सामवेद · विभाग 2.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.12.1379
उ꣣पप्रय꣡न्तो꣢ अध्व꣣रं꣡ मन्त्रं꣢꣯ वोचेमा꣣ग्न꣡ये꣢ ।
आ꣣रे꣢ अ꣣स्मे꣡ च꣢ शृण्व꣣ते꣢ ॥ १३७९ ॥
यज्ञाकडे पुढे जाणारे आपण अग्नीसाठी मंत्र म्हणूया; दूर असो वा येथे असो, ऐकणाऱ्या अग्नीसाठी.
2.12.1380
यः꣡ स्नीहि꣢꣯तीषु पू꣣र्व्यः꣡ सं꣢जग्मा꣣ना꣡सु꣢ कृ꣣ष्टि꣡षु꣢ ।
अ꣡र꣢क्षद्दा꣣शु꣢षे꣣ ग꣡य꣢म् ॥ १३८० ॥
एकत्र आलेल्या लोकांमध्ये, शत्रूंमध्येही, जो प्राचीन आहे त्याने दात्याचे घर आणि धन रक्षिले.
2.12.1381
स꣢ नो꣣ वे꣡दो꣢ अ꣣मा꣡त्य꣢म꣣ग्नी꣡ र꣢क्षतु꣣ श꣡न्त꣢मः ।
उ꣣ता꣢꣫स्मान्पा꣣त्व꣡ꣳह꣢सः ॥ १३८१ ॥
तो अत्यंत कल्याणकारी अग्नी आमचे धन व कुटुंब रक्षो; आम्हांला पापापासून वाचवो.
2.12.1382
उ꣣त꣡ ब्रु꣢वन्तु ज꣣न्त꣢व꣣ उ꣢द꣣ग्नि꣡र्वृ꣢त्र꣣हा꣡ज꣢नि ।
ध꣣नञ्जयो꣡ रणे꣢꣯रणे ॥ १३८२ ॥
लोक म्हणोत: वृत्रहंता अग्नी उदित झाला आहे, जो प्रत्येक युद्धात धन जिंकतो.
2.12.1383
अ꣡ग्ने꣢ यु꣣ङ्क्ष्वा꣡ हि ये तवाश्वा꣢꣯सो देव सा꣣ध꣡वः꣢ ।
अ꣢रं꣣ व꣡ह꣢न्त्या꣣श꣡वः꣢ ॥ १३८३ ॥
हे अग्नी, हे देवा, तुझे वेगवान व समर्थ घोडे जोड; ते उत्तम प्रकारे वाहून नेतील.
2.12.1384
अ꣡च्छा꣢ नो या꣣ह्या꣡ व꣢हा꣣भि꣡ प्रया꣢꣯ꣳसि वी꣣त꣡ये꣢ ।
आ꣢ दे꣣वा꣡न्त्सोम꣢꣯पीतये ॥ १३८४ ॥
आमच्याकडे ये; उपभोगासाठी अर्पणे आण; सोमपानासाठी देवांनाही घेऊन ये.
2.12.1385
उ꣡द꣢ग्ने भारत द्यु꣣म꣡दज꣢꣯स्रेण꣣ द꣡वि꣢द्युतत् ।
शो꣢चा꣣ वि꣡ भा꣢ह्यजर ॥ १३८५ ॥
हे अग्नी, हे भरण करणाऱ्या, अक्षय तेजाने वर उठून प्रज्वल; प्रकाश दे, जरारहित होऊन.
2.12.1386
प्र꣡ सु꣢न्वा꣣ना꣡यान्ध꣢꣯सो꣣ मर्तो꣣ न꣡ व꣢ष्ट꣣ त꣡द्वचः꣢꣯ ।
अ꣢प꣣ श्वा꣡न꣢मरा꣣ध꣡स꣢ꣳ ह꣣ता꣢ म꣣खं꣡ न भृग꣢꣯वः ॥ १३८६ ॥
सोमरस पिळणाऱ्यासाठी मर्त्य जसा आपले वचन इच्छितो; अदाता कुत्र्याला दूर हाकल, भृगू यज्ञकर्त्याला जसे मारतात.
2.12.1387
आ꣢ जा꣣मि꣡रत्के꣢꣯ अव्यत भु꣣जे꣢꣫ न पु꣣त्र꣢ ओ꣣꣬ण्योः꣢꣯ ।
स꣡र꣢ज्जा꣣रो꣡ न योष꣢꣯णां व꣣रो꣢ न योनि꣢꣯मा꣣स꣡द꣢म् ॥ १३८७ ॥
बहीण वस्त्रात हलते तसे, मुलगा सुखासाठी दोन्ही बाजूंनी येतो तसे, प्रियकर स्त्रीजवळ आणि वर आपल्या स्थानी बसतो तसे, सोम वाहतो.
