ಭಗವದ್ಗೀತೆ · ಅಧ್ಯಾಯ 6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.1
अनाश्रितः कर्मफलं कार्यं कर्म करोति यः ।
स संन्यासी च योगी च न निरग्निर्न चाक्रियः ॥ ६.१ ॥
ಶ್ರೀ ಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸದೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುವವನೇ ಸಂನ್ಯಾಸಿ ಮತ್ತು ಯೋಗಿ; ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ತೊರೆದವನಾಗಲಿ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತೊರೆದವನಾಗಲಿ ಅಲ್ಲ.
6.2
यं संन्यासमिति प्राहुर्योगं तं विद्धि पाण्डव ।
न ह्यसंन्यस्तसङ्कल्पो योगी भवति कश्चन ॥ ६.२ ॥
ಪಾಂಡವ, ಯಾವುದನ್ನು ಸಂನ್ಯಾಸ ಎನ್ನುತ್ತಾರೋ ಅದನ್ನೇ ಯೋಗ ಎಂದು ತಿಳಿ; ಸಂಕಲ್ಪಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸದ ಯಾರೂ ಯೋಗಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
6.3
आरुरुक्षोर्मुनेर्योगं कर्म कारणमुच्यते ।
योगारूढस्य तस्यैव शमः कारणमुच्यते ॥ ६.३ ॥
ಯೋಗವನ್ನು ಏರಲು ಬಯಸುವ ಮುನಿಗೆ ಕರ್ಮವೇ ಸಾಧನ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ; ಯೋಗಾರೂಢನಾದ ಅವನಿಗೇ ಶಮವೇ ಸಾಧನ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
6.4
यदा हि नेन्द्रियार्थेषु न कर्मस्वनुषज्जते ।
सर्वसङ्कल्पसंन्यासी योगारूढस्तदोच्यते ॥ ६.४ ॥
ಯಾವಾಗ ಇಂದ್ರಿಯ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಆಗ ಎಲ್ಲ ಸಂಕಲ್ಪಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಅವನು ಯೋಗಾರೂಢ ಎನ್ನಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
6.5
उद्धरेदात्मनाऽऽत्मानं नात्मानमवसादयेत् ।
आत्मैव ह्यात्मनो बन्धुरात्मैव रिपुरात्मनः ॥ ६.५ ॥
ಮನುಷ್ಯನು ತನ್ನಿಂದಲೇ ತನ್ನನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ತನ್ನನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು; ಏಕೆಂದರೆ ತಾನೇ ತನಗೆ ಬಂಧು, ತಾನೇ ತನಗೆ ಶತ್ರು.
6.6
बन्धुरात्माऽऽत्मनस्तस्य येनात्मैवात्मना जितः ।
अनात्मनस्तु शत्रुत्वे वर्तेतात्मैव शत्रुवत् ॥ ६.६ ॥
ತನ್ನಿಂದಲೇ ತನ್ನನ್ನು ಗೆದ್ದವನಿಗೆ ತಾನೇ ತನಗೆ ಬಂಧು; ಆದರೆ ತನ್ನನ್ನು ಗೆಲ್ಲದವನಿಗೆ ತಾನೇ ಶತ್ರುವಿನಂತೆ ಶತ್ರುತ್ವದಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ.
