रक्षण करणारा आहे. तो आमच्यासाठी सुखदायी, सुयज्ञ आहे; येथे यज्ञ कर, देवांना हविस सदैव न थांबवता (अर्पण कर). स्वाहा.

5.5

आपतये त्वा परिपतये गृह्णामि तनूनप्त्र्ये शाक्वराय शक्वन ऽ ओजिष्ठाय ।
अनाधृष्टम् अस्य् अनाधृष्यं देवानाम् ओजो ऽनभिशस्त्य् अभिशस्तिपा ऽ अनभिशस्तेन्यम् अञ्जसा सत्यम् उप गेषꣳ स्विते मा धाः ॥ ५.५ ॥

खाली पडणाऱ्या स्वामीसाठी, सभोवती पडणाऱ्या स्वामीसाठी तुला घेतो; तनूनपात्रासाठी, शाक्वरासाठी, शक्वनासाठी, ओजिष्ठासाठी. हे अनाधृष्ट आहे, देवांचे अनाधृष्य ओज; निंदारहित, निंदेपासून रक्षण करणारे. खरोखर, सरळपणे मी जवळ जावो; सविता, मला स्थापित कर.

5.6

अग्ने व्रतपास् त्वे व्रतपा या तव तनूर् इयꣳ सा मयि यो मम तनूर् एषा सा त्वयि ।
सह नौ व्रतपते व्रतान्य् अनु मे दीक्षां दीक्षापतिर् मन्यताम् अनु तपस् तपस्पतिः ॥ ५.६ ॥

हे अग्नि, व्रतपालका! तुझ्यातले हे तुझे शरीर माझ्यात आहे; आणि माझे जे शरीर ते तुझ्यात आहे. हे व्रतपते, आपण दोघे मिळून व्रते पाळू. दीक्षापती माझ्या दीक्षेला मान्यता देवो; तपस्पती माझ्या तपाला मान्यता देवो.

5.7

अꣳशुर्-अꣳशुष्टे देव सोमाप्यायताम् इन्द्रायैकधनविदे ।
आ तुभ्यम् इन्द्रः प्यायताम् आ त्वम् इन्द्राय प्यायस्व ।
आ प्याययास्मान्त् सखीन्त् सन्या मेधया स्वस्ति ते देव सोम सुत्याम् अशीय ।
एष्टा रायः प्रेषे भगाय ऋतम् ऋतवादिभ्यो नमो द्यावापृथिवीभ्याम् ॥ ५.७ ॥

तुझा अंशू, हे देव सोमा, एकधनाला जाणणाऱ्या इंद्रासाठी वाढो. तुझ्यासाठी इंद्र वाढो; तू इंद्रासाठी वाढ. दानाने आणि मेधेने आम्हाला, मित्रांना वाढव. हे देव सोमा, तुझ्या सुत्येला मी प्राप्त करून कल्याण मिळवो. इच्छित धन पाठवले जावो; भगासाठी ऋत; ऋतवाद्यांना नमस्कार; द्यावापृथिवींना नमस्कार.

5.8

या ते ऽ अग्ने ऽयःशया तनूर् वर्षिष्ठा गह्वरेष्ठा ।
उग्रं वचोऽअपावधीत् त्वेषं वचो ऽ अपावधीत् स्वाहा ।
या ते ऽ अग्ने रजःशया तनूर् वर्षिष्ठा गह्वरेष्ठा ।
उग्रं वचो ऽ अपावधीत् त्वेषं वचो ऽ अपावधीत् स्वाहा ।
या ते अग्ने हरिशया तनूर् वर्षिष्ठा गह्वरेष्ठा ।
उग्रं वचो ऽ अपावधीत् त्वेषं वचो ऽ अपावधीत् स्वाहा ॥ ५.८ ॥

हे अग्ने, लोखंडात निजलेले, अत्यंत विस्तृत, गुहेत राहणारे तुझे शरीर उग्र वाणीला दूर करो; तेजस्वी वाणीला दूर करो. स्वाहा. वायूत निजलेले तुझे शरीर... स्वाहा. हरित वर्णात निजलेले तुझे शरीर... स्वाहा.

