ઋગ્વેદ · સૂક્ત 8.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.6.1
म॒हाँ इन्द्रो॒ य ओज॑सा प॒र्जन्यो॑ वृष्टि॒माँ इ॑व ।
स्तोमै॑र्व॒त्सस्य॑ वावृधे ॥
પોતાના બળથી મહાન ઇન્દ્ર, વરસાદથી ભરેલા મેઘ જેવા, વત્સના સ્તોત્રોથી વધે છે.
8.6.2
प्र॒जामृ॒तस्य॒ पिप्र॑तः॒ प्र यद्भर॑न्त॒ वह्न॑यः ।
विप्रा॑ ऋ॒तस्य॒ वाह॑सा ॥
ઋતને પોષતી પ્રજાને, વાહકો લાવે ત્યારે, જ્ઞાની ઋષિઓ ઋતના રથથી (તેને લાવે છે).
8.6.3
कण्वा॒ इन्द्रं॒ यदक्र॑त॒ स्तोमै॑र्य॒ज्ञस्य॒ साध॑नम् ।
जा॒मि ब्रु॑वत॒ आयु॑धम् ॥
કણ્વોએ ઇન્દ્રને સ્તોત્રોથી યજ્ઞનું સાધન બનાવ્યો ત્યારે, તેમને બંધુ કહ્યો અને તેના આયુધને પણ.
8.6.4
सम॑स्य म॒न्यवे॒ विशो॒ विश्वा॑ नमन्त कृ॒ष्टयः॑ ।
स॒मु॒द्राये॑व॒ सिन्ध॑वः ॥
તેના ક્રોધ સામે સર્વ પ્રજાઓ અને વસાહતીઓ નમી ગયા, જેમ નદીઓ સમુદ્ર તરફ નમે છે.
8.6.5
ओज॒स्तद॑स्य तित्विष उ॒भे यद्स॒मव॑र्तयत् ।
इन्द्र॒श्चर्मे॑व॒ रोद॑सी ॥
ઇન્દ્રે બંને લોકોને ઢાલની જેમ ઘેરી લીધા ત્યારે તેનું તે બળ ચમક્યું.
8.6.6
वि चि॑द्वृ॒त्रस्य॒ दोध॑तो॒ वज्रे॑ण श॒तप॑र्वणा ।
शिरो॑ बिभेद वृ॒ष्णिना॑ ॥
પાણી રોકનાર વૃત્રનું માથું, સો ગાંઠોવાળા વજ્રથી અને પોતાના વીર્યથી ઇન્દ્રે ફાડી નાખ્યું.
8.6.7
इ॒मा अ॒भि प्र णो॑नुमो वि॒पामग्रे॑षु धी॒तयः॑ ।
अ॒ग्नेः शो॒चिर्न दि॒द्युतः॑ ॥
આ પ્રાર્થનાઓ વડે જ્ઞાનીઓની આગળ અમે તેમની સ્તુતિ કરીએ છીએ, અગ્નિની જ્વાળા ચમકે તેમ.
8.6.8
गुहा॑ स॒तीरुप॒ त्मना॒ प्र यच्छोच॑न्त धी॒तयः॑ ।
कण्वा॑ ऋ॒तस्य॒ धार॑या ॥
ગુપ્ત રહેલો તે પોતે જ નજીક આવ્યો; પ્રાર્થનાઓ ચમકી ત્યારે ઋતની ધારાથી કણ્વોએ (તેમને પ્રગટ કર્યા).
8.6.9
प्र तमि॑न्द्र नशीमहि र॒यिं गोम॑न्तम॒श्विन॑म् ।
प्र ब्रह्म॑ पू॒र्वचि॑त्तये ॥
હે ઇન્દ્ર, ગાયો અને ઘોડાથી સમૃદ્ધ એ ધન અમે પામીએ; પૂર્વચિત્તિ માટે પવિત્ર સ્તોત્ર અર્પીએ છીએ.
