यजुर्वेद · अध्याय 25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
25.1
शादं दद्भिर् अवकां दन्तमूलैर् मृदं बर्स्वैस् तेगान् दꣳष्ट्राभ्याꣳ सरस्वत्या ऽ अग्रजिह्वं जिह्वाया ऽ उत्सादम् अवक्रन्देन तालु वाजꣳ हनुभ्याम् अप ऽ आस्येन वृषणम् आण्डाभ्याम् आदित्याꣳ श्मश्रुभिः पन्थानं भ्रूभ्यां द्यावापृथिवी वर्तोभ्यां विद्युतं कनीनकाभ्याꣳ शुक्लाय स्वाहा कृष्णाय स्वाहा पार्याणि पक्ष्माण्य् अवार्या ऽ इक्षवो वार्याणि पक्ष्माणि पार्या ऽ इक्षवः ॥ २५.१ ॥
दातांनी दातांचे मूळ, दातांच्या मुळांनी गुद, हिरड्यांनी माती, सुळ्यांनी तीक्ष्ण भाग, सरस्वतीने जिभेचे टोक, जिभेने वरचा भाग, गर्जनेने टाळू, जबड्यांनी बल, मुखाने पाणी, अंडकोषांनी वृषण, दाढीने आदित्य, भुवयांनी मार्ग, पापण्यांनी द्यावापृथिवी, बाहुल्यांनी वीज. शुभ्रासाठी स्वाहा, कृष्णासाठी स्वाहा. ओलांडता येणाऱ्या पापण्या, ओलांडता न येणाऱ्या नेत्रकिरण; ओलांडता न येणाऱ्या पापण्या, ओलांडता येणारे नेत्रकिरण.
25.2
वातं प्राणेनापानेन नासिके ऽ उपयामम् अधरेणौष्ठेन सद् उत्तरेण प्रकाशेनान्तरम् अनूकाशेन बाह्यं निवेष्यं मूर्ध्ना स्तनयित्नुं निर्बाधेनाशनिं मस्तिष्केण विद्युतं कनीनकाभ्यां कर्णाभ्याꣳ श्रोत्रꣳ श्रोत्राभ्यां कर्णौ तेदनीम् अधरकण्ठेनापः शुष्ककण्ठेन चित्तं मन्याभिर् अदितिꣳ शीर्ष्णा निर्ऋतिं निर्जर्जल्पेन शीर्ष्णा संक्रोशैः प्राणान् रेष्माणꣳ स्तुपेन ॥ २५.२ ॥
वायूला प्राण आणि अपानाने, दोन नाकपुड्यांना उपयामाने, खालच्या ओठाने सत्ला, वरच्या ओठाने प्रकाशाने आतील भागाला, बाह्य प्रकाशाने बाहेरील भागाला, डोक्याने गर्जनेला, दाबाने वज्राला, मेंदूने विजेला, दोन बाहुल्यांनी दोन कानांना, कानांनी श्रवणाला, तेदनीने दोन कानांना, खालच्या कंठाने पाण्याला, कोरड्या कंठाने चित्ताला, मानेच्या शिरांनी अदितीला, डोक्याने निर्ऋतीला, मोठ्या बोलण्याने डोक्याला, आरोळ्यांनी प्राणांना, आणि गुच्छाने रेष्माणाला (अर्पण करतो).
25.3
मशकान् केशैर् इन्द्रꣳ स्वपसा वहेन बृहस्पतिꣳ शकुनिसादेन कूर्माञ्छफैर् आक्रमणꣳ स्थूराभ्याम् ऋक्षलाभिः कपिञ्जलान् जवं जङ्घाभ्याम् अध्वानं बाहुभ्यां जाम्बीलेनारण्यम् अग्निम् अतिरुग्भ्यां पूषणं दोर्भ्याम् अश्विनाव् अꣳसाभ्याꣳ रुद्रꣳ रोराभ्याम् ॥ २५.३ ॥
डासांना केसांनी, इंद्राला स्वपस् (कुशल कर्म) ने, वाहनाने, बृहस्पतीला शकुनिसादाने, कासवांना खुरांनी, आक्रमणाला दोन स्थूल भागांनी, ऋक्षलांनी कपिंजलांना, वेगाला दोन जांघांनी, मार्गाला दोन बाहूंनी, जांबीलाने अरण्याला, अग्नीला दोन अतिरुक्कांनी, पूषनला दोन भुजांनी, अश्विनींना दोन खांद्यांनी, आणि रुद्राला दोन रोर भागांनी (अर्पण करतो).