2.12.1388
स꣢ वी꣣रो꣡ द꣢क्ष꣣सा꣡ध꣢नो꣣ वि꣢꣫ यस्त꣣स्त꣢म्भ꣣ रो꣡द꣢सी ।
ह꣡रिः꣢ प꣣वि꣡त्रे꣢ अव्यत वे꣣धा꣡ न योनि꣢꣯मा꣣स꣡द꣢म् ॥ १३८८ ॥
तो वीर, बल सिद्ध करणारा, ज्याने द्यावापृथिवी धरून ठेवल्या; हरित सोम पवित्रात वाहतो, विधाता आपल्या स्थानी बसतो तसा.
2.12.1389
अ꣣भ्रातृव्यो꣢ अ꣣ना꣡ त्वमना꣢꣯पिरिन्द्र ज꣣नु꣡षा꣢ स꣣ना꣡द꣢सि ।
यु꣣धे꣡दा꣢पि꣣त्व꣡मि꣢च्छसे ॥ १३८९ ॥
हे इंद्रा, तू जन्मतःच शत्रुरहित, अंकुशरहित, बंधूरहित आहेस; युद्धातच तू मैत्री इच्छितोस.
2.12.1390
न꣡ की꣢ रे꣣व꣡न्त꣢ꣳस꣣ख्या꣡य꣢ विन्दसे꣣ पी꣡य꣢न्ति ते सुरा꣣꣬श्वः꣢꣯ ।
य꣣दा꣢ कृ꣣णो꣡षि꣢ नद꣣नु꣡ꣳसमू꣢꣯ह꣣स्या꣢꣫दित्पि꣣ते꣡व꣢ हूयसे ॥ १३९० ॥
तू धनवानाला मैत्रीसाठी शोधत नाहीस; तुझे सोमरस प्यायले जातात, तुझे अश्वही. तू गर्जून समूह एकत्र करतोस तेव्हा पित्याप्रमाणे तुला हाक मारली जाते.
2.12.1391
आ꣡ त्वा꣢ स꣣ह꣢स्र꣣मा꣢ श꣣तं꣢ यु꣣क्ता꣡ रथे꣢꣯ हिर꣣ण्य꣡ये꣢ ।
ब्र꣣ह्मयु꣢जो꣣ ह꣡र꣢य इन्द्र के꣣शि꣢नो꣣ व꣡ह꣢न्तु꣣ सो꣡म꣢पीतये ॥ १३९१ ॥
हे इंद्रा, सोनेरी रथात जुंपलेले हजार आणि शंभर, मंत्राने जुंपलेले, लांब आयाळीचे हरी घोडे सोमपानासाठी तुला घेऊन येवोत.
2.12.1392
आ꣢ त्वा꣣ र꣡थे꣢ हिर꣣ण्य꣢ये꣣ ह꣡री꣢ म꣣यू꣡र꣢शेप्या ।
शि꣣तिपृष्ठा꣡ व꣢हतां꣣ म꣢ध्वो꣣ अ꣡न्ध꣢सो वि꣣व꣡क्ष꣢णस्य पी꣣त꣡ये꣢ ॥ १३९२ ॥
सोनेरी रथात मोरपिसाच्या शेपटीचे, पांढऱ्या पाठीचे दोन हरी घोडे मधुर, उल्हासकारक सोमरस पिण्यासाठी तुला वाहून आणोत.
2.12.1393
पि꣢बा꣣ त्व꣢꣣ऽ.स्य गि꣢र्वणः सु꣣त꣡स्य꣢ पू꣣र्व꣡पा꣢ इ꣢व ।
प꣡रि꣢ष्कृतस्य र꣣सि꣡न꣢ इ꣣य꣡मा꣢सु꣣ति꣢꣫श्चारु꣣र्म꣡दा꣢य पत्यते ॥ १३९३ ॥
हे स्तोत्रांनी पूजित, पिळलेला हा सोम पी, जसे पहिले पिणारे पितात; शुद्ध केलेला, रसयुक्त हा सुंदर अभिषव आनंदास योग्य आहे.
2.12.1394
आ꣡ सो꣢ता꣣ प꣡रि꣢ षिञ्च꣣ता꣢श्वं꣣ न꣡ स्तोम꣢꣯म꣣प्तु꣡र꣢ꣳरज꣣स्तु꣡र꣢म् ।
व꣣नप्रक्ष꣡मु꣢द꣣प्रु꣡त꣢म् ॥ १३९४ ॥
ये, सोम पिळ, सभोवती ओत; घोड्यासारखे हे स्तोत्र — वेगवान, अंतराळातून धावणारे, वनाला हलवणारे, वरच्या दिशेने वाहणारे.
2.12.1395
स꣣ह꣡स्र꣢धारं वृष꣣भं꣡ प꣢यो꣣दु꣡हं꣢ प्रि꣣यं꣢ दे꣣वा꣢य꣣ ज꣡न्म꣢ने ।
ऋ꣣ते꣢न꣣ य꣢ ऋ꣣त꣡जा꣢तो विवावृ꣣धे꣡ राजा꣢꣯ दे꣣व꣢ ऋ꣣तं꣢ बृ꣣ह꣢त् ॥ १३९५ ॥
हजार धारांचा, वृषभ, दूध देणारा, प्रिय सोम, देवाच्या जन्मासाठी (मी स्तवन करतो); जो ऋतातून जन्मला आणि ऋताने वाढला, तो राजा आहे, हे देवा, महान ऋताला (वाढवतो).