6.7
जितात्मनः प्रशान्तस्य परमात्मा समाहितः ।
शीतोष्णसुखदुःखेषु तथा मानापमानयोः ॥ ६.७ ॥
ತನ್ನನ್ನು ಗೆದ್ದು ಪ್ರಶಾಂತನಾದವನ ಪರಮಾತ್ಮನು ಚಳಿ ಬಿಸಿಲು, ಸುಖ ದುಃಖ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಾನ ಅವಮಾನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
6.8
ज्ञानविज्ञानतृप्तात्मा कूटस्थो विजितेन्द्रियः ।
युक्त इत्युच्यते योगी समलोष्टाश्मकाञ्चनः ॥ ६.८ ॥
ಜ್ಞಾನ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತನಾದ, ಅಚಲನಾದ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ, ಮಣ್ಣಿನ ಹೆಂಟೆ, ಕಲ್ಲು, ಚಿನ್ನಗಳನ್ನು ಸಮವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಯೋಗಿಯು ಯುಕ್ತನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
6.9
सुहृन्मित्रार्युदासीनमध्यस्थद्वेष्यबन्धुषु ।
साधुष्वपि च पापेषु समबुद्धिर्विशिष्यते ॥ ६.९ ॥
ಹಿತೈಷಿಗಳು, ಮಿತ್ರರು, ಶತ್ರುಗಳು, ಉದಾಸೀನರು, ಮಧ್ಯಸ್ಥರು, ದ್ವೇಷಿಸಲ್ಪಡುವವರು, ಬಂಧುಗಳು, ಸಾಧುಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಪಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನು ಶ್ರೇಷ್ಠನು.
6.10
योगी युञ्जीत सततमात्मानं रहसि स्थितः ।
एकाकी यतचित्तात्मा निराशीरपरिग्रहः ॥ ६.१० ॥
ಯೋಗಿಯು ಏಕಾಂತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದ್ದು, ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ದೇಹವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ, ಆಸೆ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಗಳಿಲ್ಲದೆ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಬೇಕು.
6.11
शुचौ देशे प्रतिष्ठाप्य स्थिरमासनमात्मनः ।
नात्युच्छ्रितं नातिनीचं चैलाजिनकुशोत्तरम् ॥ ६.११ ॥
ಶುದ್ಧವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ತುಂಬಾ ಎತ್ತರವೂ ಅಲ್ಲದ ತುಂಬಾ ತಗ್ಗೂ ಅಲ್ಲದ, ಬಟ್ಟೆ, ಜಿಂಕೆಯ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ದರ್ಭೆ ಹಾಸಿದ ತನ್ನ ಸ್ಥಿರವಾದ ಆಸನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ,
6.12
तत्रैकाग्रं मनः कृत्वा यतचित्तेन्द्रियक्रियः ।
उपविश्यासने युञ्ज्याद्योगमात्मविशुद्धये ॥ ६.१२ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಆಸನದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಚಿತ್ತ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ, ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಯೋಗವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು.
6.13
समं कायशिरोग्रीवं धारयन्नचलं स्थिरः ।
संप्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन् ॥ ६.१३ ॥
ದೇಹ, ತಲೆ ಮತ್ತು ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಅಲುಗಾಡದಂತೆ ಹಿಡಿದು, ಸ್ಥಿರನಾಗಿ, ತನ್ನ ಮೂಗಿನ ತುದಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೋಡದೆ ಇರಬೇಕು.