25.4
अग्नेः पक्षतिर् वायोर् निपक्षतिर् इन्द्रस्य तृतीया सोमस्य चतुर्थ्य् अदित्यै पञ्चमीन्द्राण्यै षष्ठी मरुताꣳ सप्तमी बृहस्पतेर् अष्टम्य् अर्यम्णो नवमी धातुर् दशमीन्द्रस्यैकादशी वरुणस्य द्वादशी यमस्य त्रयोदशी ॥ २५.४ ॥
अग्नीचे पंख, वायूचे खालचे पंख, इंद्राचे तिसरे, सोमाचे चौथे, अदितीचे पाचवे, इंद्राणीचे सहावे, मरुतांचे सातवे, बृहस्पतीचे आठवे, अर्यम्याचे नववे, धात्याचे दहावे, इंद्राचे अकरावे, वरुणाचे बारावे, यमाचे तेरावे.
25.5
इन्द्राग्न्योः पक्षतिर् सरस्वत्यै निपक्षतिर् मित्रस्य तृतीयापां चतुर्थी निर्ऋत्यै पञ्चम्य् अग्नीषोमयोः षष्ठी सर्पाणाꣳ सप्तमी विष्णोर् अष्टमी पूष्णो नवमी त्वष्टुर् दशमीन्द्रस्यैकादशी वरुणस्य द्वादशी यम्यै त्रयोदशी द्यावापृथिव्योर् दक्षिणं पार्श्वं विश्वेषां देवानाम् उत्तरम् ॥ २५.५ ॥
इंद्र आणि अग्नीचे पंख, सरस्वतीचे, मित्राचे खालचे पंख, तिसरे, पाण्यांचे चौथे, निर्ऋतीचे पाचवे, अग्नी आणि सोमाचे सहावे, सर्पांचे सातवे, विष्णूचे आठवे, पूषाचे नववे, त्वष्ट्याचे दहावे, इंद्राचे अकरावे, वरुणाचे बारावे, यमीचे तेरावे; द्यावापृथिवीची उजवी बाजू, सर्व देवांची डावी बाजू.
25.6
मरुताꣳ स्कन्धा विश्वेषां देवानां प्रथमा कीकसा रुद्राणां द्वितीयादित्यानां तृतीया वायोः पुच्छम् अग्नीषोमयोर् भासदौ क्रुञ्चौ श्रोणिभ्याम् इन्द्राबृहस्पती ऽ ऊरुभ्यां मित्रावरुणाव् अल्गाभ्याम् आक्रमणꣳ स्थूराभ्यां बलं कुष्ठाभ्याम् ॥ २५.६ ॥
मरुतांचे खांदे; सर्व देवांची पहिली बरगडी; रुद्रांची दुसरी; आदित्यांची तिसरी; वायूची शेपटी; अग्नि-सोमांचे दोन नितंब; इंद्र-बृहस्पतींचे दोन कंबरभाग; मित्र-वरुणांचे दोन मांड्या; दोन कुशींनी पाऊल; दोन स्थूल भागांनी बल; दोन कुष्ठांनी.
25.7
पूषणं वनिष्ठुनान्धाहीन्त् स्थूलगुदया सर्पान् गुदाभिर् विह्रुत ऽ आन्त्रैर् अपो वस्तिना वृषणम् आण्डाभ्यां वाजिनꣳ शेपेन प्रजाꣳ रेतसा चाषान् पित्तेन प्रदरान् पायुना कूश्माञ्छकपिण्डैः ॥ २५.७ ॥
वनिष्ठूने पूषनला; जाड गुदाने सर्पांना; गुदांनी सर्पांना; आतड्यांनी विह्रुत सांध्यांना; मूत्राशयाने पाण्याला; दोन वृषणांनी वृषणाला; शेपाने वाजीला; रेतसने प्रजेला; पित्ताने चाष पक्ष्यांना; गुदाने प्रदरांना; शकपिंडांनी कूश्मांना.