2.12.1396
अ꣣ग्नि꣢र्वृ꣣त्रा꣡णि꣢ जङ्घनद्द्रविण꣣स्यु꣡र्वि꣢प꣣न्य꣡या꣢ ।
स꣡मि꣢द्धः शु꣣क्र꣡ आहु꣢꣯तः ॥ १३९६ ॥
अग्नी, धन इच्छिणारा, प्रशंसनीय वाणीने, अडथळ्यांना (वृत्रांना) नष्ट करतो; प्रज्वलित, तेजस्वी, आहुती दिलेला.
2.12.1397
ग꣡र्भे꣢ मा꣣तुः꣢ पि꣣तुः꣢ पि꣣ता꣡ वि꣢दिद्युता꣣नो꣢ अ꣣क्ष꣡रे꣢ ।
सी꣡द꣢न्नृ꣣त꣢स्य꣣ यो꣢नि꣣मा꣢ ॥ १३९७ ॥
मातेच्या गर्भात, पित्याचा पिता, अक्षरात तेजस्वी होऊन, ऋताच्या स्थानी बसणारा.
2.12.1398
ब्र꣡ह्म꣢ प्र꣣जा꣢व꣣दा꣡ भ꣢र꣣ जा꣡त꣢वेदो꣣ वि꣡च꣢र्षणे ।
अ꣢ग्ने꣣ य꣢द्दी꣣द꣡य꣢द्दि꣣वि꣢ ॥ १३९८ ॥
हे जातवेदा, दूरदर्शी, प्रजा देणारे ब्रह्म (मंत्र) आण; हे अग्ने, जेव्हा तू स्वर्गात तेजाने चमकतोस.
2.12.1399
अ꣣स्य꣢ प्रे꣣षा꣢ हे꣣म꣡ना꣢ पू꣣य꣡मा꣢नो दे꣣वो꣢ दे꣣वे꣢भिः꣣ स꣡म꣢पृक्त꣣ र꣡स꣢म् ।
सु꣣तः꣢ प꣣वि꣢त्रं꣣ प꣡र्ये꣢ति꣣ रे꣡भ꣢न्मि꣣ते꣢व꣣ स꣡द्म꣢ पशु꣣म꣢न्ति꣣ हो꣡ता꣢ ॥ १३९९ ॥
याच्या प्रेरणा सोनेरी आहेत; पवित्र होणारा देव देवांसह रस जोडतो. पिळलेला सोम गाळण्यातून गर्जत जातो, गुरांनी भरलेल्या ठिकाणी होत्याप्रमाणे.
2.12.1400
भ꣣द्रा꣡ वस्त्रा꣢꣯ सम꣣न्या꣢꣣ऽ. व꣡सा꣢नो म꣣हा꣢न्क꣣वि꣢र्नि꣣व꣡च꣢नानि श꣡ꣳस꣢न्॥ आ꣡ व꣢च्यस्व च꣣꣬म्वोः꣢꣯ पू꣣य꣡मा꣢नो विचक्ष꣣णो꣡ जागृ꣢꣯विर्दे꣣व꣡वी꣢तौ ॥ १४०० ॥
सुंदर वस्त्रे परिधान केलेला, महान कवी, स्तुतिवचने म्हणणारा; दोन पात्रांत पवित्र होत, सर्वदर्शी व जागृत होऊन देवांच्या भोजनात स्तुत्य हो.
2.12.1401
स꣡मु꣢ प्रि꣣यो꣡ मृ꣢ज्यते꣣ सा꣢नो꣣ अ꣡व्ये꣢ य꣣श꣡स्त꣢रो य꣣श꣢सां꣣ क्षै꣡तो꣢ अ꣣स्मे꣢ ।
अ꣣भि꣡ स्व꣢र꣣ ध꣡न्वा꣢ पू꣣य꣡मा꣢नो यू꣣यं꣡ पा꣢त स्व꣣स्ति꣢भिः꣣ स꣡दा꣢ नः ॥ १४०१ ॥
प्रिय सोम उंच शिखरावर लोकरीच्या गाळण्यात शुद्ध होतो; यशस्वींमध्ये सर्वात यशस्वी, आमच्यात वास करणारा. हे पवित्र होणाऱ्या सोमा, स्वर्गाकडे वाळवंटातून गर्जना कर; कल्याणासह सदैव आमचे रक्षण कर.