8.6.10
अ॒हमिद्धि पि॒तुष्परि॑ मे॒धामृ॒तस्य॑ ज॒ग्रभ॑ ।
अ॒हं सूर्य॑ इवाजनि ॥
હું જ પિતા પાસેથી ઋતની મેધા ખરેખર ગ્રહણ કરી; હું સૂર્ય સમાન પ્રગટ થયો.
8.6.11
अ॒हं प्र॒त्नेन॒ मन्म॑ना॒ गिरः॑ शुम्भामि कण्व॒वत् ।
येनेन्द्रः॒ शुष्म॒मिद्द॒धे ॥
પ્રાચીન મંત્રથી, કણ્વની જેમ હું સ્તોત્રગીતો શણગારું છું; જેનાથી ઇન્દ્રે બળ ધારણ કર્યું.
8.6.12
ये त्वामि॑न्द्र॒ न तु॑ष्टु॒वुर्ऋष॑यो॒ ये च॑ तुष्टु॒वुः ।
ममेद्व॑र्धस्व॒ सुष्टु॑तः ॥
જે ઋષિઓએ તારી સ્તુતિ ન કરી અને જેમણે કરી — હે ઇન્દ્ર, મારી જ સ્તુતિથી તું ખરેખર વૃદ્ધિ પામ; હે સુસ્તુત.
8.6.13
यद॑स्य म॒न्युरध्व॑नी॒द्वि वृ॒त्रं प॑र्व॒शो रु॒जन् ।
अ॒पः स॑मु॒द्रमैर॑यत् ॥
જ્યારે તેનો ક્રોધ ગર્જ્યો, ત્યારે તેણે વૃત્રને અંગેઅંગ ભાંગીને પાણીને સમુદ્ર તરફ વહાવ્યાં.
8.6.14
नि शुष्ण॑ इन्द्र धर्ण॒सिं वज्रं॑ जघन्थ॒ दस्य॑वि ।
वृषा॒ ह्यु॑ग्र शृण्वि॒षे ॥
હે ઇન્દ્ર, શુષ્ણ પર તેં વજ્ર નાખીને દસ્યુઓ વચ્ચે ધર્ણસીને હણી. હે ઉગ્ર, તું વૃષભ સમાન સંભળાય છે.
8.6.15
न द्याव॒ इन्द्र॒मोज॑सा॒ नान्तरि॑क्षाणि व॒ज्रिण॑म् ।
न वि॑व्यचन्त॒ भूम॑यः ॥
દ્યુલોક ઇન્દ્રના બળની બરાબરી ન કરી શક્યા; અંતરિક્ષો પણ નહીં, અને વજ્રધારી સામે ભૂમિઓ પણ સમાન ન થઈ.
8.6.16
यस्त॑ इन्द्र म॒हीर॒पः स्त॑भू॒यमा॑न॒ आश॑यत् ।
नि तं पद्या॑सु शिश्नथः ॥
હે ઇન્દ્ર, તારા વડે રોકાયેલા મહાન જળોમાં જે સૂતો હતો, તેને તેં પગ તળે દબાવ્યો.
8.6.17
य इ॒मे रोद॑सी म॒ही स॑मी॒ची स॒मज॑ग्रभीत् ।
तमो॑भिरिन्द्र॒ तं गु॑हः ॥
આ બે મહાન લોકો, દ્યાવાપૃથિવીને એકસાથે ધારણ કરનારને, હે ઇન્દ્ર, તેં અંધકારોથી ઢાંકી દીધો.
8.6.18
य इ॑न्द्र॒ यत॑यस्त्वा॒ भृग॑वो॒ ये च॑ तुष्टु॒वुः ।
ममेदु॑ग्र श्रुधी॒ हव॑म् ॥
હે ઇન્દ્ર, જે યતિઓ અને ભૃગુઓએ તારી સ્તુતિ કરી, અને જેમણે સ્તુતિ કરી; હે ઉગ્ર, મારી જ હાક સાંભળ.
8.6.19
इ॒मास्त॑ इन्द्र॒ पृश्न॑यो घृ॒तं दु॑हत आ॒शिर॑म् ।
ए॒नामृ॒तस्य॑ पि॒प्युषीः॑ ॥
હે ઇન્દ્ર, આ તારી ટપકાંવાળી ગાયો છે; ઘી અને પોષક રસ દોહે છે. ઋતને ભરીને તેઓ તેનાથી જ પૂર્ણ થાય છે.