6.14
प्रशान्तात्मा विगतभीर्ब्रह्मचारिव्रते स्थितः ।
मनः संयम्य मच्चित्तो युक्त आसीत मत्परः ॥ ६.१४ ॥
ಪ್ರಶಾಂತ ಮನಸ್ಸಿನವನಾಗಿ, ಭಯರಹಿತನಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಂಯಮಿಸಿ, ನನ್ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತವಿಟ್ಟು, ನನ್ನನ್ನೇ ಪರಮವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಯುಕ್ತನಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
6.15
युञ्जन्नेवं सदाऽऽत्मानं योगी नियतमानसः ।
शान्तिं निर्वाणपरमां मत्संस्थामधिगच्छति ॥ ६.१५ ॥
ಹೀಗೆ ಸದಾ ತನ್ನನ್ನು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸುತ್ತಾ, ನಿಯಂತ್ರಿತ ಮನಸ್ಸಿನ ಯೋಗಿಯು ನನ್ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ, ನಿರ್ವಾಣವೇ ಪರಮವಾದ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
6.16
नात्यश्नतस्तु योगोऽस्ति न चैकान्तमनश्नतः ।
न चातिस्वप्नशीलस्य जाग्रतो नैव चार्जुन ॥ ६.१६ ॥
ಅರ್ಜುನ, ಅತಿಯಾಗಿ ತಿನ್ನುವವನಿಗೂ, ಸ್ವಲ್ಪವೂ ತಿನ್ನದವನಿಗೂ, ಅತಿಯಾಗಿ ನಿದ್ರಿಸುವವನಿಗೂ, ಅತಿಯಾಗಿ ಎಚ್ಚರವಿರುವವನಿಗೂ ಯೋಗ ಸಿದ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
6.17
युक्ताहारविहारस्य युक्तचेष्टस्य कर्मसु ।
युक्तस्वप्नावबोधस्य योगो भवति दुःखहा ॥ ६.१७ ॥
ಆಹಾರ ವಿಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಿತನಾದವನಿಗೆ, ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಿತವಾದ ಪ್ರಯತ್ನವುಳ್ಳವನಿಗೆ, ನಿದ್ರೆ ಎಚ್ಚರಗಳಲ್ಲಿ ಮಿತನಾದವನಿಗೆ ಯೋಗವು ದುಃಖನಾಶಕವಾಗುತ್ತದೆ.
6.18
यदा विनियतं चित्तमात्मन्येवावतिष्ठते ।
निःस्पृहः सर्वकामेभ्यो युक्त इत्युच्यते तदा ॥ ६.१८ ॥
ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿತವಾದ ಚಿತ್ತವು ಆತ್ಮನಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಗೊಂಡಾಗ, ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳಿಂದ ನಿಃಸ್ಪೃಹನಾದಾಗ, ಆಗ ಅವನು ಯುಕ್ತನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
6.19
यथा दीपो निवातस्थो नेङ्गते सोपमा स्मृता ।
योगिनो यतचित्तस्य युञ्जतो योगमात्मनः ॥ ६.१९ ॥
ಗಾಳಿಯಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರುವ ದೀಪವು ಅಲುಗಾಡದಂತೆ — ಚಿತ್ತವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ ಆತ್ಮಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಯೋಗಿಗೆ ಇದೇ ಉಪಮೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
6.20
यत्रोपरमते चित्तं निरुद्धं योगसेवया ।
यत्र चैवात्मनाऽऽत्मानं पश्यन्नात्मनि तुष्यति ॥ ६.२० ॥
ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸದಿಂದ ನಿರೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಚಿತ್ತವು ಉಪರಮಿಸಿದಾಗ, ಆತ್ಮನಿಂದ ಆತ್ಮನನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾ ಆತ್ಮನಲ್ಲೇ ಸಂತುಷ್ಟನಾದಾಗ,
6.21
सुखमात्यन्तिकं यत्तद्बुद्धिग्राह्यमतीन्द्रियम् ।
वेत्ति यत्र न चैवायं स्थितश्चलति तत्त्वतः ॥ ६.२१ ॥
ಬುದ್ಧಿಗೆ ಗ್ರಾಹ್ಯವಾದ, ಇಂದ್ರಿಯಾತೀತವಾದ ಆ ಅತ್ಯಂತ ಸುಖವನ್ನು ಅವನು ಅರಿತಾಗ, ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ತತ್ತ್ವದಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ಕದಲದಿದ್ದಾಗ,
6.22
यं लब्ध्वा चापरं लाभं मन्यते नाधिकं ततः ।
यस्मिन्स्थितो न दुःखेन गुरुणापि विचाल्यते ॥ ६.२२ ॥
ಯಾವುದನ್ನು ಪಡೆದ ಮೇಲೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ಲಾಭವನ್ನೂ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚೆಂದು ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ಮಹಾ ದುಃಖದಿಂದಲೂ ಕದಲುವುದಿಲ್ಲವೋ,
6.23
तं विद्याद् दुःखसंयोगवियोगं योगसंज्ञितम् ।
स निश्चयेन योक्तव्यो योगोऽनिर्विण्णचेतसा ॥ ६.२३ ॥
ದುಃಖದ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ವಿಯೋಗವೇ ಯೋಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿ. ಆ ಯೋಗವನ್ನು ದೃಢನಿಶ್ಚಯದಿಂದ, ಬೇಸರವಿಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಭ್ಯಸಿಸಬೇಕು.