5.9

तप्तायनी मे ऽसि ।
वित्तायनी मे ऽसि ।
अवतान् मा नाथितात् ।
अवतान् मा व्यथितात् ।
विदेद् अग्निर् नभो नाम ।
अग्ने ऽ अङ्गिर ऽ आयुना नाम्नेहि ।
योऽस्यां पृथिव्याम् असि यत् तेऽनाधृष्टं नाम यज्ञियं तेन त्वा दधे ।
विदेद् अग्निर् नभो नाम ।
अग्ने ऽ अङ्गिर ऽ आयुना नाम्नेहि ।
यो द्वितीयस्यां पृथिव्याम् असि यत् तेऽनाधृष्टं नाम यज्ञियं तेन त्वा दधे ।
विदेद् अग्निर् नभो नाम ।
अग्नेऽअङ्गिर ऽ आयुना नाम्नेहि ।
यस् तृतीयस्यां पृथिव्याम् असि यत् ते ऽनाधृष्टं नाम यज्ञियं तेन त्वा दधे ।
अनु त्वा देववीतये ॥ ५.९ ॥

तू माझा तापलेला मार्ग आहेस. तू मी मिळवलेला मार्ग आहेस. गरजेच्या दुःखापासून माझे रक्षण कर. व्यथेपासून माझे रक्षण कर. अग्नि नभ नावाचे स्थान त्याला मिळो. हे आंगिरस अग्नी, आयुष्य आणि नावासह इथे ये. जो तू या पृथ्वीवर आहेस, तुझ्या जे अजेय, यज्ञयोग्य नाव आहे त्याने मी तुला स्थापित करतो. अग्नि नभ नावाचे स्थान त्याला मिळो. हे आंगिरस अग्नी, आयुष्य आणि नावासह इथे ये. जो तू दुसऱ्या पृथ्वीवर आहेस, तुझ्या जे अजेय, यज्ञयोग्य नाव आहे त्याने मी तुला स्थापित करतो. अग्नि नभ नावाचे स्थान त्याला मिळो. हे आंगिरस अग्नी, आयुष्य आणि नावासह इथे ये. जो तू तिसऱ्या पृथ्वीवर आहेस, तुझ्या जे अजेय, यज्ञयोग्य नाव आहे त्याने मी तुला स्थापित करतो. देवांच्या उपभोगासाठी मी तुला अनुकूल करतो.

5.10

सिꣳह्य् असि सपत्नसाही देवेभ्यः कल्पस्व ।
सिꣳह्य् असि सपत्नसाही देवेभ्यः शुन्धस्व ।
सिꣳह्य् असि सपत्नसाही देवेभ्यः शुम्भस्व ॥ ५.१० ॥

तू सिंहीण आहेस, शत्रूंना जिंकणारी आहेस; देवांसाठी सिद्ध हो. तू सिंहीण आहेस, शत्रूंना जिंकणारी आहेस; देवांसाठी शुद्ध हो. तू सिंहीण आहेस, शत्रूंना जिंकणारी आहेस; देवांसाठी अलंकृत हो.

5.11

इन्द्रघोषस् त्वा वसुभिः पुरस्तात् पातु ।
प्रचेतास् त्वा रुद्रैः पश्चात् पातु ।
मनोजवास् त्वा पितृभिर् दक्षिणतः पातु ।
विश्वकर्मा त्वादित्यैर् उत्तरतः पातु ।
इदम् अहं तप्तं वार् बहिर्धा यज्ञान् निः सृजामि ॥ ५.११ ॥

इंद्रघोष तुला वसूंसह पूर्वेकडून रक्षो. प्रचेता तुला रुद्रांसह पश्चिमेकडून रक्षो. मनोजव तुला पितरांसह दक्षिणेकडून रक्षो. विश्वकर्मा तुला आदित्यांसह उत्तरेकडून रक्षो. हे तप्त जल मी यज्ञांच्या बाहेर सोडतो.