2.12.1402
ए꣢तो꣣ न्वि꣢न्द्र꣣ꣳ स्त꣡वा꣢म शु꣣द्ध꣢ꣳशु꣣द्धे꣢न꣣ सा꣡म्ना꣢ ।
शु꣣द्धै꣢रु꣣क्थै꣡र्वा꣢वृ꣣ध्वा꣡ꣳस꣢ꣳशु꣣द्धै꣢शी꣣र्वा꣡न्म꣢मत्तु ॥ १४०२ ॥
आता इंद्राची स्तुती करू या, शुद्ध साम आणि शुद्ध (मंत्राने); शुद्ध उक्थांनी वाढणाऱ्या त्याला, शुद्ध आशीर्वादाने तो आनंदित होवो.
2.12.1403
इ꣡न्द्र꣢ शु꣣द्धो꣡ न꣣ आ꣡ ग꣢हि शु꣣द्धः꣢ शु꣣द्धा꣡भि꣢रू꣣ति꣡भिः꣢ ।
शु꣣द्धो꣢ र꣣यिं꣡ वि धा꣢꣯रय शु꣣द्धो꣡ म꣢मद्धि सोम्य ॥ १४०३ ॥
हे इंद्रा, शुद्ध होऊन आमच्याकडे ये; शुद्ध संरक्षणांसह शुद्ध होऊन ये. शुद्ध होऊन धन स्थापित कर; हे सोमप्रिया, शुद्ध होऊन आनंदित हो.
2.12.1404
इ꣡न्द्र꣢ शु꣣द्धो꣡ हि नो꣢꣯ र꣣यि꣢ꣳ शु꣣द्धो꣡ रत्ना꣢꣯नि दा꣣शु꣡षे꣢ ।
शु꣣द्धो꣢ वृ꣣त्रा꣡णि꣢ जिघ्नसे शु꣣द्धो꣡ वाज꣢꣯ सिषाससि ॥ १४०४ ॥
हे इंद्रा, शुद्ध होऊन तू आम्हाला धन देतोस; शुद्ध होऊन दात्याला रत्ने देतोस. शुद्ध होऊन वृत्रांचा संहार करतोस; शुद्ध होऊन बल जिंकू इच्छितोस.
2.12.1405
अ꣣ग्ने꣡ स्तोमं꣢꣯ मनामहे सि꣣ध्र꣢म꣣द्य꣡ दि꣢वि꣣स्पृ꣡शः꣢ ।
दे꣣व꣡स्य꣢ द्रविण꣣स्य꣡वः꣢ ॥ १४०५ ॥
हे अग्नी, आज तुझ्यासाठी आम्ही स्तोत्र रचतो; ते सफल होवो आणि आकाशाला स्पर्श करो; देवाचे धन इच्छिणारे आम्ही.
2.12.1406
अ꣣ग्नि꣡र्जु꣢षत नो꣣ गि꣢रो꣣ हो꣢ता꣣ यो꣡ मानु꣢꣯षे꣣ष्वा꣢ ।
स꣡ य꣢क्ष꣣द्दै꣢व्यं꣣ ज꣡न꣢म् ॥ १४०६ ॥
अग्नी आमची स्तुती स्वीकारो; तो मनुष्यांमधील होता आहे. तो दैवी जनांची पूजा करो.
2.12.1407
त्व꣡म꣢ग्ने स꣣प्र꣡था꣢ असि꣣ जु꣢ष्टो꣣ हो꣢ता꣣ व꣡रे꣢ण्यः ।
त्व꣡या꣢ य꣣ज्ञं꣡ वि त꣢꣯न्वते ॥ १४०७ ॥
हे अग्नी, तू प्रसिद्ध आहेस; तू प्रिय, श्रेष्ठ होता आहेस. तुझ्याद्वारे यज्ञ विस्तारला जातो.
2.12.1408
अ꣣भि꣡ त्रि꣢पृ꣣ष्ठं꣡ वृष꣢꣯णं वयो꣣धा꣡मा꣢ङ्गो꣣षि꣡ण꣢मवावशंत꣣ वा꣡णीः꣢ ।
व꣢ना꣣ व꣡सा꣢नो꣣ व꣡रु꣢णो꣣ न꣢꣫ सिन्धू꣣र्वि꣡ र꣢त्न꣣धा꣡ द꣢यते꣣ वा꣡र्या꣢णि ॥ १४०८ ॥
त्रिपृष्ठ, वृषभ, आयुष्य देणाऱ्या, गर्जणाऱ्याकडे वाणी उत्कंठेने हाका मारतात; अरण्यांना वस्त्रासारखे धारण करणारा वरुण जसा नद्यांना, तसा रत्ने देणारा श्रेष्ठ वरदान वाटतो.
2.12.1409
शू꣡र꣢ग्रामः꣣ स꣡र्व꣢वीरः꣣ स꣡हा꣢वा꣣न् जे꣡ता꣢ पवस्व꣣ स꣡नि꣢ता꣣ ध꣡ना꣢नि ।
ति꣣ग्मा꣡यु꣢धः क्षि꣣प्र꣡ध꣢न्वा स꣣म꣡त्स्वषा꣢꣯ढः सा꣣ह्वा꣡न्पृत꣢꣯नासु꣣ श꣡त्रू꣢न् ॥ १४०९ ॥
वीरांसह राहणारा, सर्ववीर, बलवान, विजेता. हे सोमा, धने देणाऱ्या, शुद्ध होऊन वाहा. तीक्ष्ण आयुधधारी, वेगवान धनुष्य असलेला, युद्धांत अजिंक्य, सेनांमध्ये शत्रूंना पराभूत करणारा.