6.24
सङ्कल्पप्रभवान्कामांस्त्यक्त्वा सर्वानशेषतः ।
मनसैवेन्द्रियग्रामं विनियम्य समन्ततः ॥ ६.२४ ॥
ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಿ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದಲೂ ನಿಗ್ರಹಿಸಿ,
6.25
शनैः शनैरुपरमेद् बुद्ध्या धृतिगृहीतया ।
आत्मसंस्थं मनः कृत्वा न किञ्चिदपि चिन्तयेत् ॥ ६.२५ ॥
ನಿಧಾನವಾಗಿ, ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಹಿಡಿದ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಉಪರತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು; ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿ ಏನನ್ನೂ ಚಿಂತಿಸಬಾರದು.
6.26
यतो यतो निश्चरति मनश्चञ्चलमस्थिरम् ।
ततस्ततो नियम्यैतदात्मन्येव वशं नयेत् ॥ ६.२६ ॥
ಚಂಚಲವೂ ಅಸ್ಥಿರವೂ ಆದ ಮನಸ್ಸು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತದೆಯೋ, ಅಲ್ಲಲ್ಲಿಂದ ಅದನ್ನು ತಡೆದು ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ ವಶಪಡಿಸಬೇಕು.
6.27
प्रशान्तमनसं ह्येनं योगिनं सुखमुत्तमम् ।
उपैति शान्तरजसं ब्रह्मभूतमकल्मषम् ॥ ६.२७ ॥
ಮನಸ್ಸು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರಶಾಂತವಾದ, ರಜೋಗುಣ ಶಮನಗೊಂಡ, ಬ್ರಹ್ಮಭೂತನಾದ, ಕಳಂಕರಹಿತನಾದ ಈ ಯೋಗಿಯನ್ನು ಉತ್ತಮ ಸುಖ ಸೇರುತ್ತದೆ.
6.28
युञ्जन्नेवं सदाऽऽत्मानं योगी विगतकल्मषः ।
सुखेन ब्रह्मसंस्पर्शमत्यन्तं सुखमश्नुते ॥ ६.२८ ॥
ಹೀಗೆ ಸದಾ ತನ್ನನ್ನು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸುತ್ತಾ, ಕಳಂಕ ನೀಗಿದ ಯೋಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಸಂಸ್ಪರ್ಶವೆಂಬ ಅನಂತ ಸುಖವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.
6.29
सर्वभूतस्थमात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि ।
ईक्षते योगयुक्तात्मा सर्वत्र समदर्शनः ॥ ६.२९ ॥
ಯೋಗಯುಕ್ತನಾದ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಮದರ್ಶಿಯಾದವನು ಆತ್ಮವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಆತ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.
6.30
यो मां पश्यति सर्वत्र सर्वं च मयि पश्यति ।
तस्याहं न प्रणश्यामि स च मे न प्रणश्यति ॥ ६.३० ॥
ಯಾರು ನನ್ನನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೋ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೋ, ಅವನಿಗೆ ನಾನು ಕಳೆದುಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ, ಅವನೂ ನನಗೆ ಕಳೆದುಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.
6.31
सर्वभूतस्थितं यो मां भजत्येकत्वमास्थितः ।
सर्वथा वर्तमानोऽपि स योगी मयि वर्तते ॥ ६.३१ ॥
ಏಕತ್ವದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ನನ್ನನ್ನು ಭಜಿಸುವವನು, ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದರೂ ಆ ಯೋಗಿ ನನ್ನಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತಾನೆ.