8.6.20
या इ॑न्द्र प्र॒स्व॑स्त्वा॒सा गर्भ॒मच॑क्रिरन् ।
परि॒ धर्मे॑व॒ सूर्य॑म् ॥
હે ઇન્દ્ર, તને પોતાની શક્તિથી ગર્ભ રૂપે ઘડનાર પ્રસવતાં જળો, સૂર્યને ધર્મની જેમ ચોમેર સ્થાપે છે.
8.6.21
त्वामिच्छ॑वसस्पते॒ कण्वा॑ उ॒क्थेन॑ वावृधुः ।
त्वां सु॒तास॒ इन्द॑वः ॥
હે બળના સ્વામી, કણ્વોએ સ્તુતિમંત્રથી તને જ વધાર્યો; નિચોવેલાં સોમબિંદુઓ પણ તને જ વધારે છે.
8.6.22
तवेदि॑न्द्र॒ प्रणी॑तिषू॒त प्रश॑स्तिरद्रिवः ।
य॒ज्ञो वि॑तन्त॒साय्यः॑ ॥
હે ઇન્દ્ર, તારા માર્ગદર્શનમાં અને સ્તુતિમાં, હે વજ્રધારી, યજ્ઞ વિસ્તરાય છે.
8.6.23
आ न॑ इन्द्र म॒हीमिषं॒ पुरं॒ न द॑र्षि॒ गोम॑तीम् ।
उ॒त प्र॒जां सु॒वीर्य॑म् ॥
હે ઇન્દ્ર, અમારા માટે મહાન અન્ન ગાયોથી ભરેલા કિલ્લાની જેમ ખોલ; સારી વીર સંતાન પણ આપ.
8.6.24
उ॒त त्यदा॒श्वश्व्यं॒ यदि॑न्द्र॒ नाहु॑षी॒ष्वाँ ।
अग्रे॑ वि॒क्षु प्र॒दीद॑यत् ॥
અને હે ઇન્દ્ર, જે અશ્વોનું ધન છે, તે નહુષોમાં, આગળ લોકોમાં તેં ઝળકાવ્યું.
8.6.25
अ॒भि व्र॒जं न त॑त्निषे॒ सूर॑ उपा॒कच॑क्षसम् ।
यदि॑न्द्र मृ॒ळया॑सि नः ॥
સૂર્ય ઉષા તરફ જોનાર માર્ગ વિસ્તારે તેમ, હે ઇન્દ્ર, જ્યારે તું અમારા પર કૃપા કરે છે ત્યારે તું તારો પ્રકાશ વિસ્તારે છે.
8.6.26
यद॒ङ्ग त॑विषी॒यस॒ इन्द्र॑ प्र॒राज॑सि क्षि॒तीः ।
म॒हाँ अ॑पा॒र ओज॑सा ॥
હે ઇન્દ્ર, તું અત્યંત શક્તિશાળી થઈને સર્વ લોકો પર શાસન કરે છે; તું મહાન છે, તારા બળથી અપાર છે.
8.6.27
तं त्वा॑ ह॒विष्म॑ती॒र्विश॒ उप॑ ब्रुवत ऊ॒तये॑ ।
उ॒रु॒ज्रय॑स॒मिन्दु॑भिः ॥
હવિષ્ય લઈને આવતા લોકો રક્ષણ માટે તને બોલાવે છે; હે વિશાળ બળવાન, સોમબિંદુઓ સાથે તેઓ તારી સાથે વાત કરે છે.
8.6.28
उ॒प॒ह्व॒रे गि॑री॒णां सं॑ग॒थे च॑ न॒दीना॑म् ।
धि॒या विप्रो॑ अजायत ॥
પર્વતોની ઊંડાઈમાં અને નદીઓના સંગમમાં, બુદ્ધિથી વિપ્ર (દ્રષ્ટા) જન્મ્યો.