25.8
इन्द्रस्य क्रोडो ऽदित्यै पाजस्यं दिशां जत्रवो ऽदित्यै भसज् जीमूतान् हृदयौपशेनान्तरिक्षं पुरीतता नभ ऽ उदर्येण चक्रवाकौ मतस्नाभ्यां दिवं वृक्काभ्यां गिरीन् प्लाशिभिर् उपलान् प्लीह्ना वल्मीकान् क्लोमभिर् ग्लौभिर् गुल्मान् हिराभिः स्रवन्तीर् ह्रदान् कुक्षिभ्याꣳ समुद्रम् उदरेण वैश्वानरं भस्मना ॥ २५.८ ॥
इंद्राची छाती अदितीसाठी; पार्श्वभाग दिशांसाठी; दिशांची जत्रू अदितीसाठी; नितंब मेघांसाठी; हृदय व उपशेन अंतरिक्षासाठी; पुरीतत् आकाशासाठी; उदराने चक्रवाक पक्ष्यांसाठी; मतस्नांनी द्युलोकासाठी; मूत्रपिंडांनी पर्वतांसाठी; प्लाशींनी दगडांसाठी; प्लीहेने वारूळांसाठी; क्लोमाने झुडपांसाठी; ग्लौंनी ओढ्यांसाठी; हिरांनी नद्यांसाठी; कुक्षींनी समुद्रासाठी; उदराने वैश्वानरासाठी; भस्माने.
25.9
विधृतिं नाभ्या धृतꣳ रसेनापो यूष्णा मरीचीर् विप्रुड्भिर् नीहारमूष्मणा शीनं वसया प्रुष्वा ऽ अश्रुभिर् ह्रादुनीर् दूषीकाभिर् अस्ना रक्षाꣳसि चित्राण्य् अङ्गैर् नक्षत्राणि रूपेण पृथिवीं त्वचा जुम्बकाय स्वाहा ॥ २५.९ ॥
नाभीने विधृतीला; रसाने धृत पाण्याला; यूषाने मरीचींना; बिंदूंनी धुक्याला; ऊष्म्याने शीताला; वसेने पावसाला; अश्रूंनी विजांना; मळाने रक्ताने राक्षसांना; अवयवांनी विचित्र नक्षत्रांना; रूपाने पृथ्वीला; त्वचेने जुंबकासाठी स्वाहा.
25.10
हिरण्यगर्भः सम् अवर्तताग्रे भूतस्य जातः पतिर् एक ऽ आसीत् ।
स दाधार पृथिवीं द्याम् उतेमां कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥ २५.१० ॥
सुरुवातीला हिरण्यगर्भ उदयाला आला. जन्मताच तो सर्व प्राण्यांचा एकमेव स्वामी झाला. त्याने पृथ्वी आणि हे द्युलोक धारण केले. कोणत्या देवासाठी आपण हविने उपासना करावी?
25.11
यः प्राणतो निमिषतो महित्वैक ऽ इद् राजा जगतो बभूव ।
य ऽ ईशे ऽ अस्य द्विपदश् चतुष्पदः कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥ २५.११ ॥
जो आपल्या महिमेने श्वास घेणाऱ्या व डोळे मिचकावणाऱ्या चराचर जगताचा एकटा राजा झाला; जो या द्विपाद व चतुष्पाद प्राण्यांवर शासन करतो; कोणत्या देवासाठी आपण हविने उपासना करावी?
25.12
यस्येमे हिमवन्तो महित्वा यस्य समुद्रꣳ रसया सहाहुः ।
यस्येमाः प्रदिशो यस्य बाहू कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥ २५.१२ ॥
ज्याच्या महिमेने ही हिमालये आहेत, ज्याच्या रसासह समुद्र म्हटला जातो, ज्याच्या या दिशा आहेत, ज्याचे दोन बाहू आहेत; कोणत्या देवासाठी आपण हविने उपासना करावी?