5.12

सिꣳह्य् असि स्वाहा ।
सिꣳह्य् अस्य् आदित्यवनिः स्वाहा ।
सिꣳह्य् असि ब्रह्मवनिः क्षत्रवनिः स्वाहा ।
सिꣳह्य् असि सुप्रजावनी रायस्पोषवनिः स्वाहा ।
सिꣳह्य् अस्य् आवह देवान् यजमानाय स्वाहा ।
भूतेभ्यस् त्वा ॥ ५.१२ ॥

तू सिंहीण आहेस, स्वाहा. तू सिंहीण आहेस, आदित्यांना प्रसन्न करणारी, स्वाहा. तू सिंहीण आहेस, ब्रह्म आणि क्षत्र देणारी, स्वाहा. तू सिंहीण आहेस, उत्तम संतती आणि धनपोषण देणारी, स्वाहा. तू सिंहीण आहेस, यजमानासाठी देवांना आण, स्वाहा. प्राण्यांसाठी मी तुला (अर्पण करतो).

5.13

ध्रुवो ऽसि पृथिवीं दृꣳह ।
ध्रुवक्षिद् अस्य् अन्तरिक्षं दृꣳह ।
अच्युतक्षिद् असि दिवं दृꣳह ।
अग्नेः पुरीषम् असि ॥ ५.१३ ॥

तू स्थिर आहेस; पृथ्वीला दृढ कर. तू अंतरिक्षात स्थित आहेस; अंतरिक्षाला दृढ कर. तू अच्युतात स्थित आहेस; द्युलोकाला दृढ कर. तू अग्नीचा पूरक आहेस.

5.14

युञ्जते मन ऽ उत युञ्जते धियो विप्रा विप्रस्य बृहतो विपश्चितः ।
वि होत्रा दधे वयुनाविद् एक ऽइन् मही देवस्य सवितुः परिष्टुतिः स्वाहा ॥ ५.१४ ॥

विप्र मन आणि बुद्धी जोडतात; महान आणि ज्ञानी विप्रासाठी. होते अनेक प्रकारे स्थापित करतात; मार्ग जाणणारा एकच आहे. देव सवितृची महान स्तुती होवो. स्वाहा.

5.15

इदं विष्णुर् विचक्रमे त्रेधा नि दधे पदम् ।
समूढम् अस्य पासुरे स्वाहा ॥ ५.१५ ॥

विष्णूने हे (विश्व) पावले टाकून मोजले; तीन प्रकारे पाय ठेवला. याचा लपलेला (तिसरा) पाय धुळीत आहे. स्वाहा.

5.16

इरावती धेनुमती हि भूतꣳ सूयवसिनी मनवे दशस्या ।
व्यस्कभ्ना रोदसी विष्णव् एते दाधर्त्थ पृथिवीम् अभितो मयूखैः स्वाहा ॥ ५.१६ ॥

तू इरावती, धेनुमती, सूयवसिनी आहेस; मनूसाठी दानशील. हे विष्णो, तू दोन्ही लोक पसरवून धरलेस; किरणांनी पृथ्वीला सर्व बाजूंनी धारण केलेस. स्वाहा.