2.12.1410
उ꣣रु꣡ग꣢व्यूति꣣र꣡भ꣢यानि कृ꣣ण्व꣡न्त्स꣢मीची꣣ने꣡ आ प꣢꣯वस्वा꣣ पु꣡र꣢न्धी ।
अ꣣पः꣡ सिषा꣢꣯सन्नु꣣ष꣢सः꣣ स्व꣢ऽ३र्गाः꣡ सं चि꣢꣯क्रदो म꣣हो꣢ अ꣣स्म꣢भ्यं꣣ वा꣡जा꣢न् ॥ १४१० ॥
विस्तीर्ण कुरणे असलेला, अभय देणारा, मिळणाऱ्या लोकांमध्ये, हे ज्ञानी, शुद्ध होऊन वाहा. पाणी आणि उषांना जिंकण्याची इच्छा धरून, स्वर्गप्रकाश मिळवणाऱ्यांनो, आमच्यासाठी महान बळ व बक्षिसे उच्च स्वराने घोषित करा.
2.12.1411
त्व꣡मि꣢न्द्र य꣣शा꣡ अ꣢स्यृजी꣣षी꣡ शव꣢꣯स꣣स्प꣡तिः꣢ ।
त्वं꣢ वृ꣣त्रा꣡णि꣢ हꣳ स्यप्र꣣ती꣢꣫न्येक꣣ इ꣢त्पु꣣र्व꣡नु꣢त्तश्चर्षणी꣣धृ꣡तिः꣢ ॥ १४११ ॥
तू, हे इंद्रा, यशस्वी आहेस; ऋजीषी सोम गाळणारा आहेस; बलाचा स्वामी आहेस. तूच एकटा अतुलनीय वृत्रांचा वध करतोस; किल्ले उखडणारा आणि मनुष्यांना धारण करणारा आहेस.
2.12.1412
त꣡मु꣢ त्वा नू꣣न꣡म꣢सुर꣣ प्र꣡चे꣢तस꣣ꣳ रा꣡धो꣢ भा꣣ग꣡मि꣢वेमहे ।
म꣣ही꣢व꣣ कृ꣡त्तिः꣢ शर꣣णा꣡ त꣢ इन्द्र꣣ प्र꣡ ते꣢ सु꣣म्ना꣡ नो꣢ अश्नवन् ॥ १४१२ ॥
त्या तुलाच, हे असुरा, निश्चितच ज्ञानी, धनाच्या वाट्याप्रमाणे आम्ही इच्छितो. मोठ्या आवरणाप्रमाणे तुझा आश्रय आहे. हे इंद्रा, तुझ्या कृपा आम्हाला प्राप्त होवोत.
2.12.1413
य꣡जि꣢ष्ठं त्वा ववृमहे दे꣣वं꣡ दे꣢व꣣त्रा꣡ होता꣢꣯र꣣म꣡म꣢र्त्यम् ।
अ꣣स्य꣢ य꣣ज्ञ꣡स्य꣢ सु꣣क्र꣡तु꣢म् ॥ १४१३ ॥
अत्यंत पूजनीय तुलाच आम्ही निवडतो; देवांमध्ये देव, होता, अमर. या यज्ञाचा शुभ संकल्प असलेला.
2.12.1414
अ꣣पां꣡ नपा꣢꣯तꣳ सु꣣भ꣡ग꣢ꣳसु꣣दी꣡दि꣢तिम꣣ग्नि꣢मु꣣ श्रे꣡ष्ठ꣢शोचिषम् ।
स꣡ नो꣢ मि꣣त्र꣢स्य꣣ व꣡रु꣢णस्य सो꣢ अ꣣पा꣢꣫मा सु꣣म्नं꣡ य꣢क्षते दि꣣वि꣢ ॥ १४१४ ॥
पाण्यांचा नातू, सौभाग्यवान, अतिशय तेजस्वी, श्रेष्ठ ज्वाला असलेल्या अग्नीला. तो आमच्यासाठी मित्र व वरुण यांची आणि पाण्यांची कृपा दिवीत पूजेने प्राप्त करून देतो.
2.12.1415
य꣡म꣢ग्ने पृ꣣त्सु꣢꣫ मर्त्य꣣म꣢वा꣣ वा꣡जे꣢षु꣣ यं꣢ जु꣣नाः꣢ ।
स꣢꣫ यन्ता꣣ श꣡श्व꣢ती꣣रि꣡षः꣢ ॥ १४१५ ॥
हे अग्नी, युद्धांत तू ज्या मर्त्याचे रक्षण करतोस आणि स्पर्धांमध्ये ज्याला प्रेरित करतोस, तो शाश्वत अन्नांचा नियंता होवो.