25.13
य ऽ आत्मदा बलदा यस्य विश्व ऽ उपासते प्रशिषं यस्य देवाः ।
यस्य छायामृतं यस्य मृत्युः कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥ २५.१३ ॥
जो प्राण देणारा व बल देणारा आहे, ज्याची सर्व उपासना करतात, ज्याच्या आज्ञेचे देव पालन करतात, ज्याची छाया अमृत आहे व ज्याचा मृत्यू आहे; कोणत्या देवासाठी आपण हविने उपासना करावी?
25.14
आ नो भद्राः क्रतवो यन्तु विश्वतो दब्धासो ऽ अपरीतास ऽ उद्भिदः ।
देवा नो यथा सदम् इद् वृधे ऽ असन्न् अप्रायुवो रक्षितारो दिवे-दिवे ॥ २५.१४ ॥
शुभ संकल्प सर्व दिशांनी आमच्याकडे येवोत; ते अडथळ्यांविना, अजिंक्य आणि अंकुरणारे असोत. देव आमच्या वृद्धीसाठी नेहमी तसेच असोत, दिवसेंदिवस न थकणारे रक्षक असोत.
25.15
देवानां भद्रा सुमतिर् ऋजूयतां देवानाꣳ रातिर् अभि नो नि वर्तताम् ।
देवानाꣳ सख्यम् उप सेदिमा वयं देवा न ऽ आयुः प्र तिरन्तु जीवसे ॥ २५.१५ ॥
देवतांची शुभ सुमती सरळमार्गी लोकांकडे वळो. देवतांची दाननिष्ठा आमच्याकडे परत येवो. आम्ही देवतांच्या मैत्रीजवळ आलो आहोत; हे देवांनो, जगण्यासाठी आमचे आयुष्य वाढवा.
25.16
तान् पूर्वया निविदा हूमहे वयं भगं मित्रम् अदितिं दक्षम् अस्रिधम् ।
अर्यमणं वरुणꣳ सोमम् अश्विना सरस्वती नः सुभगा मयस् करत् ॥ २५.१६ ॥
त्यांना आम्ही प्राचीन निविद् मंत्राने आवाहन करतो — भग, मित्र, अदिती, अक्षय दक्ष, अर्यमा, वरुण, सोम आणि दोन अश्विन. सुभगा सरस्वती आम्हांस सुख देवो.
25.17
तन् नो वातो मयोभु वातु भेषजं तन् माता पृथिवी तत् पिता द्यौः ।
तद् ग्रावाणः सोमसुतो मयोभुवस् तद् अश्विना शृणुतं धिष्ण्या युवम् ॥ २५.१७ ॥
ते औषध सुख देणारा वारा आमच्यासाठी वाहो. ते माता पृथ्वीकडून आणि पिता द्युलोकाकडून येवो. सोम पिळणारे सुखदायक दगड ते ऐकोत. हे अश्विनांनो, स्थिर राहून तुम्ही दोघे ते ऐका.
25.18
तम् ईशानं जगतस् तस्थुषस् पतिं धियंजिन्वम् अवसे हूमहे वयम् ।
पूषा नो यथा वेदसाम् असद् वृधे रक्षिता पायुर् अदब्धः स्वस्तये ॥ २५.१८ ॥
चर आणि स्थिर अशा सर्वांचा ईश्वर, बुद्धीला प्रेरणा देणारा स्वामी, त्याला आम्ही संरक्षणासाठी आवाहन करतो. धनवृद्धीसाठी पूषा जसा आमच्याजवळ असावा, तसा तो अक्षय रक्षक कल्याणासाठी असो.
25.19
स्वस्ति न ऽ इन्द्रो वृद्धश्रवाः स्वस्ति नः पूषा विश्ववेदाः ।
स्वस्ति नस् तार्क्ष्यो ऽ अरिष्टनेमिः स्वस्ति नो बृहस्पतिर् दधातु ॥ २५.१९ ॥
महाकीर्ती इंद्र आमचे कल्याण करो. सर्वज्ञ पूषा आमचे कल्याण करो. अरिष्टनेमी तार्क्ष्य आमचे कल्याण करो. बृहस्पती आम्हाला कल्याण देवो.