8.6.29
अतः॑ समु॒द्रमु॒द्वत॑श्चिकि॒त्वाँ अव॑ पश्यति ।
यतो॑ विपा॒न एज॑ति ॥
અહીંથી તે સમુદ્રને અને ઉપરના જળને જાણીને નીચે જુએ છે; જ્યાંથી વિપાન ગતિ કરે છે ત્યાંથી.
8.6.30
आदित्प्र॒त्नस्य॒ रेत॑सो॒ ज्योति॑ष्पश्यन्ति वास॒रम् ।
प॒रो यदि॒ध्यते॑ दि॒वा ॥
ત્યારે જ તેઓ પ્રાચીન બીજરસનો પ્રકાશ અને દિવસ જુએ છે; જ્યારે તે દૂર દિવસે પ્રજ્વલે છે.
8.6.31
कण्वा॑स इन्द्र ते म॒तिं विश्वे॑ वर्धन्ति॒ पौंस्य॑म् ।
उ॒तो श॑विष्ठ॒ वृष्ण्य॑म् ॥
હે ઇન્દ્ર, કણ્વના વંશજો તારી ભક્તિ વધારે છે; સૌ તારા પૌરુષને વધારે છે, અને હે અતિ બળવાન, તારા વીર્યબળને પણ વધારે છે.
8.6.32
इ॒मां म॑ इन्द्र सुष्टु॒तिं जु॒षस्व॒ प्र सु माम॑व ।
उ॒त प्र व॑र्धया म॒तिम् ॥
હે ઇન્દ્ર, મારી આ સુંદર સ્તુતિ સ્વીકાર; મને સારી રીતે રક્ષ, અને મારી ભક્તિ પણ વધાર.
8.6.33
उ॒त ब्र॑ह्म॒ण्या व॒यं तुभ्यं॑ प्रवृद्ध वज्रिवः ।
विप्रा॑ अतक्ष्म जी॒वसे॑ ॥
અને બ્રહ્મ-મંત્રથી અમે તારા માટે, હે વધેલા વજ્રધારી, જીવન માટે જ્ઞાની કવિઓ તરીકે રચ્યું છે.
8.6.34
अ॒भि कण्वा॑ अनूष॒तापो॒ न प्र॒वता॑ य॒तीः ।
इन्द्रं॒ वन॑न्वती म॒तिः ॥
કણ્વના વંશજો ઇન્દ્ર તરફ સ્તુતિ કરે છે, ઢોળાવે વહેતા જળની જેમ; ઇન્દ્રને નજીક લાવનારી ભક્તિ પણ એવી જ.
8.6.35
इन्द्र॑मु॒क्थानि॑ वावृधुः समु॒द्रमि॑व॒ सिन्ध॑वः ।
अनु॑त्तमन्युम॒जर॑म् ॥
સ્તોત્રોએ ઇન્દ્રને વધાર્યા, નદીઓ સમુદ્રને વધારે તેમ — ક્રોધરહિત, જરારહિત ઇન્દ્રને.
8.6.36
आ नो॑ याहि परा॒वतो॒ हरि॑भ्यां हर्य॒ताभ्या॑म् ।
इ॒ममि॑न्द्र सु॒तं पि॑ब ॥
હે ઇન્દ્ર, દૂરથી તારા બે હરિ અશ્વો સાથે અમારી પાસે આવ; આ નિચોવેલો સોમ પી.
8.6.37
त्वामिद्वृ॑त्रहन्तम॒ जना॑सो वृ॒क्तब॑र्हिषः ।
हव॑न्ते॒ वाज॑सातये ॥
હે વૃત્રહંતમ, કુશ પાથરનારા લોકો ધન મેળવવા માટે તમને જ બોલાવે છે.
8.6.38
अनु॑ त्वा॒ रोद॑सी उ॒भे च॒क्रं न व॒र्त्येत॑शम् ।
अनु॑ सुवा॒नास॒ इन्द॑वः ॥
દ્યાવાપૃથિવી બંને ચક્રની જેમ તમારી પાછળ ફરે છે; નિચોવાયેલા સોમના બિંદુઓ પણ તમારી પાછળ છે.