2.12.1416
न꣡ कि꣢रस्य सहन्त्य पर्ये꣣ता꣡ कय꣢꣯स्य चित् ।
वा꣡जो꣢ अस्ति श्र꣣वा꣡य्यः꣢ ॥ १४१६ ॥
हे विजयी, कोणीही याला मागे टाकू शकत नाही; कयाच्या बलालाही तो ओलांडत नाही. हे बल कीर्तीस पात्र आहे.
2.12.1417
स꣡ वाजं꣢꣯ वि꣣श्व꣡च꣢र्षणि꣣र꣡र्व꣢द्भिरस्तु꣣ त꣡रु꣢ता ।
वि꣡प्रे꣢भिरस्तु꣣ स꣡नि꣢ता ॥ १४१७ ॥
तो, जो सर्व लोकांचा स्वामी आहे, घोड्यांसह बल जिंकणारा होवो; विप्रांसह तो दाता होवो.
2.12.1418
सा꣣कमु꣡क्षो꣢ मर्जयन्त꣣ स्व꣡सा꣢रो꣣ द꣢श꣣ धी꣡र꣢स्य धी꣣त꣢यो꣣ ध꣡नु꣢त्रीः ।
ह꣢रिः꣣ प꣡र्य꣢द्र꣣वज्जाः꣡ सूर्य꣢꣯स्य꣣ द्रो꣡णं꣢ ननक्षे꣣ अ꣢त्यो꣣ न꣢ वा꣣जी꣢ ॥ १४१८ ॥
वृषभांसारख्या सोमधारा एकत्र शुद्ध करतात; धीराच्या दहा भगिनी, धनुष्यासारख्या वेगवान धीती. सूर्यापासून जन्मलेला हरी सभोवती धावतो; द्रोण-पात्रापर्यंत पोहोचतो, घोड्यासारखा, वेगवान धावपटूसारखा.
2.12.1419
सं꣢ मा꣣तृ꣢भि꣣र्न꣡ शिशु꣢꣯र्वावशा꣣नो꣡ वृषा꣢꣯ दधन्वे पुरु꣣वा꣡रो꣢ अ꣣द्भिः꣢ ।
म꣢र्यो꣣ न꣡ योषा꣢꣯म꣣भि꣡ नि꣢ष्कृ꣣तं꣡ यन्त्सं ग꣢꣯च्छते क꣣ल꣡श꣢ उ꣣स्रि꣡या꣢भिः ॥ १४१९ ॥
मातांसह बालकासारखा गर्जणारा वृषभ, बहुजनांना हवा असलेला, पाण्यांसह धावतो. माणूस सजलेल्या स्त्रीकडे जातो तसा कलश गाईंसह मिळतो.
2.12.1420
उ꣣त꣡ प्र पि꣢꣯प्य꣣ ऊ꣢ध꣣र꣡घ्न्या꣢या꣣ इ꣢न्दु꣣र्धा꣡रा꣢भिः सचते सुमे꣣धाः꣢ ।
मू꣣र्धा꣢नं꣣ गा꣢वः꣣ प꣡य꣢सा च꣣मू꣢ष्व꣣भि꣡ श्री꣢णन्ति꣣ व꣡सु꣢भि꣣र्न꣢ नि꣣क्तैः꣢ ॥ १४२० ॥
आणि सोम, सुमेधा, ऊधघ्नी गाईच्या दुधाने वाढून धारांशी मिळतो. गाई दुधाने पात्रांमध्ये मस्तक भरतात, शुद्ध संपत्तीने भरल्याप्रमाणे.
2.12.1421
पि꣡बा꣢ सु꣣त꣡स्य꣢ र꣣सि꣢नो꣣ म꣡त्स्वा꣢ न इन्द्र꣣ गो꣡म꣢तः ।
आ꣣पि꣡र्नो꣢ बोधि सध꣣मा꣡द्ये꣢ वृ꣣धे꣢꣣ऽ. ऽस्मा꣡ꣳ अ꣢वन्तु ते꣣ धि꣡यः꣢ ॥ १४२१ ॥
हे इंद्रा, रसयुक्त पिळलेला सोम प्राशन कर आणि गाईंसह आम्हांला आनंदित कर. सहभोजात आमचा मित्र होऊन आमच्या वाढीसाठी सजग राहा; तुझी बुद्धी आमचे रक्षण करो.
2.12.1422
भू꣣या꣡म꣢ ते सुम꣣तौ꣢ वा꣣जि꣡नो꣢ व꣣यं꣡ मा न꣢꣯ स्तर꣣भि꣡मा꣢तये ।
अ꣣स्मां꣢ चि꣣त्रा꣡भि꣢रवताद꣣भि꣡ष्टि꣢भि꣣रा꣡ नः꣢ सु꣣म्ने꣡षु꣢ यामय ॥ १४२२ ॥
आम्ही बलवान होऊन तुझ्या अनुकूल कृपेत राहो; शत्रूच्या आघातासाठी आम्हांला नष्ट होऊ देऊ नकोस. अद्भुत साहाय्याने आमचे रक्षण कर आणि तुझ्या आशीर्वादांकडे आम्हांला घेऊन जा.