25.20
पृषदश्वा मरुतः पृश्निमातरः शुभंयावानो विदथेषु जग्मयः ।
अग्निजिह्वा मनवः सूरचक्षसो विश्वे नो देवा ऽ अवसा गमन्न् इह ॥ २५.२० ॥
ठिपक्या घोड्यांचे, ठिपक्या मातेचे पुत्र असलेले मरुत, जे सुंदर गतीने जातात व सभांत येतात, अग्नी ज्यांची जिव्हा आहे, सूर्यासारखे डोळे असलेले मनू, सर्व देव संरक्षणासह येथे आमच्याकडे येवोत.
25.21
भद्रं कर्णेभिः शृणुयाम देवा भद्रं पश्येमाक्षभिर् यजत्राः ।
स्थिरैर् अङ्गैस् तुष्टुवाꣳसस् तनूभिर् व्यशेमहि देवहितं यद् आयुः ॥ २५.२१ ॥
हे देवांनो, आम्ही कानांनी शुभ ऐकावे. हे यजनीय देवांनो, आम्ही डोळ्यांनी शुभ पाहावे. स्थिर अवयव व शरीराने स्तुती करीत देवांना हितकारक आयुष्य मिळवावे.
25.22
शतम् इन् नु शरदो ऽ अन्ति देवा यत्रा नश् चक्रा जरसं तनूनाम् ।
पुत्रासो यत्र पितरो भवन्ति मा नो मध्या रीरिषतायुर् गन्तोः ॥ २५.२२ ॥
हे देवांनो, शंभर शरद् ऋतू निश्चितपणे आमच्याजवळ असोत. तिथे तुम्ही आमच्या शरीरांना वार्धक्यापर्यंत न्या. पुत्र जिथे पिता होतात तिथे मध्येच आमचे आयुष्य नष्ट करू नका.
25.23
अदितिर् द्यौर् अदितिर् अन्तरिक्षम् अदितिर् माता स पिता स पुत्रः ।
विश्वे देवा ऽ अदितिः पञ्च जना ऽ अदितिर् जातम् अदितिर् जनित्वम् ॥ २५.२३ ॥
अदिती द्यौ आहे, अदिती अंतरिक्ष आहे, अदिती माता आहे; तीच पिता, तीच पुत्र. सर्व देव अदिती; पाच जन अदिती; जे जन्मले ते अदिती; जे जन्मायचे ते अदिती.
25.24
मा नो मित्रो वरुणो ऽ अर्यमायुर् इन्द्र ऽ ऋभुक्षा मरुतः परि ख्यन् ।
यद् वाजिनो देवजातस्य सप्तेः प्रवक्ष्यामो विदथे वीर्याणि ॥ २५.२४ ॥
मित्र, वरुण, अर्यमा, आयु, इंद्र, ऋभुक्षा आणि मरुत आम्हाला सोडू नयेत; देवजात अश्व, वाजीचे वीरकर्म यज्ञसभेत आम्ही सांगू तेव्हा.
25.25
यन् निर्णिजा रेक्णसा प्रावृतस्य रातिं गृभीतां मुखतो नयन्ति ।
सुप्राङ् अजो मेम्यद् विश्वरूप ऽ इन्द्रापूष्णोः प्रियम् अप्य् एति पाथः ॥ २५.२५ ॥
शुद्धी आणि धनासह झाकलेल्याचे गृहीत दान मुखातून नेले जाते तेव्हा, सुप्राङ् विश्वरूप अज मेंढा हंबरतो आणि इंद्र-पूषनचा प्रिय मार्ग गाठतो.
25.26
एष छागः पुरो ऽ अश्वेन वाजिना पूष्णो भागो नीयते विश्वदेव्यः ।
अभिप्रियं यत् पुरोडाशम् अर्वता त्वष्टेद् एनꣳ सौश्रवसाय जिन्वति ॥ २५.२६ ॥
हा बोकड पुढे अश्व व वाजीसह पूषनचा भाग म्हणून, विश्वदेवांचा, नेला जातो. प्रिय पुरोडाश अर्वनसह त्वष्टा निश्चितपणे यशप्राप्तीसाठी या यजमानाला प्रेरित करतो.