5.17

देवश्रुतौ देवेष्व् आ घोषतम् ।
प्राची प्रेतम् अध्वरं कल्पयन्ती ऽ ऊर्ध्वं यज्ञं नयतं मा जिह्वरतम् ।
स्वं गोष्ठम् आ वदतं देवी दुर्ये ऽ आयुर् मा निर्वादिष्टं प्रजां मा निर्वादिष्टम् ।
अत्र रमेथां वर्ष्मन् पृथिव्याः ॥ ५.१७ ॥

देवतांना ऐकणाऱ्या दोघींनो, देवांमध्ये घोषणा करा. पूर्वाभिमुख होऊन अध्वर पुढे न्या; यज्ञाला वर न्या, वाकडे होऊ नका. आपल्या गोठ्याला हाक द्या; हे देवींनो, घरात आयुष्य आणि प्रजा हिरावू नका. येथे पृथ्वीच्या उंचीवर रमा.

5.18

विष्णोर् नु कं वीर्याणि प्र वोचं यः पार्थिवानि विममे रजाꣳसि ।
यो ऽ अस्कभायद् उत्तरꣳ सधस्थं विचक्रमाणस् त्रेधोरुगायः ।
विष्णवे त्वा ॥ ५.१८ ॥

विष्णूची वीरकर्मे मी आता सांगेन; ज्याने पार्थिव लोक मोजले, उंच निवासस्थान धारण केले, जो तीन प्रकारे पाऊल टाकतो, विस्तृत स्तुत. विष्णूसाठी तुला.

5.19

दिवो वा विष्ण ऽ उत वा पृथिव्या महो वा विष्णऽउरोरन्तरिक्षात् ।
उभा हि हस्ता वसुना पृणस्वा प्रयच्छ दक्षिणाद् ओत सव्यात् ।
विष्णवे त्वा ॥ ५.१९ ॥

हे विष्णू, स्वर्गातून किंवा पृथ्वीतून, किंवा महान आणि विस्तृत अंतरिक्षातून; दोन्ही हात धनाने भर, उजव्या आणि डाव्या हातातून दे. विष्णूसाठी तुला.

5.20

प्र तद् विष्णु स्तवते वीर्येण मृगो न भीमः कुचरो गिरिष्ठाः ।
यस्योरुषु त्रिषु विक्रमणेष्व् अधिक्षियन्ति भुवनानि विश्वा ॥ ५.२० ॥

तो विष्णू वीर्याने स्तुत होतो, पर्वतांवर संचार करणाऱ्या भयंकर मृगासारखा. त्याच्या विस्तृत तीन पावलांवर सर्व लोक वसतात.

5.21

विष्णो रराटम् असि ।
विष्णोः श्नप्त्रे स्थः ।
विष्णोः स्यूर् असि ।
विष्णोर् ध्रुवो सि ।
वैष्णवम् असि विष्णवे त्वा ॥ ५.२१ ॥

हे विष्णो, तू शिरोभाग आहेस. तुम्ही दोघे विष्णूची बंधने आहात. तू विष्णूचा दोरा आहेस. तू विष्णूचा स्थिर आधार आहेस. तू वैष्णव आहेस; तुला विष्णूसाठी.

5.22

देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर् बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्याम् ।
आ ददे नार्य् असि ।
इदम् अहꣳ रक्षसां ग्रीवा ऽ अपिकृन्तामि ।
बृहन्न् असि बृहद्रवा बृहतीम् इन्द्राय वाचं वद ॥ ५.२२ ॥

देव सविताच्या प्रेरणेने, अश्विनींच्या बाहूंनी, पूषनच्या हातांनी मी तुला स्वीकारतो. तू स्त्री आहेस. मी राक्षसांच्या माना छाटतो. तू महान आहेस, महान ध्वनी असलेली आहेस; इंद्रासाठी महान वाणी बोल.