8.6.39
मन्द॑स्वा॒ सु स्व॑र्णर उ॒तेन्द्र॑ शर्य॒णाव॑ति ।
मत्स्वा॒ विव॑स्वतो म॒ती ॥
હે ઇન્દ્ર, સ્વર્ગમાં અને શર્યણાવતમાં સારી રીતે આનંદિત થાઓ; વિવસ્વાનની ભક્તિભાવનાથી હર્ષિત થાઓ.
8.6.40
वा॒वृ॒धा॒न उप॒ द्यवि॒ वृषा॑ व॒ज्र्य॑रोरवीत् ।
वृ॒त्र॒हा सो॑म॒पात॑मः ॥
વધતો, વૃષભ વજ્રધારી આકાશમાં ગર્જ્યો; વૃત્રનો વધ કરનાર, સોમ સૌથી વધુ પીનાર.
8.6.41
ऋषि॒र्हि पू॑र्व॒जा असि॒ एक॒ ईशा॑न॒ ओज॑सा ।
इन्द्र॑ चोष्कू॒यसे॒ वसु॑ ॥
તું ઋષિ છે, આદિજન્મા છે; એકલો, બળથી શાસન કરનાર; હે ઇન્દ્ર, તું ધન એકઠું કરે છે.
8.6.42
अ॒स्माकं॑ त्वा सु॒ताँ उप॑ वी॒तपृ॑ष्ठा अ॒भि प्रयः॑ ।
श॒तं व॑हन्तु॒ हर॑यः ॥
અમારા નિચોવેલા સોમ તરફ, વિશાળ પીઠવાળા ઘોડા તમને સો વાર આગળ લાવે.
8.6.43
इ॒मां सु पू॒र्व्यां धियं॒ मधो॑र्घृ॒तस्य॑ पि॒प्युषी॑म् ।
कण्वा॑ उ॒क्थेन॑ वावृधुः ॥
કણ્વોએ આ પ્રાચીન સ્તુતિ વડે, મધ અને ઘીથી ભરેલી આ સ્તુતિ વડે, (ઇન્દ્રને) વધાર્યા.
8.6.44
इन्द्र॒मिद्विम॑हीनां॒ मेधे॑ वृणीत॒ मर्त्यः॑ ।
इन्द्रं॑ सनि॒ष्युरू॒तये॑ ॥
મદદ ઇચ્છતો મર્ત્ય મહાન જનોની બુદ્ધિમાં ઇન્દ્રને જ પસંદ કરે.
8.6.45
अ॒र्वाञ्चं॑ त्वा पुरुष्टुत प्रि॒यमे॑धस्तुता॒ हरी॑ ।
सो॒म॒पेया॑य वक्षतः ॥
હે બહુ-સ્તુત, પ્રિયમેધા ઇન્દ્ર, તારા બે હરિઓ સોમપાન માટે તને અહીં લાવે.
8.6.46
श॒तम॒हं ति॒रिन्दि॑रे स॒हस्रं॒ पर्शा॒वा द॑दे ।
राधां॑सि॒ याद्वा॑नाम् ॥
તિરિંદિરમાં મેં સો અને હજારને મારી બાજુઓ પર સ્વીકાર્યા; યાદવોની સંપત્તિઓ.
8.6.47
त्रीणि॑ श॒तान्यर्व॑तां स॒हस्रा॒ दश॒ गोना॑म् ।
द॒दुष्प॒ज्राय॒ साम्ने॑ ॥
ત્રણસો વેગવાન ઘોડા અને દસ હજાર ગાયો તેમણે આપી — પજ્રને, સામગાયકને આપી.
8.6.48
उदा॑नट्ककु॒हो दिव॒मुष्ट्रा॑ञ्चतु॒र्युजो॒ दद॑त् ।
श्रव॑सा॒ याद्वं॒ जन॑म् ॥
કકુહ આકાશ સુધી ઊંચે ચઢ્યો; ચાર-ચાર જોડાયેલા ઊંટો આપ્યા; કીર્તિ સાથે યાદવ જનને.