25.27
यद्धविष्यम् ऋतुशो देवयानं त्रिर् मानुषाः पर्य् अश्वं नयन्ति ।
अत्रा पूष्णः प्रथमो भाग ऽ एति यज्ञं देवेभ्यः प्रतिवेदयन्न् अजः ॥ २५.२७ ॥
ऋतुनुसार हविष्य म्हणून अर्पण करण्यायोग्य, देवयान असे जे आहे, ते माणसे घोड्याला तीन वेळा फिरवून नेतात. येथे पूषनचा पहिला भाग, शेळी, यज्ञाकडे जाऊन देवांना कळवते.
25.28
होताध्वर्युर् आवया ऽ अग्निमिन्धो ग्रावग्राभ ऽ उत शꣳस्ता सुविप्रः ।
तेन यज्ञेन स्वरंकृतेन स्विष्टेन वक्षणा आ पृणध्वम् ॥ २५.२८ ॥
होता, अध्वर्यू, आवया, अग्नी प्रज्वलित करणारा, ग्रावग्राभ आणि सुविप्र शंस्ता. त्या स्वराने केलेल्या, सुष्ठू अर्पिलेल्या यज्ञाने, हे उदरांनो, भरा.
25.29
यूपव्रस्का ऽ उत ये यूपवाहाश् चषालं ये ऽ अश्वयूपाय तक्षति ।
ये चार्वते पचनꣳ सम्भरन्त्य् उतो तेषाम् अभिगूर्तिर् न ऽ इन्वतु ॥ २५.२९ ॥
यूपव्रस्क जे आहेत, यूप वाहणारे जे आहेत, अश्वयूपासाठी चषाल घडवणारे जे आहेत, घोड्यासाठी पाकपात्रे जमवणारे जे आहेत — त्यांची अभिगूर्ती आम्हांला प्रेरित करो.
25.30
उप प्रागात् सुमन् मे धायि मन्म देवानाम् आशा ऽ उप वीतपृष्ठः ।
अन्व् एनं विप्रा ऽ ऋषयो मदन्ति देवानां पुष्टे चकृमा सुबन्धुम् ॥ २५.३० ॥
देवांच्या दिशेकडून वीतपृष्ठ जवळ आला आहे; माझे सुमन् मन्त्र स्थापिले आहे. विप्र आणि ऋषी त्याच्यामागे आनंदतात. देवांच्या पोषणात आम्ही सुबंधू घडवला आहे.
25.31
यद् वाजिनो दाम संदानम् अर्वतो या शीर्षण्या रशना रज्जुर् अस्य ।
यद् वा घास्य प्रभृतम् आस्ये तृणꣳ सर्वा ता ते ऽ अपि देवेष्व् अस्तु ॥ २५.३१ ॥
वाजीचा बांधण्याचा दोर, अर्वनच्या डोक्यावरील लगाम आणि दोरी, तोंडात भरलेले गवत—ते सर्व तुझ्यासाठी देवांमध्ये राहो.
25.32
यद् अश्वस्य क्रविषो मक्षिकाश यद् वा स्वरौ स्वधितौ रिप्तम् अस्ति ।
यद्धस्तयोः शमितुर् यन् नखेषु सर्वा ता ते ऽ अपि देवेष्व् अस्तु ॥ २५.३२ ॥
घोड्याच्या कच्च्या मांसावरील माशीचा डाग, स्वरु आणि स्वधिती (कुऱ्हाड) वर लागलेला डाग, शमितृच्या हातांवर आणि नखांवर जे आहे—ते सर्व तुझ्यासाठी देवांमध्ये राहो.
25.33
यद् ऊवध्यम् उदरस्यापवाति य ऽ आमस्य क्रविषो गन्धो ऽ अस्ति ।
सुकृता तच्छमितारः कृण्वन्तूत मेधꣳ शृतपाकं पचन्तु ॥ २५.३३ ॥
पोटाच्या आतील पडद्यातून जे बाहेर पडते, आणि कच्च्या मांसाचा जो वास—शमितांनी ते चांगले करावे; मेधाला उकळून शिजवावे.