5.23

रक्षोहणं वलगहनं वैष्णवीम् ।
इदम् अहं तं वलगम् उत् किरामि यं मे निष्ट्यो यम् अमात्यो निचखान ।
इदम् अहं तं वलगम् उत् किरामि यं मे समानो यम् असमानो निचखान ।
इदम् अहं तं वलगम् उत् किरामि यं मे सबन्धुर् यम् असबन्धुर् निचखान ।
इदम् अहं तं वलगम् उत् किरामि यं मे सजातो यम् असजातो निचखान ।
उत् कृत्यां किरामि ॥ ५.२३ ॥

ही वैष्णवी राक्षसांचा नाश करणारी आणि बंधनगाठ तोडणारी आहे. माझ्या निष्ट्याने किंवा अमात्याने पुरलेले ते बंधन मी येथून उपटून टाकतो. माझ्या समानाने किंवा असमानाने पुरलेले ते बंधन उपटतो. माझ्या सबंधूने किंवा असबंधूने पुरलेले ते बंधन उपटतो. माझ्या सजाताने किंवा असजाताने पुरलेले ते बंधन उपटतो. हानिकारक कृत्येला उपटून टाकतो.

5.24

स्वराड् असि सपत्नहा ।
सत्रराड् अस्य् अभिमातिहा ।
जनराड् असि रक्षोहा ।
सर्वराड् अस्य् अमित्रहा ॥ ५.२४ ॥

तू स्वराट् आहेस, शत्रूंचा नाश करणारा आहेस. तू सत्रराट् आहेस, द्वेष करणाऱ्यांचा नाश करणारा आहेस. तू जनराट् आहेस, राक्षसांचा नाश करणारा आहेस. तू सर्वराट् आहेस, वैऱ्यांचा नाश करणारा आहेस.

5.25

रक्षोहणो वो वलगहनः प्रोक्षामि वैष्णवान् ।
रक्षोहणो वो वलगहनो ऽव नयामि वैष्णवान् ।
रक्षोहणो वो वलगहनो ऽव स्तृणामि वैष्णवान् ।
रक्षोहणौ वां वलगहना ऽ उप दधामि वैष्णवी ।
रक्षोहणौ वां वलगहनौ पर्य् ऊहामि वैष्णवी ।
वैष्णवम् असि ।
वैष्णवा स्थ ॥ ५.२५ ॥

तुम्ही राक्षस व वलग यांचा नाश करणारे आहात. विष्णूचे तुम्हांला मी प्रोक्षण करतो. तुम्ही राक्षस व वलग यांचा नाश करणारे आहात. विष्णूचे तुम्हांला मी खाली आणतो. तुम्ही राक्षस व वलग यांचा नाश करणारे आहात. विष्णूचे तुम्हांला मी खाली पसरतो. तुम्ही दोघी राक्षस व वलग यांचा नाश करणाऱ्या आहात, विष्णूच्या तुम्हांला मी जवळ ठेवतो. तुम्ही दोघी राक्षस व वलग यांचा नाश करणाऱ्या आहात, विष्णूच्या तुम्हांला मी सभोवती फिरवतो. तू विष्णूचे आहेस. तुम्ही विष्णूचे आहात.

5.26

देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर् बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्याम् ।
आ ददे नार्य् असि ।
इदम् अहꣳ रक्षसां ग्रीवा ऽ अपि कृन्तामि ।
यवो ऽसि यवयास्मद् द्वेषो यवयारातीः ।
दिवे त्वाऽन्तरिक्षाय त्वा पृथिव्यै त्वा ।
शुन्धन्तां लोकाः पितृषदनाः ।
पितृषदनम् असि ॥ ५.२६ ॥

सविता देवाच्या प्रेरणेने, अश्विनांच्या बाहूंनी, पूषाच्या हातांनी मी तुला घेतो. तू स्त्री आहेस. राक्षसांची मानही मी कापतो. तू यव आहेस; आमच्यापासून द्वेष दूर कर, शत्रू दूर कर. स्वर्गासाठी तुला, अंतरिक्षासाठी तुला, पृथ्वीसाठी तुला. लोक शुद्ध होवोत, पितरांची आसने. तू पितरांचे आसन आहेस.