2.12.1423
त्रि꣡र꣢स्मै स꣣प्त꣢ धे꣣न꣡वो꣢ दुदुह्रिरे स꣣त्या꣢मा꣣शि꣡रं꣢ पर꣣मे꣡ व्यो꣣मनि ।
च꣣त्वा꣢र्य꣣न्या꣡ भुव꣢꣯नानि नि꣣र्णि꣢जे꣣ चा꣡रू꣢णि चक्रे꣣ य꣢दृ꣣तै꣡रव꣢꣯र्धत ॥ १४२३ ॥
त्याच्यासाठी सात धेनूंनी परम आकाशात तीन वेळा खरा आशिर (दुधमिश्र आहुती) दुहिला. शुद्धीसाठी त्याने इतर चार लोक सुंदर केले; जेव्हा तो ऋताने वाढला.
2.12.1424
स꣡ भक्ष꣢꣯माणो अ꣣मृ꣡त꣢स्य꣣ चा꣡रु꣢ण उ꣣भे꣢꣫ द्यावा꣣ का꣡व्ये꣢ना꣣ वि꣡ श꣢श्रथे ।
ते꣡जि꣢ष्ठा अ꣣पो꣢ म꣣ꣳह꣢ना꣣ प꣡रि꣢ व्यत꣣ य꣡दी꣢ दे꣣व꣢स्य꣣ श्र꣡व꣢सा꣣ स꣡दो꣢ वि꣣दुः꣢ ॥ १४२४ ॥
तो अमृताचा सुंदर रस भक्षण करीत, आपल्या काव्यशक्तीने दोन्ही लोक (द्यावा-पृथिवी) उघडतो. अत्यंत तेजस्वी जल त्याच्या महिम्याने सर्वत्र पसरले; देवाच्या कीर्तीने ते त्याचे आसन जाणतात तेव्हा.
2.12.1425
ते꣡ अ꣢स्य सन्तु के꣣त꣡वोऽमृ꣢꣯त्य꣣वो꣡ऽदा꣢भ्यासो ज꣣नु꣡षी꣢ उ꣣भे꣡ अनु꣢꣯ ।
ये꣡भि꣢र्नृ꣣म्णा꣡ च꣢ दे꣣꣬व्या꣢꣯ च पुन꣣त꣡ आदिद्राजा꣢꣯नं म꣣न꣡ना꣢ अगृभ्णत ॥ १४२५ ॥
त्याची ती किरणे अमर आणि अजेय असोत; ती दोन्ही जन्मांना (देव, मानव) अनुरूप असोत. ज्यांच्याद्वारे मानवी आणि दैवी शक्ती पवित्र होतात, तेव्हा मननशील लोकांनी राजाला स्वीकारले.
2.12.1426
अ꣣भि꣢ वा꣣युं꣢ वी꣣꣬त्य꣢꣯र्षा गृणा꣣नो꣢꣣ऽ. ऽभि꣣ मि꣣त्रा꣡वरु꣢꣯णा पू꣣य꣡मा꣢नः ।
अ꣣भी꣡ नरं꣢꣯ धी꣣ज꣡व꣢नꣳ रथे꣣ष्ठा꣢म꣣भी꣢न्द्रं꣣ वृ꣡ष꣢णं꣣ व꣡ज्र꣢बाहुम् ॥ १४२६ ॥
शुद्ध होत असलेल्या सोमा, आनंदासाठी येणाऱ्या वायूकडे वाहा; मित्र व वरुणाकडे; मनोवेगी नेत्याकडे, रथावर उभ्या असलेल्याकडे; वृषभ, वज्रबाहू इंद्राकडे.
2.12.1427
अ꣣भि꣡ वस्त्रा꣢꣯ सुवस꣣ना꣡न्य꣢र्षा꣣भि꣢ धे꣣नूः꣢ सु꣣दु꣡घाः꣢ पू꣣य꣡मा꣢नः ।
अ꣣भि꣡ च꣣न्द्रा꣡ भर्त्त꣢꣯वे नो꣣ हि꣡र꣢ण्या꣣भ्य꣡श्वा꣢न्र꣣थि꣡नो꣢ देव सोम ॥ १४२७ ॥
शुद्ध होत असलेल्या सोमा, सुंदर वस्त्रांकडे वाहा; सहज दूध देणाऱ्या गाईंकडे; आमच्या पोषणासाठी तेजस्वी धनाकडे, सुवर्णाकडे; रथवान अश्वांकडे, हे देव सोमा.