25.34
यत् ते गात्राद् अग्निना पच्यमानाद् अभि शूलं निहतस्यावधावति ।
मा तद् भूम्याम् आ श्रिषन् मा तृणेषु देवेभ्यस् तद् उशद्भ्यो रातम् अस्तु ॥ २५.३४ ॥
अग्नीत शिजत असताना तुझ्या अवयवातून, मारल्या गेलेल्याच्या शूलाकडे जे वाहते—ते जमिनीवर न पडो, गवतावर न पडो; इच्छुक देवांना ते अर्पण होवो.
25.35
ये वाजिनं परिपश्यन्ति पक्वं य ऽ ईम् आहुः सुरभिर् निर् हरेति ।
ये चार्वतो माꣳसभिक्षाम् उपासत ऽ उतो तेषाम् अभिगूर्तिर् न ऽ इन्वतु ॥ २५.३५ ॥
जे घोड्याला पूर्णपणे पाहतात, जे शिजलेल्याला 'सुगंधी बाहेर काढा' म्हणतात, आणि जे घोड्याच्या मांसाची याचना करतात — त्यांची अभिगूर्ती आम्हाला प्रेरित करो.
25.36
यन्नीक्षणं माꣳस्पचन्या उखाया या पात्राणि यूष्ण ऽ आसेचनानि ।
ऊष्मण्यापिधाना चरूणाम् अङ्काः सूनाः परि भूषन्त्य् अश्वम् ॥ २५.३६ ॥
मांस शिजवणाऱ्या पातेलीचा चमचा, पात्रे, रस्सा शिंपडण्याची भांडी, उष्णतेतील झाकणे, चरूंचे चिन्ह, वधस्थाने — ही घोड्याला शोभवतात.
25.37
मा त्वाग्निर् ध्वनयीद् धूमगन्धिर् मोखा भ्राजन्त्य् अभि विक्त जघ्रिः ।
इष्टं वीतम् अभिगूर्तं वषट्कृतं तं देवासः प्रति गृभ्णन्त्यश्वम् ॥ २५.३७ ॥
धुराच्या वासाचा अग्नी तुला त्रास न देवो; जळलेल्या भागावर शूळे चमकतात. इष्ट, वीत, अभिगूर्त, वषट्कृत — त्या घोड्याला देव स्वीकारोत.
25.38
निक्रमणं निषदनं विवर्तनं यच् च पड्वीशम् अर्वतः ।
यच् च पपौ यच् च घासिं जघास सर्वा ता ते ऽ अपि देवेष्व् अस्तु ॥ २५.३८ ॥
घोड्याचे बाहेर जाणे, बसणे, फिरणे, पायांची चाल, जे प्याले, जे गवत खाल्ले — ते सर्व तुझे होऊन देवांमध्ये असो.
25.39
यद् अश्वाय वास ऽ उपस्तृणन्त्य् अधीवासं या हिरण्यान्य् अस्मै ।
संदानम् अर्वन्तं पड्वीशं प्रिया देवेष्व् आ यामयन्ति ॥ २५.३९ ॥
घोड्यासाठी जे वस्त्र अंथरतात, वरचे आच्छादन, सोन्याचे अलंकार, बांधण्याची दोरी, घोडा, पायातील बेडी — हे प्रिय देवांपर्यंत पोहोचवतात.
25.40
यत् ते सादे महसा शूकृतस्य पार्ष्ण्या वा कशया वा तुतोद ।
स्रुचेव ता हविषो ऽ अध्वरेषु सर्वा ता ते ब्रह्मणा सूदयामि ॥ २५.४० ॥
तुझ्या आसनावर बलाने, टाचेने किंवा चाबकाने जो काही आघात झाला, तो सर्व मी यज्ञांत स्रुकेने हविप्रमाणे मंत्राने अर्पण करतो.
25.41
चतुस्त्रिꣳशद् वाजिनो देवबन्धोर् वङ्क्रीर् अश्वस्य स्वधितिः सम् एति ।
अच्छिद्रा गात्रा वयुना कृणोत परुष्-परुर् अनुघुष्या वि शस्त ॥ २५.४१ ॥
देवबंधू अश्वाचे चौतीस अवयव; अश्वाच्या वाकलेल्या बरगड्यांपर्यंत कुऱ्हाड पोहोचते. अवयव अखंड ठेवून योग्य जोडा; सांध्यावर सांधा जाहीर करत वेगळे करून कापा.