5.27

उद् दिवꣳ स्तभानान्तरिक्षं पृण दृꣳहस्व पृथिव्याम् ।
द्युतानास् त्वा मारुतो मिनोतु मित्रावरुणौ ध्रुवेण धर्मणा ।
ब्रह्मवनि त्वा क्षत्रवनि त्वा रायस्पोषवनि पर्य् ऊहामि ।
ब्रह्म दृꣳह क्षत्रं दृꣳहायुर् दृꣳह प्रजां दृꣳह ॥ ५.२७ ॥

आकाशाला वर होऊन धर, अंतरिक्ष भर, पृथ्वीवर दृढ राहा. चमकणारे मरुत तुला मोजून स्थिर करोत; मित्र आणि वरुण स्थिर धर्माने. ब्रह्म जिंकणारी, क्षत्र जिंकणारी, धन-पोषण जिंकणारी, तुला मी सभोवती नेतो. ब्रह्माला दृढ कर, क्षत्राला दृढ कर, आयुष्याला दृढ कर, प्रजेला दृढ कर.

5.28

ध्रुवासि ध्रुवो ऽयं यजमानो ऽस्मिन्न् आयतने प्रजया पशुभिर् भूयात् ।
घृतेन द्यावापृथिवी पूर्येथाम् ।
इन्द्रस्य छदिर् असि विश्वजनस्य छाया ॥ ५.२८ ॥

तू स्थिर आहेस; हा यजमान या स्थानी प्रजा आणि पशूंनी युक्त होवो. तुपाने द्यावापृथिवी दोन्ही भरोत. तू इंद्राचे छत आहेस, सर्व लोकांची सावली.

5.29

परि त्वा गिर्वणो गिर ऽ इमा भवन्तु विश्वतः ।
वृद्धायुम् अनु वृद्धयो जुष्टा भवन्तु जुष्टयः ॥ ५.२९ ॥

हे स्तुत्य, ही स्तुती सर्व बाजूंनी तुझ्यासाठी होवोत. दीर्घायुष्याच्या मागे वृद्धी येवोत; प्रिय झालेल्या स्तुती प्रिय होवोत.

5.30

इन्द्रस्य स्यूर् असि ।
इन्द्रस्य ध्रुवो ऽसि ।
ऐन्द्रम् असि ।
वैश्वदेवम् असि ॥ ५.३० ॥

तू इंद्राचे सूत्र आहेस. तू इंद्रासाठी स्थिर आहेस. तू ऐंद्र आहेस. तू वैश्वदेव आहेस.

5.31

विभूर् असि प्रवाहणः ।
वह्निर् असि हव्यवाहनः ।
श्वात्रो ऽसि प्रचेताः ।
तुथो ऽसि विश्ववेदाः ॥ ५.३१ ॥

तू सर्वव्यापी, वाहक आहेस. तू वाहक आहेस, हव्य वाहणारी आहेस. तू वेगवान, विवेकी आहेस. तू बलवान, सर्वज्ञ आहेस.

5.32

उशिग् असि कविः ।
अङ्घारिर् असि बम्भारिः ।
अवस्यूर् असि दुवस्वान् ।
शुन्ध्यूर् असि मार्जालीयः ।
सम्राड् असि कृशानुः ।
परिषद्योऽसि पवमानः ।
नभोऽसि प्रतक्वा ।
मृष्टो ऽसि हव्यसूदनः ।
ऽऋतधामासि स्वर्ज्योतिः ॥ ५.३२ ॥

तू उशिग्, तू कवी आहेस. तू अङ्गारी, तू बम्भारी आहेस. तू अवस्यू, तू दुवस्वान् आहेस. तू शुन्ध्यू, तू मार्जालीय आहेस. तू सम्राट्, तू कृशानू आहेस. तू परिषद्य, तू पवमान आहेस. तू नभः, तू प्रतक्वा आहेस. तू मृष्ट, तू हव्यसूदन आहेस. तू ऋतधामा, तू स्वर्ज्योती आहेस.