2.12.1428
अ꣣भी꣡ नो꣢ अर्ष दि꣣व्या꣡ वसू꣢꣯न्य꣣भि꣢꣫ विश्वा꣣ पा꣡र्थि꣢वा पू꣣य꣡मा꣢नः ।
अ꣣भि꣢꣫ येन꣣ द्र꣡वि꣢णम꣣श्न꣡वा꣢मा꣣꣬भ्या꣢꣯र्षे꣣यं꣡ ज꣢मदग्नि꣣व꣡न्नः꣢ ॥ १४२८ ॥
शुद्ध होत असलेल्या सोमा, आमच्याकडे वाहा; दिव्य धनांकडे; सर्व पार्थिव धनांकडे; ज्याद्वारे आम्हाला धन मिळेल त्याकडे; जमदग्नीप्रमाणे आमच्यासाठी ऋषींपासून उत्पन्न झालेल्या स्तुतीकडे.
2.12.1429
य꣡ज्जाय꣢꣯था अपूर्व्य꣣ म꣡घ꣢वन्वृत्र꣣ह꣡त्या꣢य ।
त꣡त्पृ꣢थि꣣वी꣡म꣢प्रथय꣣स्त꣡द꣢स्तभ्ना उ꣣तो꣡ दिव꣢꣯म् ॥ १४२९ ॥
हे अपूर्व, हे मघवन्, जेव्हा तू वृत्रवधासाठी जन्मलास, तेव्हा पृथ्वी विस्तारलीस; आणि तेव्हाच आकाश धरून ठेवलेस.
2.12.1430
त꣡त्ते꣢ य꣣ज्ञो꣡ अ꣢जायत꣣ त꣢द꣣र्क꣢ उ꣣त꣡ हस्कृ꣢꣯तिः ।
त꣡द्विश्व꣢꣯मभि꣣भू꣡र꣢सि꣣ य꣢ज्जा꣣तं꣢꣫ यच्च꣣ ज꣡न्त्व꣢म् ॥ १४३० ॥
तेव्हा तुझा यज्ञ उत्पन्न झाला; तेव्हा अर्क आणि हस्कृती उत्पन्न झाली. जे जन्मले आणि जे जन्मेल त्या सर्वांचा अभिभू तूच आहेस.
2.12.1431
आ꣣मा꣡सु꣢ प꣣क्व꣡मैर꣢꣯य꣣ आ꣡ सूर्य꣢꣯ꣳ रोहयो दि꣣वि꣢ ।
घ꣣र्मं꣡ न सामं꣢꣯ तपता सुवृ꣣क्ति꣢भि꣣र्जु꣢ष्टं꣣ गि꣡र्व꣢णसे बृ꣣ह꣢त् ॥ १४३१ ॥
कच्च्या पात्रांमध्ये पक्व झालेल्याला तू पाठवतोस; आकाशात सूर्याला उदित करतोस. घर्माप्रमाणे, सामाने तापवत, सुंदर स्तुतींनी प्रिय होऊन, स्तुतिप्रिय गिर्वणासाठी महान हो.
2.12.1432
म꣡त्स्यपा꣢꣯यि ते꣣ म꣢हः꣣ पा꣡त्र꣢स्येव हरिवो मत्स꣣रो꣡ मदः꣢꣯ ।
वृ꣡षा꣢ ते꣣ वृ꣢ष्ण꣣ इ꣡न्दु꣢र्वा꣣जी꣡ स꣢हस्र꣣सा꣡त꣢मः ॥ १४३२ ॥
हे हरिवान, तुझ्यासाठी हे महान पात्रातील पेयासारखे आहे, पिण्यात आनंद देणारे. उत्तेजक आणि मद देणारा हा सोम; वर्षाव करणारा, वीर्यवान सोमबिंदू, बलवान, हजारोंना सर्वाधिक संपत्ती देणारा.
2.12.1433
आ꣡ न꣢स्ते गन्तु मत्स꣣रो꣢꣫ वृषा꣣ म꣢दो꣣ व꣡रे꣢ण्यः ।
स꣣हा꣡वा꣢ꣳ इन्द्र सान꣣सिः꣡ पृ꣢तना꣣षा꣢डम꣢꣯र्त्यः ॥ १४३३ ॥
तुझा उत्तेजक, वर्षाव करणारा, मद देणारा, श्रेष्ठ सोम आमच्याकडे येवो. हे इंद्रा, बलवान, संपत्ती जिंकणारा, सेनांना जिंकणारा, अमर्त्य.
2.12.1434
त्व꣢꣫ꣳ हि शूरः꣣ स꣡नि꣢ता चो꣣द꣢यो꣣ म꣡नु꣢षा꣣ र꣡थ꣢म् ।
स꣣हा꣢वा꣣न्द꣡स्यु꣢मव्र꣣त꣢꣫मोषः꣣ पा꣢त्रं꣣ न꣢ शो꣣चि꣡षा꣢ ॥ १४३४ ॥
तूच शूर आणि दाता आहेस; मानवाच्या रथाला तू प्रेरित करतोस. हे बलवान, नियमहीन शत्रूला अग्नीने पात्रासारखे जाळतोस.