25.42
एकस् त्वष्टुर् अश्वस्या विशस्ता द्वा यन्तारा भवतस् तथ ऽ ऋतुः ।
या ते गात्राणाम् ऋतुथा कृणोमि ता-ता पिण्डानां प्र जुहोम्य् अग्नौ ॥ २५.४२ ॥
त्वष्ट्याच्या अश्वाचा एक भाग कापण्यासाठी; दोन नियंते आहेत, ऋतूही तसाच. अवयव ऋतूनुसार मी जे करतो त्या पिंडांची अग्नीत आहुती देतो.
25.43
मा त्वा तपत् प्रिय ऽ आत्मापियन्तं मा स्वधितिस् तन्व ऽआ तिष्ठिपत् ते ।
मा ते गृध्नुर् अविशस्तातिहाय छिद्रा गात्राण्य् असिना मिथू कः ॥ २५.४३ ॥
प्रिय आत्मा निघून जाताना तुला दग्ध न करो; कुऱ्हाड तुझ्या शरीरावर न राहो. लोभी कुऱ्हाड कापल्याशिवाय सोडू नये; सांधे ओलांडून तलवारीने अवयव वेगळे करो.
25.44
न वा ऽ उ ऽ एतन् म्रियसे न रिष्यसि देवाꣳ२ऽ इद् एषि पथिभिः सुगेभिः ।
हरी ते युञ्जा पृषती ऽ अभूताम् उपास्थाद् वाजी धुरि रासभस्य ॥ २५.४४ ॥
तू मरत नाहीस, नष्टही होत नाहीस; सुलभ मार्गांनी तू देवांकडे जातोस. तुझे दोन ठिपकेदार घोडे जुंपलेले आहेत; बलवान अश्व जोखडाजवळ आला आहे.
25.45
सुगव्यं नो वाजी स्वश्व्यं पुꣳसः पुत्राꣳ२ऽ उत विश्वापुषꣳ रयिम् ।
अनागास्त्वं नो ऽ अदितिः कृणोतु क्षत्रं नो ऽ अश्वो वनताꣳ हविष्मान् ॥ २५.४५ ॥
बलवान अश्व आम्हाला उत्तम चराई, उत्तम घोडे, पुरुषांचे पुत्र आणि सर्वांचे पोषण करणारी संपत्ती देवो. हे अदिती, तू आम्हाला निष्पाप कर; हविष्मान अश्व आमच्यासाठी बल जिंको.
25.46
इमा नु कं भुवना सीषधामेन्द्रश् च विश्वे च देवाः ।
आदित्यैर् इन्द्रः सगणो मरुद्भिर् अस्मभ्यं भेषजा करत् ।
यज्ञं च नस् तन्वं च प्रजां चादित्यैर् इन्द्रः सह सीषधाति ॥ २५.४६ ॥
ही भुवने आम्ही निश्चितपणे कल्याणकारी करू; इंद्र आणि सर्व देवही (तसेच करोत). आदित्य आणि मरुतांसह आपल्या गणांसह इंद्र आमच्यासाठी औषधे निर्माण करो. इंद्र आदित्यांसह आमचा यज्ञ, शरीर आणि संतती यांनाही कल्याणकारी करो.
25.47
अग्ने त्वं नो ऽ अन्तम ऽ उत त्राता शिवो भव वरूथ्यः ।
वसुर् अग्निर् वसुश्रवा ऽ अच्छा नक्षि द्युमत्तमꣳ रयिं दाः ।
तं त्वा शोचिष्ठ दीदिवः सुम्नाय नूनम् ईमहे सखिभ्यः ॥ २५.४७ ॥
हे अग्नी, तू आमच्या सर्वात जवळचा आणि रक्षक हो; कल्याणकारी आणि संरक्षक हो. कीर्तिमान वसु अग्नी, अत्यंत तेजस्वी धनाकडे पोहोचून ते दे. हे अत्यंत प्रज्वलित, दीप्तिमान, मित्रांच्या कल्याणासाठी आम्ही आता तुझी प्रार्थना करतो.