5.33

समुद्रो ऽसि विश्वव्यचाः ।
ऽअजो ऽस्य् एकपात् ।
अहिर् असि बुध्न्यः ।
वाग् अस्य् ऐन्द्रम् असि सदो ऽसि ।
ऋतस्य द्वारौ मा मा संताप्तम् ।
अध्वनाम् अध्वपते प्र मा तिर स्वस्ति मे ऽस्मिन् पथि देवयाने भूयात् ॥ ५.३३ ॥

तू समुद्र, विश्वव्यचा आहेस. तू अज, एकपाद आहेस. तू अहि, बुध्न्य आहेस. तू वाक्, ऐन्द्र, सदस् आहेस. ऋताची दोन द्वारे, मला तापवू नका. मार्गांच्या स्वामी, मला पुढे नेा; या देवयान मार्गावर माझे कल्याण होवो.

5.34

मित्रस्य मा चक्षुषेक्षध्वम् ।
अग्नयः सगराः सगरा स्थ सगरेण नाम्ना रुद्रेणानीकेन पात माग्नयः पिपृत माग्नयो गोपायत मा नमो वो स्तु मा मा हिꣳसिष्ट ॥ ५.३४ ॥

मित्राच्या डोळ्यांनी माझ्याकडे पहा. हे अग्नींनो, तुम्ही सगर आहात; सगर नावाने, रुद्राच्या सेनेसह माझे रक्षण करा. हे अग्नींनो, माझे पोषण करा. हे अग्नींनो, माझे रक्षण करा. तुम्हांस नमस्कार असो. मला हिंसू नका.

5.35

ज्योतिर् असि विश्वरूपं विश्वेषां देवाना समित् ।
त्वꣳ सोम तनूकृद्भ्यो द्वेषोभ्यो ऽन्यकृतेभ्य ऽउरु यन्तासि वरूथꣳ स्वाहा ।
जुषाणो ऽअप्तुर् आज्यस्य वेतु स्वाहा ॥ ५.३५ ॥

तू प्रकाश आहेस, सर्वरूप आहेस, सर्व देवांची समिधा. हे सोमा, तू शरीराचे रक्षण करणारा आहेस; इतरांनी केलेल्या द्वेषांपासून तू विस्तृत मार्गदर्शक व आश्रय आहेस. स्वाहा. जलांचा रक्षक संतुष्ट सोम तूप पिवो. स्वाहा.

5.36

अग्ने नय सुपथा राये ऽअस्मान् विश्वानि देव वयुनानि विद्वान् ।
युयोध्य् अस्मज् जुहुराणम् एनो भूयिष्ठां ते नमऽउक्तिं विधेम ॥ ५.३६ ॥

हे अग्ने, सर्व मार्ग जाणणाऱ्या देवा, धनासाठी आम्हाला सुपथाने ने. वाकड्या पापाला आमच्यापासून दूर कर. तुला अत्यंत नमस्कारवचने अर्पण करतो.

5.37

अयं नो ऽ अग्निर् वरिवस् कृणोत्व् अयं मृधः पुर ऽएतु प्रभिन्दन् ।
अयं वाजान् जयतु वाजसाताव् अयꣳ शत्रून् जयतु जर्हृषाणः स्वाहा ॥ ५.३७ ॥

हा अग्नी आमच्यासाठी धन निर्माण करो. हा शत्रूसैन्याला भेदून पुढे जावो. युद्धातील बक्षिसांच्या स्पर्धेत हा बक्षिसे जिंको. आनंदित होऊन हा शत्रूंना जिंको. स्वाहा.

5.38

उरु विष्णो वि क्रमस्वोरु क्षयाय नस् कृधि ।
घृतं घृतयोने पिब प्र-प्र यज्ञपतिं तिर स्वाहा ॥ ५.३८ ॥

हे विष्णो, विस्तृतपणे पाऊल टाक; आमच्यासाठी विशाल निवास निर्माण कर. हे तुपाच्या उगमा, तूप पी; यज्ञपतीला पुढे नेऊन पलीकडे पोहोचव. स्वाहा.