6.32
आत्मौपम्येन सर्वत्र समं पश्यति योऽर्जुन ।
सुखं वा यदि वा दुःखं सः योगी परमो मतः ॥ ६.३२ ॥
ಅರ್ಜುನ, ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಮವಾಗಿ ನೋಡುವವನು, ಸುಖವಿರಲಿ ದುಃಖವಿರಲಿ, ಆ ಯೋಗಿ ಪರಮಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
6.33
योऽयं योगस्त्वया प्रोक्तः साम्येन मधुसूदन ।
एतस्याहं न पश्यामि चञ्चलत्वात् स्थितिं स्थिराम् ॥ ६.३३ ॥
ಅರ್ಜುನನು ಹೇಳಿದನು: ಮಧುಸೂದನ, ನೀನು ಸಮತ್ವವೆಂದು ಹೇಳಿದ ಈ ಯೋಗದ ಸ್ಥಿರವಾದ ನೆಲೆಯನ್ನು ಚಂಚಲತೆಯ ಕಾರಣ ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.
6.34
चञ्चलं हि मनः कृष्ण प्रमाथि बलवद्दृढम् ।
तस्याहं निग्रहं मन्ये वायोरिव सुदुष्करम् ॥ ६.३४ ॥
ಕೃಷ್ಣ, ಮನಸ್ಸು ನಿಜಕ್ಕೂ ಚಂಚಲವಾದುದು, ಕದಡುವಂಥದ್ದು, ಬಲಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಹಠಮಾರಿ. ಅದನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವುದು ಗಾಳಿಯನ್ನು ತಡೆಯುವಂತೆ ಅತಿ ಕಷ್ಟವೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
6.35
असंशयं महाबाहो मनो दुर्निग्रहं चलं ।
अभ्यासेन तु कौन्तेय वैराग्येण च गृह्यते ॥ ६.३५ ॥
ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ಮಹಾಬಾಹು, ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಮನಸ್ಸು ಚಂಚಲ ಮತ್ತು ನಿಗ್ರಹಿಸಲು ಕಷ್ಟಕರ. ಆದರೆ ಕೌಂತೇಯ, ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ಅದನ್ನು ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ತರಬಹುದು.
6.36
असंयतात्मना योगो दुष्प्राप इति मे मतिः ।
वश्यात्मना तु यतता शक्योऽवाप्तुमुपायतः ॥ ६.३६ ॥
ಸಂಯಮವಿಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸಿನವನಿಗೆ ಯೋಗವು ದುರ್ಲಭವೆಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಆದರೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವವನು ಸರಿಯಾದ ಉಪಾಯದಿಂದ ಅದನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.
6.37
अयतिः श्रद्धयोपेतो योगाच्चलितमानसः ।
अप्राप्य योगसंसिद्धिं कां गतिं कृष्ण गच्छति ॥ ६.३७ ॥
ಅರ್ಜುನ ಹೇಳಿದನು: ಕೃಷ್ಣ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿದ್ದರೂ ಪ್ರಯತ್ನಶೀಲನಲ್ಲದ, ಯೋಗದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಚಲಿಸಿದವನು ಯೋಗಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯದೆ ಯಾವ ಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ?
6.38
कच्चिन्नोभयविभ्रष्टश्छिन्नाभ्रमिव नश्यति ।
अप्रतिष्ठो महाबाहो विमूढो ब्रह्मणः पथि ॥ ६.३८ ॥
ಮಹಾಬಾಹು, ಎರಡರಿಂದಲೂ ಭ್ರಷ್ಟನಾಗಿ, ಆಧಾರವಿಲ್ಲದೆ, ಬ್ರಹ್ಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮೋಹಗೊಂಡು, ಚದುರಿದ ಮೋಡದಂತೆ ಅವನು ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೇ?