5.39

देव सवितर् एष ते सोमस् तꣳ रक्षस्व मा त्वा दभन् ।
एतत् त्वं देव सोम देवो देवाँ२ ऽ उपागा ऽ इदम् अहं मनुष्यान्त् सह रायस्पोषेण स्वाहा निर् वरुणस्य पाशान् मुच्ये ॥ ५.३९ ॥

हे देव सवित्या, हा तुझा सोम; त्याचे रक्षण कर, कोणीही तुला हानी करू नये. हे देव सोमा, तू देव होऊन देवांकडे गेलास; मी मनुष्यांसह, धनपोषणासह — स्वाहा. वरुणाच्या पाशांपासून मी मुक्त होवो.

5.40

अग्ने व्रतपास् त्वे व्रतपा या तव तनूर् मय्य् अभूद् एषा सा त्वयि यो मम तनूस् त्वय्य् अभूद् इयꣳ सा मयि ।
यथायथं नौ व्रतपते व्रतान्य् अनु मे दीक्षां दीक्षापतिर् अमꣳस्तानु तपस् तपस्पतिः ॥ ५.४० ॥

हे अग्ने, व्रतांचा रक्षक, तुझ्यातील तुझी तनू माझ्यात झाली; माझ्यातील माझी तनू तुझ्यात झाली. हे व्रतपते, आम्हा दोघांसाठी यथायोग्य व्रतांनुसार; माझी दीक्षा दीक्षापतीने स्वीकारली, तपास तपस्पतीने.

5.41

उरु विष्णो वि क्रमस्वोरु क्षयाय नस् कृधि ।
घृतं घृतयोने पिब प्र-प्र यज्ञपतिं तिर स्वाहा ॥ ५.४१ ॥

हे विष्णो, विशाल पाऊल टाक; आमच्या निवासासाठी विस्तार कर. हे घृतयोने, तूप पी; यज्ञपतीला पुढे ने — स्वाहा.

5.42

अत्य् अन्याꣳ ऽ अगां नान्याꣳ ऽ उपागाम् अर्वाक् त्वा परेभ्यो ऽविदं परो ऽवरेभ्यः ।
तं त्वा जुषामहे देव वनस्पते देवयज्यायै देवास् त्वा देवयज्यायै जुषन्तां विष्णवे त्वा ।
ओषधे त्रायस्व ।
स्वधिते मैनꣳ हिꣳसीः ॥ ५.४२ ॥

मी इतरांना ओलांडून गेलो, इतरांकडे गेलो नाही; दूरच्या व जवळच्या सर्वांपूर्वी मी तुला येथे शोधले. हे देव वनस्पती, देवयज्ञासाठी आम्ही तुला इच्छितो; देव देवयज्ञासाठी तुला स्वीकारोत, विष्णूसाठी तुला. हे ओषधी, रक्षण कर. हे स्वधिते, याला हानी करू नकोस.

5.43

द्यां मा लेखीर् अन्तरिक्षं मा हिꣳसीः पृथिव्या सं भव ।
अयꣳ हि त्वा स्वधितिस् तेतिजानः प्रणिनाय महते सौभगाय ।
अतस् त्वं देव वनस्पते शतवल्शो वि रोह सहस्रवल्शा वि वयꣳ रुहेम ॥ ५.४३ ॥

आकाशाला ओरखडू नकोस, अंतरिक्षाला हानी करू नकोस; पृथ्वीशी एकरूप हो. ही धारदार कुऱ्हाड तुला महान सौभाग्यासाठी पुढे घेऊन गेली आहे. म्हणून हे देव वनस्पती, शंभर फांद्यांसह वाढून पसर; आम्ही हजार फांद्यांसह वाढून पसरू.