6.39
एतन्मे संशयं कृष्ण छेत्तुमर्हस्यशेषतः ।
त्वदन्यः संशयस्यास्य छेत्ता न ह्युपपद्यते ॥ ६.३९ ॥
ಕೃಷ್ಣ, ನನ್ನ ಈ ಸಂಶಯವನ್ನು ನೀನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿವಾರಿಸಬೇಕು; ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಈ ಸಂಶಯವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವವರು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.
6.40
पार्थ नैवेह नामुत्र विनाशस्तस्य विद्यते ।
नहि कल्याणकृत्कश्चिद्दुर्गतिं तात गच्छति ॥ ६.४० ॥
ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ಪಾರ್ಥ, ಇಹದಲ್ಲಾಗಲೀ ಪರದಲ್ಲಾಗಲೀ ಅವನಿಗೆ ನಾಶವಿಲ್ಲ; ಮಗೂ, ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಮಾಡುವ ಯಾರೂ ದುರ್ಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ.
6.41
प्राप्य पुण्यकृतां लोकानुषित्वा शाश्वतीः समाः ।
शुचीनां श्रीमतां गेहे योगभ्रष्टोऽभिजायते ॥ ६.४१ ॥
ಯೋಗಭ್ರಷ್ಟನು ಪುಣ್ಯವಂತರ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳು ವಾಸಿಸಿ, ಪವಿತ್ರರೂ ಶ್ರೀಮಂತರೂ ಆದವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ.
6.42
अथवा योगिनामेव कुले भवति धीमताम् ।
एतद्धि दुर्लभतरं लोके जन्म यदीदृशम् ॥ ६.४२ ॥
ಅಥವಾ ಅವನು ಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಯೋಗಿಗಳ ಕುಲದಲ್ಲೇ ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ; ಇಂತಹ ಜನ್ಮ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ದುರ್ಲಭವಾದುದು.
6.43
तत्र तं बुद्धिसंयोगं लभते पौर्वदेहिकम् ।
यतते च ततो भूयः संसिद्धौ कुरुनन्दन ॥ ६.४३ ॥
ಕುರುನಂದನ, ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಹಿಂದಿನ ದೇಹದ ಆ ಬುದ್ಧಿಸಂಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿಂದ ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ.
6.44
पूर्वाभ्यासेन तेनैव ह्रियते ह्यवशोऽपि सः ।
जिज्ञासुरपि योगस्य शब्दब्रह्मातिवर्तते ॥ ६.४४ ॥
ಅದೇ ಹಿಂದಿನ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಅವನು ಅವಶನಾಗಿಯೂ ಸೆಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಯೋಗವನ್ನು ತಿಳಿಯಬಯಸುವವನೂ ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಮೀರುತ್ತಾನೆ.
6.45
प्रयत्नाद्यतमानस्तु योगी संशुद्धकिल्बिषः ।
अनेकजन्मसंसिद्धस्ततो याति परां गतिम् ॥ ६.४५ ॥
ಆದರೆ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಾಧಿಸುವ ಯೋಗಿ, ಪಾಪಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಅನೇಕ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದು, ಅನಂತರ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
6.46
तपस्विभ्योऽधिको योगी ज्ञानिभ्योऽपि मतोऽधिकः ।
कर्मिभ्यश्चाधिको योगी तस्माद्योगी भवार्जुन ॥ ६.४६ ॥
ಯೋಗಿ ತಪಸ್ವಿಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ, ಕರ್ಮಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಯೋಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅರ್ಜುನ, ನೀನು ಯೋಗಿಯಾಗು.
6.47
योगिनामपि सर्वेषां मद्गतेनान्तरात्मना ।
श्रद्धावान्भजते यो मां स मे युक्ततमो मतः ॥ ६.४७ ॥
ಎಲ್ಲ ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ನನ್ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಭಜಿಸುವವನೇ ಅತ್ಯಂತ ಯುಕ್ತನೆಂದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.